ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.298
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.298.1
कः कस्य चोपकुरुते कश्च कस्मै प्रयच्छति ।
प्राणी करोत्ययं कर्म सर्वमात्मार्थमात्मना ॥ १२.२९८.१ ॥
ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ? ಈ ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ತನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
12.298.2
गौरवेण परित्यक्तं निःस्नेहं परिवर्जयेत् ।
सोदर्यं भ्रातरमपि किमुतान्यं पृथग्जनम् ॥ १२.२९८.२ ॥
ಗೌರವದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು, ಸ್ನೇಹವಿಲ್ಲದವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು — ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಸಹೋದರನನ್ನೂ ಕೂಡ; ಇನ್ನು ಬೇರೆಯ ಅನ್ಯನ ಮಾತೇನು.
12.298.3
विशिष्टस्य विशिष्टाच्च तुल्यौ दानप्रतिग्रहौ ।
तयोः पुण्यतरं दानं तद्द्विजस्य प्रयच्छतः ॥ १२.२९८.३ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಸಮಾನ; ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನು ಕೊಡುವ ದಾನವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯದಾಯಕ.
12.298.4
न्यायागतं धनं वर्णैर्न्यायेनैव विवर्धितम् ।
संरक्ष्यं यत्नमास्थाय धर्मार्थमिति निश्चयः ॥ १२.२९८.४ ॥
ವರ್ಣದವರು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಬಂದ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧನವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕು; ಅದು ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬುದೇ ನಿಶ್ಚಯ.
12.298.5
न धर्मार्थी नृशंसेन कर्मणा धनमार्जयेत् ।
शक्तितः सर्वकार्याणि कुर्यान्नर्द्धिमनुस्मरन् ॥ १२.२९८.५ ॥
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಧನ ಸಂಪಾದಿಸಬಾರದು; ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲ.
12.298.6
अपो हि प्रयताः शीतास्तापिता ज्वलनेन वा ।
शक्तितोऽतिथये दत्त्वा क्षुधार्तायाऽश्नुते फलम् ॥ १२.२९८.६ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ತಣ್ಣೀರಾಗಲಿ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಬಿಸಿಮಾಡಿದ ನೀರಾಗಲಿ — ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ ಅತಿಥಿಗೆ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
12.298.7
रन्तिदेवेन लोकेष्टा सिद्धिः प्राप्ता महात्मना ।
फलपत्रैरथो मूलैर्मुनीनचिंतवांश्च सः ॥ १२.२९८.७ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ರಂತಿದೇವನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಹಣ್ಣು, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.
12.298.8
तैरेव फलपत्रैश्च स माठरमतोषयत् ।
तस्माल्लेभे परं स्थानं शैब्योऽपि पृथिवीपतिः ॥ १२.२९८.८ ॥
ಅದೇ ಹಣ್ಣು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅವನು ಮಾಠರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಪತಿ ಶೈಬ್ಯನೂ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
12.298.9
देवतातिथिभृत्येभ्यः पितृभ्यश्चात्मनस्तथा ।
ऋणवाञ्जायते मर्त्यस्तस्मादनृणतां व्रजेत् ॥ १२.२९८.९ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿ, ಸೇವಕರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ತನಗಾಗಿಯೂ ಮರ್ತ್ಯನು ಋಣಿಯಾಗಿಯೇ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗಬೇಕು.
12.298.10
स्वाध्यायेन महर्षिभ्यो देवेभ्यो यज्ञकर्मणा ।
पितृभ्यः श्राद्धदानेन नृणामभ्यर्चनेन च ॥ १२.२९८.१० ॥
ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಿಂದ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಚನೆಯಿಂದ.
12.298.11
पाकशेपावहार्येण पालनेनात्मनोऽपि च ।
यथावद्भृत्यवर्गस्य चिकीर्षेत्कर्म आदितः ॥ १२.२९८.११ ॥
ಅಡುಗೆಯ ಉಳಿದ ಅನ್ನದಿಂದ, ತನ್ನ ಪೋಷಣೆಯಿಂದ, ಸೇವಕವರ್ಗವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೋಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಬೇಕು.
12.298.12
प्रयत्नेन च संसिद्धा धनैरपि विवर्जिताः ।
सम्यग्घृत्वा हुतवहं मुनयः सिद्धिमागताः ॥ १२.२९८.१२ ॥
ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾದ ಮುನಿಗಳು, ಧನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
12.298.13
विश्वामित्रस्य पुत्रत्वमृचीकतनयोऽगमत् ।
ऋग्भिः स्तुत्वा महाबाहो देवान्वै यज्ञभागिनः ॥ १२.२९८.१३ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನು ಋಚೀಕನ ಮಗ ಪಡೆದನು. ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞಭಾಗಿಗಳಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ.
