มหาภารตะ · อัธยายะ 12.308
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.308.1
किं तदक्षरमित्युक्तं यस्मान्नावर्तते पुनः ।
किंच तत्क्षरमित्युक्तं यस्मादावर्तते पुनः ॥ १२.३०८.१ ॥
สิ่งที่เรียกว่าอักษร อันเมื่อถึงแล้วไม่กลับมาอีกนั้นคืออะไร และสิ่งที่เรียกว่าเสื่อมสลาย อันเมื่อถึงแล้วกลับมาอีกนั้นคืออะไร
12.308.2
अक्षरधरयोर्व्यक्तिं पृच्छाम्यरिनिषूदन ।
उपलब्धुं महाबाहो तत्त्वेन कुरुनन्दन ॥ १२.३०८.२ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู ข้าพเจ้าขอถามให้รู้แจ้งถึงสภาวะของอักษรและของผู้ทรงอักษร ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของชาวกุรุ
12.308.3
त्वं हि ज्ञाननिधिर्विप्रैरुच्यसे वेदपारगैः ।
ऋषिभिश्च महाभागैर्यतिभिश्च महात्मभिः ॥ १२.३०८.३ ॥
ท่านเป็นขุมทรัพย์แห่งความรู้ ที่พราหมณ์ผู้จบพระเวท ฤๅษีผู้มีบุญยิ่ง นักพรตและมหาตมาทั้งหลายกล่าวขานกัน
12.308.4
शेषमत्यं दिनानां ते दक्षिणायनभास्करे ।
आवृत्ते भगवत्यर्के गन्तासि परमां गतिम् ॥ १२.३०८.४ ॥
เมื่อพระอาทิตย์ผู้เป็นที่เคารพเปลี่ยนไปสู่ทางใต้ วันที่เหลืออยู่ของท่านจะน้อยเต็มที ครั้นแล้วท่านจะไปสู่คติอันสูงสุด
12.308.5
त्वयि प्रतिगते श्रेयः कुतः श्रोष्यामहे वयम् ।
कुरुवंशप्रदीपस्त्वं ज्ञानदीपेन दीप्यसे ॥ १२.३०८.५ ॥
เมื่อท่านจากไปแล้ว พวกเราจะได้ฟังสิ่งที่ดีงามจากผู้ใดเล่า ท่านเป็นประทีปแห่งวงศ์กุรุ และส่องแสงด้วยประทีปแห่งความรู้
12.308.6
तदेतच्छ्रोतुमिच्छामि त्वत्तः कुरुकुलोद्वह ।
न तृष्यामीह राजेन्द्र शृण्वन्नमृतमीदृशम् ॥ १२.३०८.६ ॥
นี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังจากท่าน ข้าแต่ผู้แบกรับวงศ์กุรุ ข้าแต่จอมกษัตริย์ แม้ได้ฟังอมฤตเช่นนี้ ข้าพเจ้าก็ยังไม่อิ่มเอมอยู่ที่นี่
12.308.7
अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् ।
वसिष्ठस्य च संवादं करालजनकस्य च ॥ १२.३०८.७ ॥
ที่นี่ข้าพเจ้าจะเล่าประวัติโบราณให้ท่านฟัง คือบทสนทนาระหว่างวสิษฐะกับกราลชนกะ
12.308.8
वसिष्ठं श्रेष्ठमासीनमृषीणां भास्करद्युतिम् ।
पप्रच्छ जनको राजा ज्ञानं नैःश्रेयसं परम् ॥ १२.३०८.८ ॥
วสิษฐะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี มีรัศมีดุจพระอาทิตย์ กำลังประทับอยู่ พระเจ้าชนกะจึงทูลถามถึงความรู้อันสูงสุดที่นำไปสู่ความดีอย่างยิ่ง
