മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.302
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.302.1
वर्णो विशेषवर्णानां महर्षे केन जायते ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.३०२.१ ॥
മഹർഷേ, വിശേഷവർണ്ണങ്ങളുടെ വർണ്ണം എന്തിനാൽ ഉണ്ടാകുന്നു? ഇത് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അത് പറയൂ.
12.302.2
यदेतज्जायतेऽपत्यं स एवायमिति श्रुतिः ।
कथं ब्राह्मणतो जातो विशेषग्रहणं गतः ॥ १२.३०२.२ ॥
ജനിക്കുന്ന സന്താനം 'അവൻ തന്നെയാണിവൻ' എന്നാണ് ശ്രുതി. ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ എങ്ങനെ വിശേഷസ്ഥാനം നേടുന്നു?
12.302.3
एवमेतन्महाराज येन जातः स एव सः ।
तपसस्त्वपकर्षेण जातिग्रहणतां गतः ॥ १२.३०२.३ ॥
ഇത് ഇങ്ങനെതന്നെയാണ്, മഹാരാജാവേ — ആരാൽ ജനിച്ചോ അവൻ തന്നെയാണവൻ. എന്നാൽ തപസ്സിന്റെ കുറവിനാൽ അവൻ ജാതി സ്വീകരിക്കുന്നു.
12.302.4
सुक्षेत्राच्च सुबीजाच्च पुण्यो भवति संभवः ।
अतोऽन्यतरतो हीनादवरो नाम जायते ॥ १२.३०२.४ ॥
നല്ല ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും നല്ല ബീജത്തിൽ നിന്നും പവിത്രമായ ജന്മം ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ ഇരുവരിൽ ഒരാൾ ഹീനനായാൽ 'അവരൻ' എന്ന പേരുള്ളവൻ ജനിക്കുന്നു.
12.302.5
वक्राद्भुजाभ्यामूरुभ्यां पद्भ्यां चैवाथ जज्ञिरे ।
सृजतः प्रजापतेर्लोकानिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.३०२.५ ॥
മുഖത്തിൽ നിന്നും ബാഹുക്കളിൽ നിന്നും തുടകളിൽ നിന്നും പാദങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടായി — ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച പ്രജാപതിയിൽ നിന്ന് — എന്ന് ധർമ്മജ്ഞർ അറിയുന്നു.
12.302.6
मुखजा ब्राह्मणास्तात बाहुजाः क्षत्रियाः स्मृताः ।
ऊरुजा धनिनो राजन्पादजाः परिचारकाः ॥ १२.३०२.६ ॥
മകനേ, മുഖത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ ബ്രാഹ്മണരാണ്; ബാഹുക്കളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ ക്ഷത്രിയരാണ്. രാജാവേ, തുടകളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ ധനികരാണ്; പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ ശുശ്രൂഷകരാണ്.
12.302.7
चतुर्णामेव वर्णानामागमः पुरुषर्षभ ।
अतोन्ये त्वतिरिक्ता ये ते वै संकरजाः स्मृताः ॥ १२.३०२.७ ॥
പുരുഷർഷഭാ, നാല് വർണങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെയാണ് ഉത്ഭവം. ഇവയ്ക്കു പുറമേയുള്ളവർ സങ്കരജന്മർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.302.8
क्षत्रियातिरथाम्बष्ठा उग्रा वैदेहकास्तथा ।
श्वपाकाः पुल्कसाः स्तेना निषादाः सूतमागधाः ॥ १२.३०२.८ ॥
ക്ഷത്രിയാതിരഥർ, അംബഷ്ഠർ, ഉഗ്രർ, വൈദേഹകർ, ശ്വപാകർ, പുൽകസർ, കള്ളന്മാർ, നിഷാദർ, സൂതർ, മാഗധർ എന്നിവരും അങ്ങനെതന്നെ.
