മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.297
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.297.1
मनोरथरथं प्राप्य इन्द्रियार्थहयं नरः ।
रश्मिभिर्ज्ञानसंभूतैर्यो गच्छति स बुद्धिमान् ॥ १२.२९७.१ ॥
ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളാകുന്ന കുതിരകളെ പൂട്ടിയ മനോരഥം ലഭിച്ച്, ജ്ഞാനത്തിൽനിന്നുണ്ടായ കടിഞ്ഞാണുകളാൽ അതിനെ നയിക്കുന്നവനാണ് ബുദ്ധിമാൻ.
12.297.2
सेवाश्रितेन मनसा वृत्तिहीनस्य शस्यते ।
द्विजातिहस्तान्निर्वृत्ता न तु तुल्यात्परस्परात् ॥ १२.२९७.२ ॥
ഉപജീവനമില്ലാത്തവന് സേവയെ ആശ്രയിച്ച മനസ്സോടെ ദ്വിജന്മാരുടെ കൈയിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഉപജീവനമാണ് പ്രശംസനീയം; സമന്മാർ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരകൈമാറ്റമല്ല.
12.297.3
आयुर्नसुलभं लब्ध्वा नावकर्षेद्विशांपते ।
उत्कर्षार्थं प्रयतते नरः पुण्येन कर्मणा ॥ १२.२९७.३ ॥
ഹേ പ്രജാധിപാ, എളുപ്പം ലഭിക്കാത്ത ആയുസ്സ് നേടിയ മനുഷ്യൻ അതിനെ താഴ്ത്തരുത്; പുണ്യകർമ്മത്താൽ ഉയർച്ചയ്ക്കായി പരിശ്രമിക്കണം.
12.297.4
वर्णेभ्यो हि परिभ्रष्टो न वै संमानमर्हति ।
न तु यः सत्क्रियां प्राप्य राजसं कर्म सेवते ॥ १२.२९७.४ ॥
വർണങ്ങളിൽനിന്ന് വീണവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആദരത്തിന് അർഹനല്ല; എന്നാൽ നല്ല ക്രിയ ലഭിച്ചിട്ടും രാജസകർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനും അങ്ങനെതന്നെ.
12.297.5
वर्णोत्कर्षमवाप्नोति नरः पुण्येन कर्मणा ।
दुर्लभं तमलब्धा हि हन्यात्पापेन कर्मणा ॥ १२.२९७.५ ॥
മനുഷ്യൻ പുണ്യകർമ്മത്താൽ വർണ്ണോത്കർഷം നേടുന്നു; ദുർലഭമായതിനെ നേടാത്തപ്പോൾ പാപകർമ്മത്താൽ നശിക്കുന്നു.
12.297.6
अज्ञानाद्धि कृतं पापं तपसैवाभिनिर्णुदेत् ।
पापं हि कर्म फलति पापमेव स्वयंकृतम्।
तस्मात्पापं न सेवेत कर्म दुःखफलोदयम् ॥ १२.२९७.६ ॥
അജ്ഞാനത്താൽ ചെയ്ത പാപം തപസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ നീക്കണം. പാപകർമ്മം ഫലം നൽകും; സ്വയം ചെയ്ത പാപമാണ് ഫലിക്കുക. അതിനാൽ ദുഃഖഫലം നൽകുന്ന പാപകർമ്മം ചെയ്യരുത്.
12.297.7
पापानुबन्धं यत्कर्म यद्यपि स्यान्महाफलम् ।
तन्न सेवेत मेधावी शुचिः कुशलिनं यथा ॥ १२.२९७.७ ॥
പാപബന്ധമുള്ള കർമ്മം മഹാഫലം നൽകുന്നതായാലും, ബുദ്ധിമാനും ശുദ്ധനുമായവൻ അത് ചെയ്യരുത്; ക്ഷേമമാഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെ.
12.297.8
किंकष्टमनुपश्यामि फलं पापस्य कर्मणः ।
प्रत्यापन्नस्य हि ततो नात्मा तावद्विरोचते ॥ १२.२९७.८ ॥
പാപകർമ്മത്തിന്റെ ഫലത്തിൽ എന്തു ദുഃഖമാണ് ഞാൻ കാണുന്നത്? അതിൽ അകപ്പെട്ടവന്റെ ആത്മാവ് അതുവരെ തിളങ്ങുന്നില്ല.