12.308.9
परमध्यात्मकुशलमध्यात्मगतिनिश्चयम् ।
मैत्रावरुणिमासीनमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ १२.३०८.९ ॥
เมื่อเห็นไมตราวรุณิ (วสิษฐะ) ผู้ชำนาญในอาตมันอันสูงสุด และมั่นคงในทางแห่งอาตมัน กำลังประทับอยู่ ชนกะก็ถวายการคารวะด้วยการประนมมือ
12.308.10
स्वक्षरं प्रश्रितं वाक्यं मधुरं चाप्यनुल्वणम् ।
पप्रच्छर्षिवरं राजा करालजनकः पुरा ॥ १२.३०८.१० ॥
ด้วยถ้อยคำชัดเจน สุภาพ อ่อนหวาน และไม่รุนแรง พระเจ้ากราลชนกะได้ทูลถามฤๅษีผู้ประเสริฐในกาลก่อน
12.308.11
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि परं ब्रह्म सनातनम् ।
यस्मान्न पुनरावृत्तिमाप्नुवन्ति मनीषिणः ॥ १२.३०८.११ ॥
ข้าแต่พระคุณเจ้า ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังถึงพรหมันอันสูงสุดและนิรันดร ซึ่งเมื่อบรรลุแล้ว ผู้มีปัญญาย่อมไม่กลับมาเกิดอีก
12.308.12
यच्च तत्क्षरमित्युक्तं यत्रेदं क्षरते जगत् ।
यच्चाक्षरमिति प्रोक्तं शिवं क्षेम्यमनामयम् ॥ १२.३०८.१२ ॥
สิ่งที่เรียกว่าเสื่อมสลาย ซึ่งโลกนี้ย่อมผุพังไป และสิ่งที่เรียกว่าอักษร อันเป็นมงคล มั่นคง และปราศจากโรค
12.308.13
श्रूयतां पृथिवीपाल क्षरतीदं यथा जगत् ।
यन्न क्षरति पूर्वेण यावत्कालेन चाप्यथ ॥ १२.३०८.१३ ॥
ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ขอจงฟังว่าโลกนี้เสื่อมสลายไปอย่างไร สิ่งใดไม่เสื่อมสลายด้วยกาลก่อน และยืนยาวไปเพียงไหน
12.308.14
युगं द्वादशसाहस्रं कल्पं विद्धि चतुर्युगम् ।
दशकल्पशतावृत्तमहस्तद्ब्राह्ममुच्यते ॥ १२.३०८.१४ ॥
จงรู้ว่าสิบสองพันปีคือหนึ่งยุค และสี่ยุครวมกันเป็นหนึ่งกัลป์ หนึ่งพันกัลป์ที่วนซ้ำสิบครั้งเรียกว่าวันของพระพรหม
12.308.15
रात्रिश्चैतावती राजन्यस्यान्ते प्रतिबुध्यते ।
सृजत्यनन्तकर्माणं महान्तं भूतमग्रजम् ॥ १२.३०८.१५ ॥
ข้าแต่พระราชา ราตรีก็ยาวนานเท่ากัน เมื่อสิ้นราตรีนั้นพระองค์ก็ตื่นขึ้นอีกและสร้างสรรค์ภูตผู้ยิ่งใหญ่ผู้เป็นบุตรคนแรก ผู้มีกรรมที่หาที่สุดมิได้
12.308.16
मूर्तिमन्तममूर्तात्मा विश्वं शंभुः स्वयंभुवम् ।
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानं ज्योतिरव्ययम् ॥ १२.३०८.१६ ॥
พระองค์มีรูปกาย แต่อาตมันของพระองค์ไม่มีรูป พระองค์คือจักรวาล พระศัมภุ ผู้มีอยู่เอง พระอิศานผู้มีอณิมา ลฆิมา และปราปติ เป็นแสงสว่างอันไม่เสื่อมคลาย
12.308.17
सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १२.३०८.१७ ॥
มือและเท้าของพระองค์อยู่ทุกด้าน ตาศีรษะและพระพักตร์ของพระองค์อยู่ทุกด้าน พระองค์ได้ยินทุกด้านและดำรงอยู่ โอบล้อมสรรพสิ่งในโลกทั้งปวง
12.308.18
हिरण्यगर्भो भगवानेष बुद्धिरिति स्मृतः ।
महानिति च योगेषु विरिञ्चिरिति चाप्यजः ॥ १२.३०८.१८ ॥
พระผู้เป็นเจ้าองค์นี้เรียกว่าหิรัณยครรภ ทรงรู้จักกันในนามพุทธิ ในโยคะทั้งหลายเรียกว่ามหัต และวิริญจิ และพระองค์ไม่มีการเกิด
12.308.19
साङ्ख्ये च पठ्यते शास्त्रे नामभिर्बहुधात्मकः ।
विचित्ररूपो विश्वात्मा एकाक्षर इति स्मृतः ॥ १२.३०८.१९ ॥
ในคัมภีร์สางขยะ พระองค์ถูกกล่าวถึงด้วยนามมากมาย คืออาตมันผู้มีรูปหลากหลาย อาตมันแห่งจักรวาล ผู้มีรูปอันอัศจรรย์ และทรงจดจำกันในฐานะอักษรเอกะ
12.308.20
वृतं नैकात्मकं येन कृतं त्रैलोक्यमात्मना ।
तथैव बहुरूपत्वाद्विश्वरूप इति स्मृतः ॥ १२.३०८.२० ॥
ด้วยอาตมันของพระองค์ โลกทั้งสามถูกโอบล้อมและสร้างขึ้นให้มีอาตมันนับไม่ถ้วน และด้วยการมีรูปหลากหลายเช่นนั้น พระองค์จึงทรงจดจำกันในฐานะวิศวรูป
12.308.21
एष वै विक्रियापन्नः सृजत्यात्मानमात्मना ।
अहंकारं महातेजाः प्रजापतिरंकृतम् ॥ १२.३०८.२१ ॥
มหาเทพผู้เรืองแสงยิ่งนี้ เมื่อผ่านการแปรรูปแล้ว ย่อมสร้างตนขึ้นด้วยตนเอง คือ อหังการ หลักแห่งความเป็นตัวตน ที่ถูกสร้างขึ้นแล้ว
12.308.22
अव्यक्ताद्व्यक्तमापन्नं विद्यासर्गं वदन्ति तम् ।
महान्तं चाप्यहंकारमविद्यासर्गमेव च ॥ १२.३०८.२२ ॥
สิ่งที่ปรากฏขึ้นจากสิ่งที่ยังไม่ปรากฏ ผู้คนเรียกว่าการสร้างแห่งวิชา มหัต และอหังการ และการสร้างแห่งอวิชชาก็เป็นสิ่งเดียวกันนั้นเอง
12.308.23
अपरश्च परश्चैव समुत्पन्नौ तथैकतः ।
विद्याविद्येति विख्याते श्रुतिशास्त्रार्थचिन्तकैः ॥ १२.३०८.२३ ॥
สิ่งต่ำและสิ่งสูงเกิดขึ้นพร้อมกันจากแหล่งเดียวกัน ดังนั้น วิชากับอวิชชาจึงเป็นที่รู้จักกันในหมู่ผู้ไตร่ตรองความหมายของคัมภีร์และตำรา
12.308.24
भूतसर्गमहंकारात्तृतीयं विद्धि पार्थिव ।
अहंकारेषु सर्वेषु चतुर्थं विद्धि वैकृतम् ॥ १२.३०८.२४ ॥
ข้าแต่พระราชา จงรู้ว่าการสร้างธาตุทั้งหลาย ซึ่งเกิดจากอหังการ เป็นลำดับที่สาม และในบรรดาอหังการทั้งหมด จงรู้ว่าลำดับที่สี่คือสิ่งที่ถูกแปรรูป
12.308.25
वायुर्ज्योतिरथाकाशमापोऽथ पृथिवी तथा ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च ॥ १२.३०८.२५ ॥
ลม แสง อากาศ แล้วน้ำ และดินเช่นกัน เสียง การสัมผัส รูป รส และกลิ่นด้วยเช่นกัน
12.308.26
एवं युगपदुत्पन्नं दशवर्गमसंशयम् ।
पञ्चमं विद्धि राजेन्द्र भौतिकं सर्गमर्थवत् ॥ १२.३०८.२६ ॥
กลุ่มสิบนี้ที่เกิดขึ้นพร้อมกันเช่นนี้ ย่อมไม่มีข้อสงสัย ข้าแต่จอมราชันย์ จงรู้ว่าลำดับที่ห้า คือการสร้างแห่งธาตุ มีประโยชน์เป็นจุดหมาย
12.308.27
श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा घ्राणमेव च पञ्चमम् ।
वाक्च हस्तौ च पादौ च पायुर्मेढ्रं तथैव च ॥ १२.३०८.२७ ॥
หู ผิวหนัง ตาทั้งสอง ลิ้น และจมูกเป็นลำดับที่ห้า วาจา มือทั้งสอง เท้าทั้งสอง ทวารหนัก และอวัยวะเพศ ก็เช่นเดียวกัน
12.308.28
बुद्धीन्द्रियाणि चैतानि तथा कर्मेन्द्रियाणि च ।
संभूतानीह युगपन्मनसा सह पार्थिव ॥ १२.३०८.२८ ॥
ทั้งอินทรีย์แห่งการรับรู้เหล่านี้ และอินทรีย์แห่งการกระทำ พร้อมด้วยใจ ได้เกิดขึ้นที่นี่พร้อมกันทั้งหมด ข้าแต่พระราชา
12.308.29
एषा तत्त्वचतुर्विशत्सर्वाकृतिषु वर्तते ।
यां ज्ञात्वा नाभिशोचन्ति ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.३०८.२९ ॥
หลักทั้งยี่สิบสี่นี้ดำรงอยู่ในทุกรูปลักษณ์ และพราหมณ์ผู้เห็นความจริง เมื่อรู้หลักเหล่านี้แล้ว ย่อมไม่โศกเศร้า
12.308.30
एतद्देहं समाख्यानं त्रैलोक्ये सर्वदेहिषु ।
वेदितव्यं नरश्रेष्ठ सदेवनरदानवे ॥ १२.३०८.३० ॥
คำอธิบายเรื่องร่างกายนี้ ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ พึงรู้ไว้สำหรับสัตว์มีร่างทั้งปวงในไตรโลก ทั้งเทพ มนุษย์ และอสูร
12.308.31
सयक्षभूतगन्धर्वे सकिन्नरमहोरगे ।
सचारणपिशाचे वै सदेवर्षिनिशाचरे ॥ १२.३०८.३१ ॥
พร้อมด้วยยักษ์ ภูต คนธรรพ์ กินนร และงูใหญ่ พร้อมด้วยจารณะและปิศาจ พร้อมด้วยเทพ ฤๅษี และผู้เที่ยวไปในราตรี
12.308.32
सदंशकीटमशक्रे सपूतिकृमिमूषिके ।
शुनि श्वपाके चैणेये सचाण्डाले सपुल्कसे ॥ १२.३०८.३२ ॥
พร้อมด้วยยุง แมลง และริ้น พร้อมด้วยหนอนเน่าและหนู ในสุนัข ในคนต้มสุนัข และในกวาง พร้อมด้วยจัณฑาล พร้อมด้วยปุลกสะ
12.308.33
हस्त्यश्वखरशार्दूले सवृके गवि चैव ह ।
यच्च मूर्तिमयं किचित्सर्वत्रैतन्निदर्शनम् ॥ १२.३०८.३३ ॥
ในช้าง ม้า ลา และเสือโคร่ง พร้อมด้วยหมาป่า และในโคด้วยเช่นกัน สิ่งใดก็ตามที่มีรูปร่างอยู่ทุกแห่ง ล้วนเป็นตัวอย่างของเรื่องนี้
12.308.34
जले भुवि तथाऽऽकाशे नान्यत्रेति विनिश्चयः ।
स्थानं देहवतामस्ति इत्येवमनुशुश्रुम ॥ १२.३०८.३४ ॥
ในน้ำ บนดิน และในอากาศเช่นกัน ไม่มีที่อื่นนอกจากนี้ นี่คือความแน่นอน มีที่สำหรับสัตว์ผู้มีร่าง ดังที่เราได้ฟังมาเช่นนี้
12.308.35
कृत्स्नमेतावतस्तात क्षरते व्यक्तसंज्ञितम् ।
अहन्यहनि भूतात्मा ततः क्षर इति स्मृतः ॥ १२.३०८.३५ ॥
ลูกรัก สิ่งทั้งหมดนี้ที่เรียกว่าปรากฏ ทั้งสิ้นเท่านี้ ย่อมเสื่อมสลาย วันแล้ววันเล่า ดวงวิญญาณแห่งสัตว์ทั้งหลายก็เสื่อมสลายเช่นนั้น ฉะนั้นจึงเรียกว่าสิ่งที่เสื่อมสลาย
12.308.36
एतद्धि क्षरमित्युक्तं क्षरतीदं यथा जगत् ।
जगन्मोहात्मकं प्राहुरव्यक्तं व्यक्तसंज्ञकम् ॥ १२.३०८.३६ ॥
สิ่งนี้แหละเรียกว่าสิ่งที่เสื่อมสลาย ดังที่โลกนี้เสื่อมสลาย ผู้คนเรียกโลกว่ามีลักษณะแห่งความหลง และเรียกสิ่งที่ยังไม่ปรากฏด้วยชื่อของสิ่งที่ปรากฏ
12.308.37
महांश्चैवाग्रजो नित्यमेतत्क्षरनिदर्शनम् ।
कथितं ते महाराजन्यस्मान्नावर्तते पुनः ॥ १२.३०८.३७ ॥
มหัตและสิ่งที่เกิดก่อนเป็นนิตย์ นี่คือตัวอย่างของสิ่งที่เสื่อมสลาย ข้าแต่มหาราช เรื่องนี้ได้ถูกกล่าวแก่ท่านแล้ว เพราะสิ่งนี้ย่อมไม่กลับมาอีก
12.308.38
पञ्चर्विशतिमो विष्णुर्निस्तत्त्वस्तत्त्वसंज्ञितः ।
तत्त्वसंश्रयणादेतत्तत्वमाहुर्मनीषिणः ॥ १२.३०८.३८ ॥
ลำดับที่ยี่สิบห้าคือพระวิษณุ ไร้หลักการ ถูกเรียกว่าหลักการ เพราะการพึ่งพาหลักการ ปราชญ์ทั้งหลายจึงเรียกสิ่งนี้ว่า "หลักการ"
12.308.39
यन्मर्त्यमसृजद्व्यक्तं तत्तन्मूर्त्यधितिष्ठति ।
चतुर्विशतिमोऽव्यक्तो ह्यमूर्तः पञ्चविंशकः ॥ १२.३०८.३९ ॥
สิ่งที่พระผู้สร้างทรงทำให้ปรากฏและเป็นมรรตัย ดำรงอยู่ในรูปแต่ละรูป ลำดับที่ยี่สิบสี่คือสิ่งที่ไม่ปรากฏ และลำดับที่ยี่สิบห้าคือสิ่งที่ไม่มีรูป
12.308.40
स एव हृदि सर्वासु मूर्तिष्वात्मावतिष्ठते ।
चेतयंश्चेतनान्नित्यं सर्वमूर्तिरमूर्तिमान् ॥ १२.३०८.४० ॥
อาตมันนั้นเองดำรงอยู่ในหัวใจของรูปทั้งปวง ทรงปลุกสิ่งที่มีจิตให้รู้สึกอยู่เป็นนิตย์ ทรงมีรูปทั้งปวงแต่ไม่มีรูป
12.308.41
सर्वप्रत्ययधर्मिण्यां स सर्गः प्रत्ययात्मकः ।
गोचरे वर्तते नित्यं निर्गुणो गुणसंज्ञिते ॥ १२.३०८.४१ ॥