12.302.9
अयोगाः कारणा व्रात्याश्चाण्डालाश्च नराधिप ।
एते चतुर्भ्यो वर्णेभ्यो जायन्ते वै परस्परात् ॥ १२.३०२.९ ॥
നരാധിപാ, അയോഗർ, കാരണർ, വ്രാത്യർ, ചണ്ഡാലർ—ഇവർ നാല് വർണങ്ങളിൽ നിന്നും പരസ്പര ബന്ധത്തിൽ നിന്നും ജനിക്കുന്നു.
12.302.10
ब्रह्मणैकेन जातानां नानात्वं गोत्रतः कथम् ।
बहूनीह हि लोके वै गोत्राणि मुनिसत्तम ॥ १२.३०२.१० ॥
ഒരു ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർക്ക് ഗോത്രത്തിൽ ഇത്രയധികം വൈവിധ്യം എങ്ങനെ? മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ലോകത്ത് ധാരാളം ഗോത്രങ്ങളുണ്ടല്ലോ.
12.302.11
यत्र तत्र कथं जाताः स्वयोनिं मुनयो गताः ।
शूद्रयोनौ समुत्पन्ना वियोनौ च तथा परे ॥ १२.३०२.११ ॥
മുനിമാർ എവിടെയെല്ലാം എങ്ങനെ ജനിച്ച് സ്വന്തം യോനി പ്രാപിച്ചു? ചിലർ ശൂദ്രയോനിയിലും, മറ്റു ചിലർ വിയോനിയിലും ജനിച്ചു.
12.302.12
राजन्नैतद्भवेद्ब्राह्ममपकृष्टेन जन्मना ।
महात्मनां समुत्पत्तिस्तपसा भावितात्मनाम् ॥ १२.३०२.१२ ॥
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണത്വം താഴ്ന്ന ജന്മത്താൽ ലഭിക്കുകയില്ല. മഹാത്മാക്കളുടെ ഉത്ഭവം തപസ്സിനാൽ ശുദ്ധമായ ആത്മാക്കളിൽ നിന്നാണ്.
12.302.13
उत्पाद्य पुत्रान्मुनयो नृपते यत्र तत्र ह ।
स्वेनैव तपसा तेषामृषित्वं विदधुः पुनः ॥ १२.३०२.१३ ॥
രാജാവേ, മുനിമാർ പലയിടങ്ങളിലായി പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; പിന്നീട് സ്വന്തം തപസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ അവർക്ക് ഋഷിത്വം ഉറപ്പിച്ചു.
12.302.14
पितामहश्च मे पूर्वमृश्यशृङ्गश्च काश्यपः ।
वेदस्ताण्ड्यः कृपश्चैव काक्षीवत्कमठादयः ॥ १२.३०२.१४ ॥
എന്റെ പിതാമഹൻ പണ്ട്, ഋശ്യശൃംഗൻ, കാശ്യപൻ, വേദൻ, താണ്ഡ്യൻ, കൃപൻ, കാക്ഷീവാൻ, കമഠൻ മുതലായവർ.
12.302.15
यवक्रीतश्च नृपते द्रोणश्च वदतांवरः ।
आयुर्मतङ्गो दत्तश्च द्रुमदो मात्स्य एव च ॥ १२.३०२.१५ ॥
രാജാവേ, യവക്രീതൻ, വാഗ്മികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ, ആയു, മതംഗൻ, ദത്തൻ, ദ്രുമദൻ, മാത്സ്യൻ എന്നിവരും.
12.302.16
एते स्वां प्रकृतिं प्राप्ता वैदेह तपसो बलात् ।
प्रतिष्ठिता वेदविदो दमेन तपसैव हि ॥ १२.३०२.१६ ॥
വൈദേഹാ, ഇവരെല്ലാം തപസ്സിന്റെ ബലത്താൽ സ്വഭാവം പ്രാപിച്ചു; ദമത്താലും തപസ്സിനാലും വേദജ്ഞരായി പ്രതിഷ്ഠിതരായി.
