Mahābhārata · Adhyāya 12.302
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.302.1
वर्णो विशेषवर्णानां महर्षे केन जायते ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.३०२.१ ॥
Grande vidente, por que meio se produz o varṇa das castas distintas? Desejo saber; diga-me, o melhor dos oradores.
12.302.2
यदेतज्जायतेऽपत्यं स एवायमिति श्रुतिः ।
कथं ब्राह्मणतो जातो विशेषग्रहणं गतः ॥ १२.३०२.२ ॥
A descendência que nasce é 'este mesmo', diz a śruti. Como, nascido de um brâmane, alcança uma condição distinta?
12.302.3
एवमेतन्महाराज येन जातः स एव सः ।
तपसस्त्वपकर्षेण जातिग्रहणतां गतः ॥ १२.३०२.३ ॥
Assim é, grande rei: ele é de fato o mesmo daquele de quem nasceu. Mas, pela diminuição da austeridade, assume a aquisição de uma casta.
12.302.4
सुक्षेत्राच्च सुबीजाच्च पुण्यो भवति संभवः ।
अतोऽन्यतरतो हीनादवरो नाम जायते ॥ १२.३०२.४ ॥
De um bom campo e boa semente surge um nascimento puro. Assim, se um dos dois for inferior, nasce um filho chamado 'avara' (o inferior).
12.302.5
वक्राद्भुजाभ्यामूरुभ्यां पद्भ्यां चैवाथ जज्ञिरे ।
सृजतः प्रजापतेर्लोकानिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.३०२.५ ॥
Da boca, dos braços, das coxas e dos pés nasceram — de Prajāpati ao criar os mundos — assim sabem os conhecedores do dharma.
12.302.6
मुखजा ब्राह्मणास्तात बाहुजाः क्षत्रियाः स्मृताः ।
ऊरुजा धनिनो राजन्पादजाः परिचारकाः ॥ १२.३०२.६ ॥
Os brâmanes, querido, nascem da boca; os kṣatriyas são lembrados como nascidos dos braços. Os ricos, ó rei, nascem das coxas; os servos, dos pés.
12.302.7
चतुर्णामेव वर्णानामागमः पुरुषर्षभ ।
अतोन्ये त्वतिरिक्ता ये ते वै संकरजाः स्मृताः ॥ १२.३०२.७ ॥
Ó touro entre os homens, a origem vem apenas das quatro classes; os que estão além delas são ditos nascidos da mistura.
12.302.8
क्षत्रियातिरथाम्बष्ठा उग्रा वैदेहकास्तथा ।
श्वपाकाः पुल्कसाः स्तेना निषादाः सूतमागधाः ॥ १२.३०२.८ ॥
Os kṣatriya-atirathas, ambaṣṭhas, ugras, vaidehakas, śvapākas, pulkasas, ladrões, niṣādas, sūtas e māgadhas — estes igualmente.
12.302.9
अयोगाः कारणा व्रात्याश्चाण्डालाश्च नराधिप ।
एते चतुर्भ्यो वर्णेभ्यो जायन्ते वै परस्परात् ॥ १२.३०२.९ ॥
Ó senhor dos homens, os ayogas, kāraṇas, vrātyas e caṇḍālas — estes nascem das quatro classes e uns dos outros.
12.302.10
ब्रह्मणैकेन जातानां नानात्वं गोत्रतः कथम् ।
बहूनीह हि लोके वै गोत्राणि मुनिसत्तम ॥ १२.३०२.१० ॥
Como pode haver tal variedade de linhagens entre os nascidos de um só brâmane? Ó melhor dos sábios, de fato existem muitas linhagens neste mundo.
12.302.11
यत्र तत्र कथं जाताः स्वयोनिं मुनयो गताः ।
शूद्रयोनौ समुत्पन्ना वियोनौ च तथा परे ॥ १२.३०२.११ ॥
Como os sábios nasceram aqui e ali e alcançaram sua própria origem? Alguns foram gerados em ventre de śūdra, e outros em um ventre impróprio.
12.302.12
राजन्नैतद्भवेद्ब्राह्ममपकृष्टेन जन्मना ।
महात्मनां समुत्पत्तिस्तपसा भावितात्मनाम् ॥ १२.३०२.१२ ॥
Ó rei, a condição de brâmane não pode vir de um nascimento humilde; as grandes almas surgem daqueles cujo ser foi purificado pela austeridade.
12.302.13
उत्पाद्य पुत्रान्मुनयो नृपते यत्र तत्र ह ।
स्वेनैव तपसा तेषामृषित्वं विदधुः पुनः ॥ १२.३०२.१३ ॥
Ó rei, os sábios geraram filhos aqui e ali, e depois, pela própria austeridade, estabeleceram a sua condição de videntes.