12.297.9
प्रत्यापत्तिश्च यस्येह बालिशस्य न जायते ।
तस्यापि सुमहांस्तापः प्रस्थितस्योपजायते ॥ १२.२९७.९ ॥
ഇവിടെ വിഡ്ഢിക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ടാകാത്തപ്പോൾ, മുന്നോട്ടുപോയവനും വലിയ സന്താപം ഉണ്ടാകുന്നു.
12.297.10
विरक्तं शोध्यते वस्त्रं न तु कृष्णोपसंहितम् ।
प्रयत्नेन मनुष्येन्द्र पापमेवं निबोध मे ॥ १२.२९७.१० ॥
നിറം മങ്ങിയ വസ്ത്രം കഴുകപ്പെടുന്നു; കറുപ്പ് പറ്റിയതല്ല. മനുഷ്യേന്ദ്രാ, പ്രയത്നത്താൽ പാപവും ഇപ്രകാരമെന്ന് എന്നിൽനിന്ന് അറിയുക.
12.297.11
स्वयं कृत्वा तु यः पापं शुभमेवानुतिष्ठति ।
प्रायश्चित्तं नरः कर्तुमुभयं सोऽश्नुते पृथक् ॥ १२.२९७.११ ॥
സ്വയം പാപം ചെയ്തശേഷം ശുഭകർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുകയും പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ രണ്ടിന്റെയും ഫലം വെവ്വേറെ അനുഭവിക്കുന്നു.
12.297.12
अज्ञानात्तु कृतां हिंसामहिंसा व्यपकर्षति ।
ब्राह्मणाः शास्त्रनिर्देशादित्याहुर्ब्रह्मवादिनः ॥ १२.२९७.१२ ॥
അജ്ഞാനത്താൽ ചെയ്ത ഹിംസയെ അഹിംസ അകറ്റുന്നു; ശാസ്ത്രനിർദ്ദേശപ്രകാരം ബ്രഹ്മവാദികളായ ബ്രാഹ്മണർ പറയുന്നു.
12.297.13
तथा कामकृतं नास्य विहिंसैवानुकर्षति ।
इत्याहुर्ब्रह्मशास्त्रज्ञा ब्राह्मणा ब्रह्मवादिनः ॥ १२.२९७.१३ ॥
അതുപോലെ, കാമത്താൽ ചെയ്ത കർമ്മം ഇവനിൽ ഹിംസയെത്തന്നെ വലിച്ചടുപ്പിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മശാസ്ത്രജ്ഞരും ബ്രഹ്മവാദികളുമായ ബ്രാഹ്മണർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
12.297.14
अहं तु तावत्पश्यामि कर्म यद्धर्तते कृतम् ।
गुणयुक्तं प्रकाशं वा पापेनानुपसंहितम् ॥ १२.२९७.१४ ॥
എന്നാൽ ഞാൻ കാണുന്നത്: ചെയ്യപ്പെടുന്ന കർമ്മം, അതു ഗുണയുക്തമായാലും പ്രകടമായാലും, പാപവുമായി ബന്ധമില്ലാത്തതായാലും.
12.297.15
यथा सूक्ष्माणि कर्माणि फलन्तीह यथातथम् ।
बुद्धियुक्तानि तानीह कृतानि मनसा सह ॥ १२.२९७.१५ ॥
ഇവിടെ സൂക്ഷ്മ കർമ്മങ്ങൾ എങ്ങനെ യഥാർത്ഥമായി ഫലം നൽകുന്നുവോ, അതുപോലെ ഇവിടെ ബുദ്ധിയോടുകൂടി മനസ്സോടെ ചെയ്ത ആ കർമ്മങ്ങളും.
12.297.16
भवत्यल्पफलं कर्म सेवितं नित्यमुल्वणम् ।
अबुद्धिपूर्वं धर्मज्ञ कृतमुग्रेण कर्मणा ॥ १२.२९७.१६ ॥
നിരന്തരം ചെയ്യപ്പെട്ട, കഠിനമായ കർമ്മം ചെറിയ ഫലം നൽകുന്നു. ധർമ്മജ്ഞാ, മുൻബുദ്ധിയില്ലാതെ ഉഗ്രമായ കർമ്മത്താൽ ചെയ്തത്.
