మహాభారతం · అధ్యాయం 12.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.3.1
कर्णस्य बाहुवीर्येण प्रश्रयेण दमेन च ।
तुतोष भृगुशार्दूलो गुरुशुश्रूषया तथा ॥ १२.३.१ ॥
కర్ణుని బాహువీర్యం, వినయం, ఇంద్రియనిగ్రహం, గురుసేవ వలన భృగువంశ శార్దూలుడు సంతోషించెను.
12.3.2
ततस्तस्मै महातेजा ब्रह्मास्त्रं सनिवर्तनम् ।
प्रोवाच सुमहाप्रज्ञः स तपस्वी तपस्विने ॥ १२.३.२ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి, గొప్ప ప్రజ్ఞావంతుడైన ఆ తపస్వి ఆ తపస్విడికి బ్రహ్మాస్త్రాన్ని, దాని ఉపసంహార విధిని బోధించెను.
12.3.3
विदितास्त्रस्ततः कर्णो रममाणोऽऽश्रमे भृगोः ।
चकार वै धनुर्वेदे यत्नमद्भुतविक्रमः ॥ १२.३.३ ॥
అస్త్రవిద్య నేర్చుకున్న తరువాత భృగువు ఆశ్రమంలో సంతోషంగా ఉంటూ, అద్భుత పరాక్రమశాలి అయిన కర్ణుడు ధనుర్వేదంలో ప్రయత్నం చేశాడు.
12.3.4
ततः कदाचिद्रामस्तु चरन्नाश्रममन्तिकात् ।
कर्णेन सहितो धीमानुपवासेन कर्शितः ॥ १२.३.४ ॥
ఒకప్పుడు బుద్ధిమంతుడైన రాముడు కర్ణునితో కలిసి ఆశ్రమ సమీపంలో సంచరిస్తూ, ఉపవాసం వలన కృశించి ఉండెను.
12.3.5
सुष्वाप जामदग्न्यस्तु विस्रम्भोत्पन्नसौहृदः ।
तस्योत्सङ्गे समाधाय शिरः क्लान्तमना गुरुः ॥ १२.३.५ ॥
విశ్వాసం వలన కలిగిన స్నేహంతో, అలసిన మనసుతో ఆ గురువైన జమదగ్ని కుమారుడు అతని ఒడిలో తలపెట్టి నిద్రించెను.
12.3.6
अथ क्रिमिः श्लेष्ममयो मांसशोणितभोजनः ।
दारुणो दारुणाकारः कर्णस्याभ्याशमागतः ॥ १२.३.६ ॥
అప్పుడు శ్లేష్మం నుండి పుట్టిన, మాంసరక్తాలను భుజించే, భయంకర రూపం కలిగిన ఒక క్రిమి కర్ణుని సమీపానికి వచ్చెను.
12.3.7
स तस्योरुमथासाद्य बिभेद रुधिराशनः ।
न चैनमशकत्क्षेप्तुं वक्तुं वाऽपि गुरोर्भयात् ॥ १२.३.७ ॥
అది అతని తొడను చేరి రక్తాన్ని తాగే ఆ పురుగు దానిని గుచ్చింది. గురువు భయంతో అతడు దానిని విదిలించలేకపోయాడు, మాట్లాడనూ లేకపోయాడు.
12.3.8
स दश्यमानोऽपि तथा कृमिणा तेन भारत ।
गुरोः प्रबोधनाकाङ्क्षी तमुपैक्षत सूर्यजः ॥ १२.३.८ ॥
ఓ భారతా, ఆ పురుగు అలా కుట్టినప్పటికీ, గురువు మేల్కొనాలని కోరుతూ సూర్యపుత్రుడు దానిని పట్టించుకోలేదు.
12.3.9
कर्णस्तु वेदनां धैर्यादसह्यां विनिगृह्य ताम् ।
अकम्पयन्नव्यथयन्धारयामास भार्गवम् ॥ १२.३.९ ॥
కానీ కర్ణుడు ఆ భరింపరాని బాధను ధైర్యంతో అణచుకుని, కంపించకుండా, చలించకుండా భార్గవుడిని నిశ్చలంగా ఉంచాడు.
12.3.10
यदा स रुधिरेणाङ्गे परिस्पृष्टोऽभवद्गुरुः ।
तदाऽबुध्यत तेजस्वी संरब्धश्चैनमब्रवीत् ॥ १२.३.१० ॥
గురువు శరీరం అతని రక్తంతో తడిసినప్పుడు, ఆ తేజస్వి గ్రహించి, కోపంతో అతనితో మాట్లాడాడు.
12.3.11
अहोऽस्म्यशुचितां प्राप्तः किमिदं च कृतं त्वया ।
कथयस्व भयं त्यक्त्वा याथातथ्यमिदं मम ॥ १२.३.११ ॥
అయ్యో, నేను అపవిత్రతను పొందాను! నీవు ఇది ఏమి చేశావు? భయం వదిలి ఇది ఉన్నదున్నట్లు నాకు చెప్పు.
