మహాభారతం · అధ్యాయం 12.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.32.1
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा द्वैपायनस्तदा ।
परीक्ष्य निपुणं बुद्ध्या ऋषिः प्रोवाच पाण्डवम् ॥ १२.३२.१ ॥
యుధిష్ఠిరుని ఆ మాటలను విని, అప్పుడు ద్వైపాయనుడైన ఋషి బుద్ధితో బాగా పరిశీలించి పాండవునితో ఇలా అన్నాడు.
12.32.2
मा विषादं कृथा राजन्क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ।
स्वधर्मेण हता ह्येते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ १२.३२.२ ॥
రాజా, క్షత్రియధర్మాన్ని స్మరించి దుఃఖం పొందకు. క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడా, వీరు తమ స్వధర్మం వల్లనే హతులయ్యారు.
12.32.3
काङ्क्षमाणाः श्रियं कृत्स्नां पृथिव्यां च मबद्यशः ।
कृतान्तविधिसंयुक्ताः कालेन निधनं गताः ॥ १२.३२.३ ॥
భూమి అంతటి సంపదను, మహా కీర్తిని కోరినవారు, కృతాంతుని (యముని) విధికి లోబడి, కాలవశాత్తు మరణించారు.
12.32.4
नृ त्वं हन्ता न भीमोऽयं नार्जुनो न यमावपि ।
कालः पर्यायधर्मेण प्राणानादत्त देहिनाम् ॥ १२.३२.४ ॥
నువ్వు హంతకుడివి కాదు, ఈ భీముడూ కాదు, అర్జునుడూ కాదు, యమళులూ కాదు. కాలం వంతుల ధర్మంతో దేహధారుల ప్రాణాలను హరించింది.
12.32.5
न तस्य मातापितरौ नानुग्राह्यो हि कश्चन ।
कर्मसाक्षी प्रजानां यस्तेन कालेन संहृताः ॥ १२.३२.५ ॥
అతనికి తల్లిదండ్రులు లేరు, ఎవరూ అతని అనుగ్రహానికి అర్హులు కారు. అతడు ప్రజల కర్మలకు సాక్షి; ఆ కాలం చేతనే వీరు సంహరింపబడ్డారు.
12.32.6
हेतुमात्रमिदं तस्य विहितं भरतर्षभ ।
यद्धन्ति भूतैर्भूतानि तदस्मै रूपमैश्वरम् ॥ १२.३२.६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఇది అతనిచే నియమించబడిన కేవలం ఒక హేతువు. ప్రాణులు ప్రాణులను చంపడం, ఆ ఈశ్వరుని రూపమే.
12.32.7
कर्म मूर्त्यात्मकं विद्धि साक्षिणं शुभपापयोः ।
सुखदुःखगुणोदर्कं कालं कालफलप्रदम् ॥ १२.३२.७ ॥
శుభాశుభాలకు సాక్షిగా ఉన్న, రూపధారియైన కర్మను తెలుసుకో; సుఖదుఃఖ గుణాల ఫలాన్నిచ్చేదీ, కాల ఫలాన్నిచ్చే కాలమూ అని తెలుసుకో.
12.32.8
तेषामपि महाबाहो कर्माणि परिचिन्तय ।
विनाशहेतुकानि त्वं यैस्तै कालवशं गताः ॥ १२.३२.८ ॥
ఓ మహాబాహూ! వారి కర్మలను కూడా ఆలోచించు; అవి వినాశానికి కారణమైనవి, వాటివల్ల వారు కాలవశులయ్యారు.
12.32.9
आत्मनश्च विजानीहि नियतव्रतशीलताम् ।
यदा त्वमीदृशं कर्म विधिनाऽऽक्रम्य कारितः ॥ १२.३२.९ ॥
నీ నియమిత వ్రతాన్ని, స్వభావాన్ని కూడా తెలుసుకో; విధి నిన్ను అలాంటి కర్మ చేయమని బలవంతంగా ప్రేరేపించినప్పుడు.
