Mahābhārata · Adhyāya 12.320
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.320.1
न शक्यो निर्गुणस्तात गुणीकर्तुं विशांपते ।
गुणवांश्चाप्यगुणवान्यथातत्त्वं निबोध मे ॥ १२.३२०.१ ॥
Querido hijo, señor de los pueblos, no es posible hacer calificado a quien carece de cualidades. Comprende de mí la verdad sobre el calificado y el no calificado.
12.320.2
गुणैर्हि गुणवानेव निर्गुणश्चागुणस्तथा ।
प्राहुरेवं महात्मानो मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.३२०.२ ॥
En verdad, uno es calificado solo por las cualidades, y del mismo modo el no calificado y el carente de cualidades. Así lo declararon los grandes sabios, videntes de la verdad.
12.320.3
गुणस्वभावस्त्वव्यक्तो गुणानेवाभिवर्तते ।
उपयुङ्क्ते च तानेव स चैवाज्ञः स्वभावतः ॥ १२.३२०.३ ॥
Lo no manifestado, cuya naturaleza son las cualidades, se dirige solo hacia las cualidades y las utiliza; por su naturaleza es ignorante.
12.320.4
अव्यक्तस्तु न जानीते पुरुषोऽज्ञः स्वभावतः ।
न मत्तः परमोस्तीति नित्यमेवाभिमन्यते ॥ १२.३२०.४ ॥
El varón no manifestado, ignorante por naturaleza, no lo conoce; siempre piensa que no hay nada superior a él.
12.320.5
अनेन कारणेनैतदव्यक्तं स्यादचेतनम् ।
नित्यत्वाच्चाक्षरत्वाच्च क्षरत्वान्न तदन्यथा ॥ १२.३२०.५ ॥
Por esta razón, lo no manifestado puede ser inconsciente. Por ser eterno, imperecedero y también perecedero, no es de otro modo.
12.320.6
यदाऽज्ञानेन कुर्वीत गुणसर्गं पुनःपुनः ।
यदात्मानं न जानीते तदाऽऽत्मापि न मुच्यते ॥ १२.३२०.६ ॥
Cuando, por ignorancia, uno repetidamente produce la creación de las cualidades, y no conoce el yo, entonces tampoco el yo se libera.
12.320.7
कर्तृत्वाच्चापि सर्गाणां सर्गधर्मा तथोच्यते ।
कर्तृत्वाच्चापि योगानां योगधर्मा तथोच्यते ॥ १२.३२०.७ ॥
Por ser el agente de las creaciones, se le llama naturaleza de la creación; y por ser el agente de los yogas, se le llama naturaleza del yoga.
12.320.8
कर्तृत्वात्प्रकृतीनां च तथा प्रकृतिधर्मिता ॥ १२.३२०.८ ॥
Por ser el agente de las naturalezas primordiales, de igual modo posee la naturaleza de prakṛti.
12.320.9
कर्तृत्वाच्चापि वीजानां बीजधर्मा तथोच्यते ।
गुणानां प्रसवत्वाच्च प्रलयत्वात्तथैव च ॥ १२.३२०.९ ॥
Por ser el agente de las semillas, se le llama naturaleza de la semilla; y asimismo por ser la fuente y la disolución de los guṇas.
12.320.10
कर्तृत्वात्प्रलयानां तु तथा प्रलयधर्मि च ।
कर्तृत्वात्प्रभवाणां च तथा प्रभवधर्मि च ॥ १२.३२०.१० ॥
Por ser el agente de las disoluciones, posee la naturaleza de la disolución; y por ser el agente de los orígenes, posee la naturaleza del origen.
12.320.11
बीजत्वात्प्रकृतित्वाच्च प्रलयत्वात्तथैव च ।
उपेक्षत्वादनन्यत्वादभिमानाच्च केवलम् ॥ १२.३२०.११ ॥
Por ser la semilla, por ser prakṛti, por ser la disolución, y asimismo por la indiferencia, la no-diferencia y el mero orgullo, así se le llama.
