マハーバーラタ · 章 12.329
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.329.1
कथं निर्वेदमापन्नः शुको वैयासकिः पुरा ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३२९.१ ॥
昔、ヴィヤーサの子シュカはどのようにして厭離に至ったのか。これを聞きたい。私の好奇心は大きいのだ。
12.329.2
प्राकृतेनैव वृत्तेन चरन्तमकुतोभयम् ।
अध्याप्य कृत्स्नं स्वाध्यायमन्वशाद्वै पिता सुतम् ॥ १२.३२९.२ ॥
父は、ありふれた振る舞いで歩き回り、どこからも恐れることのない息子に、全てのスヴァディヤーヤを教えて諭した。
12.329.3
धर्मं पुत्र निपेवस्व सुतीक्ष्णौ च हिमातपौ ।
क्षुत्पिपासे च वायुं च जय नित्यं जितेन्द्रियः ॥ १२.३२९.३ ॥
息子よ、ダルマに親しめ。厳しい寒さと暑さ、飢えと渇き、風に耐えよ。常に感官を制して勝利せよ。
12.329.4
सत्यमार्जवमक्रोधमनसूयां दमं तपः ।
अहिंसां चानृशंस्यं च विधिवत्परिपालय ॥ १२.३२९.४ ॥
真実、正直、怒らぬこと、妬まぬこと、自制、苦行、非暴力、慈悲。これらを規定に従って守り抜け。
12.329.5
सत्ये तिष्ठ रतो धर्मे हित्वा सर्वमनार्जवम् ।
देवतातिथिशेषेण यात्रां प्राणस्य संलिह ॥ १२.३२९.५ ॥
真実に堅く立ち、ダルマを喜べ。あらゆる曲がった心を捨てよ。神々と客人に供した残りだけで、命の旅を続けよ。
12.329.6
फेनमात्रोपमे देहे जीवे शकुनिवत्स्थिते ।
अनित्ये प्रियसंवासे कथं स्वपिषि पुत्रक ॥ १२.३२९.६ ॥
この身体は泡のようなもの、生命は鳥のようにそこに止まっている。愛する者との共住も無常だ。息子よ、どうして眠っていられるのか。
12.329.7
अप्रमत्तेषु जाग्रत्सु नित्ययुक्तेषु शत्रुषु ।
अन्तरं लिप्यमानेषु बालस्त्वं नावबुध्यसे ॥ १२.३२९.७ ॥
油断なく、目覚め、常に備えた敵どもが隙を窺っているのに、おまえは子供のようにそれに気づかない。
12.329.8
अहःसु गण्यमानेषु क्षीयमाणे तथाऽऽयुषि ।
जीविते लिख्यमाने च किमुत्थाय न धावसि ॥ १२.३२९.८ ॥
日々が数えられ、寿命が尽き、命が書き記されているのに、なぜ起き上がって急がないのか。
12.329.9
ऐहलौकिकनीहन्ते मांसशोणितवर्धनम् ।
पारलौकिककार्येषु प्रसुप्ता भृशनास्तिकाः ॥ १२.३२९.९ ॥
この世のために努め、肉と血を増すものを求め、来世の務めに眠りこける者どもは、まったく無信仰である。
12.329.10
धर्माय येऽभ्यसूयन्ति बुद्धिमोहान्विता नराः ।
अपथा गच्छतां तेषामनुयाताऽपि पीड्यते ॥ १२.३२९.१० ॥
知性の迷いに満ちて法を誹る人々は、邪道を行く。彼らに従う者もまた苦しめられる。
12.329.11
ये तु तुष्टाः श्रुतिपरा महात्मानो महाबलाः ।
धर्म्यं पन्थानमारूढास्तानुपास्स्व च पृच्छ च ॥ १२.३२९.११ ॥
だが、満ち足り、聖典に専念し、偉大な魂を持ち、大いなる力をもち、正しい道に登った人々に仕え、その人々に問え。
12.329.12
उपधार्य मतं तेषां बुधानां धर्मदर्शिनाम् ।
नियच्छ परया बुद्ध्या चित्तमुत्पथगामि वै ॥ १२.३२९.१२ ॥
法を見る賢者たちの見解をよく考え、邪道へ向かいやすい心を最上の知性で制御せよ。
12.329.13
