మహాభారతం · అధ్యాయం 12.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.30.1
ततो राजा पाण्डुसुतो नारदं प्रत्यभाषत ।
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि सुवर्णष्ठीविसंभवम् ॥ १२.३०.१ ॥
అప్పుడు పాండు కుమారుడైన రాజు నారదునితో ఇలా అన్నాడు: భగవన్, సువర్ణష్ఠీవి పుట్టుకను వినాలని కోరుతున్నాను.
12.30.2
एवमुक्तस्तु स मुनिर्धर्मराजेन नारदः ।
आचचक्षे यथावृत्तं सुवर्णष्ठीविनं प्रति ॥ १२.३०.२ ॥
ధర్మరాజు ఇలా అడగగా, ఆ ముని నారదుడు సువర్ణష్ఠీవి గురించి జరిగినదంతా ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చెప్పాడు.
12.30.3
एवमेतन्महाबाहो यथाऽयं केशवोऽब्रवीत् ।
कार्यस्यास्य तु यच्छेषं तत्ते वक्ष्यामि पृच्छतः ॥ १२.३०.३ ॥
ఓ మహాబాహు, ఈ కేశవుడు చెప్పినట్లే ఇది ఉంది. అయితే ఈ కార్యంలో మిగిలిన భాగాన్ని అడిగిన నీకు చెబుతాను.
12.30.4
अहं च पर्वतश्चैव स्वस्रीयो मे महाप्नुनिः ।
वस्तुकामावभिगतौ सृञ्जयं जयतां वरम् ॥ १२.३०.४ ॥
నేను, పర్వతుడు, నా సోదరి కుమారుడు మహా ఆప్నుని—వసతి కోరి విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన సృంజయుని వద్దకు వెళ్ళాము.
12.30.5
तत्रावां पूजितौ तेन विधिदृष्टेन कर्मणा ।
सर्वकामैः सुविहितौ निवसावोऽस्य वेश्मनि ॥ १२.३०.५ ॥
అక్కడ అతడు విధిప్రకారం చేసిన కర్మలతో మమ్మల్ని ఇద్దరినీ పూజించాడు; అన్ని కోరికలూ తీర్చి బాగా ఏర్పాటు చేసి, అతని ఇంట్లో మేము నివసించాము.
12.30.6
व्यतिक्रान्तासु वर्षासु समये गमनस्य च ।
पर्वतो मामुवाचेदं काले वचनमर्थवत् ॥ १२.३०.६ ॥
వర్షాకాలాలు గడిచి, బయలుదేరే సమయం రాగానే, పర్వతుడు సరైన సమయంలో అర్థవంతమైన ఈ మాటను నాతో అన్నాడు.
12.30.7
आवामस्य नरेन्द्रस्य गृहे परमपूजितौ ।
उषितौ समये ब्रह्मंस्तद्विचिन्तय सांप्रतम् ॥ १२.३०.७ ॥
మేమిద్దరం ఈ రాజు గృహంలో అత్యంత గౌరవంతో కొంతకాలం ఉన్నాము. బ్రాహ్మణా, ఇప్పుడు దాని గురించి ఆలోచించు.
12.30.8
ततोऽहमब्रुवं राजन्पर्वतं सुभदर्शनम् ।
सर्वमेतत्त्वयि विभो भागिनेयोपपद्यते ॥ १२.३०.८ ॥
అప్పుడు నేను శుభదర్శనుడైన పర్వతునితో అన్నాను, రాజా. ఓ విభూ, ఇదంతా నీకు సాధ్యమే, భాగినేయా.
12.30.9
वरेण च्छन्द्यतां राजा लभतां यद्यदिच्छति ।
आवयोस्तपसा सिद्धिं प्राप्नोतु यदि मन्यसे ॥ १२.३०.९ ॥
వరంతో రాజును అడగనివ్వు; అతడు ఏది కోరితే అది పొందనివ్వు. నీవు సమ్మతిస్తే, మన తపస్సుతో అతడు సిద్ధిని పొందనివ్వు.
12.30.10
तत आहूय राजानं सृञ्जयं जयतां वरम् ।
पर्वतोऽनुमतो वाक्यमुवाच कुरुपुङ्गव ॥ १२.३०.१० ॥
అప్పుడు విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన రాజు సృంజయుని పిలిచి, అనుమతి పొంది పర్వతుడు ఈ మాట చెప్పాడు, కురుపుంగవా.