12.302.17
मूलगोत्राणि चत्वारि समुत्पन्नानि पार्थिव ।
अङ्गिराः कश्यपश्चैव वसिष्ठो भृगुरेव च ॥ १२.३०२.१७ ॥
രാജാവേ, നാല് മൂലഗോത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായി: അംഗിരസ്, കശ്യപൻ, വസിഷ്ഠൻ, ഭൃഗു.
12.302.18
कर्मतोऽन्यानि गोत्राणि समुत्पन्नानि पार्थिव ।
नामधेयानि तपसा तानि च ग्रहणं सताम् ॥ १२.३०२.१८ ॥
രാജാവേ, കർമ്മത്താൽ മറ്റു ഗോത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായി; ആ നാമങ്ങൾ തപസ്സിനാൽ ഉണ്ടായവയും സജ്ജനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവയുമാണ്.
12.302.19
विशेषधर्मान्वर्णानां प्रब्रूहि भगवन्मम ।
ततः सामान्यधर्मांश्च सर्वत्र कुशलो ह्यसि ॥ १२.३०२.१९ ॥
ഭഗവാനേ, വർണങ്ങളുടെ വിശേഷ ധർമ്മങ്ങൾ എനിക്കു പറഞ്ഞുതരിക; പിന്നെ സാമാന്യധർമ്മങ്ങളും, കാരണം അങ്ങ് എല്ലാറ്റിലും നിപുണനാണ്.
12.302.20
प्रतिग्रहो याजनं च तथैवाध्यापनं नृप ।
विशेषधर्मा विप्राणां रक्षा क्षत्रस्य शोभना ॥ १२.३०२.२० ॥
ഓ രാജാവേ, ദാനം സ്വീകരിക്കൽ, യജ്ഞം നടത്തിക്കൽ, അതുപോലെ പഠിപ്പിക്കൽ — ഇവയാണ് ബ്രാഹ്മണരുടെ വിശേഷ ധർമ്മങ്ങൾ; ക്ഷത്രിയന്റെ ശോഭനമായ ധർമ്മം രക്ഷയാണ്.
12.302.21
कृषिश्च पाशुपाल्यं च वाणिज्यं च विशामपि ।
द्विजानां परिचर्या च शूद्रकर्म नराधिप ॥ १२.३०२.२१ ॥
കൃഷി, പശുപാലനം, വാണിജ്യം ഇവയും വൈശ്യരുടെ ധർമ്മം; ദ്വിജരെ സേവിക്കുന്നത് ശൂദ്രന്റെ കർമ്മം, ഓ നരാധിപാ.
12.302.22
विशेषधर्मा नृपते वर्णानां परिकीर्तिताः ।
धर्मान्साधारणांस्तात विस्तरेण शृणुष्व मे ॥ १२.३०२.२२ ॥
ഓ രാജാവേ, വർണങ്ങളുടെ വിശേഷ ധർമ്മങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടു; പ്രിയനേ, സാമാന്യധർമ്മങ്ങൾ എന്നിൽനിന്ന് വിസ്തരിച്ചു കേൾക്കുക.
12.302.23
आनृशंस्यमर्हिसा चाप्रमादः संविभागिता ।
श्राद्धकर्मातिथेयं च सत्यमक्रोध एव च ॥ १२.३०२.२३ ॥
അനൃശംസ്യം, അഹിംസ, അപ്രമാദം, സംവിഭാഗം, ശ്രാദ്ധകർമ്മം, അതിഥിസത്കാരം, സത്യം, ക്രോധമില്ലായ്മ എന്നിവയും.
12.302.24
स्वेषु दारेषु संतोषः शौचं नित्याऽनसूयता ।
आत्मज्ञानं तितिक्षा च धर्माः साधारणा नृप ॥ १२.३०२.२४ ॥
സ്വന്തം ഭാര്യമാരിൽ സന്തോഷം, ശൗചം, എപ്പോഴും അസൂയയില്ലായ്മ, ആത്മജ്ഞാനം, ക്ഷമ — ഓ രാജാവേ, ഇവ സാമാന്യധർമ്മങ്ങളാണ്.