आद्यकालिकया बुद्ध्या दूरेश्च इति निर्भयाः ।
सर्वभक्ष्या न पश्यन्ति कर्मभूमिमचेतसः ॥ १२.३२९.१३ ॥
太古の智慧によって遠くを見て恐れを捨て、すべてを貪る者は、行為の大地を見ない。彼らは無知である。
12.329.14
धर्मं निःश्रेणिमास्थाय किंचित्किंचित्समारुह ।
कोशकारवदात्मानं वेष्टयन्नावबुध्यसे ॥ १२.३२९.१४ ॥
法の梯子に登り、少しずつ上れ。蚕のように自らを巻きつけながら、お前は気づかない。
12.329.15
नास्तिकं भिन्नमर्यादं कूलपातमिव स्थितम् ।
वामतः कुरु विस्रब्धो नरं वेणुमिवोद्धृतम् ॥ १२.३२९.१५ ॥
境界を破り、崩れ落ちる川岸のように立つ無神論者からは、安心して左へ離れよ。根こそぎにされた竹から離れるように。
12.329.16
कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् ।
नावं धृतिमयीं कृत्वा जन्मदुर्गाणि संतर ॥ १२.३२९.१६ ॥
欲望と怒りの鰐に満ち、五感の水をもつ川を、堅忍の舟とせよ。そして生の砦を渡れ。
12.329.17
मृत्युनाऽभ्याहते लोके जरया परिपीडिते ।
अमोघासु पतन्तीषु धर्मयानेन संतर ॥ १२.३२९.१७ ॥
死に打たれ、老いに苦しめられたこの世界で、外れぬ矢が降り注ぐとき、法の乗り物によって渡れ。
12.329.18
तिष्ठन्तं च शयानं च मृत्युरन्वेषते यदा ।
निर्वृत्तिं लभते कस्मादकस्मान्मृत्युनाऽशितः ॥ १२.३२९.१८ ॥
立つ者も、横たわる者も死が探し求めるとき、人はどうして安らぎを得られようか。突然死に呑まれた者は、どうして安らかでありえようか。
12.329.19
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् ।
वृकीवोरणमासाद्य मृत्युरादायं गच्छति ॥ १२.३२९.१९ ॥
欲望を集め続け、決して満たされないこの人を、死は雌狼が羊を捕らえて運び去るように連れ去っていく。
12.329.20
क्रमशः संचितशिखो धर्मबुद्धिमयो महान् ।
अन्धकारे प्रवेष्टव्ये दीपो यत्नेन धार्यताम् ॥ १२.३२९.२० ॥
徐々に炎を蓄え、法の智慧からなる偉大な灯火は、闇に入ろうとするとき、努めて保ち続けるべきである。
12.329.21
संपतन्देहजालानि कदाचिदिह मानुषे ।
ब्राह्मण्यं लभते जन्तुस्तत्पुत्र परिपालय ॥ १२.३२९.२१ ॥
身体の網に落ちつつ、生き物はときにこの人間の状態でバラモンの地位を得る。ゆえに息子よ、それを守れ。
12.329.22
ब्राह्मणस्य तु देहोऽयं न कामार्थाय जायते ।
इह क्लेशाय तपसे प्रेत्य त्वनुपमं सुखम् ॥ १२.३२९.२२ ॥
バラモンのこの身体は欲望や富のために生まれるのではない。ここでは苦行と修行のためであり、死後には比類のない幸福のためである。
12.329.23
ब्राह्मण्यं बहुभिरवाप्यते तपोभि ।
स्तल्लब्ध्वा न रतिपरेण हेलितव्यम्।
स्वाध्याये तपसि दमे च नित्ययुक्तः ।
मोक्षार्थी कुशलपरः सदा यतस्व ॥ १२.३२९.२३ ॥
バラモンの地位は多くの苦行によって得られる。それを得たのに、快楽に執着する者はそれを軽んじてはならない。常に読誦、苦行、自制に専念し、解脱を求め、善に努めよ。
12.329.24
अव्यक्तप्रकृतिरयं कलाशरीरः ।
सूक्ष्मात्मा क्षणत्रुटिका निमेषरोमा।
यानेतत्समबलशुक्लकृष्णनेत्रो ।
मासाङ्गो द्रवति वयोहयो नराणाम् ॥ १२.३२९.२४ ॥
