മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.298
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.298.1
कः कस्य चोपकुरुते कश्च कस्मै प्रयच्छति ।
प्राणी करोत्ययं कर्म सर्वमात्मार्थमात्मना ॥ १२.२९८.१ ॥
ആര് ആർക്ക് ഉപകാരം ചെയ്യുന്നു, ആര് ആർക്ക് നൽകുന്നു? ഈ ജീവി തനിക്കുവേണ്ടി, തന്നാൽത്തന്നെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചെയ്യുന്നു.
12.298.2
गौरवेण परित्यक्तं निःस्नेहं परिवर्जयेत् ।
सोदर्यं भ्रातरमपि किमुतान्यं पृथग्जनम् ॥ १२.२९८.२ ॥
അഭിമാനത്താൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനെയും സ്നേഹമില്ലാത്തവനെയും ഒഴിവാക്കണം — ഒരേ അമ്മയിൽ ജനിച്ച സഹോദരനെപ്പോലും; പിന്നെ അന്യനെപ്പറ്റി പറയേണ്ടതുണ്ടോ.
12.298.3
विशिष्टस्य विशिष्टाच्च तुल्यौ दानप्रतिग्रहौ ।
तयोः पुण्यतरं दानं तद्द्विजस्य प्रयच्छतः ॥ १२.२९८.३ ॥
ശ്രേഷ്ഠനിൽ നിന്ന് ശ്രേഷ്ഠനിലേക്കുള്ള ദാനവും സ്വീകരണവും തുല്യമാണ്; അവരിൽ ദ്വിജൻ നൽകുന്ന ദാനമാണ് ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളത്.
12.298.4
न्यायागतं धनं वर्णैर्न्यायेनैव विवर्धितम् ।
संरक्ष्यं यत्नमास्थाय धर्मार्थमिति निश्चयः ॥ १२.२९८.४ ॥
വർണ്ണങ്ങൾ നീതിപൂർവ്വം ലഭിച്ചതും നീതിപൂർവ്വം വർദ്ധിപ്പിച്ചതുമായ ധനം പരിശ്രമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം; അത് ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടിയാണെന്നത് നിശ്ചയം.
12.298.5
न धर्मार्थी नृशंसेन कर्मणा धनमार्जयेत् ।
शक्तितः सर्वकार्याणि कुर्यान्नर्द्धिमनुस्मरन् ॥ १२.२९८.५ ॥
ധർമ്മാർത്ഥികൾ ക്രൂരമായ കർമ്മത്താൽ ധനം സമ്പാദിക്കരുത്; തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്യണം, സമൃദ്ധിയെ മാത്രം ഓർത്തുകൊണ്ടല്ല.
12.298.6
अपो हि प्रयताः शीतास्तापिता ज्वलनेन वा ।
शक्तितोऽतिथये दत्त्वा क्षुधार्तायाऽश्नुते फलम् ॥ १२.२९८.६ ॥
ശ്രദ്ധയോടെ നൽകിയ തണുത്ത വെള്ളമോ തീയിൽ ചൂടാക്കിയ വെള്ളമോ — തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് അതിഥിക്കും വിശപ്പുകൊണ്ട് പീഡിതനുമായവനും നൽകിയാൽ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
12.298.7
रन्तिदेवेन लोकेष्टा सिद्धिः प्राप्ता महात्मना ।
फलपत्रैरथो मूलैर्मुनीनचिंतवांश्च सः ॥ १२.२९८.७ ॥
മഹാത്മാവായ രന്തിദേവൻ ലോകങ്ങളിൽ ആഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട സിദ്ധി നേടി. അദ്ദേഹം പഴങ്ങളും ഇലകളും വേരുകളും കൊണ്ട് മുനിമാരെ സത്കരിച്ചു.
12.298.8
तैरेव फलपत्रैश्च स माठरमतोषयत् ।
तस्माल्लेभे परं स्थानं शैब्योऽपि पृथिवीपतिः ॥ १२.२९८.८ ॥
അതേ പഴങ്ങളും ഇലകളും കൊണ്ട് അദ്ദേഹം മാഠരനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ഭൂപതിയായ ശൈബ്യനും പരമസ്ഥാനം നേടി.