12.302.25
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्रयो वर्णा द्विजातयः ।
अत्र तेषामधीकारो धर्मेषु द्विपदां वर ॥ १२.३०२.२५ ॥
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ — ഈ മൂന്നു വർണങ്ങളും ദ്വിജാതികളാണ്. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ധർമങ്ങളിൽ അവർക്കാണ് അധികാരം.
12.302.26
विकर्मावस्थिता वर्णाः पतन्ति नृपते त्रयः ।
उन्नमन्ति यथा सन्त आश्रित्येह स्वकर्मसु ॥ १२.३०२.२६ ॥
വികർമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആ മൂന്നു വർണങ്ങളും, രാജാവേ, വീഴുന്നു. സജ്ജനങ്ങൾ ഇവിടെ സ്വകർമങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ഉയരുന്നതുപോലെ.
12.302.27
न चापि शूद्रः पततीति निश्चयो ।
न चापि संस्कारमिहार्हतीति वा।
श्रुतिप्रयुक्तं न च धर्ममाप्नुते ।
न चास्य धर्मे प्रतिषेधनं कृतम् ॥ १२.३०२.२७ ॥
ശൂദ്രൻ വീഴുന്നു എന്നത് നിശ്ചയമല്ല; അവൻ ഇവിടെ സംസ്കാരത്തിന് അർഹനല്ല എന്നും അല്ല. ശ്രുതി വിധിച്ച ധർമം അവൻ പ്രാപിക്കുന്നില്ല; അവന്റെ ധർമത്തിന് വിലക്കും ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.
12.302.28
वैदेहकं शूद्रमुदाहरन्ति ।
द्विजा महाराज श्रुतोपपन्नाः।
अहं हि पश्यामि नरेन्द्र देवं ।
विश्वस्य विष्णुं जगतः प्रधानम् ॥ १२.३०२.२८ ॥
ശാസ്ത്രജ്ഞരായ ദ്വിജർ വൈദേഹക ശൂദ്രനെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു, മഹാരാജാവേ. പക്ഷേ നരേന്ദ്രാ, ഞാൻ അവനെ ലോകത്തിന്റെ പ്രധാന ദേവനായ വിഷ്ണുവായിത്തന്നെ കാണുന്നു.
12.302.29
सतां वृत्तमधिष्ठाय निहीना उद्दिधीर्षवः ।
मन्त्रवर्जं न दुष्यन्ति कुर्वाणाः पौष्टिकीः क्रियाः ॥ १२.३०२.२९ ॥
സജ്ജനങ്ങളുടെ ആചാരത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഉയരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന താഴ്ന്നവർ മന്ത്രമില്ലാതെ പൗഷ്ടിക കർമങ്ങൾ ചെയ്താലും ദൂഷിതരാകുന്നില്ല.
12.302.30
यथायथा हि सद्वॄत्तमालम्बन्तीतरे जनाः ।
यथातथा सुखं प्राप्य प्रेत्य चेह च मोदते ॥ १२.३०२.३० ॥
മറ്റു ജനങ്ങൾ എത്രത്തോളം സദാചാരത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം സുഖം നേടി ഇവിടെയും മരണാനന്തരവും ആനന്ദിക്കുന്നു.
12.302.31
किं कर्म दूषयत्येनमथो जातिर्महामुने ।
संदेहो मे समुत्पन्नस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.३०२.३१ ॥
മഹാമുനേ, ഇവനെ കർമ്മം ദൂഷിക്കുന്നുവോ, അതോ ജാതിയോ? എനിക്ക് സംശയം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു; അത് എനിക്ക് വ്യാഖ്യാനിക്കണം.
