మహాభారతం · అధ్యాయం 12.320
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.320.1
न शक्यो निर्गुणस्तात गुणीकर्तुं विशांपते ।
गुणवांश्चाप्यगुणवान्यथातत्त्वं निबोध मे ॥ १२.३२०.१ ॥
ఓ తండ్రీ, ప్రజాపతీ, గుణరహితుడిని గుణవంతుడిగా చేయడం సాధ్యం కాదు. గుణవంతుడు, గుణరహితుడు అనే విషయాన్ని నా నుండి యథార్థంగా తెలుసుకో.
12.320.2
गुणैर्हि गुणवानेव निर्गुणश्चागुणस्तथा ।
प्राहुरेवं महात्मानो मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.३२०.२ ॥
గుణాలతోనే గుణవంతుడు అవుతాడు; గుణరహితుడు, గుణహీనుడు కూడా అలాగే. తత్త్వదర్శులైన మహాత్మ మునులు ఇలాగే చెప్పారు.
12.320.3
गुणस्वभावस्त्वव्यक्तो गुणानेवाभिवर्तते ।
उपयुङ्क्ते च तानेव स चैवाज्ञः स्वभावतः ॥ १२.३२०.३ ॥
గుణస్వభావం కలది అవ్యక్తం గుణాలనే అనుసరిస్తుంది; వాటినే ఉపయోగిస్తుంది. అది స్వభావంగానే అజ్ఞానం.
12.320.4
अव्यक्तस्तु न जानीते पुरुषोऽज्ञः स्वभावतः ।
न मत्तः परमोस्तीति नित्यमेवाभिमन्यते ॥ १२.३२०.४ ॥
అవ్యక్తుడైన పురుషుడు స్వభావంగానే అజ్ఞుడై తెలుసుకోడు; 'నా కంటే పరమైనది ఏదీ లేదు' అని ఎల్లప్పుడూ భావిస్తాడు.
12.320.5
अनेन कारणेनैतदव्यक्तं स्यादचेतनम् ।
नित्यत्वाच्चाक्षरत्वाच्च क्षरत्वान्न तदन्यथा ॥ १२.३२०.५ ॥
ఈ కారణంగా ఈ అవ్యక్తం అచేతనమై ఉంటుంది. నిత్యం కావడం, అక్షరం కావడం, క్షరం కావడం వల్ల అది మరోలా కాదు.
12.320.6
यदाऽज्ञानेन कुर्वीत गुणसर्गं पुनःपुनः ।
यदात्मानं न जानीते तदाऽऽत्मापि न मुच्यते ॥ १२.३२०.६ ॥
అజ్ఞానం వల్ల గుణసృష్టిని మళ్ళీ మళ్ళీ చేస్తుంటే, ఆత్మను తెలుసుకోనప్పుడు ఆత్మ కూడా ముక్తి పొందదు.
12.320.7
कर्तृत्वाच्चापि सर्गाणां सर्गधर्मा तथोच्यते ।
कर्तृत्वाच्चापि योगानां योगधर्मा तथोच्यते ॥ १२.३२०.७ ॥
సృష్టులకు కర్తగా ఉండటం వల్ల దానిని సర్గధర్మం అని కూడా అంటారు; యోగాలకు కర్తగా ఉండటం వల్ల యోగధర్మం అని కూడా అంటారు.
12.320.8
कर्तृत्वात्प्रकृतीनां च तथा प्रकृतिधर्मिता ॥ १२.३२०.८ ॥
ప్రకృతులకు కర్తగా ఉండటం వల్ల, అలాగే అది ప్రకృతిధర్మత కలిగినది.
12.320.9
कर्तृत्वाच्चापि वीजानां बीजधर्मा तथोच्यते ।
गुणानां प्रसवत्वाच्च प्रलयत्वात्तथैव च ॥ १२.३२०.९ ॥
బీజాలకు కర్తగా ఉండటం వల్ల దానిని బీజధర్మం అని కూడా అంటారు; గుణాల ఉత్పత్తికి మరియు లయానికి కారణం కావడం వల్ల అలాగే.
12.320.10
कर्तृत्वात्प्रलयानां तु तथा प्रलयधर्मि च ।
कर्तृत्वात्प्रभवाणां च तथा प्रभवधर्मि च ॥ १२.३२०.१० ॥
ప్రలయాలకు కర్తగా ఉండటం వల్ల అది ప్రలయధర్మి; ప్రభవాలకు కర్తగా ఉండటం వల్ల అది ప్రభవధర్మి కూడా.
12.320.11
बीजत्वात्प्रकृतित्वाच्च प्रलयत्वात्तथैव च ।
उपेक्षत्वादनन्यत्वादभिमानाच्च केवलम् ॥ १२.३२०.११ ॥
బీజం కావడం వల్ల, ప్రకృతి కావడం వల్ల, ప్రలయం కావడం వల్ల, అలాగే ఉపేక్ష వల్ల, అనన్యత్వం వల్ల, కేవలం అభిమానం వల్ల (అది అలా చెప్పబడుతుంది).
