Mahābhārata · Adhyāya 12.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.30.1
ततो राजा पाण्डुसुतो नारदं प्रत्यभाषत ।
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि सुवर्णष्ठीविसंभवम् ॥ १२.३०.१ ॥
Entonces el rey, hijo de Pāṇḍu, habló a Nārada: "Venerable señor, deseo oír el origen del que escupe oro."
12.30.2
एवमुक्तस्तु स मुनिर्धर्मराजेन नारदः ।
आचचक्षे यथावृत्तं सुवर्णष्ठीविनं प्रति ॥ १२.३०.२ ॥
Así interrogado por el rey de la justicia, el sabio Nārada relató lo sucedido respecto al que escupe oro.
12.30.3
एवमेतन्महाबाहो यथाऽयं केशवोऽब्रवीत् ।
कार्यस्यास्य तु यच्छेषं तत्ते वक्ष्यामि पृच्छतः ॥ १२.३०.३ ॥
"Así es, oh de poderosos brazos, tal como ha dicho Keśava. Pero lo restante de este asunto te lo diré a ti, que preguntas."
12.30.4
अहं च पर्वतश्चैव स्वस्रीयो मे महाप्नुनिः ।
वस्तुकामावभिगतौ सृञ्जयं जयतां वरम् ॥ १२.३०.४ ॥
"Yo y Parvata, y el hijo de mi hermana, el gran Āpnuni, deseando una morada, fuimos a Sṛñjaya, el mejor de los vencedores."
12.30.5
तत्रावां पूजितौ तेन विधिदृष्टेन कर्मणा ।
सर्वकामैः सुविहितौ निवसावोऽस्य वेश्मनि ॥ १२.३०.५ ॥
"Allí fuimos honrados por él con ritos prescritos según la regla, bien provistos de todo deseo, y habitamos en su casa."
12.30.6
व्यतिक्रान्तासु वर्षासु समये गमनस्य च ।
पर्वतो मामुवाचेदं काले वचनमर्थवत् ॥ १२.३०.६ ॥
"Cuando pasaron las estaciones de lluvia y llegó el tiempo de partir, Parvata me dijo oportunamente esta palabra llena de sentido."
12.30.7
आवामस्य नरेन्द्रस्य गृहे परमपूजितौ ।
उषितौ समये ब्रह्मंस्तद्विचिन्तय सांप्रतम् ॥ १२.३०.७ ॥
Nosotros dos fuimos muy honrados y residimos un tiempo en la casa de este rey. Oh brahmán, ahora considera eso.
12.30.8
ततोऽहमब्रुवं राजन्पर्वतं सुभदर्शनम् ।
सर्वमेतत्त्वयि विभो भागिनेयोपपद्यते ॥ १२.३०.८ ॥
Entonces dije a Parvata, de aspecto auspicioso: Oh rey, oh poderoso, todo esto es posible para ti, sobrino.
12.30.9
वरेण च्छन्द्यतां राजा लभतां यद्यदिच्छति ।
आवयोस्तपसा सिद्धिं प्राप्नोतु यदि मन्यसे ॥ १२.३०.९ ॥
Que se pregunte al rey con un don; que obtenga lo que desee. Si lo juzgas conveniente, que alcance la realización por nuestra austeridad.
12.30.10
तत आहूय राजानं सृञ्जयं जयतां वरम् ।
पर्वतोऽनुमतो वाक्यमुवाच कुरुपुङ्गव ॥ १२.३०.१० ॥
Entonces, habiendo llamado al rey Sṛñjaya, el mejor de los vencedores, y habiendo sido permitido, Parvata habló estas palabras, oh toro de los Kuru.
12.30.11
प्रीतौ स्वो नृप सत्कारैर्भवदार्जवसंभृतैः ।
आवाभ्यामभ्यनुज्ञातो वरं नृवर चिन्तय ॥ १२.३०.११ ॥
Oh rey, nosotros dos estamos complacidos por tus honores, llenos de rectitud. Habiendo sido permitido por nosotros, oh mejor de los hombres, considera un don.
