ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.319
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.319.1
एते प्रधानस्य गुणास्त्रयः पुरुषसत्तम ।
कृत्स्नस्य चैव जगतस्तिष्ठन्त्यनपगाः सदा ॥ १२.३१९.१ ॥
ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ಪ್ರಧಾನದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತವೆ; ಅವು ಎಂದಿಗೂ ಅಗಲುವುದಿಲ್ಲ.
12.319.2
अव्यक्तरूपो भगवाञ्शतधा च सहस्रधा ।
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा ॥ १२.३१९.२ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತ ರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನು ನೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ (ವ್ಯಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ).
12.319.3
कोटिशश्च करोत्येव प्रकृत्याऽऽत्मानमात्मना ।
सात्विकरणोत्तमं स्थानं राजसस्येह मध्यमम् ॥ १२.३१९.३ ॥
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ರೂಪಗಳಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಸ್ಥಾನವು ಉತ್ತಮ, ರಾಜಸ ಸ್ಥಾನವು ಮಧ್ಯಮ.
12.319.4
तामसस्वाधमं स्थानं प्राहुरध्यात्मचिन्तकाः ।
केवलेनेह पुण्येन भतिभूर्ध्वामवाप्नुयात् ॥ १२.३१९.४ ॥
ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತಕರು ತಾಮಸ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕೇವಲ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಮೇಲಿನ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು.
12.319.5
पुण्यपापेन मानुष्यमधर्मेणाप्यघोगतिम् ।
द्वन्द्वनेषां त्रयाणां तु सन्निपातं च तत्वतः ॥ १२.३१९.५ ॥
ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಮಾನುಷ ಜನ್ಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಪಾಪಗತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಮೂರರ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.319.6
सत्वस्य रजसश्चैव तमसश्च शृणुष्व मे ।
सत्वस्य तु रजो दृष्टं रजसश्च तमस्तथा ॥ १२.३१९.६ ॥
ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಇವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ರಜಸ್ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ರಜಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮಸ್ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
12.319.7
तमसश्च तथा सत्वं सत्वस्याव्यक्तमेव च ।
अध्यक्तः सत्वसंयुक्तो देवलोकमयाप्नुयात् ॥ १२.३१९.७ ॥
ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ, ಸತ್ತ್ವದ ಅವ್ಯಕ್ತವೂ; ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವ್ಯಕ್ತನು ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
12.319.8
रवासत्वसमायुक्तो मानुषेषु प्रपद्यते ।
रसस्तमोभ्यां संयुक्तस्तिर्यग्योनिषु जायते ॥ १२.३१९.८ ॥
ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.319.9
राजसैस्तामसैः सत्वैर्युक्तो मानुषमाप्नुयात् ।
पुण्यपापवियुक्तानां स्थानमाहुर्महात्मनाम् ॥ १२.३१९.९ ॥
ರಾಜಸ, ತಾಮಸ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಮಹಾತ್ಮರ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.319.10
शाश्वतं चाव्ययं चैवमक्षयं चामृतं च तत् ।
ज्ञानिनां संभवं श्रेष्ठं स्थानमव्रणमच्युतम्।
अतीन्द्रियमबीजं च जन्ममृत्युतमोनुदम् ॥ १२.३१९.१० ॥
ಅದು ಶಾಶ್ವತ, ಅವ್ಯಯ, ಅಕ್ಷಯ, ಅಮೃತ; ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದ್ಭವ ಸ್ಥಾನ, ನಿರ್ದೋಷ, ಅಚ್ಯುತ, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ, ಬೀಜರಹಿತ, ಜನನ-ಮರಣದ ಕತ್ತಲನ್ನು ಓಡಿಸುವಂಥದು.
12.319.11
अव्यक्तस्थं परं यत्तत्पृष्टस्तेऽहं नराधिप ।
स एव प्रकृतिस्थो हि तत्स्थ इत्यभिधीयते ॥ १२.३१९.११ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪರಮವಾದುದು — ಓ ನರಾಧಿಪ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅವನೇ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೆಂದೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೆಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.319.12
अचेतना चैव मता प्रकृतिश्चापि पार्थिव ।
एतेनाधिष्ठिता चैव सृजते संहरत्यपि ॥ १२.३१९.१२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಅಚೇತನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವನಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾಗಿ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ.
12.319.13
अनादिनिधनावेतावुभावेव महामते ।
अमूर्तिमन्तावचलावप्रकम्प्यगुणागुणौ ॥ १२.३१९.१३ ॥
ಓ ಮಹಾಮತಿಯೇ, ಈ ಎರಡೂ ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವು. ಇವು ಆಕಾರರಹಿತ, ಚಲನರಹಿತ, ಅಲುಗಾಡಿಸಲಾಗದವು; ಗುಣಸಹಿತವೂ ಗುಣರಹಿತವೂ ಆಗಿವೆ.
12.319.14
अग्राह्यावृषिशार्दूल कथमेको ह्यचेतनः ।
चेतनावांस्तथा चैकः क्षेत्रज्ञ इति भाषितः ॥ १२.३१९.१४ ॥
ಓ ಋಷಿಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಚೇತನವಾದದ್ದು ಹೇಗೆ? ಮತ್ತೊಂದು ಚೇತನವುಳ್ಳದ್ದು, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಅಲ್ಲವೇ?
12.319.15
त्वं हि विप्रेन्द्र कार्त्स्न्येन र्मोक्षधर्ममुपाससे ।
साकल्पं मोक्षधर्मस्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १२.३१९.१५ ॥
ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನೇ, ನೀವು ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತೀರಿ. ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ಸಮಗ್ರ ವಿವರವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.319.16
निस्तत्वं केवलत्वं च विनाभावं तथैव च ।
दैवतानि च मे ब्रूहि देहं यान्याश्रितानि वै ॥ १२.३१९.१६ ॥
ನಿಸ್ತತ್ತ್ವ, ಕೇವಲತ್ವ, ವಿನಾಭಾವ, ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
12.319.17
तथैवोत्क्राणिणः स्थानं देहिनो वै विपद्यतः ।
कालेन यद्धि प्राप्नोति स्थानं तत्प्रब्रवीहि मे ॥ १२.३१९.१७ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ದೇಹಧಾರಿಯ ಉತ್ಕ್ರಮಣ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
12.319.18
साङ्ख्यज्ञानं च तत्त्वेन पृथग्योगं तथैव च ।
अरिष्टानि च तत्त्वानि वक्तुमर्हसि सत्तम।
विदितं सर्वमेतत्ते पाणावामलकं यथा ॥ १२.३१९.१८ ॥
ಸಾಂಖ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯೋಗವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ. ಓ ಸತ್ತಮನೇ, ಅರಿಷ್ಟಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮಗೆ ಕೈಯ ಅಂಗೈಯ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಂತೆ ತಿಳಿದಿದೆ.