Mahābhārata · Adhyāya 12.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.32.1
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा द्वैपायनस्तदा ।
परीक्ष्य निपुणं बुद्ध्या ऋषिः प्रोवाच पाण्डवम् ॥ १२.३२.१ ॥
Habiendo escuchado las palabras de Yudhiṣṭhira, el sabio Dvaipāyana, tras examinarlas con cuidado con su intelecto, habló al Pāṇḍava.
12.32.2
मा विषादं कृथा राजन्क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ।
स्वधर्मेण हता ह्येते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ १२.३२.२ ॥
No te abandones a la desolación, oh rey; recuerda el deber del guerrero. Estos guerreros, oh toro entre los guerreros, han sido muertos por su propio deber.
12.32.3
काङ्क्षमाणाः श्रियं कृत्स्नां पृथिव्यां च मबद्यशः ।
कृतान्तविधिसंयुक्ताः कालेन निधनं गताः ॥ १२.३२.३ ॥
Deseando la riqueza entera de la tierra y gran renombre, atados por el decreto de la Muerte, han encontrado la muerte por el tiempo.
12.32.4
नृ त्वं हन्ता न भीमोऽयं नार्जुनो न यमावपि ।
कालः पर्यायधर्मेण प्राणानादत्त देहिनाम् ॥ १२.३२.४ ॥
Ni tú eres el asesino, ni este Bhīma, ni Arjuna, ni siquiera los gemelos; el Tiempo, por la ley de la sucesión, ha arrebatado las vidas de los seres encarnados.
12.32.5
न तस्य मातापितरौ नानुग्राह्यो हि कश्चन ।
कर्मसाक्षी प्रजानां यस्तेन कालेन संहृताः ॥ १२.३२.५ ॥
Él no tiene madre ni padre, y nadie es favorecido por él. Es el testigo de las obras de las criaturas; por ese mismo Tiempo fueron destruidos.
12.32.6
हेतुमात्रमिदं तस्य विहितं भरतर्षभ ।
यद्धन्ति भूतैर्भूतानि तदस्मै रूपमैश्वरम् ॥ १२.३२.६ ॥
Oh toro de los Bharatas, esto es solo la causa ordenada por él; que los seres maten a los seres es su forma soberana.
12.32.7
कर्म मूर्त्यात्मकं विद्धि साक्षिणं शुभपापयोः ।
सुखदुःखगुणोदर्कं कालं कालफलप्रदम् ॥ १२.३२.७ ॥
Conoce la acción, encarnada y testigo del bien y del mal, cuyo resultado son las cualidades del placer y del dolor; conoce también al Tiempo, que otorga los frutos del tiempo.
12.32.8
तेषामपि महाबाहो कर्माणि परिचिन्तय ।
विनाशहेतुकानि त्वं यैस्तै कालवशं गताः ॥ १२.३२.८ ॥
Oh de poderosos brazos, considera también sus acciones, que fueron causa de su destrucción, por las que cayeron bajo el poder del tiempo.
12.32.9
आत्मनश्च विजानीहि नियतव्रतशीलताम् ।
यदा त्वमीदृशं कर्म विधिनाऽऽक्रम्य कारितः ॥ १२.३२.९ ॥
Comprende también la naturaleza de tus votos firmes, cuando el destino, dominándote, te hizo realizar tal acción.
12.32.10
त्वष्ट्रेव विहितं यन्त्रं यथा चेष्टयितुर्वशे ।
कर्मणा कालयुक्तेन तथेदं भ्राम्यते जगत् ॥ १२.३२.१० ॥
Como una máquina fabricada por Tvaṣṭṛ permanece bajo el control de quien la mueve, así este mundo es hecho girar por la acción unida al tiempo.
12.32.11
पुरुषस्य हि दृष्ट्वेमामुत्पत्तिमनिमित्ततः ।
यदृच्छया विनाशं च शोकहर्षावनर्थकौ ॥ १२.३२.११ ॥
Al ver este nacimiento de un hombre como sin causa, ocurrido por azar, y al ver también su destrucción, la pena y la alegría son ambas vanas.
12.32.12
व्यलीकमपि यत्त्वत्र चित्तवैतंसिकं तव ।
तदर्थमिष्यते राजन्प्रायश्चित्तं तदाचर ॥ १२.३२.१२ ॥
Si aquí hay algún error nacido de una ilusión de tu mente, oh rey, entonces realiza la expiación prescrita para ello.