12.30.12
देवानामविहिंसायां न भवेन्मानुषे क्षमम् ।
तद्गृहाण महाराज पूजार्हो नौ मतो भवान् ॥ १२.३०.१२ ॥
Entre los hombres, lo apropiado no sería lo que viola la no violencia de los dioses. Por tanto, acéptalo, gran rey; te consideramos digno de honor por ambos.
12.30.13
प्रीतौ भवन्तौ यदि मे कृतमेतावता मम ।
एष एव परो लाभो निर्वृत्तो मे महाफलः ॥ १२.३०.१३ ॥
Si ustedes dos están complacidos conmigo y han hecho esto por mí, esta es mi suprema ganancia; para mí ha dado un gran fruto.
12.30.14
तमेवंवादिनं भूयः पर्वतः प्रत्यभाषत ।
शृणु राजन्सुसंकल्पं यत्ते हृदि चिरं स्थितम् ॥ १२.३०.१४ ॥
A quien así hablaba, el sabio de la montaña respondió de nuevo: Escucha, oh rey, la firme resolución que desde hace tiempo habita en tu corazón.
12.30.15
अभीप्ससि सुतं वीरं वीर्यवन्तं दृढव्रतम् ।
आयुष्मतं महाभागं देवराजसमद्युतिम् ॥ १२.३०.१५ ॥
Deseas un hijo heroico, poderoso, firme en su voto, longevo, muy afortunado y resplandeciente como el rey de los dioses.
12.30.16
भविष्यत्येष ते कामो न त्वायुष्मान्भविष्यति ।
देवराजाभिभूत्यर्थं संकल्पो ह्ये ते हृदि ॥ १२.३०.१६ ॥
Este deseo tuyo se cumplirá, pero él no será longevo; en tu corazón está la resolución de vencer al rey de los dioses.
12.30.17
सुवर्णष्ठीवनाच्चैव स्वर्णष्ठीवी भविष्यति ।
रक्ष्यश्च देवराजात्स देवराजसमद्युतिः ॥ १२.३०.१७ ॥
Será quien escupa oro; debe ser protegido del rey de los dioses, y será resplandeciente como el rey de los dioses.
12.30.18
तच्छ्रुत्वा सृञ्जयो वाक्यं पर्वतस्य महात्मनः ।
प्रसादयामास तदा नैतदेवं भवेदिति ॥ १२.३०.१८ ॥
Al oír aquel discurso del sabio de gran alma de la montaña, Sañjaya entonces trató de apaciguarlo, diciendo: «Que no sea así».
12.30.19
आयुष्मान्मे भवेत्पुत्रो भवतोस्तपस मुन ।
न च तं पर्वतः किंचिदुवाचेन्द्रव्यपेक्षया ॥ १२.३०.१९ ॥
"Que yo tenga un hijo de larga vida gracias a tu penitencia, oh sabio." El sabio de la montaña no le dijo nada sobre un hijo igual a Indra.
12.30.20
तमहं नृपतिं दीनमब्रवं पुनरेव च ।
स्मर्तव्योऽस्मि महाराज दर्शयिष्यामि ते सुतम् ॥ १२.३०.२० ॥
A aquel rey afligido le volví a hablar: "Recuérdame, gran rey; te mostraré a tu hijo."
12.30.21
अहं ते दयितं पुत्रं प्रेतराजवशं गतम् ।
पुनर्दास्यामि तद्रूपं मा शुचः पृथिवीपते ॥ १२.३०.२१ ॥
Tu amado hijo ha caído bajo el poder del señor de los muertos; te lo devolveré en esa misma forma. No te aflijas, señor de la tierra.
12.30.22
एवमुक्त्वा तु नृपतिं प्रयातौ स्वो यथेप्सितम् ।
सृञ्जयश्च यथाकामं प्रविवेश स्वमन्दिरम् ॥ १२.३०.२२ ॥
Habiendo dicho esto al rey, los dos partieron al cielo según su deseo, y Sañjaya también entró a su palacio a voluntad.
12.30.23
सृञ्जयस्याथ राजर्षेः कस्मिंश्चित्कालपर्यये ।
जज्ञे पुत्रो महावीर्यस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १२.३०.२३ ॥
Tras cierto tiempo, nació un hijo de gran valor al rey sabio Sṛñjaya, que resplandecía como si ardiera de esplendor.
