マハーバーラタ · 章 12.302
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.302.1
वर्णो विशेषवर्णानां महर्षे केन जायते ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.३०२.१ ॥
偉大な仙人よ、特定のヴァルナのヴァルナは何によって生じるのか。私はそれを知りたい。語る者の中で最も優れた方よ、お教えください。
12.302.2
यदेतज्जायतेऽपत्यं स एवायमिति श्रुतिः ।
कथं ब्राह्मणतो जातो विशेषग्रहणं गतः ॥ १२.३०२.२ ॥
生まれた子は『まさにこの者』とシュルティは言う。ではバラモンから生まれた者が、どうして特別な地位を得るのか。
12.302.3
एवमेतन्महाराज येन जातः स एव सः ।
तपसस्त्वपकर्षेण जातिग्रहणतां गतः ॥ १२.३०२.३ ॥
そのとおりです、大王よ。彼は生んだ者と全く同じです。しかし苦行が衰えることで、彼はカーストを得る状態になるのです。
12.302.4
सुक्षेत्राच्च सुबीजाच्च पुण्यो भवति संभवः ।
अतोऽन्यतरतो हीनादवरो नाम जायते ॥ १२.३०२.४ ॥
良い畑と良い種から清らかな誕生が生じる。ゆえに両者のどちらかが劣るなら、『アヴァラ』（下の者）と呼ばれる子が生まれる。
12.302.5
वक्राद्भुजाभ्यामूरुभ्यां पद्भ्यां चैवाथ जज्ञिरे ।
सृजतः प्रजापतेर्लोकानिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.३०२.५ ॥
口、腕、腿、足から生まれた——諸世界を創造するプラジャーパティから——と法を知る者たちは知っている。
12.302.6
मुखजा ब्राह्मणास्तात बाहुजाः क्षत्रियाः स्मृताः ।
ऊरुजा धनिनो राजन्पादजाः परिचारकाः ॥ १२.३०२.६ ॥
子よ、口から生まれた者はブラーフマナ、腕から生まれた者はクシャトリヤと伝えられる。王よ、腿から生まれた者は富める者、足から生まれた者は奉仕者である。
12.302.7
चतुर्णामेव वर्णानामागमः पुरुषर्षभ ।
अतोन्ये त्वतिरिक्ता ये ते वै संकरजाः स्मृताः ॥ १२.३०२.७ ॥
人中の牡牛よ、出自は四つの種姓のみに由来する。それ以外の者は混血の生まれと言われる。
12.302.8
क्षत्रियातिरथाम्बष्ठा उग्रा वैदेहकास्तथा ।
श्वपाकाः पुल्कसाः स्तेना निषादाः सूतमागधाः ॥ १२.३०२.८ ॥
クシャトリヤ・アティラタ、アンバシュタ、ウグラ、ヴァイデーハカ、シュヴァパーカ、プルカサ、盗賊、ニシャーダ、スータ、マーガダ——これらも同様である。
12.302.9
अयोगाः कारणा व्रात्याश्चाण्डालाश्च नराधिप ।
एते चतुर्भ्यो वर्णेभ्यो जायन्ते वै परस्परात् ॥ १२.३०२.९ ॥
人の王よ、アヨーガ、カーラナ、ヴラーティヤ、チャーンダーラ——これらは四つの種姓から、また互いの間から生まれる。
12.302.10
ब्रह्मणैकेन जातानां नानात्वं गोत्रतः कथम् ।
बहूनीह हि लोके वै गोत्राणि मुनिसत्तम ॥ १२.३०२.१० ॥
一人のバラモンから生まれた者たちの間に、ゴートラがこれほど多様なのはなぜですか。聖者の中の最上の方よ、この世には実に多くのゴートラがあります。
12.302.11
यत्र तत्र कथं जाताः स्वयोनिं मुनयो गताः ।
शूद्रयोनौ समुत्पन्ना वियोनौ च तथा परे ॥ १२.३०२.११ ॥
聖者たちはあちこちでどのように生まれ、本来の出自に至ったのですか。ある者は首陀羅の胎から、また他の者は不適切な胎から生まれました。
12.302.12
राजन्नैतद्भवेद्ब्राह्ममपकृष्टेन जन्मना ।
महात्मनां समुत्पत्तिस्तपसा भावितात्मनाम् ॥ १२.३०२.१२ ॥
王よ、バラモンの地位は卑しい生まれからは得られない。偉大な魂は苦行によって自己を清めた者たちから生じるのだ。
12.302.13
उत्पाद्य पुत्रान्मुनयो नृपते यत्र तत्र ह ।
स्वेनैव तपसा तेषामृषित्वं विदधुः पुनः ॥ १२.३०२.१३ ॥
王よ、聖者たちはあちこちで息子をもうけ、その後自らの苦行によって彼らの聖仙の地位を確立した。
