മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.319
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.319.1
एते प्रधानस्य गुणास्त्रयः पुरुषसत्तम ।
कृत्स्नस्य चैव जगतस्तिष्ठन्त्यनपगाः सदा ॥ १२.३१९.१ ॥
പുരുഷോത്തമാ, പ്രധാനത്തിന്റെ ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ സമസ്ത ജഗത്തിലും എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു; അവ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
12.319.2
अव्यक्तरूपो भगवाञ्शतधा च सहस्रधा ।
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा ॥ १२.३१९.२ ॥
അവ്യക്തരൂപനായ ഭഗവാൻ നൂറു വിധത്തിലും ആയിരം വിധത്തിലും, അതുപോലെ ലക്ഷം വിധത്തിലും (പ്രകടമാകുന്നു).
12.319.3
कोटिशश्च करोत्येव प्रकृत्याऽऽत्मानमात्मना ।
सात्विकरणोत्तमं स्थानं राजसस्येह मध्यमम् ॥ १२.३१९.३ ॥
പ്രകൃതിയിലൂടെ അവൻ തന്നെത്തന്നെ കോടിക്കണക്കിന് രൂപങ്ങളായി സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഇവിടെ സാത്വികത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഉത്തമവും രാജസത്തിന്റേത് മധ്യമവുമാണ്.
12.319.4
तामसस्वाधमं स्थानं प्राहुरध्यात्मचिन्तकाः ।
केवलेनेह पुण्येन भतिभूर्ध्वामवाप्नुयात् ॥ १२.३१९.४ ॥
ആത്മചിന്തകർ താമസസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും അധമമെന്ന് പറയുന്നു; കേവലം പുണ്യത്താൽ മാത്രമേ മനുഷ്യൻ ഉയർന്ന ഗതി നേടൂ.
12.319.5
पुण्यपापेन मानुष्यमधर्मेणाप्यघोगतिम् ।
द्वन्द्वनेषां त्रयाणां तु सन्निपातं च तत्वतः ॥ १२.३१९.५ ॥
പുണ്യപാപങ്ങളാൽ മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കുന്നു; അധർമത്താൽ പാപഗതിയും; ഈ മൂന്നിന്റെയും ദ്വന്ദ്വങ്ങളുടെ സംയോഗം യഥാർഥത്തിൽ അറിയണം.
12.319.6
सत्वस्य रजसश्चैव तमसश्च शृणुष्व मे ।
सत्वस्य तु रजो दृष्टं रजसश्च तमस्तथा ॥ १२.३१९.६ ॥
സത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നിവയുടെ സ്വഭാവം എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക. സത്വത്തിൽ രജസ് കാണപ്പെടുന്നു; രജസിൽ തമസും അതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
12.319.7
तमसश्च तथा सत्वं सत्वस्याव्यक्तमेव च ।
अध्यक्तः सत्वसंयुक्तो देवलोकमयाप्नुयात् ॥ १२.३१९.७ ॥
തമസ്സിൽ നിന്നും അതുപോലെ സത്ത്വത്തിൽ നിന്നും, സത്ത്വത്തിന്റെ അവ്യക്തവും; സത്ത്വസംയുക്തനായ അവ്യക്തൻ ദേവലോകം പ്രാപിക്കും.
12.319.8
रवासत्वसमायुक्तो मानुषेषु प्रपद्यते ।
रसस्तमोभ्यां संयुक्तस्तिर्यग्योनिषु जायते ॥ १२.३१९.८ ॥
രജസ്സും സത്ത്വവുമായി ചേർന്നവൻ മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു; രജസ്സും തമസ്സുമായി ചേർന്നവൻ തിര്യക് യോനികളിൽ ജനിക്കുന്നു.
12.319.9
राजसैस्तामसैः सत्वैर्युक्तो मानुषमाप्नुयात् ।
पुण्यपापवियुक्तानां स्थानमाहुर्महात्मनाम् ॥ १२.३१९.९ ॥
രാജസ, താമസ, സാത്ത്വിക ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയവൻ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു; പുണ്യപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായ മഹാത്മാക്കളുടെ സ്ഥാനമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.319.10
शाश्वतं चाव्ययं चैवमक्षयं चामृतं च तत् ।
ज्ञानिनां संभवं श्रेष्ठं स्थानमव्रणमच्युतम्।
अतीन्द्रियमबीजं च जन्ममृत्युतमोनुदम् ॥ १२.३१९.१० ॥
അത് ശാശ്വതവും അവ്യയവും അക്ഷയവും അമൃതവുമാണ്; ജ്ഞാനികളുടെ ഉത്തമമായ ഉത്ഭവസ്ഥാനം, ന്യൂനതയില്ലാത്തതും അച്യുതവുമാണ്, ഇന്ദ്രിയാതീതവും ബീജരഹിതവും ജനന-മരണ അന്ധകാരം അകറ്റുന്നതുമാണ്.