12.302.14
पितामहश्च मे पूर्वमृश्यशृङ्गश्च काश्यपः ।
वेदस्ताण्ड्यः कृपश्चैव काक्षीवत्कमठादयः ॥ १२.३०२.१४ ॥
Meu avô em tempos passados, e Ṛśyaśṛṅga e Kāśyapa, Veda, Tāṇḍya, Kṛpa, Kākṣīvat, Kamaṭha e outros.
12.302.15
यवक्रीतश्च नृपते द्रोणश्च वदतांवरः ।
आयुर्मतङ्गो दत्तश्च द्रुमदो मात्स्य एव च ॥ १२.३०२.१५ ॥
E Yavakrīta, ó rei, e Droṇa, o melhor dos oradores, Āyu, Mataṅga, Datta, Drumada e também Mātsya.
12.302.16
एते स्वां प्रकृतिं प्राप्ता वैदेह तपसो बलात् ।
प्रतिष्ठिता वेदविदो दमेन तपसैव हि ॥ १२.३०२.१६ ॥
Estes, ó Vaideha, alcançaram a sua própria natureza pelo poder da austeridade, e foram estabelecidos como conhecedores do Veda pelo domínio de si e pela austeridade apenas.
12.302.17
मूलगोत्राणि चत्वारि समुत्पन्नानि पार्थिव ।
अङ्गिराः कश्यपश्चैव वसिष्ठो भृगुरेव च ॥ १२.३०२.१७ ॥
Quatro linhagens originais surgiram, ó rei: Aṅgiras, Kaśyapa, Vasiṣṭha e Bhṛgu.
12.302.18
कर्मतोऽन्यानि गोत्राणि समुत्पन्नानि पार्थिव ।
नामधेयानि तपसा तानि च ग्रहणं सताम् ॥ १२.३०२.१८ ॥
Outras linhagens surgiram das ações, ó rei; esses nomes vêm da austeridade e são aceites pelos bons.
12.302.19
विशेषधर्मान्वर्णानां प्रब्रूहि भगवन्मम ।
ततः सामान्यधर्मांश्च सर्वत्र कुशलो ह्यसि ॥ १२.३०२.१९ ॥
Venerável senhor, explica-me os deveres específicos dos varṇas e depois também os deveres comuns, pois és hábil em tudo.
12.302.20
प्रतिग्रहो याजनं च तथैवाध्यापनं नृप ।
विशेषधर्मा विप्राणां रक्षा क्षत्रस्य शोभना ॥ १२.३०२.२० ॥
Receber presentes, oficiar sacrifícios e, igualmente, ensinar: estes são os deveres próprios dos brâmanes; para o kṣatriya, a proteção é o dever nobre.
12.302.21
कृषिश्च पाशुपाल्यं च वाणिज्यं च विशामपि ।
द्विजानां परिचर्या च शूद्रकर्म नराधिप ॥ १२.३०२.२१ ॥
A agricultura, a criação de gado e o comércio também pertencem aos vaiśyas; servir os dvija é a obra do śūdra, ó senhor dos homens.
12.302.22
विशेषधर्मा नृपते वर्णानां परिकीर्तिताः ।
धर्मान्साधारणांस्तात विस्तरेण शृणुष्व मे ॥ १२.३०२.२२ ॥
Ó rei, foram declarados os deveres específicos dos varṇas; querido filho, ouve agora de mim, em detalhe, os deveres comuns.
12.302.23
आनृशंस्यमर्हिसा चाप्रमादः संविभागिता ।
श्राद्धकर्मातिथेयं च सत्यमक्रोध एव च ॥ १२.३०२.२३ ॥
A bondade, a não violência, a vigilância, a partilha, o rito śrāddha, a hospitalidade, a veracidade e a ausência de ira.
12.302.24
स्वेषु दारेषु संतोषः शौचं नित्याऽनसूयता ।
आत्मज्ञानं तितिक्षा च धर्माः साधारणा नृप ॥ १२.३०२.२४ ॥
O contentamento com as próprias esposas, a pureza, a constante ausência de inveja, o conhecimento de si e a paciência: estes são os deveres comuns, ó rei.
12.302.25
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्रयो वर्णा द्विजातयः ।
अत्र तेषामधीकारो धर्मेषु द्विपदां वर ॥ १२.३०२.२५ ॥
Brāhmaṇas, kṣatriyas e vaiśyas: estes três varṇas são os dvijāti. Entre eles reside a autoridade sobre os deveres, ó melhor dos homens.
12.302.26
विकर्मावस्थिता वर्णाः पतन्ति नृपते त्रयः ।
उन्नमन्ति यथा सन्त आश्रित्येह स्वकर्मसु ॥ १२.३०२.२६ ॥
As três varṇas que permanecem na ação proibida, ó rei, caem; assim como os justos se elevam aqui apoiando-se em seus próprios deveres.
