ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.320
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.320.1
न शक्यो निर्गुणस्तात गुणीकर्तुं विशांपते ।
गुणवांश्चाप्यगुणवान्यथातत्त्वं निबोध मे ॥ १२.३२०.१ ॥
ಅಯ್ಯಾ, ಜನಪತಿಯೇ, ನಿರ್ಗುಣನನ್ನು ಗುಣವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗುಣವಂತ ಮತ್ತು ಗುಣರಹಿತರ ಸತ್ಯವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ.
12.320.2
गुणैर्हि गुणवानेव निर्गुणश्चागुणस्तथा ।
प्राहुरेवं महात्मानो मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.३२०.२ ॥
ಗುಣಗಳಿಂದಲೇ ಗುಣವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಿರ್ಗುಣನೂ ಅಗುಣನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿಗಳು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
12.320.3
गुणस्वभावस्त्वव्यक्तो गुणानेवाभिवर्तते ।
उपयुङ्क्ते च तानेव स चैवाज्ञः स्वभावतः ॥ १२.३२०.३ ॥
ಗುಣಸ್ವಭಾವವಾದ ಅವ್ಯಕ್ತವು ಗುಣಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಸ್ವಭಾವತಃ ಅಜ್ಞಾನಿ.
12.320.4
अव्यक्तस्तु न जानीते पुरुषोऽज्ञः स्वभावतः ।
न मत्तः परमोस्तीति नित्यमेवाभिमन्यते ॥ १२.३२०.४ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತನಾದ ಪುರುಷನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಅಜ್ಞನಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; 'ನನಗಿಂತ ಮೇಲಾದದ್ದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಸದಾ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.320.5
अनेन कारणेनैतदव्यक्तं स्यादचेतनम् ।
नित्यत्वाच्चाक्षरत्वाच्च क्षरत्वान्न तदन्यथा ॥ १२.३२०.५ ॥
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಅವ್ಯಕ್ತವು ಅಚೇತನವಾಗಿರಬಹುದು. ನಿತ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಅಕ್ಷರವಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ಷರವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.
12.320.6
यदाऽज्ञानेन कुर्वीत गुणसर्गं पुनःपुनः ।
यदात्मानं न जानीते तदाऽऽत्मापि न मुच्यते ॥ १२.३२०.६ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಗುಣಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಮಾಡುವಾಗ, ಆತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯದಿದ್ದಾಗ ಆತ್ಮನೂ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.320.7
कर्तृत्वाच्चापि सर्गाणां सर्गधर्मा तथोच्यते ।
कर्तृत्वाच्चापि योगानां योगधर्मा तथोच्यते ॥ १२.३२०.७ ॥
ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸರ್ಗಧರ್ಮ ಎಂದೂ, ಯೋಗಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಯೋಗಧರ್ಮ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.320.8
कर्तृत्वात्प्रकृतीनां च तथा प्रकृतिधर्मिता ॥ १२.३२०.८ ॥
ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಿಂದಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಧರ್ಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
12.320.9
कर्तृत्वाच्चापि वीजानां बीजधर्मा तथोच्यते ।
गुणानां प्रसवत्वाच्च प्रलयत्वात्तथैव च ॥ १२.३२०.९ ॥
ಬೀಜಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬೀಜಧರ್ಮ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಗುಣಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.320.10
कर्तृत्वात्प्रलयानां तु तथा प्रलयधर्मि च ।
कर्तृत्वात्प्रभवाणां च तथा प्रभवधर्मि च ॥ १२.३२०.१० ॥
ಪ್ರಲಯಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಪ್ರಲಯಧರ್ಮಿ; ಪ್ರಭವಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಪ್ರಭವಧರ್ಮಿಯೂ ಆಗಿದೆ.
12.320.11
बीजत्वात्प्रकृतित्वाच्च प्रलयत्वात्तथैव च ।
उपेक्षत्वादनन्यत्वादभिमानाच्च केवलम् ॥ १२.३२०.११ ॥
ಬೀಜವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಕೃತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಲಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಅನನ್ಯತೆಯಿಂದ, ಕೇವಲ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ (ಅದು ಹಾಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ).