12.30.11
प्रीतौ स्वो नृप सत्कारैर्भवदार्जवसंभृतैः ।
आवाभ्यामभ्यनुज्ञातो वरं नृवर चिन्तय ॥ १२.३०.११ ॥
రాజా, నీ సరళతతో కూడిన సత్కారాలతో మేమిద్దరం సంతోషించాము. మా అనుమతి పొందినవాడవై, నరశ్రేష్ఠా, వరం గురించి ఆలోచించు.
12.30.12
देवानामविहिंसायां न भवेन्मानुषे क्षमम् ।
तद्गृहाण महाराज पूजार्हो नौ मतो भवान् ॥ १२.३०.१२ ॥
దేవతల అహింసలో మనుషులకు ఇది తగినది కాదు. అందువల్ల, మహారాజా, స్వీకరించు. నిన్ను మాకు పూజ్యుడిగా భావిస్తున్నాము.
12.30.13
प्रीतौ भवन्तौ यदि मे कृतमेतावता मम ।
एष एव परो लाभो निर्वृत्तो मे महाफलः ॥ १२.३०.१३ ॥
మీరిద్దరూ నాపై ప్రసన్నులైతే, నా కోసం ఇంతవరకు చేసి ఉంటే, ఇదే నాకు పరమ లాభం; ఇది నాకు గొప్ప ఫలాన్నిచ్చింది.
12.30.14
तमेवंवादिनं भूयः पर्वतः प्रत्यभाषत ।
शृणु राजन्सुसंकल्पं यत्ते हृदि चिरं स्थितम् ॥ १२.३०.१४ ॥
అలా మాట్లాడిన అతనికి పర్వతుడు మళ్లీ సమాధానమిచ్చాడు: రాజా, విను; నీ హృదయంలో చాలాకాలంగా నిలిచి ఉన్న దృఢ సంకల్పాన్ని విను.
12.30.15
अभीप्ससि सुतं वीरं वीर्यवन्तं दृढव्रतम् ।
आयुष्मतं महाभागं देवराजसमद्युतिम् ॥ १२.३०.१५ ॥
నీవు వీరుడు, పరాక్రమవంతుడు, దృఢవ్రతుడు, దీర్ఘాయువు గలవాడు, మహాభాగ్యవంతుడు, దేవరాజుతో సమానమైన తేజస్సు గలవాడైన కొడుకును కోరుతున్నావు.
12.30.16
भविष्यत्येष ते कामो न त्वायुष्मान्भविष्यति ।
देवराजाभिभूत्यर्थं संकल्पो ह्ये ते हृदि ॥ १२.३०.१६ ॥
నీ ఈ కోరిక నెరవేరుతుంది; కానీ అతడు దీర్ఘాయువు గలవాడు కాడు. దేవరాజును జయించడానికి అనే సంకల్పం నీ హృదయంలో ఉంది.
12.30.17
सुवर्णष्ठीवनाच्चैव स्वर्णष्ठीवी भविष्यति ।
रक्ष्यश्च देवराजात्स देवराजसमद्युतिः ॥ १२.३०.१७ ॥
అతడు బంగారం ఉమ్మేవాడవుతాడు; దేవరాజు నుంచి రక్షించాల్సినవాడవుతాడు. అతడు దేవరాజుతో సమానమైన తేజస్సు గలవాడవుతాడు.
12.30.18
तच्छ्रुत्वा सृञ्जयो वाक्यं पर्वतस्य महात्मनः ।
प्रसादयामास तदा नैतदेवं भवेदिति ॥ १२.३०.१८ ॥
మహాత్ముడైన పర్వతుని ఆ మాటను విని, సంజయుడు అప్పుడు అతనిని శాంతింపజేశాడు: 'ఇలా కాకూడదు' అని.
12.30.19
आयुष्मान्मे भवेत्पुत्रो भवतोस्तपस मुन ।
न च तं पर्वतः किंचिदुवाचेन्द्रव्यपेक्षया ॥ १२.३०.१९ ॥
ఓ ముని, మీ తపస్సు వల్ల నాకు దీర్ఘాయుష్కుడైన కుమారుడు కలుగుగాక. ఆ పర్వతముని ఇంద్రునితో పోల్చదగిన కుమారుని గురించి ఏమీ చెప్పలేదు.