12.297.17
कृतानि यानि कर्माणि दैवतैर्मुनिभिस्तथा ।
न चरेत्तानि धर्मात्मा श्रुत्वा चापि न कुत्सयेत् ॥ १२.२९७.१७ ॥
ദേവന്മാരും മുനിമാരും ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ ധർമ്മാത്മാവ് ചെയ്യരുത്; കേട്ടിട്ടും അവയെ നിന്ദിക്കരുത്.
12.297.18
संचिन्त्य मनसा राजन्विदित्वा शक्तिमात्मनः ।
करोति यः शुभं कर्म स वै भद्राणि पश्यति ॥ १२.२९७.१८ ॥
രാജാവേ, മനസ്സിൽ നന്നായി ആലോചിച്ച്, സ്വന്തം ശക്തി അറിഞ്ഞ്, ശുഭകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ തന്നെയാണ് മംഗളങ്ങൾ കാണുന്നത്.
12.297.19
नवे कपाले सलिलं संन्यस्तं हीयते यथा ।
नवेतरे तथा भावं प्राप्नोति सुखभावितम् ॥ १२.२९७.१९ ॥
പുതിയ മൺകലത്തിൽ ഒഴിച്ച വെള്ളം എങ്ങനെ കുറഞ്ഞുപോകുന്നുവോ, അതുപോലെ പുതിയതിലോ മറ്റൊന്നിലോ (അത്) സുഖത്താൽ നിറഞ്ഞ അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.297.20
सतोयेऽन्यत्तु यत्तोयं तस्मिन्नेव प्रसिच्यते ।
तद्धि वृद्धिमवाप्नोति सलिले सलिलं यथा ॥ १२.२९७.२० ॥
വെള്ളമുള്ള പാത്രത്തിൽ മറ്റു വെള്ളം ഒഴിക്കുമ്പോൾ അത് അതിലേക്കുതന്നെ ചേർന്ന് വർധിക്കുന്നു; വെള്ളത്തിൽ വെള്ളം ചേരുന്നതുപോലെ.
12.297.21
एवं कर्माणि यानीह बुद्धियुक्तानि पार्थिव ।
समानि चैव यानीह तानि पुण्यतमान्यपि ॥ १२.२९७.२१ ॥
രാജാവേ, ഇവിടെ ബുദ്ധിയോടുകൂടി ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങൾ ഇങ്ങനെയാണ്; സമാനമായവയും അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളവയാണ്.
12.297.22
राज्ञा जेतव्याः शत्रवश्चोन्नताश्च ।
सम्यक्कर्तव्यं पालनं च प्रजानाम्।
अग्निश्चेयो बहुभिश्चापि यज्ञै ।
रन्त्ये मध्ये वा वनमाश्रित्य स्थेयम् ॥ १२.२९७.२२ ॥
രാജാവ് ശത്രുക്കളെയും അഹങ്കാരികളെയും ജയിക്കണം; പ്രജകളെ ശരിയായി പാലിക്കണം; പല യജ്ഞങ്ങളാൽ അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കണം; ജീവിതാന്ത്യത്തിലോ മധ്യത്തിലോ വനത്തെ ആശ്രയിച്ചു വസിക്കണം.
12.297.23
दमान्वितः पुरुषो धर्मशीलो ।
भूतानि चात्मानमिवानुपश्येत्।
गरीयसः पूजयेदात्मशक्त्या ।
सत्येन शीलेन सुखं नरेन्द्र ॥ १२.२९७.२३ ॥
ദമമുള്ള, ധർമ്മശീലനായ മനുഷ്യൻ എല്ലാ ജീവികളെയും തന്നെപ്പോലെ കാണണം; തന്റെ ശക്തിക്കൊത്ത് ശ്രേഷ്ഠരെ പൂജിക്കണം; രാജാവേ, സത്യവും ശീലവും കൊണ്ട് സുഖം ലഭിക്കുന്നു.