12.32.10
त्वष्ट्रेव विहितं यन्त्रं यथा चेष्टयितुर्वशे ।
कर्मणा कालयुक्तेन तथेदं भ्राम्यते जगत् ॥ १२.३२.१० ॥
త్వష్ట నిర్మించిన యంత్రం దానిని నడిపేవాని వశంలో ఉన్నట్లు, కాలయుక్తమైన కర్మచే ఈ జగత్తు తిప్పబడుతోంది.
12.32.11
पुरुषस्य हि दृष्ट्वेमामुत्पत्तिमनिमित्ततः ।
यदृच्छया विनाशं च शोकहर्षावनर्थकौ ॥ १२.३२.११ ॥
మనిషి ఈ జననాన్ని నిర్హేతుకంగా, యదృచ్ఛగా సంభవించడం చూసి, అతని వినాశాన్నీ చూసి, శోకమూ హర్షమూ రెండూ వ్యర్థమే.
12.32.12
व्यलीकमपि यत्त्वत्र चित्तवैतंसिकं तव ।
तदर्थमिष्यते राजन्प्रायश्चित्तं तदाचर ॥ १२.३२.१२ ॥
ఇక్కడ నీ మనస్సు భ్రమవల్ల జరిగిన ఏ అపరాధమైనా ఉంటే, ఓ రాజా, దాని కోసం విధించబడిన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చెయ్యి.
12.32.13
इदं तु श्रूयते पार्थ युद्धे देवासुरे पुरा ।
असुरा भ्रातरो ज्येष्ठा देवाश्चापि यवीयसः ॥ १२.३२.१३ ॥
ఓ పార్థా, పూర్వకాలంలో దేవాసుర యుద్ధంలో అసురులు పెద్ద సోదరులు, దేవతలు చిన్న సోదరులు అని వినబడుతోంది.
12.32.14
तेषामपि श्रीनिमित्तं महानासीत्समुच्छ्रयः ।
युद्धं वर्षसहस्राणि द्वात्रिंशदभवत्किल ॥ १२.३२.१४ ॥
వారి మధ్య కూడా శ్రీ (రాజ్యలక్ష్మి) కారణంగా గొప్ప పోటీ ఏర్పడింది; ఆ యుద్ధం ముప్పై రెండు వేల సంవత్సరాలు సాగింది.
12.32.15
एकार्णवां महीं कृत्वा रुधिरेण परिप्लुताम् ।
जघ्नुर्दैत्यांस्तथा देवास्त्रिदिवं चाभिलेभिरे ॥ १२.३२.१५ ॥
రక్తంతో నిండి ఒకే మహాసముద్రంగా మారిన భూమిపై దేవతలు దైత్యులను వధించి స్వర్గాన్ని పొందారు.
12.32.16
तथैव पृथिवीं लब्ध्वा ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
संश्रिता दानवानां वै साह्यार्थं दर्पमोहिताः ॥ १२.३२.१६ ॥
అదేవిధంగా, భూమిని పొందిన వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులు కూడా గర్వంతో మోహితులై దానవులకు సహాయం చేయడానికి వారిని ఆశ్రయించారు.
12.32.17
शालावृका इति ख्यातास्त्रिषु लोकेषु भारत ।
अष्टाशीतिसहस्राणि ते चापि विबुर्धैर्हताः ॥ १२.३२.१७ ॥
ఓ భారతా, మూడు లోకాలలో శాలావృకులు అని ప్రసిద్ధులైన ఆ ఎనభై ఎనిమిది వేలమంది కూడా దేవతలచే వధించబడ్డారు.
12.32.18
धर्मव्युच्छित्तिमिच्छतो येऽधर्मस्य प्रवर्तकाः ।
हन्तव्यास्ते दुरात्मानो देवैर्दैत्या इवोल्वणाः ॥ १२.३२.१८ ॥
ధర్మాన్ని నాశనం చేయాలని కోరి అధర్మాన్ని ప్రవర్తింపజేసేవారు, భయంకరమైన దైత్యుల వలె, దేవతలచే వధించదగినవారు.