その本性は現れず、時の部分からなる身体を持ち、微細な自我を有し、刹那と瞬間を四肢とし、瞬きを毛とし、等しい力の白と黒の二つの眼を持ち、月を肢体とするこの年齢という馬は、人々のもとから走り去る。
12.329.25
तं दृष्ट्वा प्रसृतमजस्रमुग्रवेगं ।
गच्छन्तं सततमिहान्ववेक्षमाणम्।
यक्षुस्ते यदि न परप्रणेतृनेयं ।
धर्मे ते रमतु मनः परं निशाम्य ॥ १२.३२९.२५ ॥
絶えず広がり、猛烈な速さで常にここを行き、観察されるそれを見て、他者に導かれないものを知りたいなら、至高を悟り、あなたの心がダルマに喜びを見出しますように。
12.329.26
येऽमी तु प्रचलितधर्मकामवृत्ताः ।
क्रोशन्तः सततमनिष्टसंप्रयोगात्।
क्लिश्यन्तः परिगतवेदनाशरीरा ।
बह्वीभिः सुभृशमधर्मवागुराभिः ॥ १२.३२९.२६ ॥
しかし、ダルマと欲望から外れた行いをする者たちは、望まないものとの結びつきのために絶えず叫び、苦しむ。痛みに覆われた身体を持つ彼らは、非法の多くの罠にひどく縛られている。
12.329.27
राजा सदा धर्मपरः शुभाशुभस्य गोप्ता ।
समीक्ष्य सुकृतिनां दधाति लोकान्।
बहुविधमपि चरति प्रविशति ।
सुखमनुपगतं निरवद्यम् ॥ १२.३२९.२७ ॥
ダルマに常に専心する王は、善と悪の守護者である。善行の人々を見定めて、彼らに諸世界を授ける。さまざまに歩み、これまで得られなかった過失のない幸福へと入る。
12.329.28
श्वानो भीषणकाया अयोमुखानि वयांसि ।
बलगृध्रकुररपक्षिणां च संघातम्।
नरकदने रुधिरपा गुरुवचन ।
नुदमुपरतं विशन्त्यसन्तः ॥ १२.३२९.२८ ॥
恐ろしい身体の犬、鉄のくちばしの鳥、強い禿鷲、鵜、鳥の群れ、地獄の苦しみの中で血を飲む者たち、師の言葉から退けられた者——悪人たちはその中へ入る。
12.329.29
मर्यादा नियताः स्वयम्भुवा य इहेमाः ।
प्रभिनत्ति दश गुणा मनोऽनुगत्वात्।
निवसति भृशमसुखं पितृविषय ।
विपिनमवगाह्य स पापः ॥ १२.३२९.२९ ॥
ここで自存者が定めた境界を破る者は、心に従うことによって十の徳を失う。その罪人は祖霊の国の森に入り込み、大いなる苦しみの中に住む。
12.329.30
यो लुब्ध सुभृशं प्रियानृतश्च मनुष्यः ।
सततनिकृतिवञ्चनाभिरतिः स्यात्।
उपनिधिभिरसुखकृत्स परमनिरयगो ।
भृशमसुखमनुभवति दुष्कृतकर्मा ॥ १२.३२९.३० ॥
ひどく貪欲で、心地よい偽りを好み、絶えず欺瞞と詐欺を楽しみ、預けられた品によって他人を苦しめる人は、悪業を積んだその者は最高の地獄に行き、大きな苦しみを味わう。
12.329.31
उष्णां वैतरणीं महानदीमव ।
गाढोऽसिपत्रवनभिन्नगात्रः।
परशुवनशयोनिपतितो ।
वसति च महानिरये भृशार्तः ॥ १२.३२९.३१ ॥
彼は熱いヴァイタラニー大河に沈み、剣葉の林で身を貫かれ、斧の林に倒れ伏し、大いなる地獄に住んで極度に苦しむ。
12.329.32
महापादनि कत्थसे न चाप्यवेक्षसे परम् ।
चिरस्य मृत्युकारिकामनागतां न बुध्यसे ॥ १२.३२९.३२ ॥
お前は自分の大きな足を誇るが、先を見ようとしない。長い間近づいている死の原因を、お前は理解していない。
12.329.33
प्रयस्यतां किमास्यते समुत्थितं महद्भयम् ।
अतिप्रमार्थि दारुणं सुखस्य संविधीयताम् ॥ १२.३२९.३३ ॥
努力せよ。なぜ座っているのか。大いなる恐怖が起こり、それは幸福を大いに破壊する恐ろしいものだ。幸福のための備えをせよ。