12.30.20
तमहं नृपतिं दीनमब्रवं पुनरेव च ।
स्मर्तव्योऽस्मि महाराज दर्शयिष्यामि ते सुतम् ॥ १२.३०.२० ॥
దుఃఖితుడైన ఆ రాజుతో నేను మళ్లీ అన్నాను: "ఓ మహారాజా, నన్ను గుర్తుంచుకో; నీ కుమారుడిని నీకు చూపిస్తాను."
12.30.21
अहं ते दयितं पुत्रं प्रेतराजवशं गतम् ।
पुनर्दास्यामि तद्रूपं मा शुचः पृथिवीपते ॥ १२.३०.२१ ॥
మీ ప్రియ కుమారుడు యమరాజు వశమై పోయాడు; అతడిని అదే రూపంలో మళ్లీ ఇస్తాను. ఓ భూపతీ, శోకించకు.
12.30.22
एवमुक्त्वा तु नृपतिं प्रयातौ स्वो यथेप्सितम् ।
सृञ्जयश्च यथाकामं प्रविवेश स्वमन्दिरम् ॥ १२.३०.२२ ॥
రాజుతో ఇలా చెప్పి వారిద్దరూ తమ ఇష్టానుసారం స్వర్గానికి వెళ్లారు; సృంజయుడు కూడా ఇష్టానుసారం తన నివాసంలో ప్రవేశించాడు.
12.30.23
सृञ्जयस्याथ राजर्षेः कस्मिंश्चित्कालपर्यये ।
जज्ञे पुत्रो महावीर्यस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १२.३०.२३ ॥
కొంతకాలం తర్వాత ఆ రాజర్షి సృంజయునికి గొప్ప పరాక్రమము గల కుమారుడు జన్మించాడు; అతడు తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్నట్లు ఉండెను.
12.30.24
ववृधे स यथाकालं सरसीव महोत्पलम् ।
बभूव काञ्चनष्ठीवी यथार्थं नाम तस्य तत् ॥ १२.३०.२४ ॥
అతడు యథాకాలం సరస్సులోని గొప్ప కలువ వలె పెరిగాడు; అతని ఆ పేరు సార్థకమైంది — అతడు బంగారాన్ని ఉమ్మివేసేవాడయ్యాడు.
12.30.25
तदद्भुततमं लोके पप्रथे कुरुसत्तम ।
बुबुधे तच्च देवेन्द्रो वरदानं मनीषिणोः ॥ १२.३०.२५ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, ఆ అత్యద్భుతమైన వార్త లోకమంతా వ్యాపించింది; ఆ మనీషుల వరదానాన్ని దేవేంద్రుడు కూడా తెలుసుకున్నాడు.
12.30.26
ततः स्वाभिभवाद्भीतो बृहस्पतिमते स्थितः ।
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी नित्यमेवाभ्यवर्तत ॥ १२.३०.२६ ॥
అప్పుడు తన పరాజయ భయంతో, బృహస్పతి మంత్రానుసారం నిలబడి, కుమారుని వద్ద అవకాశం చూస్తూ ఎల్లప్పుడూ అలాగే వ్యవహరించాడు.
12.30.27
चोदयामास तद्वज्रं दिव्यास्रं मूर्तिमत्स्थ्रितम् ।
व्याघ्रो भूत्वा जहीमं त्वं राजपुत्रमिति प्रभो ॥ १२.३०.२७ ॥
ఆ వజ్రాన్ని—దివ్యాస్త్రంగా మూర్తీభవించి నిలిచిన దానిని—అతడు ప్రేరేపించాడు: 'పులిగా మారి ఈ రాజకుమారుని సంహరించు' అని, ఓ ప్రభూ.
12.30.28
प्रवृद्धः किल वीर्येण मामेषोऽभिभविष्यति ।
सृञ्जयस्य सुतो वज्र यथैनं पर्वतोऽब्रवीत् ॥ १२.३०.२८ ॥
'ఇతడు బలంతో పెరిగి నన్ను నిశ్చయంగా జయిస్తాడు' — ఓ వజ్రమా, సృంజయుని కుమారుని గురించి పర్వతం అతనికి చెప్పినట్లుగా.