12.320.12
मन्यन्ते यतयः सिद्धा अध्यात्मज्ञा गतज्वराः ।
अनित्यं नित्यमव्यक्तं व्यक्तमेतद्धि शुश्रुम ॥ १२.३२०.१२ ॥
ಯತಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸಂತಾಪರಹಿತರು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅನಿತ್ಯ, ನಿತ್ಯ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ವ್ಯಕ್ತ; ಇದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.320.13
अव्यक्तैकत्वमित्याहुर्नानात्वं पुरुषास्तथा ।
सर्वभूतदयावन्तः केवलं ज्ञानमास्थिताः ॥ १२.३२०.१३ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತವು ಏಕವೆಂದೂ, ಪುರುಷರು ಬಹುವಿಧವೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯುಳ್ಳವರು, ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವರು.
12.320.14
अन्यः स पुरुषोऽव्यक्तस्त्वध्रुवो ध्रुवसंज्ञकः ।
यथा मुञ्ज इषीकाणां तथैवैतद्धि जायते।
न चैव मुञ्जसंयोगादिषीका तत्र बुध्यते ॥ १२.३२०.१४ ॥
ಆ ಪುರುಷನು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಬೇರೆಯವನು; ಅಸ್ಥಿರನಾದರೂ 'ಧ್ರುವ' ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳವನು. ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಈಷಿಕೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಇದೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಮುಂಜದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ಈಷಿಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.320.15
अन्यच्च मशकं विद्यादन्यच्चोदुम्बरं तथा ।
च चोदुम्बरसंयोगैर्मशकस्तत्र लिप्यते ॥ १२.३२०.१५ ॥
ಸೊಳ್ಳೆಯು ಬೇರೆಯದೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅತ್ತಿ ಮರವೂ ಬೇರೆಯದು. ಅತ್ತಿ ಮರದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಸೊಳ್ಳೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
12.320.16
अन्य एव तथा मत्स्यस्तदन्यदुदुकं स्मृतम् ।
न चोदकस्य स्पर्शेन मत्स्यो लिप्यति सर्वशः ॥ १२.३२०.१६ ॥
ಅಂತೆಯೇ ಮೀನು ಬೇರೆಯದು; ಆ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯೂ ಬೇರೆಯದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನೀರಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
12.320.17
अन्यो ह्यग्निरुखाऽप्यन्या नित्यमेवमवेहि भोः ।
न चोपलिप्यते सोऽग्निरुखासंस्पर्शनेन वै ॥ १२.३२०.१७ ॥
ಅಗ್ನಿಯು ಬೇರೆಯದು; ಮಡಕೆಯೂ ಬೇರೆಯದು. ಅಯ್ಯಾ, ಸದಾ ಹೀಗೆಯೇ ತಿಳಿದುಕೊ. ಮಡಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆ ಅಗ್ನಿ ನಿಜವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
12.320.18
पुष्करं त्वन्यदेवात्र तथाऽन्यदुदकं स्मृतम् ।
न चोदकस्य स्पर्शेन लिप्यते तत्र पुष्करम् ॥ १२.३२०.१८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ (ಕಮಲದ ಎಲೆ) ಬೇರೆಯದು; ಅಂತೆಯೇ ನೀರೂ ಬೇರೆಯದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನೀರಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
12.320.19
एतेषां सहवासं च निवासं चैव नित्यशः ।
याथातथ्येन पश्यन्ति न नित्यं प्राकृता जनाः ॥ १२.३२०.१९ ॥
ಇವುಗಳ ಸಹವಾಸ ಮತ್ತು ನಿವಾಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸದಾ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.320.20
ये त्वन्यथैव पश्यन्ति न सम्यक्तेषु दर्शनम् ।
ते व्यक्तं निरयं घोरं प्रविशन्ति पुनः पुनः ॥ १२.३२०.२० ॥
ಇವುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವವರು, ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನವಿಲ್ಲದವರು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭೀಕರ ನರಕವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.320.21
साङ्ख्यदर्शनमेतत्ते परिसङ्ख्यानमुत्तमम् ।
एवं हि परिसंख्याय साङ्ख्याः केवलतां गताः ॥ १२.३२०.२१ ॥
ಇದು ನಿನಗೆ ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ, ಉತ್ತಮ ಪರಿಗಣನೆ. ಹೀಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಾಂಖ್ಯರು ಕೇವಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
12.320.22
ये त्वन्ये तत्त्वकुशलास्तेषामेतन्निदर्शनम् ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि योगानामनुदर्शनम् ॥ १२.३२०.२२ ॥
ಆದರೆ ತತ್ತ್ವಕುಶಲರಾದ ಇತರರಿಗೆ ಇದೇ ನಿದರ್ಶನ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯೋಗಗಳ ಅನುದರ್ಶನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.