12.329.34
पुरा मृतः प्रणीयसे यमस्य राजशासनात् ।
त्वमन्तकाय दारुणैः प्रयत्नमार्जवे कुरु ॥ १२.३२९.३४ ॥
すでに死んだ者のように、お前はヤマの王命によって連れて行かれている。お前は直き心で、終わりをもたらす者（ヤマ）のために恐ろしい努力をせよ。
12.329.35
पुरा समूलबान्धवं प्रभुर्हरत्यदुःखवित् ।
कियत्तवेह जीवितं यमे न चास्ति वारकः ॥ १२.३२९.३५ ॥
以前から主は悲しみを知らず、親族を根こそぎ奪い去る。ここでお前の命はどれほどあるのか。ヤマの前にそれを止める者はいない。
12.329.36
पुरा विवाति मारुतो यमस्य यः पुरःसरः ।
पुरैक एव नीयसे कुरुष्व सांपरायिकम् ॥ १२.३२९.३६ ॥
ヤマに先立つ風はすでに吹いている。お前はひとりで連れ去られる。ゆえに来世のために為すべきことをせよ。
12.329.37
पुरा स एक एव ते प्रवाति मारुतोऽन्तकः ।
पुरा च विभ्रमन्ति ते दिशो महाभयागमे ॥ १२.३२९.३७ ॥
その終末の風はすでにお前のために吹いている。大いなる恐怖が来るとき、お前の方角はすでに揺らぐ。
12.329.38
श्रुतिश्च सन्निरुध्यते पुरा तवेह पुत्रक ।
समाकुलस्य गच्छतः समाधिमुत्तमं कुरु ॥ १२.३२९.३८ ॥
息子よ、ここでお前の聴覚はすでに閉ざされつつある。動揺しながら進むお前は、最高の三昧を得よ。
12.329.39
शुभाशुभे पुरा कृते प्रमादकर्मविप्लुते ।
स्मरन्पुराऽनुतप्यसे निधत्स्व केवलं निधिम् ॥ १२.३२९.३९ ॥
以前に行った善悪の業は、怠慢な行為に乱されている。それを思い出してお前は前もって悔やむだろう。ただ一つの宝を蓄えよ。
12.329.40
पुरा जरा कलेवरं विजर्झरीकरोति ते ।
बलाङ्गरूपहारिणी निधत्स्व केवलं निधिम् ॥ १२.३२९.४० ॥
老いはすでにお前の身体を朽ちさせ衰えさせ、力・手足・容姿を奪っていく。ただ一つの宝を蓄えよ。
12.329.41
पुरा शरीरमन्तको भिनत्ति रोगसायकैः ।
प्रसह्य जीवितक्षये तपो महत्समारभ ॥ १२.३२९.४१ ॥
終末の者はすでに病の矢でお前の身体を射抜いている。命が尽きる前に、力を尽くして大いなる苦行を始めよ。
12.329.42
पुरा वृका भयंकरा मनुष्यदेहगोचराः ।
अभिद्रवन्ति सर्वतो यतस्व पुण्यशीलने ॥ १२.३२९.४२ ॥
昔、人の身体の届く範囲にいる恐ろしい狼たちが四方から襲いかかる。徳高き者よ、努めよ。
12.329.43
पुरान्धकारमेककोऽनुपश्यसि त्वरस्व वै ।
पुरा हिरण्मयान्नगान्निरीक्षसेऽद्रिमूर्धनि ॥ १२.३२९.४३ ॥
昔、お前は独り闇を見ている。急げ。昔、山頂で金色の山々を見つめている。
12.329.44
पुरा कुसङ्गतानि ते सुहृन्मुखाश्च शत्रवः ।
विचालयन्ति दर्शनाद्धटस्व पुत्र यत्परम् ॥ १२.३२९.४४ ॥
昔、お前の悪い交友と友の顔をした敵どもは、お前を真の見からそらせる。息子よ、至高のものを目指して努めよ。
12.329.45
धनस्य यस्य राजतो भयं न चास्ति चोरतः ।
मृतं च यन्न मुञ्चति समार्जयस्व तद्धनम् ॥ १२.३२९.४५ ॥
王からも盗賊からも恐れがなく、死に際してさえ見捨てない財を、よく蓄えよ。
12.329.46
न तत्र संविभज्यते स्वकर्मभिः परस्परम् ।
यदेव यस्य यौतकं तदेव तत्र सोऽश्नृते ॥ १२.३२९.४६ ॥
そこでは自らの業によって互いに分け合うことはない。誰のものであれ、それだけをそこで享受するのだ。