12.30.29
एवमुक्तस्तु शक्रेण वज्रः परपुरंजयः ।
कुमारमन्तरप्रेक्षी नित्यमेवान्वपद्यत ॥ १२.३०.२९ ॥
శక్రుడు ఇలా చెప్పగా, శత్రునగరాలను జయించే వజ్రం కుమారుని వైపు అవకాశం చూస్తూ ఎల్లప్పుడూ అనుసరించింది.
12.30.30
सृञ्जयोऽपि सुतं प्राप्य देवराजसमद्युतिम् ।
हृष्टः सान्तः पुरो राजा वननित्यो बभूव ह ॥ १२.३०.३० ॥
సృంజయుడు కూడా దేవరాజుతో సమాన తేజస్సు గల కుమారుని పొంది సంతోషించాడు; ఆ రాజు అంతఃపుర స్త్రీలతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ అడవిలో నివసించేవాడయ్యాడు.
12.30.31
ततो भागीरथीतीरे कदाचिन्निर्जने वने ।
धात्रीद्वितीयो बालः स क्रीडार्थं पर्यधावत ॥ १२.३०.३१ ॥
అప్పుడు ఒకసారి భాగీరథీ తీరంలోని నిర్జనమైన అడవిలో, దాదితో కలిసి ఆ బాలుడు ఆటకోసం పరుగెత్తాడు.
12.30.32
पञ्चवर्षकदेशीयो बालो नागेन्द्रविक्रमः ।
सहसोत्पतितं व्याघ्रमाससाद महाबलम् ॥ १२.३०.३२ ॥
అయిదేళ్ల వయసున్న ఆ బాలుడు, గజరాజు పరాక్రమం కలవాడు, అకస్మాత్తుగా దూకి వచ్చిన మహాబలుడైన పులిని ఎదుర్కొన్నాడు.
12.30.33
स बालस्तेन निष्पिष्टो वेपमानो नृपात्मजः ।
व्यसुः पपात मेदिन्यां ततो धात्री विचुक्रुशे ॥ १२.३०.३३ ॥
ఆ పులితో నలిపివేయబడిన ఆ రాజకుమారుడు వణుకుతూ ప్రాణం లేకుండా నేలపై పడిపోయాడు; అప్పుడు దాది గట్టిగా ఏడ్చింది.
12.30.34
हत्वा तु राजपुत्रं स तत्रैवान्तरधीयत ।
शार्दूलो देवराजस्य माययान्तर्हितस्तदा ॥ १२.३०.३४ ॥
రాజకుమారుడిని చంపిన వెంటనే ఆ పులి అక్కడే అదృశ్యమైంది; అప్పుడు దేవరాజు మాయతో అది మాయమైంది.
12.30.35
धात्र्यास्तु निनदं श्रुत्वा रुदत्याः परमार्तवत् ।
अभ्यधावत तं देशं स्वयमेव महीपतिः ॥ १२.३०.३५ ॥
దాది ఏడుపు కేకను విని, అత్యంత దుఃఖంతో, రాజు స్వయంగా ఆ ప్రదేశానికి పరుగెత్తాడు.
12.30.36
स ददर्श शयानं तं गतासुं पीतशोणितम् ।
कुमारं विगतानन्दं निशाकरमिव च्युतम् ॥ १२.३०.३६ ॥
అతడు ఆ బాలుడిని చూశాడు; ప్రాణం లేకుండా, రక్తంతో తడిసి, ఆనందం లేకుండా, రాలిపోయిన చంద్రునిలా పడి ఉన్నాడు.
12.30.37
स तमुत्सङ्गमारोप्य परिपीडितवक्षसम् ।
पुत्रं रुधिरसंसिक्तं पर्यदेवयदातुरः ॥ १२.३०.३७ ॥
ఛాతీ నలిగిపోయి రక్తంతో తడిసిన ఆ కుమారుడిని ఒడిలో ఉంచుకుని, ఆతురతతో అతడు విలపించాడు.