12.30.24
ववृधे स यथाकालं सरसीव महोत्पलम् ।
बभूव काञ्चनष्ठीवी यथार्थं नाम तस्य तत् ॥ १२.३०.२४ ॥
Creció a su tiempo, como un gran loto en un lago, y su nombre resultó acorde a su sentido: era alguien que escupía oro.
12.30.25
तदद्भुततमं लोके पप्रथे कुरुसत्तम ।
बुबुधे तच्च देवेन्द्रो वरदानं मनीषिणोः ॥ १२.३०.२५ ॥
Oh mejor de los Kurus, aquel suceso sumamente maravilloso se difundió por el mundo, y también Indra, señor de los dioses, supo del don concedido a los sabios.
12.30.26
ततः स्वाभिभवाद्भीतो बृहस्पतिमते स्थितः ।
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी नित्यमेवाभ्यवर्तत ॥ १२.३०.२६ ॥
Entonces, temiendo su propia derrota, permaneció bajo el consejo de Bṛhaspati y, observando siempre una oportunidad contra el joven Kumāra, continuó actuando así.
12.30.27
चोदयामास तद्वज्रं दिव्यास्रं मूर्तिमत्स्थ्रितम् ।
व्याघ्रो भूत्वा जहीमं त्वं राजपुत्रमिति प्रभो ॥ १२.३०.२७ ॥
Impulsó aquel rayo, que se hallaba allí encarnado como arma divina: «Hazte tigre y mata a este hijo del rey, oh señor».
12.30.28
प्रवृद्धः किल वीर्येण मामेषोऽभिभविष्यति ।
सृञ्जयस्य सुतो वज्र यथैनं पर्वतोऽब्रवीत् ॥ १२.३०.२८ ॥
«Crecido en fuerza por su valor, este me vencerá con seguridad», así le habló la montaña, oh rayo, acerca del hijo de Sṛñjaya.
12.30.29
एवमुक्तस्तु शक्रेण वज्रः परपुरंजयः ।
कुमारमन्तरप्रेक्षी नित्यमेवान्वपद्यत ॥ १२.३०.२९ ॥
Cuando Śakra había hablado así, el rayo, conquistador de ciudades enemigas, siempre vigilando una oportunidad contra el joven Kumāra, lo persiguió.
12.30.30
सृञ्जयोऽपि सुतं प्राप्य देवराजसमद्युतिम् ।
हृष्टः सान्तः पुरो राजा वननित्यो बभूव ह ॥ १२.३०.३० ॥
También Sṛñjaya, al obtener un hijo igual en esplendor al rey de los dioses, se alegró; y el rey, con su harén, se convirtió en quien siempre habitaba en el bosque.
12.30.31
ततो भागीरथीतीरे कदाचिन्निर्जने वने ।
धात्रीद्वितीयो बालः स क्रीडार्थं पर्यधावत ॥ १२.३०.३१ ॥
Entonces, una vez, en un bosque desierto a orillas del Bhāgīrathī, el niño corrió jugando, acompañado de su nodriza.
12.30.32
पञ्चवर्षकदेशीयो बालो नागेन्द्रविक्रमः ।
सहसोत्पतितं व्याघ्रमाससाद महाबलम् ॥ १२.३०.३२ ॥
El niño, de cinco años y con el valor de un señor de los elefantes, se encontró de repente con un tigre poderoso que saltó sobre él.
12.30.33
स बालस्तेन निष्पिष्टो वेपमानो नृपात्मजः ।
व्यसुः पपात मेदिन्यां ततो धात्री विचुक्रुशे ॥ १२.३०.३३ ॥
Aplastado por él, el príncipe tembloroso cayó sin vida a la tierra, y entonces la nodriza gritó.
12.30.34
हत्वा तु राजपुत्रं स तत्रैवान्तरधीयत ।
शार्दूलो देवराजस्य माययान्तर्हितस्तदा ॥ १२.३०.३४ ॥
Tras matar al hijo del rey, el tigre se desvaneció allí mismo, oculto por la ilusión del rey de los dioses.