12.329.47
परत्र तेन जीव्यते तदेव पुत्र जीयताम् ।
धनं यदक्षरं ध्रुवं समार्जयस्व तत्स्वयम् ॥ १२.३२९.४७ ॥
来世では、まさにそれによって人は生きる。息子よ、それを得よ。不滅で永続する財を、自ら十分に蓄えよ。
12.329.48
न यावदेव पच्यते महाजनस्य यावकम् ।
अपक्व एव यावके पुरा प्रलीयते त्वरम् ॥ १२.३२९.४८ ॥
偉人の大麦粥がまだ煮え切らないうちに、生のままのその粥は速やかに消え去ってしまう。
12.329.49
न मातृपुत्रबान्धवा न संस्तुतः प्रियो जनः ।
अनुव्रजन्ति संकटे व्रजन्तमेकपातिनम् ॥ १२.३२९.४९ ॥
母も息子も親族も知人も愛する人も、困難の中で独り去っていく者に従わない。
12.329.50
यदेव कर्म केवलं पुराकृतं शुभाशुभम् ।
तदेव पुत्र यौतकं भवत्यमुत्र गच्छतः ॥ १२.३२९.५० ॥
息子よ、以前になされた善悪の行為だけが、あの世へ行く者に付き従うものとなる。
12.329.51
हिरण्यरत्नसंचयाः शुभाशुभेन संचिताः ।
न तस्य देहसंक्षये भवन्ति कार्यसाधकाः ॥ १२.३२९.५१ ॥
善悪の行為によって積まれた金銀や宝玉の山は、身体が滅びたとき、その者の目的を果たさない。
12.329.52
न पुत्र शान्तिरस्ति ते कृताकृतस्य कर्मणः ।
न साक्षिकोऽऽत्मना समो नृणामिहास्ति कश्चन ॥ १२.३२९.५२ ॥
息子よ、為したことと為さなかったことについて、お前には安らぎがない。人にとって、ここで自分自身に等しい証人は他にいない。
12.329.53
मनुष्यदेहशून्यकं भवत्यमुत्र गच्छतः ।
प्रविश्य बुद्धिचक्षुषा प्रदृश्यते हि सर्वशः ॥ १२.३२९.५३ ॥
人の身体を失ってあの世へ行く者にとって、それは現れる。知恵の眼で内に入れば、それはすべて見える。
12.329.54
इहाग्निसूर्यवायवः शरीरमाश्रितास्त्रयः ।
त एव तस्य साक्षिणो भवन्ति धर्मदर्शिनः ॥ १२.३२९.५४ ॥
ここで、身体に宿る火・太陽・風の三者が彼の証人となる。彼らはダルマを見る者である。
12.329.55
अहनिंशेषु सर्वतः स्पृशत्सु सर्वचारिषु ।
प्रकाशगूढवृत्तिषु स्वधर्ममेव पालय ॥ १२.३२९.५५ ॥
昼も夜も、あらゆる所に遍く、動くすべての生き物の中で、表に現れた行いも隠れた行いも含めて、ただ自らのダルマを守れ。
12.329.56
अनेकपारिपान्थके विरूपरौद्रमक्षिके ।
स्वमेव कर्म रक्ष्यतां स्वकर्म तत्र गच्छति ॥ १२.३२९.५६ ॥
多くの道があり、恐ろしく醜い蠅に満ちたその場所では、ただ自らの行為を守れ。そこへは自らの行為こそが付き従う。
12.329.57
न तत्र संविभज्यते स्वकर्मभिः परस्परम् ।
तथा कृतं स्वकर्मजं तदेव भुज्यते फलम् ॥ १२.३२९.५७ ॥
そこでは、行為によって果報が互いに分けられることはない。行った、自らの行為から生じた、その果報だけが享受されるのだ。
12.329.58
यथाऽप्सरोगणाः फलं सुखं महर्षिभिः सह ।
तथाऽऽप्नुवन्ति कर्मजं विमानकामगामिनः ॥ १२.३२९.५८ ॥
アプサラスの群れが大仙たちとともに、行為から生じた果報と幸福を得るように、望む天界の乗り物で行く者たちもまた、行為から生じたものを得るのだ。
12.329.59
यथेह यत्कृतं शुभं विपाप्मभिः कृतात्मभिः ।
तदाप्नुवन्ति मानवास्तथा विशुद्धयोनयः ॥ १२.३२९.५९ ॥
