Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

12.30.1

ततो राजा पाण्डुसुतो नारदं प्रत्यभाषत ।
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि सुवर्णष्ठीविसंभवम् ॥ १२.३०.१ ॥

ਤਦ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਸੁਵਰਣਸ਼ਠੀਵੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

12.30.2

एवमुक्तस्तु स मुनिर्धर्मराजेन नारदः ।
आचचक्षे यथावृत्तं सुवर्णष्ठीविनं प्रति ॥ १२.३०.२ ॥

ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸੁਵਰਣਸ਼ਠੀਵੀ ਬਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਦੱਸਿਆ।

12.30.3

एवमेतन्महाबाहो यथाऽयं केशवोऽब्रवीत् ।
कार्यस्यास्य तु यच्छेषं तत्ते वक्ष्यामि पृच्छतः ॥ १२.३०.३ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦਾ ਜੋ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।

12.30.4

अहं च पर्वतश्चैव स्वस्रीयो मे महाप्नुनिः ।
वस्तुकामावभिगतौ सृञ्जयं जयतां वरम् ॥ १२.३०.४ ॥

ਮੈਂ, ਪਰਵਤ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾ ਆਪਨੁਨੀ—ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਸ੍ਰੰਜਯ ਕੋਲ ਗਏ।

12.30.5

तत्रावां पूजितौ तेन विधिदृष्टेन कर्मणा ।
सर्वकामैः सुविहितौ निवसावोऽस्य वेश्मनि ॥ १२.३०.५ ॥

ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਰਹੇ।

12.30.6

व्यतिक्रान्तासु वर्षासु समये गमनस्य च ।
पर्वतो मामुवाचेदं काले वचनमर्थवत् ॥ १२.३०.६ ॥

ਬਰਸਾਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪਰਵਤ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

12.30.7

आवामस्य नरेन्द्रस्य गृहे परमपूजितौ ।
उषितौ समये ब्रह्मंस्तद्विचिन्तय सांप्रतम् ॥ १२.३०.७ ॥

ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।

12.30.8

ततोऽहमब्रुवं राजन्पर्वतं सुभदर्शनम् ।
सर्वमेतत्त्वयि विभो भागिनेयोपपद्यते ॥ १२.३०.८ ॥

ਤਦ ਮੈਂ ਸ਼ੁਭਦਰਸ਼ਨ ਪਰਵਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਣਜੇ।

12.30.9

वरेण च्छन्द्यतां राजा लभतां यद्यदिच्छति ।
आवयोस्तपसा सिद्धिं प्राप्नोतु यदि मन्यसे ॥ १२.३०.९ ॥

ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲੇ।

12.30.10

तत आहूय राजानं सृञ्जयं जयतां वरम् ।
पर्वतोऽनुमतो वाक्यमुवाच कुरुपुङ्गव ॥ १२.३०.१० ॥

ਫਿਰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਸ੍ਰੰਜਯ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਪਰਵਤ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ।

12.30.11

प्रीतौ स्वो नृप सत्कारैर्भवदार्जवसंभृतैः ।
आवाभ्यामभ्यनुज्ञातो वरं नृवर चिन्तय ॥ १२.३०.११ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਸਤਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਵਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚ।

12.30.12

देवानामविहिंसायां न भवेन्मानुषे क्षमम् ।
तद्गृहाण महाराज पूजार्हो नौ मतो भवान् ॥ १२.३०.१२ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਹ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਸਾਡੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈਂ।

12.30.13

प्रीतौ भवन्तौ यदि मे कृतमेतावता मम ।
एष एव परो लाभो निर्वृत्तो मे महाफलः ॥ १२.३०.१३ ॥

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੰਨਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਲਾਭ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਫਲਦਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

12.30.14

तमेवंवादिनं भूयः पर्वतः प्रत्यभाषत ।
शृणु राजन्सुसंकल्पं यत्ते हृदि चिरं स्थितम् ॥ १२.३०.१४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਰਬਤ-ਮੁਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਟਿਕਿਆ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਸੁਣੋ।

12.30.15

अभीप्ससि सुतं वीरं वीर्यवन्तं दृढव्रतम् ।
आयुष्मतं महाभागं देवराजसमद्युतिम् ॥ १२.३०.१५ ॥

ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਬਹਾਦਰ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਭਾਗ ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।

12.30.16

भविष्यत्येष ते कामो न त्वायुष्मान्भविष्यति ।
देवराजाभिभूत्यर्थं संकल्पो ह्ये ते हृदि ॥ १२.३०.१६ ॥

ਤੇਰੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਪਰ ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

12.30.17

सुवर्णष्ठीवनाच्चैव स्वर्णष्ठीवी भविष्यति ।
रक्ष्यश्च देवराजात्स देवराजसमद्युतिः ॥ १२.३०.१७ ॥