12.3.12
तस्य कर्णस्तदाचष्ट कृमिणा परिभक्षणम् ।
ददर्श रामस्तं चापि कृमिं सूकरसंस्थितम् ॥ १२.३.१२ ॥
అప్పుడు కర్ణుడు ఆ పురుగు తినివేసిన సంగతిని అతనికి చెప్పాడు. రాముడు ఆ పురుగును కూడా చూశాడు, అది పందిలో ఉంది.
12.3.13
अष्टपादं तीक्ष्णदंष्ट्रं सूचीभिः परिसंवृतम् ।
रोमभिः सन्निरुद्धाङ्गमलर्कं नाम नामतः ॥ १२.३.१३ ॥
ఎనిమిది కాళ్లు, పదునైన కోరలు కలది; సూదులతో చుట్టబడి, వెంట్రుకలతో అవయవాలు నిరోధించబడినది — పేరుతో అది అలర్కం అనబడేది.
12.3.14
स दृष्टमात्रो रामेण किमिः प्राणानवासृजत् ।
तस्मिन्नेवासृजि क्लिन्नस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.३.१४ ॥
రాముడు చూసిన వెంటనే ఆ పురుగు ప్రాణాలు విడిచింది; అదే రక్తంలో తడిసి అది అద్భుతంగా మారింది.
12.3.15
ततोऽन्तरिक्षे ददृशे विश्वरूपः करालवान् ।
राक्षसो लोहितग्रीवः कृष्णाङ्गो मेघवाहनः ॥ १२.३.१५ ॥
అప్పుడు ఆకాశంలో విశ్వరూపుడు, భయంకరుడైన ఒక రాక్షసుడు కనిపించాడు — ఎర్రని మెడ, నల్లని అవయవాలు, మేఘవాహనుడు.
12.3.16
स रामं प्राञ्जलिर्भूत्वा बभाषे पूर्णमानसः ।
स्वस्ति ते भृगुशार्दूल गमिष्येऽहं यथागतम् ॥ १२.३.१६ ॥
అతడు రాముని ఎదుట అంజలి ఘటించి, తృప్తితో ఇలా పలికాడు — "భృగు శార్దూలా, నీకు శుభం కలుగుగాక; నేను వచ్చిన దారినే వెళ్తాను."
12.3.17
मोक्षितो नरकादस्माद्भवता मुनिसत्तम ।
भद्रं च तेऽस्तु सिद्धिश्च प्रियं मे भवता कृतम् ॥ १२.३.१७ ॥
"మునులలో ఉత్తముడా, నీవు నన్ను ఈ నరకం నుండి విడిపించావు. నీకు శుభం, సిద్ధి కలుగుగాక; నీవు నాకు ప్రియమైన పని చేశావు."
12.3.18
तमुवाच महाबाहुर्जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
कस्त्वं कस्माच्च नरकं प्रतिपन्नो ब्रवीहि तत् ॥ १२.३.१८ ॥
అప్పుడు మహాబాహువు, ప్రతాపవంతుడైన జమదగ్ని కుమారుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు — "నీవు ఎవరు? ఏ కారణం చేత నరకాన్ని పొందావు? అది నాకు చెప్పు."
12.3.19
सोऽब्रवीदहमासं प्राग्दंशो नाम महासुरः ।
पुरा देवयुगे तात भृगोस्तु सवया इव ॥ १२.३.१९ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: "పూర్వం దేవయుగంలో నేను దంశుడనే మహాసురుడను; ఓ తాతా, భృగునితో సమాన వయసువాడను."
12.3.20
सोऽहं भृगोः सुदयितां भार्यामपहरं बलात् ।
महर्षेरभिशापेन क्रिमिभूतोऽपतं भुवि ॥ १२.३.२० ॥
భృగుని అత్యంత ప్రియమైన భార్యను నేను బలవంతంగా అపహరించాను; ఆ మహర్షి శాపం వల్ల నేను పురుగుగా మారి భూమిపై పడ్డాను.
12.3.21
अब्रवीद्धि स मां क्रुद्धस्तव पूर्वपितामहः ।
मूत्र श्लेष्माशनः पाय निरयं प्रतिपत्स्यसे ॥ १२.३.२१ ॥
కోపించిన నీ పూర్వ పితామహుడు నాతో ఇలా అన్నాడు: "మూత్రాన్ని, శ్లేష్మాన్ని తినే నీవు పాయువు ద్వారా నరకాన్ని పొందుదువు."
12.3.22
शापस्यान्तो भवेद्ब्रह्मन्नित्येवं तमथाब्रवम् ।
भविता भार्गवाद्रामादिंति मामब्रवीद्भृगुः ॥ १२.३.२२ ॥
"ఓ బ్రాహ్మణా, శాపానికి అంతం ఎప్పుడు?" అని నేను అతనితో అన్నాను; అప్పుడు భృగుడు నాతో అన్నాడు: "భార్గవ రాముని వల్ల అది అంతమవుతుంది."