ここで罪なく自己を制した人々が行った善行が得られるように、清らかな生まれの人々もまたそれを得るのだ。
12.329.60
प्रजापतेः सलोकतां बृहस्पतेः शतक्रतोः ।
व्रजन्ति ते परां गतिं गृहस्थधर्मसेतुभिः ॥ १२.३२९.६० ॥
彼らは生主、ブリハスパティ、百祭者インドラと同じ世界に達し、家住者の法の橋を通って最高の境地へ行く。
12.329.61
सहस्रशोऽप्यनेकशः प्रवक्तुमुत्सहामहे ।
अबुद्धिमोहनं पुनः प्रभुस्तु तेन पावकः ॥ १२.३२९.६१ ॥
千とおりにも、多くの形でこれを説くことを我らは切望する。無智な者を惑わす主こそ再びその人であり、その主によって火（が生じる）。
12.329.62
गता त्रिरष्टवर्षता ध्रुवोऽसि पञ्चविंशकः ।
कुरष्व धर्मसंचयं वयो हि तेऽतिवर्तते ॥ १२.३२९.६२ ॥
三たびの八年が過ぎ去った。汝はまさに二十五歳である。法の蓄えを積め、汝の齢はまさに過ぎ去っているのだから。
12.329.63
पुरा करोति सोऽन्तकः प्रमादगोमुखां चमूम् ।
यथागृहीतमुत्थितस्त्वरस्व धर्मपालने ॥ १२.३२९.६३ ॥
その前に終末者（死）は放逸を顔とする軍勢を整える。武器を取った者のように立ち上がり、法を守ることに急げ。
12.329.64
यथा त्वमेव पृष्ठतस्त्वमग्रतो गमिष्यसि ।
तथा गतिं गमिष्यतः किमात्मना परेण वा ॥ १२.३२९.६४ ॥
汝が今は後ろを歩くように、後には前を行くであろう。これから行く者たちの道のために、自分によって、あるいは他者によって何をなすべきか。
12.329.65
यदेकपातिनां सतां भवत्यमुत्र गच्छताम् ।
भयेषु सांपरायिकं निधत्स्व केवलं निधिम् ॥ १२.३२९.६५ ॥
独りで倒れる善人には来世において（支え）があるので、そこへ行く者にとって、恐怖の時に役立つ来世の財こそ唯一の宝である。それを蓄えよ。
12.329.66
सतूलमूलबान्धवं प्रभुर्हरत्यसङ्गवान् ।
न सन्ति यस्य वारकाः कुरष्व धर्मसंनिधिम् ॥ १२.३२९.६६ ॥
妨げる者のない主は、根も親族も含めすべてを執着なく奪い去る。ゆえに法にこそ住処を定めよ。
12.329.67
इदं निदर्शनं मया तवेह पुत्र संमतम् ।
स्वदर्शनानुपानतः प्रवर्णितं कुरुष्व तत् ॥ १२.३२९.६७ ॥
息子よ、ここで汝のために私が示したこの譬えは妥当である。汝自身の内なる洞察からの推論によって説かれたそれを行え。
12.329.68
ददाति यः स्वकर्मणा धनानि यस्यकस्यचित् ।
अबुद्धिमोहजैर्गुणैः स एक एव युज्यते ॥ १२.३२९.६८ ॥
自らの業によって誰にでも富を与える者は、無知と迷妄から生じた性質によって、ただ独りそれに縛られる。
12.329.69
शुभं समस्तमश्नुते प्रकुर्वतः शुभाः क्रियाः ।
तदेतदर्थदर्शनं कृतज्ञमर्थसंहितम् ॥ १२.३२९.६९ ॥
善い行いをする者は、善い結果のすべてを享受する。この意味の教示は感謝に値し、意義に満ちている。
12.329.70
निबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रतिः ।
छित्त्वैतां सुकृतो यान्ति नैनां छिदन्ति दुष्कृतः ॥ १२.३२९.७० ॥
この縛る縄こそ、村に住む者の愛着である。善き人はこれを断ち切って去るが、悪しき人は断ち切れない。
12.329.71
किं ते धनेन किं बन्धुभिस्ते ।
किं ते पुत्रैः पुत्रक यो मरिष्यसि।
आत्मानमन्विच्छ गुहां प्रविष्टं ।
पितामहास्ते क्व गताश्च सर्वे ॥ १२.३२९.७१ ॥