12.302.32
असंशयं महाराज उभयं दोषकारकम् ।
कर्म चैव हि जातिश्च विशेषं तु निशामय ॥ १२.३०२.३२ ॥
മഹാരാജാവേ, സംശയമില്ല; കർമ്മവും ജാതിയും ഇരുവരും ദോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നു. എന്നാൽ അവയുടെ പ്രത്യേക വ്യത്യാസം കേൾക്കുക.
12.302.33
जात्या च कर्मणा चैव दुष्टं कर्म न सेवते ।
जात्या दुष्टश्च यः पापं न करोति स पूरुषः ॥ १२.३०२.३३ ॥
ജാതിയാലും കർമ്മത്താലും ദുഷിച്ചവനായാലും ദുഷിച്ച കർമ്മം ചെയ്യാത്തവനും, ജാതിയാൽ ദുഷിച്ചവനായാലും പാപം ചെയ്യാത്തവനുമായ ആ പുരുഷൻ തന്നെ (ശ്രേഷ്ഠൻ).
12.302.34
जात्या प्रधानं पुरुषं कुर्वाणं कर्म धिक्कृतम् ।
कर्म तद्दूषयत्येनं तस्मात्कर्म न शोभनम् ॥ १२.३०२.३४ ॥
ജാതിയാൽ പ്രധാനനായാലും നിന്ദ്യമായ കർമ്മം ചെയ്യുന്ന പുരുഷനെ ആ കർമ്മം തന്നെ ദുഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആ കർമ്മം ശുഭമല്ല.
12.302.35
कानि कर्माणि धर्म्याणि लोकेऽस्मिन्द्विजसत्तम् ।
न हिंसन्तीह भूतानि क्रियमाणानि सर्वदा ॥ १२.३०२.३५ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ലോകത്തിൽ ഏതൊക്കെ കർമ്മങ്ങൾ ധർമ്മ്യമാണ്, ചെയ്യുമ്പോൾ ജീവികളെ ഒരിക്കലും ഹിംസിക്കാത്തവ?
12.302.36
शृणु मेऽत्र महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
यानि कर्माण्यहिंस्राणि नरं त्रायन्ति सर्वदा ॥ १२.३०२.३६ ॥
മഹാരാജാവേ, നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇവിടെ എന്നോട് കേൾക്കുക. അഹിംസാത്മകമായ കർമ്മങ്ങൾ മനുഷ്യനെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കുന്നു.
12.302.37
संन्यस्याग्नीनुदासीनाः पश्यन्ति विगतज्वराः ।
नैःश्रेयसं कर्मपथं समारुह्य यथाक्रमम् ॥ १२.३०२.३७ ॥
അഗ്നികളെ ത്യജിച്ച്, ഉദാസീനരായി, താപരഹിതരായി അവർ കാണുന്നു; ക്രമമനുസരിച്ച് നൈഃശ്രേയസകരമായ കർമപഥത്തിൽ കയറി.
12.302.38
प्रश्रिता विनयोपेता दमनित्याः सुसंशिताः ।
पयान्ति स्थानमजरं सर्वकर्मविवर्जिताः ॥ १२.३०२.३८ ॥
വിനീതരായി, വിനയമുള്ളവരായി, നിത്യം ദമശീലരായി, നന്നായി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടവരായി, എല്ലാ കർമങ്ങളും വർജിച്ച് അവർ അജരമായ സ്ഥാനത്തേക്ക് പോകുന്നു.
12.302.39
सर्वे वर्णा धर्मकार्याणि सम्यक् ।
कृत्वा राजन्सत्यवाक्यानि चोक्त्वा।
त्यक्त्वा धर्मं दारुणं जीवलोके ।
यान्ति स्वर्गं नात्र कार्यो विचारः ॥ १२.३०२.३९ ॥
രാജാവേ, എല്ലാ വർണക്കാരും ധർമകർമങ്ങൾ നന്നായി ചെയ്തും സത്യവാക്യങ്ങൾ പറഞ്ഞും ഈ ജീവലോകത്തിൽ കഠിനധർമം ഉപേക്ഷിച്ചും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട.