Mahābhārata · Adhyāya 12.314
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.314.1
मृगयां विचरन्कश्चिद्विजने जनकात्मजः ।
वने ददर्श विप्रेन्द्रमृषिं वंशधरं भृगोः ॥ १२.३१४.१ ॥
Mientras vagaba cazando, el hijo de Janaka vio en un bosque solitario a un sabio, el más eminente de los brahmanes, descendiente de Bhṛgu.
12.314.2
तमासीनमुपासीनः प्रणम्य शिरसा मुनिम् ।
पश्चादनुमतस्तेन पप्रच्छ वसुमानिदम् ॥ १२.३१४.२ ॥
Inclinando la cabeza ante el sabio sentado, Vasumān, sentado cerca, preguntó esto tras recibir su permiso.
12.314.3
भगवन्किमिदं श्रेयः प्रेत्य चापीह वा भवेत् ।
पुरुषस्याध्रुवे देहे कामस्य वशवर्तिनः ॥ १२.३१४.३ ॥
Venerable señor, ¿qué es lo bueno para un hombre de cuerpo impermanente, sometido al dominio del deseo, tanto después de la muerte como aquí?
12.314.4
सत्कृत्य परिपृष्टः सन्सुमहात्मा महातपाः ।
निजगाद ततस्तस्मै श्रेयस्करमिदं वचः ॥ १२.३१४.४ ॥
Así interrogado con respeto, aquel gran asceta de gran alma le dijo entonces estas palabras conducentes al bien.
12.314.5
मनसः प्रतिकूलानि प्रेत्य चेह नचेच्छसि ।
भूतानां प्रतिकूलेभ्यो निवर्तस्य यतेन्द्रियः ॥ १२.३१४.५ ॥
Si no deseas lo que es contrario a tu mente, ni después de la muerte ni aquí, entonces, con los sentidos dominados, apártate de lo que es contrario a los seres.
12.314.6
धर्मः सदा हितः पुंसां धर्मश्चैवाश्रयः सताम् ।
धर्माल्लोकास्त्रयस्तात प्रवृत्ताः सचराचराः ॥ १२.३१४.६ ॥
El dharma es siempre beneficioso para los hombres, y el dharma es en verdad el refugio de los buenos. Querido hijo, del dharma han surgido los tres mundos, con lo móvil y lo inmóvil.
12.314.7
स्वादुकामुक कामानां वैतृष्ण्यं किं न गच्छसि ।
मधु पश्यसि दुर्बुद्धे प्रपातं नानुपश्यसि ॥ १२.३१४.७ ॥
Amante de lo dulce, ¿por qué no te apartas de los deseos? Necio, ves la miel, pero no ves el precipicio en que caerás.
12.314.8
यथा ज्ञाने परिचयः कर्तव्यस्तत्फलार्थिना ।
तथा धर्मे परिचयः कर्तव्यस्तत्फलार्थिना ॥ १२.३१४.८ ॥
Así como quien busca su fruto debe familiarizarse con el conocimiento, así también quien busca su fruto debe familiarizarse con el dharma.
12.314.9
असता धर्मकामेन विशुद्धं कर्म दुष्करम् ।
सता तु धर्मकामेन सुकरं कर्म दुष्करम् ॥ १२.३१४.९ ॥
Para quien no es virtuoso, la acción pura resulta difícil aun deseando el dharma; pero para el virtuoso que desea el dharma, esa acción, aunque fácil, es difícil.
12.314.10
वने ग्राम्यसुखाचारो यथाग्राम्यस्तथैव सः ।
ग्रामे वनसुखाचारो यथा वनचरस्तथा ॥ १२.३१४.१० ॥
Quien en el bosque sigue los placeres de la aldea es como un aldeano; quien en la aldea sigue los placeres del bosque es como un habitante del bosque.
12.314.11
मनोवाक्कर्मगे धर्मे कुरु श्रद्धां समाहितः ।
निवृत्तौ वा प्रवृत्तौ वा संप्रधार्य गुणागुणान् ॥ १२.३१४.११ ॥
Concéntrate y pon tu fe en el dharma, que reside en el pensamiento, la palabra y la acción; ya sea en el retiro o en la actividad, pesa bien sus virtudes y defectos.
12.314.12
नित्यं च बहु दातव्यं साधुभ्यश्चानसूयता ।
प्रार्थितं ब्राह्मणेभ्यश्च सत्कृतं देशकालयोः ॥ १२.३१४.१२ ॥
Siempre se debe dar con generosidad a los buenos, sin envidia; y lo que piden los brahmanes debe darse con honor, según el lugar y el tiempo.
12.314.13
शुभेन विधिना लब्धमर्हाय प्रतिपादयेत् ।
क्रोधमुत्सृज्य दत्त्वाऽथ नानुतप्येन्न कीर्तयेत् ॥ १२.३१४.१३ ॥
Lo obtenido por medios justos debe darse a quien es digno. Tras desechar la ira y dar, no se debe lamentar ni proclamarlo.
12.314.14
अनृशंसः शुचिर्दान्तः सत्यवागार्जवे स्थितः ।
योनिकर्मविशुद्धश्च पात्रं स्याद्वेदविद्द्विजः ॥ १२.३१४.१४ ॥
El compasivo, puro, dueño de sí, veraz, firme en la rectitud, purificado en nacimiento y conducta, conocedor de los Vedas, el dvija, ése es el digno receptor.
12.314.15
संस्कृता चैकपत्नी च जात्या योनिरिहेष्यते ।
ऋग्यजुःसामगो विद्वान्षट्कर्मा पात्रमुच्यते ॥ १२.३१४.१५ ॥
El consagrado, fiel a una sola esposa, excelente por casta y linaje, versado en el Ṛg, Yajus y Sāma, practicante de los seis ritos, ése se llama el digno receptor.
12.314.16
स एव धर्मः सोऽधर्मस्तं तं प्रति नरं भवेत् ।
पात्राकर्मविशेषेण देशकालाववेक्ष्य च ॥ १२.३१४.१६ ॥
Ese mismo acto puede ser dharma para una persona y adharma para otra. Considerando la particularidad del receptor y del acto, así como el lugar y el tiempo, se debe decidir.
12.314.17
लीलयाऽल्पं यथा गात्रात्प्रमृज्यात्तु रजः पुमान् ।
बहुयत्नेन च महत्पापनिर्हरणं तथा ॥ १२.३१४.१७ ॥
Como un hombre sacude con facilidad un poco de polvo de su cuerpo, así la eliminación de un gran pecado requiere mucho esfuerzo.
12.314.18
विरिक्तस्य यथा सम्यग्घृतं भवति भेषजम् ।
तथा निर्हृतदोषस्य प्रेत्य धर्मः सुखावहः ॥ १२.३१४.१८ ॥
Así como la mantequilla clarificada se convierte en la medicina adecuada para quien ha sido purgado, así para quien ha eliminado sus faltas, el dharma trae felicidad tras la muerte.
12.314.19
मानसं सर्वभूतेषु वर्तते वै शुभाशुभम् ।
अशुभेभ्यः समाक्षिप्य शुभेष्वेवावधारय ॥ १२.३१४.१९ ॥
En la mente de todos los seres residen, en verdad, lo bueno y lo malo. Retirándola de lo malo, fíjala solamente en lo bueno.
12.314.20
सर्वं सर्वेणा सर्वत्र क्रियमाणं च पूजय ।
स्वधर्मे यत्र रागस्ते कामं धर्मो विधीयताम् ॥ १२.३१४.२० ॥
Honra todo lo que todos hacen en todas partes. Donde tu apego esté en tu propio deber, que el dharma se establezca según tu deseo.
12.314.21
अधृतात्मन्धृतौ तिष्ठ दुर्बद्धे बुद्धिमान्भव ।
अप्रशान्तः प्रशाम्य त्वमप्राज्ञः प्राज्ञवच्चर ॥ १२.३१४.२१ ॥
Oh tú, de alma inestable, permanece firme en la constancia. Oh tú, de mente mal refrenada, hazte sabio. Tú que no estás apaciguado, apacígüate. Tú que eres necio, compórtate como un sabio.
12.314.22
तेजसा शक्यते प्राप्तुमुपायः सहचारिणा ।
इह च प्रेत्य च श्रेयस्तस्य मूलं धृतिः परा ॥ १२.३१४.२२ ॥
Puede alcanzarse con energía; el medio debe ir acompañado de ella. Tanto aquí como después de la muerte, la raíz del bien supremo es la firmeza suprema.
12.314.23
राजर्षिरधृतिः स्वर्गात्पतितो हि महाभिषः ।
ययातिः क्षीणपुण्योपि धृत्या लोकानवाप्तवान् ॥ १२.३१४.२३ ॥
El rey sabio Mahābhiṣa, carente de firmeza, cayó del cielo. Yayāti, aunque su mérito se había agotado, obtuvo los mundos por la firmeza.
12.314.24
तपस्विनां धर्मवतां विदुषां चोपसेवनात् ।
प्राप्स्यसे विपुलां बुद्धिं तथा श्रेयोऽभिपत्स्यसे ॥ १२.३१४.२४ ॥
Sirviendo a los ascetas, a los justos y a los sabios, obtendrás una sabiduría vasta, y así alcanzarás también el bien supremo.
12.314.25
स तु स्वभावसंपन्नस्तच्छ्रुत्वा मुनिभाषितम् ।
विनिवर्त्य मनः कामाद्धर्मे बुद्धिं चकार ह ॥ १२.३१४.२५ ॥
Él, dotado de buena naturaleza, tras escuchar las palabras pronunciadas por el sabio, apartó su mente del deseo y en verdad fijó su intelecto en el dharma.