12.298.14
गतः शुक्रत्वमुशना देवदेवप्रसादनात् ।
देवीं स्तुत्वा तु गगने मोदते तेजसा वृतः ॥ १२.२९८.१४ ॥
ದೇವದೇವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಉಶನಸ್ ಶುಕ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.298.15
असितो देवलश्चैव तथा नारदपर्वतौ ।
कक्षीवाञ्जामदग्न्यश्च रामस्ताण्ड्यस्तथाऽऽत्मवान् ॥ १२.२९८.१५ ॥
ಅಸಿತ, ದೇವಲ, ನಾರದ ಪರ್ವತ, ಕಕ್ಷೀವಂತ, ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ ರಾಮ, ತಾಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಂತನೂ.
12.298.16
वसिष्ठो जमदग्निश्च विश्वामित्रोऽत्रिरेव च ।
भरद्वाजो हरिश्मश्रुः कुण्डधारः श्रुतश्रवाः ॥ १२.२९८.१६ ॥
ವಸಿಷ್ಠ, ಜಮದಗ್ನಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅತ್ರಿಯೂ; ಭರದ್ವಾಜ, ಹರಿಶ್ಮಶ್ರು, ಕುಂಡಧಾರ, ಶ್ರುತಶ್ರವ.
12.298.17
एते महर्षयः स्तुत्वा विष्णुमृग्भिः समाहिताः ।
लेभिरे तपसा सिद्धिं प्रसादात्तस्य धीमतः ॥ १२.२९८.१७ ॥
ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರರಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆ ಧೀಮಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ.
12.298.18
अनर्हाश्चार्हतां प्राप्ताः सन्तः स्तुत्वा तमेव ह ।
न तु वृद्धिमिहान्विच्छेत्कर्म कृत्वा जुगुप्सितम् ॥ १२.२९८.१८ ॥
ಅನರ್ಹರೂ ಸಜ್ಜನರ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನನ್ನೇ ಸ್ತುತಿಸಿ (ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ); ಆದರೆ ನಿಂದ್ಯ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು.
12.298.19
येऽर्था धर्मेण ते सत्या येऽधर्मेण धिगस्तु तान् ।
धर्मं वै शाश्वतं लोके न जह्याद्धनकाङ्क्षया ॥ १२.२९८.१९ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತೇ ಸತ್ಯ; ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದದ್ದಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಲೋಕದ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಧನಾಸೆಯಿಂದ ಯಾರೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.
12.298.20
आहिताग्निर्हि धर्मात्मा यः स पुण्यकृदुत्तमः ।
वेदा हि सर्वे राजेन्द्र स्थितास्त्रिष्वग्निषु प्रभो ॥ १२.२९८.२० ॥
ಆಹಿತಾಗ್ನಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿ, ಉತ್ತಮನು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಪ್ರಭುವೇ, ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳೂ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.
12.298.21
च चाप्यग्न्याहितो विप्रः क्रिया यस्य न हीयते ।
श्रेयो ह्यनाहिताग्नित्वमग्निहोत्रं न निष्क्रियम् ॥ १२.२९८.२१ ॥
ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕ್ರಿಯೆ ಕುಗ್ಗದಿದ್ದರೆ ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಅನಾಹಿತಾಗ್ನಿತ್ವವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೇ; ಆದರೆ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರದು.
12.298.22
अग्निरात्मा च माता च पिता जनयिता तथा ।
गुरुश्च नरशार्दूल परिचर्या यथातथम् ॥ १२.२९८.२२ ॥
ಅಗ್ನಿ, ಆತ್ಮ, ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಜನಕ ಮತ್ತು ಗುರು — ಓ ನರಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಇವರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
12.298.23
मानं त्यक्त्वा यो नरो वृद्धसेवी ।
विद्वान्क्लीबः पश्यति प्रीतियोगात्।
दाक्ष्येण हीनो धर्मयुक्तो न दान्तो ।
लोकेऽस्मिन्वै पूज्यते सद्भिरार्यः ॥ १२.२९८.२३ ॥
ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹಿರಿಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನು, ವಿದ್ವಾಂಸನಾದರೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧದಿಂದ ನೋಡುವವನು, ಚಾತುರ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಧರ್ಮಯುಕ್ತನೂ ದಾಂತನೂ ಅಲ್ಲದವನು, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಆರ್ಯನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.