ในการสร้างนั้น ซึ่งมีสภาวะเป็นการรับรู้ทั้งปวงและประกอบด้วยการรับรู้ ผู้ปราศจากคุณย่อมดำรงอยู่ตลอดกาลในขอบเขตแห่งการรับรู้ อันเรียกว่าคุณทั้งหลาย
12.308.42
एवमेष महानात्मा सर्गप्रलयकोविदः ।
विकुर्वाणः प्रकृतिमानभिमन्यत्यबुद्धिमान् ॥ १२.३०८.४२ ॥
ดังนี้ อาตมันอันยิ่งใหญ่นี้ ผู้ชำนาญในการสร้างและการดับ เมื่อแปรเปลี่ยนประกฤติ ก็ยึดมั่นว่าตนเป็นประกฤตินั้น เพราะขาดปัญญา
12.308.43
तमः सत्वरजोयुक्तस्तासु तास्विह योनिषु ।
लीयते प्रतिबुद्धत्वादबुद्धजनसेवनात् ॥ १२.३०८.४३ ॥
ถูกครอบงำด้วยตมัส สัตตวะ และรชัส อาตมันนั้นย่อมถูกดูดซับเข้าไปในครรภ์นี้หรือนั้น เพราะตื่นรู้ต่อวัตถุและคบหาผู้ไร้ปัญญา
12.308.44
सहवासनिवासात्मा नान्योऽहमिति मन्यते ।
योऽहं सोहमिति ह्युक्त्वा गुणानेवानुवर्तते ॥ १२.३०८.४४ ॥
ผู้มีอาตมันคือการอยู่ร่วมและการพำนัก ย่อมคิดว่า ข้าพเจ้าไม่ใช่สิ่งอื่น เมื่อกล่าวว่า สิ่งที่เขาเป็นนั้นข้าพเจ้าเป็น สิ่งที่ข้าพเจ้าเป็นนั้นเขาเป็น ก็เพียงตามติดคุณทั้งหลายเท่านั้น
12.308.45
तमसा तामसान्भावान्विविधान्प्रतिपद्यते ।
रजसा राजसांश्चैव सात्विकान्सत्वसंश्रयात् ॥ १२.३०८.४५ ॥
ด้วยตมัส ย่อมบรรลุภาวะตมสิกต่าง ๆ ด้วยรชัส ภาวะรชสิก และด้วยการพึ่งพาสัตตวะ ภาวะสาตตวิก
12.308.46
शुक्ललोहितकृष्णानि रूपाण्येतानि त्रीणि तु ।
सर्वाण्येतानि रूपाणि यानीह प्राकृतानि वै ॥ १२.३०८.४६ ॥
ขาว แดง และดำ เหล่านี้คือรูปทั้งสามประการ และรูปธรรมชาติทั้งปวงที่มีอยู่ในโลกนี้ ก็ล้วนเป็นรูปเหล่านี้
12.308.47
तामसा निरयं यान्ति राजसा मानुपानथ ।
सात्विका देवलोकाय गच्छन्ति सुखभागिनः ॥ १२.३०८.४७ ॥
ผู้มีตมสิกย่อมไปสู่นรก ผู้มีรชสิกไปสู่กำเนิดมนุษย์ ส่วนผู้มีสาตตวิกผู้เป็นผู้มีส่วนแห่งความสุข ย่อมไปสู่โลกแห่งเทวดา
12.308.48
निष्कैवल्येन पापेन तिर्यग्योनिमवाप्नुयात् ।
पुण्यपापेन मानुष्यं पुण्येनैकेन देवताः ॥ १२.३०८.४८ ॥
ด้วยบาปโดยลำพังโดยปราศจากบุญ ย่อมได้กำเนิดสัตว์เดรัจฉาน ด้วยบุญปนบาป ได้กำเนิดมนุษย์ ด้วยบุญล้วน ได้เป็นเทวดา
12.308.49
एवमव्यक्तविषयं क्षरमाहुर्मनीषिणः ।
पञ्चविंशतिमो योऽयं ज्ञानादेव प्रवर्तते ॥ १२.३०८.४९ ॥
ดังนี้ ปราชญ์ทั้งหลายเรียกสิ่งที่มีอวยักตะเป็นอารมณ์และมีความเสื่อมสลายว่า ยี่สิบห้าประการ ซึ่งสิ่งนี้เกิดขึ้นได้ด้วยความรู้เท่านั้น