12.30.38
ततस्ता मातरस्तस्य रुदत्यः शोककर्शिताः ।
अभ्यधावन्त तं देशं यत्र राजा स सृञ्जयः ॥ १२.३०.३८ ॥
అప్పుడు శోకంతో కృశించి ఏడుస్తున్న అతని ఆ తల్లులు, సృంజయ రాజు ఉన్న ఆ ప్రదేశం వైపు పరుగెత్తారు.
12.30.39
ततः स राजा सस्मार मामेव गतमानसः ।
तदाऽहं चिन्तनं ज्ञात्वा गतवांस्तस्य दर्शनम् ॥ १२.३०.३९ ॥
అప్పుడు మనసు చెదిరిన ఆ రాజు నన్నే స్మరించాడు. అప్పుడు అతని ఆలోచనను గ్రహించి నేను అతడిని దర్శించడానికి వెళ్ళాను.
12.30.40
मयैतानि च वाक्यानि श्रावितः शोकलालसः ।
यानि ते यदुवीरेण कथितानि महीपते ॥ १२.३०.४० ॥
ఓ మహీపతీ, యదువీరుడు నీకు చెప్పిన ఆ మాటలనే నేను శోకంలో మునిగిన అతనికి వినిపించాను.
12.30.41
संजीवितश्चापि पुनर्वासवानुमते तदा ।
भवितव्यं तथा तच्च न तच्छक्यमतोऽन्यथा ॥ १२.३०.४१ ॥
ఇంద్రుని అనుమతితో అప్పుడు అతడు మళ్ళీ ప్రాణం పొందాడు. అది జరగవలసినదే; అది అన్యథా జరగడం సాధ్యం కాదు.
12.30.42
तत ऊर्ध्वं कुमारस्तु स्वर्णष्ठीवी महायशाः ।
चित्तं प्रसादयामास पितृर्मातुश्च वीर्यवान् ॥ १२.३०.४२ ॥
ఆ తరువాత, బంగారాన్ని ఉమ్మిన ఆ మహాయశస్వి, పరాక్రమశాలి కుమారుడు తండ్రి మరియు తల్లి మనసును ప్రసన్నం చేశాడు.
12.30.43
कारयामास राज्यं च पितरि स्वर्गते नृप ।
वर्षाणां शतमेकं च सहस्रं भीमविक्रमः ॥ १२.३०.४३ ॥
రాజా, తండ్రి స్వర్గస్థుడైన తర్వాత అతడు రాజ్యాన్ని పాలించాడు; భీకర పరాక్రమశాలి అయిన అతడు వందల, వేల సంవత్సరాలు పాలించాడు.
12.30.44
तत ईजे महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
तर्पयामास देवांश्च पितॄंश्चैव महाद्युतिः ॥ १२.३०.४४ ॥
తర్వాత ఆ మహాతేజస్వి పుష్కల దక్షిణలతో అనేక మహాయజ్ఞాలు చేసి దేవతలను, పితృదేవతలను తృప్తిపరిచాడు.
12.30.45
उत्पाद्य च बहून्पुत्रान्कुलसतानकारिणः ।
कालेन महता राजन्कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १२.३०.४५ ॥
రాజా, వంశాన్ని నిలబెట్టే అనేక కుమారులను కని, చాలాకాలం తర్వాత అతడు కాలధర్మాన్ని (మరణాన్ని) పొందాడు.
12.30.46
स त्वं राजेन्द्र संजातं शोकमेकं निवर्तय ।
यथा त्वं केशवः प्राह व्यामश्च सुमहातपाः ॥ १२.३०.४६ ॥
రాజేంద్రా, నీలో కలిగిన ఆ ఒక్క శోకాన్ని మళ్లించు; కేశవుడు చెప్పినట్లు, మహాతపస్వి వ్యాసుడు చెప్పినట్లు.
12.30.47
पितृपैतामहं राज्यमास्थाय धुरमुद्वह ।
इष्ट्वा पुण्यैर्महायज्ञैरिष्टं लोकमवाप्स्यसि ॥ १२.३०.४७ ॥
తండ్రి, తాత రాజ్యాన్ని స్వీకరించి బాధ్యతను మోయి; పుణ్యమైన మహాయజ్ఞాలు చేసి నీవు ఇష్టలోకాన్ని పొందుతావు.