マハーバーラタ · 章 12.314
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.314.1
मृगयां विचरन्कश्चिद्विजने जनकात्मजः ।
वने ददर्श विप्रेन्द्रमृषिं वंशधरं भृगोः ॥ १२.३१४.१ ॥
狩りをして歩いていたジャナカの息子は、人里離れた森で、バラモンの中の最高者であり、バルグ族の血筋を継ぐ仙人を見た。
12.314.2
तमासीनमुपासीनः प्रणम्य शिरसा मुनिम् ।
पश्चादनुमतस्तेन पप्रच्छ वसुमानिदम् ॥ १२.३१४.२ ॥
座っている聖者に頭を垂れて礼拝し、そばに座っていたヴァス・マーンは、許しを得てこれを尋ねた。
12.314.3
भगवन्किमिदं श्रेयः प्रेत्य चापीह वा भवेत् ।
पुरुषस्याध्रुवे देहे कामस्य वशवर्तिनः ॥ १२.३१४.३ ॥
尊い方よ、無常な身体を持ち欲望に支配された人にとって、死後も今生でも、何が善いことなのでしょうか。
12.314.4
सत्कृत्य परिपृष्टः सन्सुमहात्मा महातपाः ।
निजगाद ततस्तस्मै श्रेयस्करमिदं वचः ॥ १२.३१४.४ ॥
敬意をもって問われたその偉大な魂の大苦行者は、そこで彼に善へ導くこの言葉を告げた。
12.314.5
मनसः प्रतिकूलानि प्रेत्य चेह नचेच्छसि ।
भूतानां प्रतिकूलेभ्यो निवर्तस्य यतेन्द्रियः ॥ १२.३१४.५ ॥
心に反することを死後にも今生にも望まないのなら、感官を制御して、生きとし生けるものに逆らうことから身を退けなさい。
12.314.6
धर्मः सदा हितः पुंसां धर्मश्चैवाश्रयः सताम् ।
धर्माल्लोकास्त्रयस्तात प्रवृत्ताः सचराचराः ॥ १२.३१४.६ ॥
法は常に人々にとって益をもたらし、法こそ善き人々の拠り所である。わが子よ、法から三界が、動くものと動かぬものとともに生じたのだ。
12.314.7
स्वादुकामुक कामानां वैतृष्ण्यं किं न गच्छसि ।
मधु पश्यसि दुर्बुद्धे प्रपातं नानुपश्यसि ॥ १२.३१४.७ ॥
甘美なものを好む者よ、なぜ欲望から離れようとしないのか。愚かな者よ、おまえは蜜を見ても、転落する深淵は見ていない。
12.314.8
यथा ज्ञाने परिचयः कर्तव्यस्तत्फलार्थिना ।
तथा धर्मे परिचयः कर्तव्यस्तत्फलार्थिना ॥ १२.३१४.८ ॥
知識の果実を求める者が知識に親しむべきであるように、その果実を求める者は法に親しむべきである。
12.314.9
असता धर्मकामेन विशुद्धं कर्म दुष्करम् ।
सता तु धर्मकामेन सुकरं कर्म दुष्करम् ॥ १२.३१४.९ ॥
善人でない者にとっては、法を望んでも清浄な行いは困難である。しかし善人が法を望む場合、その行いは容易であっても困難である。
12.314.10
वने ग्राम्यसुखाचारो यथाग्राम्यस्तथैव सः ।
ग्रामे वनसुखाचारो यथा वनचरस्तथा ॥ १२.३१४.१० ॥
森で村の快楽に身を任せる者は村人と同じであり、村で森の快楽に身を任せる者は森の住人と同じである。
12.314.11
मनोवाक्कर्मगे धर्मे कुरु श्रद्धां समाहितः ।
निवृत्तौ वा प्रवृत्तौ वा संप्रधार्य गुणागुणान् ॥ १२.३१४.११ ॥
意・言・行において存在する法に心を集中して信を置け。離れるにせよ行うにせよ、その長所と短所をよく見極めよ。
12.314.12
नित्यं च बहु दातव्यं साधुभ्यश्चानसूयता ।
प्रार्थितं ब्राह्मणेभ्यश्च सत्कृतं देशकालयोः ॥ १२.३१४.१२ ॥
常に善き人々に嫉妬なく多く施すべきである。またバラモンが求めるものは、場所と時に応じて敬意をもって与えるべきである。
12.314.13
शुभेन विधिना लब्धमर्हाय प्रतिपादयेत् ।