12.302.14
पितामहश्च मे पूर्वमृश्यशृङ्गश्च काश्यपः ।
वेदस्ताण्ड्यः कृपश्चैव काक्षीवत्कमठादयः ॥ १२.३०२.१४ ॥
昔の我が祖父、そしてリシュヤシュリンガ、カーシャパ、ヴェーダ、ターンディヤ、クリパ、カークシーヴァット、カマタらである。
12.302.15
यवक्रीतश्च नृपते द्रोणश्च वदतांवरः ।
आयुर्मतङ्गो दत्तश्च द्रुमदो मात्स्य एव च ॥ १२.३०२.१५ ॥
王よ、ヤヴァクリータ、弁者の中で最も優れたドローナ、アーユ、マタンガ、ダッタ、ドルマダ、そしてマーツヤもである。
12.302.16
एते स्वां प्रकृतिं प्राप्ता वैदेह तपसो बलात् ।
प्रतिष्ठिता वेदविदो दमेन तपसैव हि ॥ १२.३०२.१६ ॥
ヴァイデハよ、これらの者たちは苦行の力によって本来の性質を得、自制と苦行のみによってヴェーダに通じた者として確立された。
12.302.17
मूलगोत्राणि चत्वारि समुत्पन्नानि पार्थिव ।
अङ्गिराः कश्यपश्चैव वसिष्ठो भृगुरेव च ॥ १२.३०२.१७ ॥
王よ、四つの根本の氏族が生じた。アンギラス、カーシャパ、ヴァシシュタ、そしてブリグである。
12.302.18
कर्मतोऽन्यानि गोत्राणि समुत्पन्नानि पार्थिव ।
नामधेयानि तपसा तानि च ग्रहणं सताम् ॥ १२.३०२.१८ ॥
王よ、他の氏族は行いから生じた。それらの名は苦行によるものであり、善き人々に受け入れられている。
12.302.19
विशेषधर्मान्वर्णानां प्रब्रूहि भगवन्मम ।
ततः सामान्यधर्मांश्च सर्वत्र कुशलो ह्यसि ॥ १२.३०२.१९ ॥
尊き方よ、ヴァルナごとの特有の義務を私にお説きください。その後、共通の義務も。あなたはあらゆることに通じておられるのですから。
12.302.20
प्रतिग्रहो याजनं च तथैवाध्यापनं नृप ।
विशेषधर्मा विप्राणां रक्षा क्षत्रस्य शोभना ॥ १२.३०२.२० ॥
布施を受けること、祭祀を執り行うこと、そして同様に教えること——これらはバラモンの特有の義務である。クシャトリヤにとっては、守護こそ尊い義務である。
12.302.21
कृषिश्च पाशुपाल्यं च वाणिज्यं च विशामपि ।
द्विजानां परिचर्या च शूद्रकर्म नराधिप ॥ १२.३०२.२१ ॥
農耕、牧畜、交易もヴァイシャのものである。再生族に仕えることはシュードラの務めである、人の王よ。
12.302.22
विशेषधर्मा नृपते वर्णानां परिकीर्तिताः ।
धर्मान्साधारणांस्तात विस्तरेण शृणुष्व मे ॥ १२.३०२.२२ ॥
王よ、ヴァルナごとの特有の義務はすでに説かれた。わが子よ、共通の義務を私から詳しく聞きなさい。
12.302.23
आनृशंस्यमर्हिसा चाप्रमादः संविभागिता ।
श्राद्धकर्मातिथेयं च सत्यमक्रोध एव च ॥ १२.३०२.२३ ॥
慈悲、不殺生、注意深さ、分かち合い、シュラーッダの祭儀、客人のもてなし、真実、そして怒らないこと。
12.302.24
स्वेषु दारेषु संतोषः शौचं नित्याऽनसूयता ।
आत्मज्ञानं तितिक्षा च धर्माः साधारणा नृप ॥ १२.३०२.२४ ॥
自分の妻に満足すること、清浄、常に嫉妬しないこと、自己の知、忍耐——王よ、これらが共通の義務である。
12.302.25
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्रयो वर्णा द्विजातयः ।
अत्र तेषामधीकारो धर्मेषु द्विपदां वर ॥ १२.३०२.२५ ॥
バラモン、クシャトリヤ、ヴァイシャ——この三つのヴァルナは再生族である。ダルマにおける権限は彼らにある、人の中の最上者よ。
12.302.26
विकर्मावस्थिता वर्णाः पतन्ति नृपते त्रयः ।
उन्नमन्ति यथा सन्त आश्रित्येह स्वकर्मसु ॥ १२.३०२.२६ ॥
悪しき行いに留まる三つのヴァルナは、王よ、堕ちる。善き人々がここで自らの務めに拠って高まるように。
12.302.27
न चापि शूद्रः पततीति निश्चयो ।
न चापि संस्कारमिहार्हतीति वा।
