Mahābhārata · Adhyāya 12.319
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.319.1
एते प्रधानस्य गुणास्त्रयः पुरुषसत्तम ।
कृत्स्नस्य चैव जगतस्तिष्ठन्त्यनपगाः सदा ॥ १२.३१९.१ ॥
Oh, mejor de los hombres, estas tres cualidades del principio primordial permanecen siempre en el mundo entero y nunca se apartan de él.
12.319.2
अव्यक्तरूपो भगवाञ्शतधा च सहस्रधा ।
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा ॥ १२.३१९.२ ॥
El bienaventurado Señor, de forma no manifestada, se manifiesta de cien maneras y de mil maneras, y así también de cien mil maneras.
12.319.3
कोटिशश्च करोत्येव प्रकृत्याऽऽत्मानमात्मना ।
सात्विकरणोत्तमं स्थानं राजसस्येह मध्यमम् ॥ १२.३१९.३ ॥
Por medio de la prakṛti se hace a sí mismo en decenas de millones de formas; aquí el estado sáttvico es el más elevado, y el estado rájasico es el intermedio.
12.319.4
तामसस्वाधमं स्थानं प्राहुरध्यात्मचिन्तकाः ।
केवलेनेह पुण्येन भतिभूर्ध्वामवाप्नुयात् ॥ १२.३१९.४ ॥
Los que meditan en el ser interior llaman al estado tamásico el más bajo; solo por el mérito puede uno alcanzar la vía ascendente.
12.319.5
पुण्यपापेन मानुष्यमधर्मेणाप्यघोगतिम् ।
द्वन्द्वनेषां त्रयाणां तु सन्निपातं च तत्वतः ॥ १२.३१९.५ ॥
Por el mérito y el pecado se alcanza el nacimiento humano, y por la injusticia, un destino pecaminoso; y la confluencia de los pares de estos tres debe comprenderse tal como es.
12.319.6
सत्वस्य रजसश्चैव तमसश्च शृणुष्व मे ।
सत्वस्य तु रजो दृष्टं रजसश्च तमस्तथा ॥ १२.३१९.६ ॥
Escúchame sobre la naturaleza de sattva, rajas y tamas. En sattva se ve rajas, y en rajas se ve igualmente tamas.
12.319.7
तमसश्च तथा सत्वं सत्वस्याव्यक्तमेव च ।
अध्यक्तः सत्वसंयुक्तो देवलोकमयाप्नुयात् ॥ १२.३१९.७ ॥
De tamas, y asimismo de sattva, y también lo no manifestado de sattva; quien, no manifestado y unido a sattva, alcanza el mundo de los dioses.
12.319.8
रवासत्वसमायुक्तो मानुषेषु प्रपद्यते ।
रसस्तमोभ्यां संयुक्तस्तिर्यग्योनिषु जायते ॥ १२.३१९.८ ॥
Unido a rajas y sattva, nace entre los hombres; unido a rajas y tamas, nace en los vientres de los animales.
12.319.9
राजसैस्तामसैः सत्वैर्युक्तो मानुषमाप्नुयात् ।
पुण्यपापवियुक्तानां स्थानमाहुर्महात्मनाम् ॥ १२.३१९.९ ॥
Unido a las cualidades rajásica, tamásica y sáttvica, alcanza el nacimiento humano; se dice que es la morada de los magnánimos libres de mérito y pecado.
12.319.10
शाश्वतं चाव्ययं चैवमक्षयं चामृतं च तत् ।
ज्ञानिनां संभवं श्रेष्ठं स्थानमव्रणमच्युतम्।
अतीन्द्रियमबीजं च जन्ममृत्युतमोनुदम् ॥ १२.३१९.१० ॥
Es eterno, imperecedero, inagotable e inmortal; el origen y morada supremos de los sabios, sin herida e inmutable, más allá de los sentidos, sin semilla, que disipa la oscuridad del nacimiento y la muerte.
12.319.11
अव्यक्तस्थं परं यत्तत्पृष्टस्तेऽहं नराधिप ।
स एव प्रकृतिस्थो हि तत्स्थ इत्यभिधीयते ॥ १२.३१९.११ ॥
Lo supremo que reside en lo no manifestado —sobre lo que me preguntaste, oh señor de los hombres, te lo digo: él mismo se dice que reside en prakṛti, y que está en ella.
12.319.12
अचेतना चैव मता प्रकृतिश्चापि पार्थिव ।
एतेनाधिष्ठिता चैव सृजते संहरत्यपि ॥ १२.३१९.१२ ॥
Oh rey, también se considera que prakṛti es no consciente; regida por él, crea y también destruye.
12.319.13
अनादिनिधनावेतावुभावेव महामते ।
अमूर्तिमन्तावचलावप्रकम्प्यगुणागुणौ ॥ १२.३१९.१३ ॥
Oh, de gran mente, estos dos no tienen principio ni fin; son sin forma, inmóviles, inquebrantables, con cualidades y sin cualidades.
12.319.14
अग्राह्यावृषिशार्दूल कथमेको ह्यचेतनः ।
चेतनावांस्तथा चैकः क्षेत्रज्ञ इति भाषितः ॥ १२.३१९.१४ ॥
¡Oh tigre entre los sabios!, ¿cómo es uno de estos, que no puede ser aprehendido, inconsciente, mientras el otro se dice consciente y conocedor del campo?
12.319.15
त्वं हि विप्रेन्द्र कार्त्स्न्येन र्मोक्षधर्ममुपाससे ।
साकल्पं मोक्षधर्मस्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १२.३१९.१५ ॥
Oh señor de los brahmanes, tú sigues la doctrina de la liberación en su totalidad. Deseo oír, en verdad, la exposición completa de la doctrina de la liberación.
12.319.16
निस्तत्वं केवलत्वं च विनाभावं तथैव च ।
दैवतानि च मे ब्रूहि देहं यान्याश्रितानि वै ॥ १२.३१९.१६ ॥
Háblame del no-ser de la esencia, de la aislación y, asimismo, de la no-existencia, y también de las deidades que habitan en el cuerpo.
12.319.17
तथैवोत्क्राणिणः स्थानं देहिनो वै विपद्यतः ।
कालेन यद्धि प्राप्नोति स्थानं तत्प्रब्रवीहि मे ॥ १२.३१९.१७ ॥
Asimismo, dime el lugar de partida del ser encarnado que muere y el lugar que alcanza con el tiempo.
12.319.18
साङ्ख्यज्ञानं च तत्त्वेन पृथग्योगं तथैव च ।
अरिष्टानि च तत्त्वानि वक्तुमर्हसि सत्तम।
विदितं सर्वमेतत्ते पाणावामलकं यथा ॥ १२.३१९.१८ ॥
Explica en verdad el conocimiento del Sāṅkhya y el yoga separado; te corresponde, oh mejor de los buenos, hablar de los presagios de la muerte y de los principios. Todo esto lo conoces como el fruto de amalaka en la palma de la mano.