Mahābhārata · Adhyāya 12.316
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.316.1
अव्यक्तस्य नरश्रेष्ठ कालसङ्ख्यां निबोध मे ।
पञ्चकल्पसहस्राणि द्विगुणान्यहरुच्यते ॥ १२.३१६.१ ॥
Mejor de los hombres, comprende de mí la cuenta del tiempo de lo No Manifestado. Cinco mil kalpas, duplicados, se dice que es su un día.
12.316.2
रात्रिरेतावती चास्य प्रतिबुद्धो नराधिप ।
सृजत्योषधिमेवाग्रे जीवनं सर्वदेहिनाम् ॥ १२.३१६.२ ॥
Oh señor de los hombres, igual es su noche. Al despertar, primero crea las hierbas, sustento de todos los seres encarnados.
12.316.3
ततो ब्रह्माणमसृजद्धैरण्याण्डसमुद्भवम् ।
सा मूर्तिः सर्वभूतानामित्येवमनुशुश्रुम ॥ १२.३१६.३ ॥
Luego creó a Brahmā, nacido del huevo dorado. Esa es la forma de todos los seres, así lo hemos oído.
12.316.4
संवत्सरमुषित्वाण्डे निष्क्रम्य च महामुनिः ।
संदधेऽर्धं महीं कृत्स्नां दिवमर्धं प्रजापतिः ॥ १२.३१६.४ ॥
Tras morar un año en el huevo y salir, el gran sabio Prajāpati unió la mitad de toda la tierra y la mitad del cielo.
12.316.5
द्यावापृथिव्योरिज्येष राजन्वेदेषु पठ्यते ।
तयोः शकलयोर्मध्यमाकाशमकरोत्प्रभुः ॥ १२.३१६.५ ॥
Oh rey, este sacrificio de Dyāvāpṛthivī se recita en los Vedas. Entre esas dos mitades, el Señor hizo el espacio del cielo.
12.316.6
एतस्यापि च सङ्ख्यानं वेदवेदाङ्गपारगैः ।
दशकल्पसहस्राणि पादोनान्यहरुच्यते ॥ १२.३१६.६ ॥
Los versados en los Vedas y sus miembros también han calculado esto: diez mil kalpas, menos un cuarto, se dice que es su día.
12.316.7
रात्रिमेतावतीं चास्व प्राहुरध्यात्मचिन्तकाः ।
सृजत्यहंकारमृषिर्भूतं दिव्यात्मकं तथा ॥ १२.३१६.७ ॥
Los que meditan sobre el ātman llaman a esta noche de tal duración. El ṛṣi crea el ahaṃkāra, y asimismo el ser de naturaleza divina.
12.316.8
चतुरश्चापरान्पुत्रान्देहात्पूर्वं महानृषिः ।
ते वै पितृभ्यः पितरः श्रूयन्तें राजसत्तम ॥ १२.३१६.८ ॥
El gran ṛṣi primero engendró de su cuerpo otros cuatro hijos. Oh mejor de los reyes, de ellos se dice que son los padres de los padres.
12.316.9
देवाः पितॄणां च सुता देवैर्लोकाः समावृताः ।
चराचरा नरश्रेष्ठ इत्येवमनुशुश्रुम ॥ १२.३१६.९ ॥
Los dioses son también hijos de los padres, y los mundos, móviles e inmóviles, están envueltos por los dioses. Oh mejor de los hombres, así lo hemos oído.
12.316.10
परमेष्ठी त्वहंकारोऽसृजद्भूतानि पञ्चधा ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ॥ १२.३१६.१० ॥
Pero Parameṣṭhin, el ahaṃkāra, creó los elementos en cinco clases: tierra, aire, espacio, agua y, en quinto lugar, la luz.
12.316.11
एतस्यापि निशामाहुस्तृतीयमथ कुर्वतः ।
पञ्च कल्पसहस्राणि तावदेवाहरुच्यते ॥ १२.३१६.११ ॥
A la noche de este también la llaman la tercera, la del que crea. Se dice que cinco mil kalpas son un día de esa misma duración.
12.316.12
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च पञ्चमः ।
एते विशेषा राजेन्द्र महाभूतेषु पञ्चसु ॥ १२.३१६.१२ ॥
El sonido, el tacto, la forma, el sabor y, en quinto lugar, el olor: estas son las cualidades propias de los cinco grandes elementos, oh señor de reyes.
12.316.13
यैराविष्टानि भूतानि अहन्यहनि पार्थिव ।
अन्योन्यं स्पृहयन्त्येते अन्योन्यस्याहिते रताः ॥ १२.३१६.१३ ॥
Oh rey, poseídos por aquellos (atributos), los seres día tras día anhelan unos a otros, deleitándose en el daño mutuo.
12.316.14
अन्योन्यमतिवर्तन्ते अन्योन्यस्पर्धिनस्तथा ।
ते वध्यमाना ह्यन्योन्यं गुणैर्हारिभिरव्ययाः ॥ १२.३१६.१४ ॥
Se superan unos a otros y compiten entre sí; heridos mutuamente, pero imperecederos gracias a sus atractivas cualidades.
12.316.15
इहैव परिवर्तन्ते तिर्यग्योनिप्रवेशिनः ।
त्रीणि कल्पसहस्राणि एतेषामहरुच्यते ॥ १२.३१६.१५ ॥
Aquí mismo giran, entrando en vientres animales. Se dice que su único día es de tres mil kalpas.
12.316.16
रात्रिरेतावती चैव मनसश्च नराधिप ।
मनश्चरति राजेन्द्र चरितं सर्वमिन्द्रियैः ॥ १२.३१६.१६ ॥
Igual de larga es su noche, y lo mismo el (lapso) de la mente. Oh rey de reyes, la mente vaga, y toda conducta se realiza mediante los sentidos.
12.316.17
न चेन्द्रियाणि पश्यन्ति मन एवात्र पश्यति ।
चक्षुः पश्यति रूपाणि मनसा तु न चक्षुषा ॥ १२.३१६.१७ ॥
Los sentidos no ven; aquí solo ve la mente. El ojo ve las formas, pero con la mente, no con el ojo.
12.316.18
मनसि व्याकुले चक्षुः पश्यन्नपि न पश्यति ।
अथेन्द्रियाणि सर्वाणि पश्यन्तीत्यभिचक्षते ॥ १२.३१६.१८ ॥
Cuando la mente está agitada, el ojo, aunque mira, no ve. Entonces se dice que todos los sentidos ven.
12.316.19
मनस्युपरते राजन्निन्द्रियोपरमो भवेत् ॥ १२.३१६.१९ ॥
Oh rey, cuando la mente se aquieta, se produce el cese de los sentidos.
12.316.20
न चेन्द्रियव्युपरमे मनस्युपरमो भवेत् ।
एवं मनः प्रधानानि इन्द्रियाणि प्रभावयेत् ॥ १२.३१६.२० ॥
Y el cese de los sentidos no necesariamente produce el cese de la mente. Así, teniendo la mente como lo principal, se deben dominar los sentidos.
12.316.21
इन्द्रियाणां तु सर्वेषामीश्वरं मन उच्यते ।
एतद्विशन्ति भूतानि सर्वाणीह महायशः ॥ १२.३१६.२१ ॥
Se dice que la mente es el señor de todos los sentidos. Oh tú de gran fama, en ella entran todos los seres de este mundo.