12.320.12
मन्यन्ते यतयः सिद्धा अध्यात्मज्ञा गतज्वराः ।
अनित्यं नित्यमव्यक्तं व्यक्तमेतद्धि शुश्रुम ॥ १२.३२०.१२ ॥
యతులు, సిద్ధులు, అధ్యాత్మ జ్ఞానులు, తాపం లేనివారు దీనిని ఇలా భావిస్తారు—అనిత్యం, నిత్యం, అవ్యక్తం, వ్యక్తం; ఇది మేము విన్నాము.
12.320.13
अव्यक्तैकत्वमित्याहुर्नानात्वं पुरुषास्तथा ।
सर्वभूतदयावन्तः केवलं ज्ञानमास्थिताः ॥ १२.३२०.१३ ॥
అవ్యక్తం ఏకమని, పురుషులు నానావిధమని అంటారు. సర్వప్రాణులపై దయగలవారు, కేవల జ్ఞానంలో స్థిరపడినవారు.
12.320.14
अन्यः स पुरुषोऽव्यक्तस्त्वध्रुवो ध्रुवसंज्ञकः ।
यथा मुञ्ज इषीकाणां तथैवैतद्धि जायते।
न चैव मुञ्जसंयोगादिषीका तत्र बुध्यते ॥ १२.३२०.१४ ॥
ఆ పురుషుడు అవ్యక్తం నుండి వేరైనవాడు; అస్థిరుడైనా 'ధ్రువుడు' అనే పేరు కలవాడు. ముంజ గడ్డి నుండి ఈరికలు పుట్టినట్లే ఇదీ పుడుతుంది; ముంజతో కలిసినా ఈరిక అక్కడ గుర్తించబడదు.
12.320.15
अन्यच्च मशकं विद्यादन्यच्चोदुम्बरं तथा ।
च चोदुम्बरसंयोगैर्मशकस्तत्र लिप्यते ॥ १२.३२०.१५ ॥
దోమ వేరైనదని తెలుసుకోవాలి; మేడి చెట్టూ వేరైనది. మేడి చెట్టు సంబంధంతో దోమ అక్కడ అంటుకుంటుంది.
12.320.16
अन्य एव तथा मत्स्यस्तदन्यदुदुकं स्मृतम् ।
न चोदकस्य स्पर्शेन मत्स्यो लिप्यति सर्वशः ॥ १२.३२०.१६ ॥
అలాగే చేప వేరైనది; ఆ నీటి పాత్ర కూడా వేరైనదిగా చెప్పబడింది. నీటి స్పర్శతో చేప ఏ విధంగానూ అంటుకోదు.
12.320.17
अन्यो ह्यग्निरुखाऽप्यन्या नित्यमेवमवेहि भोः ।
न चोपलिप्यते सोऽग्निरुखासंस्पर्शनेन वै ॥ १२.३२०.१७ ॥
అగ్ని వేరైనది; కుండ కూడా వేరైనది. అయ్యా, ఎల్లప్పుడూ ఇలాగే తెలుసుకో. కుండ స్పర్శతో ఆ అగ్ని నిజంగా అంటుకోదు.
12.320.18
पुष्करं त्वन्यदेवात्र तथाऽन्यदुदकं स्मृतम् ।
न चोदकस्य स्पर्शेन लिप्यते तत्र पुष्करम् ॥ १२.३२०.१८ ॥
ఇక్కడ పుష్కరం (తామర ఆకు) వేరైనది; అలాగే నీరు కూడా వేరైనదిగా చెప్పబడింది. నీటి స్పర్శతో అక్కడ పుష్కరం అంటుకోదు.
12.320.19
एतेषां सहवासं च निवासं चैव नित्यशः ।
याथातथ्येन पश्यन्ति न नित्यं प्राकृता जनाः ॥ १२.३२०.१९ ॥
వీటి సహవాసాన్ని, నివాసాన్ని సామాన్య జనులు ఎల్లప్పుడూ యథార్థంగా చూడరు.
12.320.20
ये त्वन्यथैव पश्यन्ति न सम्यक्तेषु दर्शनम् ।
ते व्यक्तं निरयं घोरं प्रविशन्ति पुनः पुनः ॥ १२.३२०.२० ॥
వీటిని వేరుగా చూసేవారు, వీటిపై సరైన దర్శనం లేనివారు స్పష్టంగా భయంకర నరకంలో మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రవేశిస్తారు.
12.320.21
साङ्ख्यदर्शनमेतत्ते परिसङ्ख्यानमुत्तमम् ।
एवं हि परिसंख्याय साङ्ख्याः केवलतां गताः ॥ १२.३२०.२१ ॥
ఇది నీకు సాంఖ్య దర్శనం, ఉత్తమమైన పరిగణన. ఇలా లెక్కించి సాంఖ్యులు కేవలత్వాన్ని పొందారు.
12.320.22
ये त्वन्ये तत्त्वकुशलास्तेषामेतन्निदर्शनम् ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि योगानामनुदर्शनम् ॥ १२.३२०.२२ ॥
కానీ తత్త్వకుశలురైన ఇతరులకు ఇదే నిదర్శనం. ఇక పైన యోగాల అనుదర్శనాన్ని చెబుతాను.