息子よ、汝が死ぬとき、富が汝に何の役に立つか、親族が何の役に立つか、息子が何の役に立つか。洞窟に入った自己を求めよ。汝の祖先たちはみな、どこへ行ったのか。
12.329.72
श्वः कार्यमद्ये कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् ।
न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वाऽस्य न वाऽकृतम् ॥ १२.३२९.७२ ॥
明日のなすべきことは今日行い、午後のことは午前に行うべきである。死は人の仕事が済んだかどうかを待ってはくれないのだから。
12.329.73
अनुगम्य विनाशान्ते निवर्तन्ते ह बान्धवाः ।
अग्नौ प्रक्षिप्य पुरुषं ज्ञातयः सुहृदस्तथा ॥ १२.३२९.७३ ॥
破滅の終わりまで後を追うと、親族は引き返す。人を火に投じると、親族や友人もまた同様に引き返す。
12.329.74
नास्तिकान्निरनुक्रोशान्नरान्पापमते स्थितान् ।
वामतः कुरु विस्रब्धं परं प्रेप्सुरतन्द्रितः ॥ १२.३२९.७४ ॥
無神論者、無慈悲な者、邪悪な心の者を左に置け。最高の善を求め、怠らず、確信をもって行え。
12.329.75
एवमभ्याहते लोके कालेनोपनिपीडिते ।
सुमहद्धैर्यमालम्ब्य धर्मं सर्वात्मना कुरु ॥ १२.३२९.७५ ॥
世界が時によってこのように打ちのめされ苦しめられるとき、大いなる忍耐を保ち、全身全霊で法を行え。
12.329.76
अथेमं दर्शनोपायं सम्यग्यो वेत्ति मानवः ।
सम्यक् स्वधर्मं कृत्वेह परत्र सुखमश्नुते ॥ १२.३२९.७६ ॥
この見識の方法をよく知り、此の世で自らの法を正しく行う人は、来世においても幸福を得る。
12.329.77
न देहभेदे मरणं विजानतां ।
न च प्रणाशः स्वनुपालिते पथि।
धर्मं हि यो बर्धयते स पण्डितो ।
य एव धर्माच्च्यवते स दह्यते ॥ १२.३२९.७७ ॥
知る者にとって、身体が壊れても死はなく、よく守られた道を歩む者にも滅びはない。法を育てる者こそ賢者であり、法から離れる者は焼かれる。
12.329.78
प्रयुक्तयोः कर्मपथि स्वकर्मणोः ।
फलं प्रयोक्ता लभते यथाविधि।
निहीनकर्मा निरयं प्रपद्यते ।
त्रिविष्टपं गच्छति धर्मपारगः ॥ १२.३२९.७८ ॥
行為の道にそれぞれ自らの業に従事する二者のうち、行為する者は規則に従って果報を得る。卑しい行いをした者は地獄へ行き、ダルマに通達した者は天界へ行く。
12.329.79
सोपानभूतं स्वर्गस्य मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
तथाऽऽत्मानं समादध्याद्धश्यते न पुनर्यथा ॥ १२.३२९.७९ ॥
天界への階段である得難い人身を得たなら、再び堕ちないよう自らを確立すべきである。
12.329.80
यस्य नोत्क्रामति मतिः स्वर्गमार्गानुसारिणी ।
तमाहुः पुण्यकर्माणमशोच्यं मित्रबान्धवैः ॥ १२.३२९.८० ॥
天界への道に従う心が離れることのない者を、功徳ある行いの人と言い、友や親族は彼のために嘆くべきでない。
12.329.81
यस्य नोपहता बुद्धिर्निश्चये ह्यवलम्बते ।
स्वर्गे कृतावकाशस्य नास्ति तस्य महद्भयम् ॥ १२.३२९.८१ ॥
決意において知性が損なわれず堅く保たれ、天界に居場所を作った者には、大きな恐れはない。
12.329.82
तपोवनेषु ये जातास्तत्रैव निधनं गताः ।
तेषामल्पतरो धर्मः कामभोगानजानताम् ॥ १२.३२९.८२ ॥