12.32.13
इदं तु श्रूयते पार्थ युद्धे देवासुरे पुरा ।
असुरा भ्रातरो ज्येष्ठा देवाश्चापि यवीयसः ॥ १२.३२.१३ ॥
Oh hijo de Pṛthā, se cuenta que en tiempos antiguos, en la batalla entre dioses y asuras, los asuras eran los hermanos mayores y los dioses los menores.
12.32.14
तेषामपि श्रीनिमित्तं महानासीत्समुच्छ्रयः ।
युद्धं वर्षसहस्राणि द्वात्रिंशदभवत्किल ॥ १२.३२.१४ ॥
Entre ellos también, por la fortuna soberana, surgió una gran rivalidad, y aquella batalla duró treinta y dos mil años.
12.32.15
एकार्णवां महीं कृत्वा रुधिरेण परिप्लुताम् ।
जघ्नुर्दैत्यांस्तथा देवास्त्रिदिवं चाभिलेभिरे ॥ १२.३२.१५ ॥
Habiendo convertido la tierra en un solo océano inundado de sangre, los dioses mataron a los daityas y alcanzaron el cielo.
12.32.16
तथैव पृथिवीं लब्ध्वा ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
संश्रिता दानवानां वै साह्यार्थं दर्पमोहिताः ॥ १२.३२.१६ ॥
Asimismo, los brahmanes versados en los Vedas, habiendo obtenido la tierra, cegados por el orgullo, se refugiaron en los dānavas para ayudarlos.
12.32.17
शालावृका इति ख्यातास्त्रिषु लोकेषु भारत ।
अष्टाशीतिसहस्राणि ते चापि विबुर्धैर्हताः ॥ १२.३२.१७ ॥
Oh descendiente de Bharata, aquellos ochenta y ocho mil, conocidos en los tres mundos como los Śālāvṛkas, también fueron muertos por los dioses.
12.32.18
धर्मव्युच्छित्तिमिच्छतो येऽधर्मस्य प्रवर्तकाः ।
हन्तव्यास्ते दुरात्मानो देवैर्दैत्या इवोल्वणाः ॥ १२.३२.१८ ॥
Aquellos de mente perversa que desean la destrucción del dharma y promueven el adharma deben ser muertos por los dioses, como los feroces daityas.
12.32.19
एकं हत्वा यदि कुले शिष्टानां स्यादनामयम् ।
कुलं हत्वा च राष्ट्रे च न तद्वृत्तोपघातकम् ॥ १२.३२.१९ ॥
Si matando a uno hay bienestar para los virtuosos de la familia, matar a la familia e incluso al reino no destruye la conducta.
12.32.20
अधर्मरूपो धर्मो हि कश्चिदस्ति नराधिप ।
धर्मरूपो ह्यधर्मश्च तच्च ज्ञेयं विपश्चिता ॥ १२.३२.२० ॥
Ciertamente existe un dharma que tiene forma de adharma, oh señor de los hombres, y un adharma que tiene forma de dharma; el sabio debe conocerlo.
12.32.21
तस्मात्संस्तम्भयात्मानं श्रुतवानसि पाण्डव ।
देवैः पूर्वगतं मार्गमनुयातोऽसि भारत ॥ १२.३२.२१ ॥
Por tanto, hijo de Pāṇḍu, domínate; eres instruido. Oh Bhārata, has seguido el camino que los dioses recorrieron antes.
12.32.22
न हीदृशा गमिष्यन्ति नरकं पाण्डवर्षभ ।
भ्रातॄनाश्वासयैतांस्त्वं सुहृदश्च परंतप ॥ १२.३२.२२ ॥
Hombres así no irán al infierno, oh toro de los Pāṇḍavas. Oh abrasador de enemigos, consuela a estos hermanos y amigos tuyos.
12.32.23
यो हि पापसमारम्भे कार्ये तद्भावभावितः ।
कुर्वन्नपि तथैव स्यात्कृत्वा च निरपत्रपः ॥ १२.३२.२३ ॥
Quien, imbuido de esa disposición al emprender una obra pecaminosa, sigue igual mientras la hace y, después de haberla hecho, permanece sin vergüenza.
12.32.24
तस्मिंस्तत्कलुषं सर्वं समस्तमिति शब्दितम् ।
प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति ह्रासो वा पापकर्मणः ॥ १२.३२.२४ ॥
Se declara que en él está toda aquella impureza por completo; para ese obrador de pecado no hay expiación, ni disminución de su pecado.