12.3.23
सोऽहमेनां गतिं प्राप्तो यथा नकुशलस्तथा ।
त्वया साधो समागम्य विमुक्तः पापयोनितः ॥ १२.३.२३ ॥
నేను ఈ స్థితిని పొందాను; ఇప్పుడు నేను కుశలంగా లేను. ఓ సాధూ, నిన్ను కలిసి పాపయోనినుండి విముక్తుడనయ్యాను.
12.3.24
एवमुक्त्वा नमस्कृत्य ययौ रामं महासुरः ।
रामः कर्णं तु सक्रोधमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १२.३.२४ ॥
ఇలా చెప్పి, నమస్కరించి ఆ మహాసురుడు వెళ్ళిపోయాడు. అప్పుడు రాముడు కోపంతో ఈ మాటలు పలికాడు.
12.3.25
अतिदुःखमिदं मूढ न जातु ब्राह्मणः सहेत् ।
क्षत्रियस्येव ते धैर्यं कामया सत्यमुच्यताम् ॥ १२.३.२५ ॥
ఓ మూఢుడా, ఇది అత్యంత బాధాకరం; బ్రాహ్మణుడు దీన్ని ఎన్నడూ సహించడు. నీ ధైర్యం క్షత్రియుడిదిలా ఉంది. ఇష్టంగా సత్యాన్ని చెప్పు.
12.3.26
तमुवाच ततः कर्णः शापाद्भीतः प्रसादयन् ।
ब्रह्मक्षत्रान्तरे जातं सूतं मां विद्धि भार्गव ॥ १२.३.२६ ॥
అప్పుడు శాపానికి భయపడిన కర్ణుడు ఆయనను శాంతింపజేస్తూ ఇలా అన్నాడు: భార్గవా, బ్రాహ్మణుడు మరియు క్షత్రియుల మధ్య జన్మించిన సూతుణ్ణి నేను అని తెలుసుకో.
12.3.27
राधेयः कर्ण इति मां प्रवदन्ति जना भुवि ।
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मन्नस्त्रलुब्धस्य भार्गव ॥ १२.३.२७ ॥
భూమిపై ప్రజలు నన్ను రాధేయుడైన కర్ణుడని పిలుస్తారు. బ్రాహ్మణుడా, భార్గవా, అస్త్రాల పట్ల లోభం ఉన్న నాపై దయ చూపు.
12.3.28
पिता गुरुर्न संदेहो वेदविद्याप्रदः प्रभुः ।
अतो भार्गव इत्युक्तं मया गोत्रं तवान्तिके ॥ १२.३.२८ ॥
తండ్రి, గురువు, వేదవిద్యను ప్రసాదించే ప్రభువు — ఇందులో సందేహం లేదు. అందుకే నీ ముందు నేను భార్గవ గోత్రమని చెప్పాను.
12.3.29
तमुवाच भृगुश्रेष्ठः सरोपः प्रदहन्निव ।
भूमौ निपतितं दीनं वेपमानं कृताञ्जलिम् ॥ १२.३.२९ ॥
భృగువంశశ్రేష్ఠుడు కోపంతో దహించేవాడిలా, నేలపై పడి వణుకుతూ చేతులు జోడించిన ఆ దీనుడితో ఇలా అన్నాడు.
12.3.30
यस्मान्मिथ्याविचीर्णोऽहमस्त्रलोभादिह त्वया ।
तस्मादेतन्न ते मूढ ब्रह्मास्त्रं प्रतिभास्यति ॥ १२.३.३० ॥
అస్త్రలోభంతో నువ్వు ఇక్కడ నన్ను అబద్ధంతో వంచించావు; కాబట్టి ఓ మూఢుడా, ఈ బ్రహ్మాస్త్రం నీకు ప్రత్యక్షం కాదు.
12.3.31
अन्यत्र वधकालात्ते सदृशे न समीयुपः ।
अब्राह्मणे न हि ब्रह्म चिरं तिष्ठेत्कदाचन ॥ १२.३.३१ ॥
మరణ సమయం తప్ప, నీలాంటి వారితో నీవు ఎదుర్కోవు. అబ్రాహ్మణునిలో బ్రహ్మము ఎప్పుడూ చాలాసేపు నిలవదు.
12.3.32
गच्छेदानीं न ते स्थानमनृतस्येह विद्यते ।
न त्वया सदृशो युद्धे भविता क्षत्रियो भुवि ॥ १२.३.३२ ॥
ఇప్పుడు వెళ్ళు, ఇక్కడ అసత్యానికి నీకు స్థానం లేదు. భూమిపై యుద్ధంలో నీకు సమానమైన క్షత్రియుడు ఉండడు.
12.3.33
एवमुक्तः स रामेण न्यायेनोपजगामह ।
दुर्योधनमुपागम्य कृतास्त्रोऽस्मीति चाब्रवीत् ॥ १२.३.३३ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా అతడు న్యాయంగా వెళ్ళిపోయాడు. దుర్యోధనుని వద్దకు వెళ్ళి, "నేను అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడనయ్యాను" అని అన్నాడు.