12.319.11
अव्यक्तस्थं परं यत्तत्पृष्टस्तेऽहं नराधिप ।
स एव प्रकृतिस्थो हि तत्स्थ इत्यभिधीयते ॥ १२.३१९.११ ॥
അവ്യക്തത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പരമമായത് — ഹേ നരാധിപാ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതിനെ ഞാൻ പറയാം; അവൻ തന്നെ പ്രകൃതിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവനെന്നും അതിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവനെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
12.319.12
अचेतना चैव मता प्रकृतिश्चापि पार्थिव ।
एतेनाधिष्ठिता चैव सृजते संहरत्यपि ॥ १२.३१९.१२ ॥
ഹേ രാജാവേ, പ്രകൃതിയും അചേതനയായി കരുതപ്പെടുന്നു; അവനാൽ അധിഷ്ഠിതയായി അത് സൃഷ്ടിക്കുന്നു, സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.319.13
अनादिनिधनावेतावुभावेव महामते ।
अमूर्तिमन्तावचलावप्रकम्प्यगुणागुणौ ॥ १२.३१९.१३ ॥
ഹേ മഹാമതേ, ഈ രണ്ടും ആദിയും അന്ത്യവുമില്ലാത്തവയാണ്. രൂപരഹിതവും ചലനരഹിതവും ഇളക്കാനാവാത്തവയുമാണ്; ഗുണത്തോടും ഗുണരഹിതമായും ഇരിക്കുന്നവയാണ്.
12.319.14
अग्राह्यावृषिशार्दूल कथमेको ह्यचेतनः ।
चेतनावांस्तथा चैकः क्षेत्रज्ञ इति भाषितः ॥ १२.३१९.१४ ॥
ഹേ ഋഷിശാർദൂലാ, ഗ്രഹിക്കാനാവാത്ത ഇവയിൽ ഒന്ന് അചേതനമായത് എങ്ങനെ? മറ്റൊന്ന് ചേതനയുള്ളതും ക്ഷേത്രജ്ഞനെന്ന് പറയപ്പെട്ടതുമല്ലേ?
12.319.15
त्वं हि विप्रेन्द्र कार्त्स्न्येन र्मोक्षधर्ममुपाससे ।
साकल्पं मोक्षधर्मस्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १२.३१९.१५ ॥
ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, നിങ്ങൾ മോക്ഷധർമ്മത്തെ പൂർണ്ണമായി അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മോക്ഷധർമ്മത്തിന്റെ സമഗ്ര വിവരം യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.319.16
निस्तत्वं केवलत्वं च विनाभावं तथैव च ।
दैवतानि च मे ब्रूहि देहं यान्याश्रितानि वै ॥ १२.३१९.१६ ॥
നിസ്തത്ത്വം, കേവലത്വം, വിനാഭാവം, ശരീരത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവതകൾ എന്നിവയും എന്നോടു പറയൂ.
12.319.17
तथैवोत्क्राणिणः स्थानं देहिनो वै विपद्यतः ।
कालेन यद्धि प्राप्नोति स्थानं तत्प्रब्रवीहि मे ॥ १२.३१९.१७ ॥
അതുപോലെ, മരിക്കുന്ന ദേഹിയുടെ ഉത്ക്രമണസ്ഥാനവും, കാലക്രമേണ അത് പ്രാപിക്കുന്ന സ്ഥാനവും എന്നോടു പറയൂ.
12.319.18
साङ्ख्यज्ञानं च तत्त्वेन पृथग्योगं तथैव च ।
अरिष्टानि च तत्त्वानि वक्तुमर्हसि सत्तम।
विदितं सर्वमेतत्ते पाणावामलकं यथा ॥ १२.३१९.१८ ॥
സാംഖ്യജ്ഞാനവും വേറിട്ട യോഗവും യഥാർത്ഥത്തിൽ വിവരിക്കൂ. ഹേ സത്തമാ, അരിഷ്ടലക്ഷണങ്ങളും തത്ത്വങ്ങളും പറയുന്നതാണ് ഉചിതം. ഇതെല്ലാം കൈപ്പത്തിയിലെ നെല്ലിക്കപോലെ നിങ്ങൾക്ക് അറിയാം.