श्रुतिप्रयुक्तं न च धर्ममाप्नुते ।
न चास्य धर्मे प्रतिषेधनं कृतम् ॥ १२.३०२.२७ ॥
シュードラが堕ちるとは確かではない。ここで浄化の儀礼に値しないとも言えない。彼はシュルティに定められたダルマを得ないが、彼のダルマに禁止も加えられていない。
12.302.28
वैदेहकं शूद्रमुदाहरन्ति ।
द्विजा महाराज श्रुतोपपन्नाः।
अहं हि पश्यामि नरेन्द्र देवं ।
विश्वस्य विष्णुं जगतः प्रधानम् ॥ १२.३०२.२८ ॥
学識ある再生族はヴァイデーハカを首陀羅と呼ぶ、大王よ。しかし人の主よ、私は彼を世界の第一の神ヴィシュヌとして見ている。
12.302.29
सतां वृत्तमधिष्ठाय निहीना उद्दिधीर्षवः ।
मन्त्रवर्जं न दुष्यन्ति कुर्वाणाः पौष्टिकीः क्रियाः ॥ १२.३०२.२९ ॥
善人の行いに拠って立ち上がりたいと望む低い者は、真言なしに繁栄の祭儀を行っても汚れることはない。
12.302.30
यथायथा हि सद्वॄत्तमालम्बन्तीतरे जनाः ।
यथातथा सुखं प्राप्य प्रेत्य चेह च मोदते ॥ १२.३०२.३० ॥
他の人々が善き行いに拠る度合いに応じて、彼らは幸福を得て、この世でも死後にも喜ぶ。
12.302.31
किं कर्म दूषयत्येनमथो जातिर्महामुने ।
संदेहो मे समुत्पन्नस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.३०२.३१ ॥
大聖よ、彼を汚すのは行為か、それとも出自か。私の心に疑いが生じました。どうかそれを説き明かしてください。
12.302.32
असंशयं महाराज उभयं दोषकारकम् ।
कर्म चैव हि जातिश्च विशेषं तु निशामय ॥ १२.३०२.३२ ॥
大王よ、疑いなく、行為も出自もどちらも汚れを生じさせます。しかしその特別な違いを聞きなさい。
12.302.33
जात्या च कर्मणा चैव दुष्टं कर्म न सेवते ।
जात्या दुष्टश्च यः पापं न करोति स पूरुषः ॥ १२.३०२.३३ ॥
出自によっても行為によっても汚れた者であっても、汚れた行いをせず、出自によって汚れていても罪を犯さない者——その人こそが（最上の人）である。
12.302.34
जात्या प्रधानं पुरुषं कुर्वाणं कर्म धिक्कृतम् ।
कर्म तद्दूषयत्येनं तस्मात्कर्म न शोभनम् ॥ १२.३०२.३४ ॥
出自によって優れた人が非難される行為をすれば、その行為こそが彼を汚す。ゆえに行為は善いものではない。
12.302.35
कानि कर्माणि धर्म्याणि लोकेऽस्मिन्द्विजसत्तम् ।
न हिंसन्तीह भूतानि क्रियमाणानि सर्वदा ॥ १२.३०२.३५ ॥
再生者の中で最もすぐれた人よ、この世界でどの行為が法にかなっており、行う時に生き物を決して傷つけないのか。
12.302.36
शृणु मेऽत्र महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
यानि कर्माण्यहिंस्राणि नरं त्रायन्ति सर्वदा ॥ १२.३०२.३६ ॥
大王よ、あなたが私に尋ねていることについて、ここで私の言うことを聞きなさい。害さない行為は人をいつも守る。
12.302.37
संन्यस्याग्नीनुदासीनाः पश्यन्ति विगतज्वराः ।
नैःश्रेयसं कर्मपथं समारुह्य यथाक्रमम् ॥ १२.३०२.३७ ॥
聖火を捨て、無関心となり、熱悩を離れて、彼らは見る。順序に従い至福に導く行為の道に登って。
12.302.38
प्रश्रिता विनयोपेता दमनित्याः सुसंशिताः ।
पयान्ति स्थानमजरं सर्वकर्मविवर्जिताः ॥ १२.३०२.३८ ॥
謙虚で礼節を備え、常に自制し、よく磨かれ、すべての行為を離れて、彼らは不老の境地へ赴く。
12.302.39
सर्वे वर्णा धर्मकार्याणि सम्यक् ।
कृत्वा राजन्सत्यवाक्यानि चोक्त्वा।
त्यक्त्वा धर्मं दारुणं जीवलोके ।
यान्ति स्वर्गं नात्र कार्यो विचारः ॥ १२.३०२.३९ ॥
王よ、すべての種姓の者は、法の務めを正しく果たし、真実の言葉を語り、この生者の世界で厳しい法を捨てて、天界へ赴く。ここに疑いはない。