12.298.9
देवतातिथिभृत्येभ्यः पितृभ्यश्चात्मनस्तथा ।
ऋणवाञ्जायते मर्त्यस्तस्मादनृणतां व्रजेत् ॥ १२.२९८.९ ॥
ദേവന്മാർ, അതിഥികൾ, ഭൃത്യന്മാർ, പിതൃക്കൾ, സ്വയം എന്നിവരോട് മർത്യൻ കടക്കാരനായി ജനിക്കുന്നു. അതിനാൽ അവൻ കടമുക്തി നേടണം.
12.298.10
स्वाध्यायेन महर्षिभ्यो देवेभ्यो यज्ञकर्मणा ।
पितृभ्यः श्राद्धदानेन नृणामभ्यर्चनेन च ॥ १२.२९८.१० ॥
മഹർഷിമാർക്ക് സ്വാധ്യായത്താലും, ദേവന്മാർക്ക് യജ്ഞകർമ്മത്താലും, പിതൃക്കൾക്ക് ശ്രാദ്ധദാനത്താലും, മനുഷ്യർക്ക് പൂജയാലും.
12.298.11
पाकशेपावहार्येण पालनेनात्मनोऽपि च ।
यथावद्भृत्यवर्गस्य चिकीर्षेत्कर्म आदितः ॥ १२.२९८.११ ॥
പാചകം ചെയ്ത ഭക്ഷണത്തിന്റെ ശേഷിപ്പിനാലും, സ്വന്തം പരിപാലനത്താലും, ഭൃത്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ യഥാവിധി പരിപാലനത്താലും ആരംഭം മുതൽ കർമ്മം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കണം.
12.298.12
प्रयत्नेन च संसिद्धा धनैरपि विवर्जिताः ।
सम्यग्घृत्वा हुतवहं मुनयः सिद्धिमागताः ॥ १२.२९८.१२ ॥
പ്രയത്നത്താൽ സിദ്ധരായ മുനിമാർ, ധനമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, അഗ്നിയിൽ യഥാവിധി ആഹുതി ചെയ്ത് സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.
12.298.13
विश्वामित्रस्य पुत्रत्वमृचीकतनयोऽगमत् ।
ऋग्भिः स्तुत्वा महाबाहो देवान्वै यज्ञभागिनः ॥ १२.२९८.१३ ॥
വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രത്വം ഋചീകന്റെ പുത്രൻ പ്രാപിച്ചു. ഓ മഹാബാഹോ, ഋക്കുകളാൽ യജ്ഞഭാഗികളായ ദേവന്മാരെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്.
12.298.14
गतः शुक्रत्वमुशना देवदेवप्रसादनात् ।
देवीं स्तुत्वा तु गगने मोदते तेजसा वृतः ॥ १२.२९८.१४ ॥
ദേവദേവന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഉശന ശുക്രത്വം പ്രാപിച്ചു. ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് അവൻ ആകാശത്ത് തേജസ്സിനാൽ പൊതിഞ്ഞവനായി ആനന്ദിക്കുന്നു.
12.298.15
असितो देवलश्चैव तथा नारदपर्वतौ ।
कक्षीवाञ्जामदग्न्यश्च रामस्ताण्ड्यस्तथाऽऽत्मवान् ॥ १२.२९८.१५ ॥
അസിതനും ദേവലനും, നാരദനും പർവതനും, കക്ഷീവാനും, ജമദഗ്നിപുത്രനായ രാമനും, താണ്ഡ്യനും, ആത്മവാനും.
12.298.16
वसिष्ठो जमदग्निश्च विश्वामित्रोऽत्रिरेव च ।
भरद्वाजो हरिश्मश्रुः कुण्डधारः श्रुतश्रवाः ॥ १२.२९८.१६ ॥
വസിഷ്ഠനും ജമദഗ്നിയും വിശ്വാമിത്രനും അത്രിയും; ഭരദ്വാജനും ഹരിശ്മശ്രുവും കുണ്ഡധാരനും ശ്രുതശ്രവസ്സും.