12.32.19
एकं हत्वा यदि कुले शिष्टानां स्यादनामयम् ।
कुलं हत्वा च राष्ट्रे च न तद्वृत्तोपघातकम् ॥ १२.३२.१९ ॥
ఒకడిని చంపడం వల్ల కులంలో శిష్టులకు క్షేమం కలిగితే, కులాన్ని రాష్ట్రాన్నీ చంపినా అది సదాచారానికి హాని కాదు.
12.32.20
अधर्मरूपो धर्मो हि कश्चिदस्ति नराधिप ।
धर्मरूपो ह्यधर्मश्च तच्च ज्ञेयं विपश्चिता ॥ १२.३२.२० ॥
ఓ నరాధిపా, కొంత ధర్మం అధర్మ రూపంలో ఉంటుంది, అధర్మం ధర్మ రూపంలో ఉంటుంది; దానిని విజ్ఞుడు తెలుసుకోవాలి.
12.32.21
तस्मात्संस्तम्भयात्मानं श्रुतवानसि पाण्डव ।
देवैः पूर्वगतं मार्गमनुयातोऽसि भारत ॥ १२.३२.२१ ॥
కాబట్టి, పాండవా, నిన్ను నిగ్రహించుకో; నీవు శాస్త్రజ్ఞుడవు. భారతా, దేవతలు ముందు నడిచిన మార్గాన్ని నీవు అనుసరించావు.
12.32.22
न हीदृशा गमिष्यन्ति नरकं पाण्डवर्षभ ।
भ्रातॄनाश्वासयैतांस्त्वं सुहृदश्च परंतप ॥ १२.३२.२२ ॥
పాండవశ్రేష్ఠా, ఇలాంటివారు నరకానికి వెళ్ళరు. శత్రుతాపనా, ఈ సోదరులను, మిత్రులను నీవు ఓదార్చు.
12.32.23
यो हि पापसमारम्भे कार्ये तद्भावभावितः ।
कुर्वन्नपि तथैव स्यात्कृत्वा च निरपत्रपः ॥ १२.३२.२३ ॥
పాపకార్యాన్ని ఆరంభించడంలో ఆ భావంతో నిండినవాడు, చేస్తున్నప్పుడూ అలాగే ఉంటాడు, చేసిన తర్వాత కూడా సిగ్గులేనివాడుగా ఉంటాడు.
12.32.24
तस्मिंस्तत्कलुषं सर्वं समस्तमिति शब्दितम् ।
प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति ह्रासो वा पापकर्मणः ॥ १२.३२.२४ ॥
అతనిలో ఆ కల్మషం అంతా పూర్తిగా ఉందని చెప్పబడింది; ఆ పాపకర్మికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు, పాపం తగ్గడమూ లేదు.
12.32.25
त्वं तु शुक्लाभिजातीयः परदोषेण कारितः ।
अनिच्छमानः कर्मेदं कृत्वा च परितप्यसे ॥ १२.३२.२५ ॥
కానీ నీవు శుద్ధ వంశంలో జన్మించినవాడవు; ఇతరుల దోషం వల్ల ప్రేరితుడై, కోరకుండానే ఈ కర్మను చేసి నీవు సంతాపపడుతున్నావు.
12.32.26
अश्वमेधो महायज्ञः प्रायश्चित्तमुदाहृतम् ।
तमाहर महाराज विपाप्मैवं भविष्यसि ॥ १२.३२.२६ ॥
అశ్వమేధ మహాయజ్ఞమే ప్రాయశ్చిత్తమని చెప్పబడింది. మహారాజా, దానిని నిర్వహించు; ఈ విధంగా నీవు పాపరహితుడవవుతావు.
12.32.27
मरुद्भिः सह जित्वाऽरीन्भगवान्पाकशासनः ।
एकैकं क्रतुमाहृत्य शतकृत्वः शतक्रतुः ॥ १२.३२.२७ ॥
మరుత్తులతో కలిసి శత్రువులను జయించిన భగవంతుడైన పాకశాసనుడు ఇంద్రుడు, ఒక్కొక్క యజ్ఞాన్ని నిర్వహించి వందసార్లు చేసి శతక్రతువయ్యాడు.