苦行の森に生まれ、そこで死んだ者の法は、欲楽を知らぬ者に比べてはるかに少ない。
12.329.83
यस्तु भोगान्परित्यज्य शरीरेण तपश्चरेत् ।
न तेन किंचिन्न प्राप्तं तन्मे बहुमतं फलम् ॥ १२.३२९.८३ ॥
しかし、快楽を捨てて身体で苦行する者は、たとえ何も得られなくても、その果報を私は大いに尊ぶ。
12.329.84
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
अनागतान्यतीतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ १२.३२९.८४ ॥
幾千もの父母、幾百もの息子と妻たち、まだ来ていない者も既に去った者も——彼らは誰のものか。おまえのものか、誰か他の者のものか、それとも我々のものか。
12.329.85
अहमेको न मे कश्चिन्नाहमन्यस्य कस्यचित् ।
न तं पश्यामि यस्याहं तन्न पश्यामि यो मम ॥ १२.३२९.८५ ॥
私はひとりである。私のものは誰もおらず、私も他の誰のものでもない。私が属する相手を私は見ず、私のものである者も見ない。
12.329.86
न तेषां भवता कार्यं न कार्यं तव तैरपि ।
स्वकृतैस्तानि जातानि भवांश्चैव गमिष्यति ॥ १२.३२९.८६ ॥
おまえは彼らに対して義務がなく、彼らもおまえに対して義務はない。彼らは自らの行為によって生まれたのであり、おまえもまた必ず去って行くのだ。
12.329.87
इह लोके हि धनिना परोऽपि स्वजनायते ।
स्वजनस्तु दरिद्राणां जीवतामपि नश्यति ॥ १२.३२९.८७ ॥
この世では、富める者にとっては他人さえ親族のようになるが、貧しき者にとっては生きている親族さえ失われてしまう。
12.329.88
संचिनोत्यशुभं कर्म कलत्रापेक्षया नरः ।
ततः क्लेशमवाप्नोति परत्रेह तथैव च ॥ १२.३२९.८८ ॥
人は妻のために不吉な行為を積み重ね、やがてこの世でも来世でも苦しみを得る。
12.329.89
पश्यति च्छिन्नभूतं हि जीवलोकं स्वकर्मणा ।
तत्कुरुष्व तथा पुत्र कृत्स्नं यत्समुदाहृतम् ॥ १२.३२९.८९ ॥
彼は生ける世界が自らの行為によって断ち切られた存在の世界であるのを見るのだ。ゆえに、わが子よ、説かれたことをすべて行え。
12.329.90
तदेतत्संप्रदृश्यैव कर्म भूमिं प्रपश्यतः ।
शुभान्याचरितव्यानि परलोकमभीप्सता ॥ १२.३२९.९० ॥
これを明らかに見て、地上の行為を見つめ、来世を望む者は善行を行うべきである。
12.329.91
मासर्तुसंज्ञापरिवर्तकेन ।
सूर्याग्निना रात्रिदिवेन्धनेन।
स्वकर्मनिष्ठाफलसाक्षिकेण ।
भूतानि कालः पचति प्रसह्य ॥ १२.३२९.९१ ॥
月と季節の名を変える時、太陽を火とし、昼夜を薪とし、自らの行為の果を証人とする時が、力ずくで生き物を煮るのである。
12.329.92
धनेन किं यन्न ददाति नाश्नुते ।
बलेन किं येन रिपुं न बाधते।
श्रुतेन किं येन न धर्ममाचरे ।
त्किमात्मना यो न जितेन्द्रियो वशी ॥ १२.३२९.९२ ॥
与えもせず享受もしない富に何の意味があろう。敵を苦しめられない力に何の意味があろう。ダルマを実践させない学問に何の意味があろう。感官を制して自らを治めない自己に何の意味があろう。
12.329.93
इदं द्वैपायनवचो हितमुक्तं निशम्य तु ।
शुको गतः परित्यज्य पितरं मोक्षदैशिकम् ॥ १२.३२९.९३ ॥
ドヴァイパーヤナのこの有益な言葉を聞いて、シュカは解脱を教える父を捨てて去っていった。