ਉਹ ਸੋਨਾ ਥੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੇਵਰਾਜ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।

12.30.18

तच्छ्रुत्वा सृञ्जयो वाक्यं पर्वतस्य महात्मनः ।
प्रसादयामास तदा नैतदेवं भवेदिति ॥ १२.३०.१८ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਪਰਬਤ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਜਯ ਨੇ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ: 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ।

12.30.19

आयुष्मान्मे भवेत्पुत्रो भवतोस्तपस मुन ।
न च तं पर्वतः किंचिदुवाचेन्द्रव्यपेक्षया ॥ १२.३०.१९ ॥

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਪਰਬਤ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।

12.30.20

तमहं नृपतिं दीनमब्रवं पुनरेव च ।
स्मर्तव्योऽस्मि महाराज दर्शयिष्यामि ते सुतम् ॥ १२.३०.२० ॥

ਉਸ ਦੁਖੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ।"

12.30.21

अहं ते दयितं पुत्रं प्रेतराजवशं गतम् ।
पुनर्दास्यामि तद्रूपं मा शुचः पृथिवीपते ॥ १२.३०.२१ ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਵੱਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ, ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰੋ।

12.30.22

एवमुक्त्वा तु नृपतिं प्रयातौ स्वो यथेप्सितम् ।
सृञ्जयश्च यथाकामं प्रविवेश स्वमन्दिरम् ॥ १२.३०.२२ ॥

ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਵੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।

12.30.23

सृञ्जयस्याथ राजर्षेः कस्मिंश्चित्कालपर्यये ।
जज्ञे पुत्रो महावीर्यस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १२.३०.२३ ॥

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਦੇ ਘਰ ਮਹਾਂਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

12.30.24

ववृधे स यथाकालं सरसीव महोत्पलम् ।
बभूव काञ्चनष्ठीवी यथार्थं नाम तस्य तत् ॥ १२.३०.२४ ॥

ਉਹ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕੌਲ ਵਾਂਗ ਵਧਿਆ; ਉਸਦਾ ਉਹ ਨਾਮ ਸੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ — ਉਹ ਸੋਨਾ ਥੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।

12.30.25

तदद्भुततमं लोके पप्रथे कुरुसत्तम ।
बुबुधे तच्च देवेन्द्रो वरदानं मनीषिणोः ॥ १२.३०.२५ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ; ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਨੂੰ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੇ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ।

12.30.26

ततः स्वाभिभवाद्भीतो बृहस्पतिमते स्थितः ।
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी नित्यमेवाभ्यवर्तत ॥ १२.३०.२६ ॥

ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਟਿਕ ਕੇ, ਕੁਮਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸਦਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦਾ ਰਿਹਾ।

12.30.27

चोदयामास तद्वज्रं दिव्यास्रं मूर्तिमत्स्थ्रितम् ।
व्याघ्रो भूत्वा जहीमं त्वं राजपुत्रमिति प्रभो ॥ १२.३०.२७ ॥

ਦਿਵਿਆ ਅਸਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਿਆ: 'ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ', ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

12.30.28

प्रवृद्धः किल वीर्येण मामेषोऽभिभविष्यति ।
सृञ्जयस्य सुतो वज्र यथैनं पर्वतोऽब्रवीत् ॥ १२.३०.२८ ॥

'ਇਹ ਬਲ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਹਰਾ ਦੇਵੇਗਾ' — ਹੇ ਵਜ੍ਰ, ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਪਰਬਤ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।

12.30.29

एवमुक्तस्तु शक्रेण वज्रः परपुरंजयः ।
कुमारमन्तरप्रेक्षी नित्यमेवान्वपद्यत ॥ १२.३०.२९ ॥

ਸ਼ਕ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਜ੍ਰ ਕੁਮਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ।

12.30.30

सृञ्जयोऽपि सुतं प्राप्य देवराजसमद्युतिम् ।
हृष्टः सान्तः पुरो राजा वननित्यो बभूव ह ॥ १२.३०.३० ॥

ਸ੍ਰੰਜਯ ਵੀ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਅੰਤਹਪੁਰ ਸਮੇਤ ਸਦਾ ਵਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।

12.30.31

ततो भागीरथीतीरे कदाचिन्निर्जने वने ।
धात्रीद्वितीयो बालः स क्रीडार्थं पर्यधावत ॥ १२.३०.३१ ॥

ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਧਾਈ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਲਕ ਖੇਡਣ ਲਈ ਦੌੜਿਆ।

12.30.32

पञ्चवर्षकदेशीयो बालो नागेन्द्रविक्रमः ।
सहसोत्पतितं व्याघ्रमाससाद महाबलम् ॥ १२.३०.३२ ॥

ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਉਹ ਬਾਲਕ, ਗਜਰਾਜ ਵਰਗਾ ਬਲਵਾਨ, ਅਚਾਨਕ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਏ ਮਹਾਬਲੀ ਬਾਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਗਿਆ।

12.30.33

स बालस्तेन निष्पिष्टो वेपमानो नृपात्मजः ।
व्यसुः पपात मेदिन्यां ततो धात्री विचुक्रुशे ॥ १२.३०.३३ ॥

ਉਸ ਬਾਘ ਨੇ ਦਬੋਚਿਆ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਤਦ ਧਾਈ ਉੱਚੀ ਚੀਕ ਉੱਠੀ।

12.30.34

हत्वा तु राजपुत्रं स तत्रैवान्तरधीयत ।
शार्दूलो देवराजस्य माययान्तर्हितस्तदा ॥ १२.३०.३४ ॥

ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਬਾਘ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਰਾਜ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਹ ਛੁਪ ਗਿਆ।

12.30.35

धात्र्यास्तु निनदं श्रुत्वा रुदत्याः परमार्तवत् ।
अभ्यधावत तं देशं स्वयमेव महीपतिः ॥ १२.३०.३५ ॥

ਧਾਈ ਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।

12.30.36

स ददर्श शयानं तं गतासुं पीतशोणितम् ।
कुमारं विगतानन्दं निशाकरमिव च्युतम् ॥ १२.३०.३६ ॥

ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਬਾਲਕ ਵੇਖਿਆ; ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗਿਆ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੋਵੇ।

12.30.37

स तमुत्सङ्गमारोप्य परिपीडितवक्षसम् ।
पुत्रं रुधिरसंसिक्तं पर्यदेवयदातुरः ॥ १२.३०.३७ ॥

ਛਾਤੀ ਕੁਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

12.30.38

ततस्ता मातरस्तस्य रुदत्यः शोककर्शिताः ।
अभ्यधावन्त तं देशं यत्र राजा स सृञ्जयः ॥ १२.३०.३८ ॥

ਤਦ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈਆਂ, ਰੋਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸ੍ਰੰਜਯ ਸੀ।

12.30.39

ततः स राजा सस्मार मामेव गतमानसः ।
तदाऽहं चिन्तनं ज्ञात्वा गतवांस्तस्य दर्शनम् ॥ १२.३०.३९ ॥

ਤਦ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗਿਆ।

12.30.40

मयैतानि च वाक्यानि श्रावितः शोकलालसः ।
यानि ते यदुवीरेण कथितानि महीपते ॥ १२.३०.४० ॥

ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਯਦੁਵੀਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਬਚਨ ਮੈਂ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਤੜਫਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ।

12.30.41

संजीवितश्चापि पुनर्वासवानुमते तदा ।
भवितव्यं तथा तच्च न तच्छक्यमतोऽन्यथा ॥ १२.३०.४१ ॥

ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤਦ ਉਹ ਫਿਰ ਜੀਅ ਉੱਠਿਆ। ਇਹ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ; ਇਹ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।

12.30.42

तत ऊर्ध्वं कुमारस्तु स्वर्णष्ठीवी महायशाः ।
चित्तं प्रसादयामास पितृर्मातुश्च वीर्यवान् ॥ १२.३०.४२ ॥

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨਾ ਥੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

12.30.43

कारयामास राज्यं च पितरि स्वर्गते नृप ।
वर्षाणां शतमेकं च सहस्रं भीमविक्रमः ॥ १२.३०.४३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ; ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਹ ਸੌ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

12.30.44

तत ईजे महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
तर्पयामास देवांश्च पितॄंश्चैव महाद्युतिः ॥ १२.३०.४४ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਮਹਾਯੱਗ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

12.30.45

उत्पाद्य च बहून्पुत्रान्कुलसतानकारिणः ।
कालेन महता राजन्कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १२.३०.४५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਾਲਧਰਮ (ਮੌਤ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

12.30.46

स त्वं राजेन्द्र संजातं शोकमेकं निवर्तय ।
यथा त्वं केशवः प्राह व्यामश्च सुमहातपाः ॥ १२.३०.४६ ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗਿਆ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੋਕ ਮੋੜ ਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।

12.30.47

पितृपैतामहं राज्यमास्थाय धुरमुद्वह ।
इष्ट्वा पुण्यैर्महायज्ञैरिष्टं लोकमवाप्स्यसि ॥ १२.३०.४७ ॥

ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਬੋਝ ਚੁੱਕ; ਪੁੰਨ ਦੇ ਮਹਾਯੱਗ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਸ਼ਟ ਲੋਕ ਪਾਵੇਂਗਾ।