12.32.28
धूतपाप्मा जितस्वर्गो लोकान्प्राप्य सुखोदयान् ।
मरुद्गणैर्वृतः शक्रः शुशुभे भासयन्दिशः ॥ १२.३२.२८ ॥
పాపం తొలగినవాడై, స్వర్గాన్ని జయించి, సుఖప్రదమైన లోకాలను పొంది, మరుద్గణాలతో చుట్టబడిన శక్రుడు దిశలను ప్రకాశింపజేస్తూ ప్రకాశించాడు.
12.32.29
स्वर्गे लोके महीयन्तमप्सरोभिः शचीपतिम् ।
ऋषयः पर्युपासन्ते देवाश्च विबुधेश्वरम् ॥ १२.३२.२९ ॥
స్వర్గలోకంలో అప్సరసలచే గౌరవింపబడే శచీపతిని ఋషులు సేవిస్తున్నారు; దేవతలు కూడా దేవతల ప్రభువును ఉపాసిస్తున్నారు.
12.32.30
सेयं त्वामनुसंप्राप्ता विक्रमेण वसुंधरा ।
निर्जिताश्च महीपाला विक्रमेण त्वयाऽनध ॥ १२.३२.३० ॥
ఈ భూమి పరాక్రమంతో నిన్ను చేరింది; పాపరహితుడా, నీ పరాక్రమంతో రాజులు జయించబడ్డారు.
12.32.31
तेषां पुराणि राष्ट्राणि गत्वा राजन्सुहृद्वॄतः ।
भ्रातॄन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च स्वेस्वे राज्येऽभिषेचय ॥ १२.३२.३१ ॥
ఓ రాజా, వారి నగరాలకు, రాజ్యాలకు వెళ్లి, మిత్రులతో చుట్టుముట్టబడి, నీ సోదరులను, కుమారులను, మనుమలను వారివారి రాజ్యాలపై అభిషేకించు.
12.32.32
बालानपि च गर्भस्थान्सांत्वेन समुदाचरन् ।
रञ्जयन्प्रकृतीः सर्वाः परिपाहि वसुंधराम् ॥ १२.३२.३२ ॥
పిల్లలను, గర్భస్థ శిశువులను కూడా సాంత్వనతో ఆదరిస్తూ, ప్రజలందరినీ సంతోషపెడుతూ, భూమిని రక్షించు.
12.32.33
कुमारो नास्ति येषां च कन्यास्तत्राभिषेचय ।
कामाशयो हि स्त्रीवर्गः शोकमेवं प्रहास्यसि ॥ १२.३२.३३ ॥
ఎవరికి కుమారులు లేరో, అక్కడ వారి కుమార్తెలను అభిషేకించు. స్త్రీవర్గం కామాశయంతో ఉంటుంది; ఈ విధంగా నీవు శోకాన్ని వదిలివేస్తావు.
12.32.34
एवमाश्वासनं कृत्वा सर्वराष्ट्रेषु भारत ।
यजस्व वाजिमेधेन यथेन्द्रो विजयी पुरा ॥ १२.३२.३४ ॥
ఓ భారతా, ఈ విధంగా అన్ని రాష్ట్రాలలో సాంత్వన కలిగించి, పూర్వం విజయుడైన ఇంద్రుడు చేసినట్లు అశ్వమేధ యాగం చేయి.
12.32.35
अशोच्यास्ते महात्मानः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ।
स्वकर्मभिर्गता नाशं कृतान्तबलमोहिताः ॥ १२.३२.३५ ॥
ఓ క్షత్రియ వృషభా, ఆ మహాత్ములైన క్షత్రియులు శోకించదగినవారు కారు; తమ స్వకర్మల వలన, కృతాంతుని బలంతో మోహితులై నాశాన్ని పొందారు.
12.32.36
अवाप्तः क्षत्रधर्मस्ते राज्यं प्राप्तमकण्टकम् ।
रक्ष स्वधर्मं कौन्तेय श्रेयान्यः प्रेत्यभाविकः ॥ १२.३२.३६ ॥
నీవు క్షత్రధర్మాన్ని పొందావు, ముళ్లులేని రాజ్యాన్ని పొందావు. ఓ కౌంతేయా, నీ స్వధర్మాన్ని రక్షించు; అది పరలోకానికి శ్రేయస్కరం.