12.298.17
एते महर्षयः स्तुत्वा विष्णुमृग्भिः समाहिताः ।
लेभिरे तपसा सिद्धिं प्रसादात्तस्य धीमतः ॥ १२.२९८.१७ ॥
ഈ മഹർഷിമാർ ഋക്കുകളാൽ വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിച്ച്, ഏകാഗ്രരായി, തപസ്സിനാൽ സിദ്ധി നേടി; ആ ധീമാന്റെ പ്രസാദത്താൽ.
12.298.18
अनर्हाश्चार्हतां प्राप्ताः सन्तः स्तुत्वा तमेव ह ।
न तु वृद्धिमिहान्विच्छेत्कर्म कृत्वा जुगुप्सितम् ॥ १२.२९८.१८ ॥
അയോഗ്യരും സജ്ജനങ്ങളുടെ യോഗ്യത നേടി അവനെത്തന്നെ സ്തുതിച്ച് (സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു); എന്നാൽ നിന്ദ്യമായ കർമ്മം ചെയ്ത് ഇവിടെ വളർച്ച ആഗ്രഹിക്കരുത്.
12.298.19
येऽर्था धर्मेण ते सत्या येऽधर्मेण धिगस्तु तान् ।
धर्मं वै शाश्वतं लोके न जह्याद्धनकाङ्क्षया ॥ १२.२९८.१९ ॥
ധർമ്മത്താൽ ലഭിക്കുന്ന ധനമേ സത്യമാണ്; അധർമ്മത്താൽ ലഭിക്കുന്നതിനെ ധിക്കരിക്കണം. ലോകത്തിലെ ശാശ്വതമായ ധർമ്മം ധനമോഹത്താൽ ആരും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
12.298.20
आहिताग्निर्हि धर्मात्मा यः स पुण्यकृदुत्तमः ।
वेदा हि सर्वे राजेन्द्र स्थितास्त्रिष्वग्निषु प्रभो ॥ १२.२९८.२० ॥
ആഹിതാഗ്നിയായ ധർമ്മാത്മാവാണ് പുണ്യം ചെയ്യുന്നവനും ഉത്തമനും. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, പ്രഭോ, എല്ലാ വേദങ്ങളും മൂന്ന് അഗ്നികളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
12.298.21
च चाप्यग्न्याहितो विप्रः क्रिया यस्य न हीयते ।
श्रेयो ह्यनाहिताग्नित्वमग्निहोत्रं न निष्क्रियम् ॥ १२.२९८.२१ ॥
അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച ബ്രാഹ്മണന്റെ കർമ്മം മുടങ്ങാതിരിക്കുന്നത് ശ്രേഷ്ഠമാണ്. അഗ്നി സ്ഥാപിക്കാത്ത അവസ്ഥയും ശ്രേഷ്ഠമാണ്; പക്ഷേ അഗ്നിഹോത്രം കർമ്മമില്ലാതെയാവില്ല.
12.298.22
अग्निरात्मा च माता च पिता जनयिता तथा ।
गुरुश्च नरशार्दूल परिचर्या यथातथम् ॥ १२.२९८.२२ ॥
അഗ്നി, ആത്മാവ്, അമ്മ, അച്ഛൻ, ജന്മദാതാവ്, ഗുരു — ഹേ നരശാർദൂലാ, ഇവരെ യഥാവിധി പരിചരിക്കണം.
12.298.23
मानं त्यक्त्वा यो नरो वृद्धसेवी ।
विद्वान्क्लीबः पश्यति प्रीतियोगात्।
दाक्ष्येण हीनो धर्मयुक्तो न दान्तो ।
लोकेऽस्मिन्वै पूज्यते सद्भिरार्यः ॥ १२.२९८.२३ ॥
അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ച് വൃദ്ധരെ സേവിക്കുന്നവനും, വിദ്വാനായിട്ടും സ്നേഹബന്ധത്താൽ കാണുന്നവനും, സാമർത്ഥ്യമില്ലാതെയും ധർമ്മയുക്തനും ദാന്തനുമല്ലാത്തവനും ഈ ലോകത്തിൽ സജ്ജനങ്ങളാൽ ആര്യനായി പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.