12.30.35
धात्र्यास्तु निनदं श्रुत्वा रुदत्याः परमार्तवत् ।
अभ्यधावत तं देशं स्वयमेव महीपतिः ॥ १२.३०.३५ ॥
Al oír el grito de la nodriza llorando con suma angustia, el propio rey corrió hacia aquel lugar.
12.30.36
स ददर्श शयानं तं गतासुं पीतशोणितम् ।
कुमारं विगतानन्दं निशाकरमिव च्युतम् ॥ १२.३०.३६ ॥
Vio al niño tendido sin vida, empapado en sangre, sin alegría, como una luna caída.
12.30.37
स तमुत्सङ्गमारोप्य परिपीडितवक्षसम् ।
पुत्रं रुधिरसंसिक्तं पर्यदेवयदातुरः ॥ १२.३०.३७ ॥
Tomándolo en su regazo, al hijo de pecho aplastado y empapado de sangre, el afligido lamentó.
12.30.38
ततस्ता मातरस्तस्य रुदत्यः शोककर्शिताः ।
अभ्यधावन्त तं देशं यत्र राजा स सृञ्जयः ॥ १२.३०.३८ ॥
Entonces sus madres, agotadas por el dolor y llorando, corrieron hacia el lugar donde estaba el rey Sṛñjaya.
12.30.39
ततः स राजा सस्मार मामेव गतमानसः ।
तदाऽहं चिन्तनं ज्ञात्वा गतवांस्तस्य दर्शनम् ॥ १२.३०.३९ ॥
Entonces el rey, con la mente extraviada, me recordó solo a mí; al conocer su pensamiento, fui a verlo.
12.30.40
मयैतानि च वाक्यानि श्रावितः शोकलालसः ।
यानि ते यदुवीरेण कथितानि महीपते ॥ १२.३०.४० ॥
Oh señor de la tierra, las mismas palabras que el héroe de los Yadu te dijo, se las hice oír a él, que anhelaba el dolor.
12.30.41
संजीवितश्चापि पुनर्वासवानुमते तदा ।
भवितव्यं तथा तच्च न तच्छक्यमतोऽन्यथा ॥ १२.३०.४१ ॥
Con el consentimiento de Vāsava, entonces volvió a la vida; tenía que suceder así, y no podía ser de otro modo.
12.30.42
तत ऊर्ध्वं कुमारस्तु स्वर्णष्ठीवी महायशाः ।
चित्तं प्रसादयामास पितृर्मातुश्च वीर्यवान् ॥ १२.३०.४२ ॥
Después, aquel joven de gran fama, que escupía oro, poderoso como era, alegró el corazón de su padre y de su madre.
12.30.43
कारयामास राज्यं च पितरि स्वर्गते नृप ।
वर्षाणां शतमेकं च सहस्रं भीमविक्रमः ॥ १२.३०.४३ ॥
Oh rey, cuando su padre subió al cielo, él gobernó el reino; de terrible valor, reinó durante cien y mil años.
12.30.44
तत ईजे महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
तर्पयामास देवांश्च पितॄंश्चैव महाद्युतिः ॥ १२.३०.४४ ॥
Luego aquel de gran esplendor ofreció muchos grandes sacrificios con abundantes ofrendas, y satisfizo a los dioses y a los antepasados.
12.30.45
उत्पाद्य च बहून्पुत्रान्कुलसतानकारिणः ।
कालेन महता राजन्कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १२.३०.४५ ॥
Oh rey, tras engendrar muchos hijos que continuaran el linaje, después de mucho tiempo alcanzó la ley del tiempo, la muerte.
12.30.46
स त्वं राजेन्द्र संजातं शोकमेकं निवर्तय ।
यथा त्वं केशवः प्राह व्यामश्च सुमहातपाः ॥ १२.३०.४६ ॥
Oh señor de reyes, aparta ese único dolor que ha surgido en ti, como dijo Keśava y como dijo Vyāsa, de gran austeridad.
12.30.47
पितृपैतामहं राज्यमास्थाय धुरमुद्वह ।
इष्ट्वा पुण्यैर्महायज्ञैरिष्टं लोकमवाप्स्यसि ॥ १२.३०.४७ ॥
Asume el reino heredado de padre y abuelo y lleva la carga; habiendo ofrecido grandes sacrificios meritorios, alcanzarás el mundo deseado.