क्रोधमुत्सृज्य दत्त्वाऽथ नानुतप्येन्न कीर्तयेत् ॥ १२.३१४.१३ ॥
正しい方法で得たものは、ふさわしい人に与えるべきである。怒りを捨てて与えた後は悔やまず、またそれを吹聴してもならない。
12.314.14
अनृशंसः शुचिर्दान्तः सत्यवागार्जवे स्थितः ।
योनिकर्मविशुद्धश्च पात्रं स्याद्वेदविद्द्विजः ॥ १२.३१४.१४ ॥
慈悲深く、清浄で、自制し、真実を語り、正直さに安住し、出自と行いが清らかで、ヴェーダに通じた再生族こそ、受けるにふさわしい者である。
12.314.15
संस्कृता चैकपत्नी च जात्या योनिरिहेष्यते ।
ऋग्यजुःसामगो विद्वान्षट्कर्मा पात्रमुच्यते ॥ १२.३१४.१५ ॥
灌頂の礼を受け、一夫一婦を守り、種姓と家系に優れ、リグ・ヤジュル・サーマに通じ、六つの務めを行う者こそ、受けるにふさわしい者と言われる。
12.314.16
स एव धर्मः सोऽधर्मस्तं तं प्रति नरं भवेत् ।
पात्राकर्मविशेषेण देशकालाववेक्ष्य च ॥ १२.३१४.१६ ॥
同じ行いでも、ある人にとっては法となり、別の人にとっては非法となりうる。受け手と行為の特殊性、場所と時を考慮して判断すべきである。
12.314.17
लीलयाऽल्पं यथा गात्रात्प्रमृज्यात्तु रजः पुमान् ।
बहुयत्नेन च महत्पापनिर्हरणं तथा ॥ १२.३१४.१७ ॥
人が体の少しの埃を容易に払うように、大きな罪を除くには多大な努力が要る。
12.314.18
विरिक्तस्य यथा सम्यग्घृतं भवति भेषजम् ।
तथा निर्हृतदोषस्य प्रेत्य धर्मः सुखावहः ॥ १२.३१४.१८ ॥
下剤を用いた者にとって澄ましバターが適切な薬となるように、過失を除いた者にとって法は死後に幸福をもたらす。
12.314.19
मानसं सर्वभूतेषु वर्तते वै शुभाशुभम् ।
अशुभेभ्यः समाक्षिप्य शुभेष्वेवावधारय ॥ १२.३१४.१९ ॥
すべての生き物の心にこそ善と悪は宿る。心を悪から引き戻し、ただ善にのみ定めよ。
12.314.20
सर्वं सर्वेणा सर्वत्र क्रियमाणं च पूजय ।
स्वधर्मे यत्र रागस्ते कामं धर्मो विधीयताम् ॥ १२.३१४.२० ॥
すべての人があらゆる所で行うことを敬え。おまえの愛着が自らの義務にあるところで、望みのままに法を定めよ。
12.314.21
अधृतात्मन्धृतौ तिष्ठ दुर्बद्धे बुद्धिमान्भव ।
अप्रशान्तः प्रशाम्य त्वमप्राज्ञः प्राज्ञवच्चर ॥ १२.३१४.२१ ॥
不安定な魂よ、堅固さの中に立て。よく制御されていない者よ、賢くなれ。静まらぬ者よ、おまえは静まれ。無智な者よ、智者のように振る舞え。
12.314.22
तेजसा शक्यते प्राप्तुमुपायः सहचारिणा ।
इह च प्रेत्य च श्रेयस्तस्य मूलं धृतिः परा ॥ १२.३१४.२२ ॥
気力によって得られる。手段はそれに伴わねばならない。この世でもあの世でも、最高の善の根は最高の堅忍である。
12.314.23
राजर्षिरधृतिः स्वर्गात्पतितो हि महाभिषः ।
ययातिः क्षीणपुण्योपि धृत्या लोकानवाप्तवान् ॥ १२.३१४.२३ ॥
王仙マハービシャは堅忍を欠いたため天から堕ちた。功徳の尽きたヤヤーティは、堅忍によって諸世界を得た。
12.314.24
तपस्विनां धर्मवतां विदुषां चोपसेवनात् ।
प्राप्स्यसे विपुलां बुद्धिं तथा श्रेयोऽभिपत्स्यसे ॥ १२.३१४.२४ ॥
苦行者、正しき者、学者に仕えることで、おまえは広大な智慧を得、そして至上の善にも到達するであろう。
12.314.25
स तु स्वभावसंपन्नस्तच्छ्रुत्वा मुनिभाषितम् ।
विनिवर्त्य मनः कामाद्धर्मे बुद्धिं चकार ह ॥ १२.३१४.२५ ॥
善良な性質を備えた彼は、その聖者の言葉を聞いて、心を欲望から引き戻し、確かにダルマに知性を向けた。