12.320.12
मन्यन्ते यतयः सिद्धा अध्यात्मज्ञा गतज्वराः ।
अनित्यं नित्यमव्यक्तं व्यक्तमेतद्धि शुश्रुम ॥ १२.३२०.१२ ॥
Los ascetas, los perfeccionados, los conocedores del yo y los libres de la fiebre lo consideran así: transitorio y eterno, no manifiesto y manifiesto; esto es lo que hemos oído.
12.320.13
अव्यक्तैकत्वमित्याहुर्नानात्वं पुरुषास्तथा ।
सर्वभूतदयावन्तः केवलं ज्ञानमास्थिताः ॥ १२.३२०.१३ ॥
Dicen que lo no manifestado es uno, y que las personas son múltiples; llenos de compasión por todos los seres, establecidos únicamente en el conocimiento.
12.320.14
अन्यः स पुरुषोऽव्यक्तस्त्वध्रुवो ध्रुवसंज्ञकः ।
यथा मुञ्ज इषीकाणां तथैवैतद्धि जायते।
न चैव मुञ्जसंयोगादिषीका तत्र बुध्यते ॥ १२.३२०.१४ ॥
Ese puruṣa es otro que lo no manifestado; aunque inestable, lleva el nombre de lo fijo. Como las cañas nacen de la hierba munja, así nace esto; y sin embargo la caña no se percibe allí por su contacto con la munja.
12.320.15
अन्यच्च मशकं विद्यादन्यच्चोदुम्बरं तथा ।
च चोदुम्बरसंयोगैर्मशकस्तत्र लिप्यते ॥ १२.३२०.१५ ॥
Hay que saber que el mosquito es una cosa y el higuera otra; por el contacto con la higuera, el mosquito queda allí untado.
12.320.16
अन्य एव तथा मत्स्यस्तदन्यदुदुकं स्मृतम् ।
न चोदकस्य स्पर्शेन मत्स्यो लिप्यति सर्वशः ॥ १२.३२०.१६ ॥
Asimismo el pez es otro, y aquel recipiente de agua se dice que es otro; por el contacto del agua el pez de ninguna manera queda untado.
12.320.17
अन्यो ह्यग्निरुखाऽप्यन्या नित्यमेवमवेहि भोः ।
न चोपलिप्यते सोऽग्निरुखासंस्पर्शनेन वै ॥ १२.३२०.१७ ॥
El fuego es otra cosa, y la olla otra; sabe, señor, que siempre es así. Y aquel fuego no queda realmente manchado por el contacto de la olla.
12.320.18
पुष्करं त्वन्यदेवात्र तथाऽन्यदुदकं स्मृतम् ।
न चोदकस्य स्पर्शेन लिप्यते तत्र पुष्करम् ॥ १२.३२०.१८ ॥
Aquí la hoja de loto es otra cosa, y el agua también se dice que es otra; por el contacto del agua, la hoja de loto no queda allí manchada.
12.320.19
एतेषां सहवासं च निवासं चैव नित्यशः ।
याथातथ्येन पश्यन्ति न नित्यं प्राकृता जनाः ॥ १२.३२०.१९ ॥
Las personas comunes no ven siempre con verdad la convivencia y la morada de estos.
12.320.20
ये त्वन्यथैव पश्यन्ति न सम्यक्तेषु दर्शनम् ।
ते व्यक्तं निरयं घोरं प्रविशन्ति पुनः पुनः ॥ १२.३२०.२० ॥
Quienes los ven de otra manera y no tienen una visión correcta de ellos entran claramente, una y otra vez, en el infierno terrible.
12.320.21
साङ्ख्यदर्शनमेतत्ते परिसङ्ख्यानमुत्तमम् ।
एवं हि परिसंख्याय साङ्ख्याः केवलतां गताः ॥ १२.३२०.२१ ॥
Esta es para ti la filosofía Sāṅkhya, la enumeración suprema. Habiendo enumerado así, los Sāṅkhyas alcanzaron la kevalatā, el aislamiento.
12.320.22
ये त्वन्ये तत्त्वकुशलास्तेषामेतन्निदर्शनम् ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि योगानामनुदर्शनम् ॥ १२.३२०.२२ ॥
Pero para los otros, diestros en las verdades, este es el ejemplo. A continuación expondré la explicación de los yogas.