12.302.27
न चापि शूद्रः पततीति निश्चयो ।
न चापि संस्कारमिहार्हतीति वा।
श्रुतिप्रयुक्तं न च धर्ममाप्नुते ।
न चास्य धर्मे प्रतिषेधनं कृतम् ॥ १२.३०२.२७ ॥
Não é certo que o śūdra caia, nem que seja indigno dos ritos aqui. Ele não alcança o dharma prescrito pela Śruti, mas nenhuma proibição foi imposta ao seu dharma.
12.302.28
वैदेहकं शूद्रमुदाहरन्ति ।
द्विजा महाराज श्रुतोपपन्नाः।
अहं हि पश्यामि नरेन्द्र देवं ।
विश्वस्य विष्णुं जगतः प्रधानम् ॥ १२.३०२.२८ ॥
Os dvija instruídos chamam o Vaidehaka de śūdra, ó grande rei; mas eu o vejo, ó senhor dos homens, como o deus Viṣṇu, o principal do universo.
12.302.29
सतां वृत्तमधिष्ठाय निहीना उद्दिधीर्षवः ।
मन्त्रवर्जं न दुष्यन्ति कुर्वाणाः पौष्टिकीः क्रियाः ॥ १२.३०२.२९ ॥
Os humildes que desejam elevar-se, apoiados na conduta dos bons, não se contaminam ao realizar os ritos de prosperidade sem mantra.
12.302.30
यथायथा हि सद्वॄत्तमालम्बन्तीतरे जनाः ।
यथातथा सुखं प्राप्य प्रेत्य चेह च मोदते ॥ १२.३०२.३० ॥
Na medida em que outras pessoas se apegam à boa conduta, nessa medida alcançam a felicidade e se alegram aqui e após a morte.
12.302.31
किं कर्म दूषयत्येनमथो जातिर्महामुने ।
संदेहो मे समुत्पन्नस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.३०२.३१ ॥
Grande sábio, é a ação que o macula, ou o nascimento? Surgiu em mim uma dúvida; convém que mo expliques.
12.302.32
असंशयं महाराज उभयं दोषकारकम् ।
कर्म चैव हि जातिश्च विशेषं तु निशामय ॥ १२.३०२.३२ ॥
Sem dúvida, grande rei, tanto a ação quanto o nascimento causam mácula. Mas ouve a distinção particular entre eles.
12.302.33
जात्या च कर्मणा चैव दुष्टं कर्म न सेवते ।
जात्या दुष्टश्च यः पापं न करोति स पूरुषः ॥ १२.३०२.३३ ॥
O homem que, embora maculado pelo nascimento e pela ação, não pratica ação impura, e que, embora maculado pelo nascimento, não comete pecado — esse homem é o (melhor).
12.302.34
जात्या प्रधानं पुरुषं कुर्वाणं कर्म धिक्कृतम् ।
कर्म तद्दूषयत्येनं तस्मात्कर्म न शोभनम् ॥ १२.३०२.३४ ॥
O homem que, sendo eminente por nascimento, pratica uma ação condenada, é por essa mesma ação que se macula. Portanto, a ação não é coisa boa.
12.302.35
कानि कर्माणि धर्म्याणि लोकेऽस्मिन्द्विजसत्तम् ।
न हिंसन्तीह भूतानि क्रियमाणानि सर्वदा ॥ १२.३०२.३५ ॥
Ó melhor dos duas vezes nascidos, quais são as ações justas neste mundo que, ao serem praticadas, nunca ferem os seres?
12.302.36
शृणु मेऽत्र महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
यानि कर्माण्यहिंस्राणि नरं त्रायन्ति सर्वदा ॥ १२.३०२.३६ ॥
Ouve-me aqui, grande rei, sobre o que me perguntas: as ações não violentas sempre protegem o homem.
12.302.37
संन्यस्याग्नीनुदासीनाः पश्यन्ति विगतज्वराः ।
नैःश्रेयसं कर्मपथं समारुह्य यथाक्रमम् ॥ १२.३०२.३७ ॥
Tendo renunciado aos fogos sagrados, indiferentes e livres da febre, contemplam; tendo subido em ordem o caminho da ação que conduz ao supremo bem.
12.302.38
प्रश्रिता विनयोपेता दमनित्याः सुसंशिताः ।
पयान्ति स्थानमजरं सर्वकर्मविवर्जिताः ॥ १२.३०२.३८ ॥
Humildes, dotados de disciplina, sempre contidos, bem refinados, libres de toda ação, dirigem-se ao lugar imorredouro.
12.302.39
सर्वे वर्णा धर्मकार्याणि सम्यक् ।
कृत्वा राजन्सत्यवाक्यानि चोक्त्वा।
त्यक्त्वा धर्मं दारुणं जीवलोके ।
यान्ति स्वर्गं नात्र कार्यो विचारः ॥ १२.३०२.३९ ॥
Ó rei, todas as castas, tendo cumprido devidamente os deveres do dharma e proferido palavras verdadeiras, tendo abandonado neste mundo dos vivos o dharma severo, vão ao céu; aqui não há dúvida.