12.32.25
त्वं तु शुक्लाभिजातीयः परदोषेण कारितः ।
अनिच्छमानः कर्मेदं कृत्वा च परितप्यसे ॥ १२.३२.२५ ॥
Pero tú, nacido de un linaje puro, fuiste impulsado por la culpa de otro; sin quererlo, cometiste esta acción y te atormentas.
12.32.26
अश्वमेधो महायज्ञः प्रायश्चित्तमुदाहृतम् ।
तमाहर महाराज विपाप्मैवं भविष्यसि ॥ १२.३२.२६ ॥
El gran sacrificio del caballo, el Aśvamedha, ha sido declarado como expiación. Realízalo, gran rey; así quedarás libre de pecado.
12.32.27
मरुद्भिः सह जित्वाऽरीन्भगवान्पाकशासनः ।
एकैकं क्रतुमाहृत्य शतकृत्वः शतक्रतुः ॥ १२.३२.२७ ॥
Tras vencer a los enemigos junto con los Marutas, el bienaventurado Indra, castigador de Paka, realizó los sacrificios uno a uno, cien veces; así se hizo Śatakratu, el de los cien sacrificios.
12.32.28
धूतपाप्मा जितस्वर्गो लोकान्प्राप्य सुखोदयान् ।
मरुद्गणैर्वृतः शक्रः शुशुभे भासयन्दिशः ॥ १२.३२.२८ ॥
Libre de pecado, habiendo conquistado el cielo y alcanzado los mundos de felicidad, Śakra, rodeado por las huestes de los Marutas, resplandecía iluminando las direcciones.
12.32.29
स्वर्गे लोके महीयन्तमप्सरोभिः शचीपतिम् ।
ऋषयः पर्युपासन्ते देवाश्च विबुधेश्वरम् ॥ १२.३२.२९ ॥
En el mundo celestial, ensalzado por las apsaras, el señor de Śacī es atendido por los sabios, y los dioses también sirven al señor de los dioses.
12.32.30
सेयं त्वामनुसंप्राप्ता विक्रमेण वसुंधरा ।
निर्जिताश्च महीपाला विक्रमेण त्वयाऽनध ॥ १२.३२.३० ॥
Esta tierra ha llegado a ti por tu valor, y, oh sin pecado, los protectores de la tierra han sido vencidos por tu valor.
12.32.31
तेषां पुराणि राष्ट्राणि गत्वा राजन्सुहृद्वॄतः ।
भ्रातॄन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च स्वेस्वे राज्येऽभिषेचय ॥ १२.३२.३१ ॥
Oh rey, yendo a sus ciudades y reinos, rodeado de amigos, consagra a tus hermanos, hijos y nietos, cada uno en su propio reino.
12.32.32
बालानपि च गर्भस्थान्सांत्वेन समुदाचरन् ।
रञ्जयन्प्रकृतीः सर्वाः परिपाहि वसुंधराम् ॥ १२.३२.३२ ॥
Tratando con consuelo incluso a los niños y a los que aún están en el vientre, complaciendo a todos tus súbditos, protege la tierra.
12.32.33
कुमारो नास्ति येषां च कन्यास्तत्राभिषेचय ।
कामाशयो हि स्त्रीवर्गः शोकमेवं प्रहास्यसि ॥ १२.३२.३३ ॥
Donde no haya un príncipe joven, consagra allí a sus hijas; la clase de las mujeres está movida por el deseo, y así abandonarás el dolor.
12.32.34
एवमाश्वासनं कृत्वा सर्वराष्ट्रेषु भारत ।
यजस्व वाजिमेधेन यथेन्द्रो विजयी पुरा ॥ १२.३२.३४ ॥
Oh Bhārata, habiendo dado consuelo en todos los reinos de esta manera, realiza un sacrificio con el sacrificio del caballo, como hizo antaño Indra, el victorioso.
12.32.35
अशोच्यास्ते महात्मानः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ।
स्वकर्मभिर्गता नाशं कृतान्तबलमोहिताः ॥ १२.३२.३५ ॥
Oh toro entre los guerreros, aquellos guerreros magnánimos no deben ser lamentados; por sus propias acciones, cegados por el poder de la Muerte, fueron a la destrucción.
12.32.36
अवाप्तः क्षत्रधर्मस्ते राज्यं प्राप्तमकण्टकम् ।
रक्ष स्वधर्मं कौन्तेय श्रेयान्यः प्रेत्यभाविकः ॥ १२.३२.३६ ॥
Has obtenido el deber del guerrero, y el reino ha sido alcanzado sin espinas. Oh hijo de Kuntī, protege tu propio deber, que es mejor para la vida después de la muerte.