മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.329
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.329.1
कथं निर्वेदमापन्नः शुको वैयासकिः पुरा ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३२९.१ ॥
മുൻകാലത്ത് വ്യാസപുത്രനായ ശുകൻ എങ്ങനെ വൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ചു? ഇത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
12.329.2
प्राकृतेनैव वृत्तेन चरन्तमकुतोभयम् ।
अध्याप्य कृत्स्नं स्वाध्यायमन्वशाद्वै पिता सुतम् ॥ १२.३२९.२ ॥
സാധാരണ പെരുമാറ്റത്തോടെ എവിടെനിന്നും ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന മകനെ, പിതാവ് സമ്പൂർണ സ്വാധ്യായം പഠിപ്പിച്ച് ഉപദേശിച്ചു.
12.329.3
धर्मं पुत्र निपेवस्व सुतीक्ष्णौ च हिमातपौ ।
क्षुत्पिपासे च वायुं च जय नित्यं जितेन्द्रियः ॥ १२.३२९.३ ॥
മകനേ, ധർമ്മം പാലിക്കുക; കഠിനമായ തണുപ്പും ചൂടും വിശപ്പും ദാഹവും കാറ്റും സഹിക്കുക. എപ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനായിരിക്കുക.
12.329.4
सत्यमार्जवमक्रोधमनसूयां दमं तपः ।
अहिंसां चानृशंस्यं च विधिवत्परिपालय ॥ १२.३२९.४ ॥
സത്യം, ആർജവം, ക്രോധമില്ലായ്മ, അസൂയയില്ലായ്മ, ദമം, തപസ്സ്, അഹിംസ, ദയ—ഇവ വിധിപ്രകാരം പാലിക്കുക.
12.329.5
सत्ये तिष्ठ रतो धर्मे हित्वा सर्वमनार्जवम् ।
देवतातिथिशेषेण यात्रां प्राणस्य संलिह ॥ १२.३२९.५ ॥
സത്യത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുക, ധർമ്മത്തിൽ രമിക്കുക; എല്ലാ വക്രതയും ഉപേക്ഷിക്കുക. ദേവന്മാർക്കും അതിഥികൾക്കും ശേഷിച്ചതുകൊണ്ടു മാത്രം ജീവയാത്ര നടത്തുക.
12.329.6
फेनमात्रोपमे देहे जीवे शकुनिवत्स्थिते ।
अनित्ये प्रियसंवासे कथं स्वपिषि पुत्रक ॥ १२.३२९.६ ॥
ഈ ശരീരം വെറും നുരയ്ക്ക് തുല്യം; ജീവൻ പക്ഷിയെപ്പോലെ അതിൽ വസിക്കുന്നു. പ്രിയരോടൊത്തുള്ള വാസവും അനിത്യമാണ്; മകനേ, നീ എങ്ങനെ ഉറങ്ങുന്നു?
12.329.7
अप्रमत्तेषु जाग्रत्सु नित्ययुक्तेषु शत्रुषु ।
अन्तरं लिप्यमानेषु बालस्त्वं नावबुध्यसे ॥ १२.३२९.७ ॥
ജാഗ്രതയുള്ളവരും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരും എപ്പോഴും സന്നദ്ധരുമായ ശത്രുക്കൾക്കിടയിൽ, അവർ അവസരം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, നീ കുട്ടിയെപ്പോലെ അത് അറിയുന്നില്ല.
12.329.8
अहःसु गण्यमानेषु क्षीयमाणे तथाऽऽयुषि ।
जीविते लिख्यमाने च किमुत्थाय न धावसि ॥ १२.३२९.८ ॥
ദിവസങ്ങൾ എണ്ണപ്പെടുമ്പോൾ, ആയുസ്സ് ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, ജീവിതം എഴുതപ്പെടുമ്പോൾ, നീ എഴുന്നേറ്റ് ഓടാത്തതെന്തുകൊണ്ട്?
12.329.9
ऐहलौकिकनीहन्ते मांसशोणितवर्धनम् ।
पारलौकिककार्येषु प्रसुप्ता भृशनास्तिकाः ॥ १२.३२९.९ ॥
ഇഹലോകത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നവർ, മാംസവും രക്തവും വർധിപ്പിക്കുന്നത് തേടുന്നവർ, പരലോക കാര്യങ്ങളിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നവർ, തീവ്ര നാസ്തികർ.
12.329.10
धर्माय येऽभ्यसूयन्ति बुद्धिमोहान्विता नराः ।
अपथा गच्छतां तेषामनुयाताऽपि पीड्यते ॥ १२.३२९.१० ॥
ബുദ്ധിമോഹം നിറഞ്ഞ മനുഷ്യർ ധർമ്മത്തെ നിന്ദിക്കുന്നു. അവർ തെറ്റായ വഴിയിൽ നടക്കുന്നു; അവരെ പിന്തുടരുന്നവരും ദുഃഖിക്കുന്നു.
12.329.11
ये तु तुष्टाः श्रुतिपरा महात्मानो महाबलाः ।
धर्म्यं पन्थानमारूढास्तानुपास्स्व च पृच्छ च ॥ १२.३२९.११ ॥
സംതൃപ്തരായ, ശ്രുതിയിൽ നിരതരായ, മഹാത്മാക്കളായ, മഹാബലശാലികളായ, ധർമ്മപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ — അവരെ സേവിക്കുക, അവരോട് ചോദിക്കുക.
12.329.12
उपधार्य मतं तेषां बुधानां धर्मदर्शिनाम् ।
नियच्छ परया बुद्ध्या चित्तमुत्पथगामि वै ॥ १२.३२९.१२ ॥
ധർമ്മദർശികളായ ആ ജ്ഞാനികളുടെ അഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കി, തെറ്റായ വഴിയിൽ പോകുന്ന മനസ്സിനെ പരമബുദ്ധികൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കുക.
12.329.13
आद्यकालिकया बुद्ध्या दूरेश्च इति निर्भयाः ।
सर्वभक्ष्या न पश्यन्ति कर्मभूमिमचेतसः ॥ १२.३२९.१३ ॥
ആദികാലികമായ ബുദ്ധിയാൽ ദൂരത്തെ നോക്കി നിർഭയരായി, എല്ലാം ഭക്ഷിക്കുന്നവർ കർമഭൂമി കാണുന്നില്ല; അവർ അചേതനരാണ്.
12.329.14
धर्मं निःश्रेणिमास्थाय किंचित्किंचित्समारुह ।
कोशकारवदात्मानं वेष्टयन्नावबुध्यसे ॥ १२.३२९.१४ ॥
ധർമമെന്ന ഗോവണിയിൽ കയറി ക്രമേണ മുകളിലേക്ക് കയറുക; പട്ടുപുഴുവിനെപ്പോലെ സ്വയം ചുറ്റിപ്പിണഞ്ഞ് നീ അറിയുന്നില്ല.
12.329.15
नास्तिकं भिन्नमर्यादं कूलपातमिव स्थितम् ।
वामतः कुरु विस्रब्धो नरं वेणुमिवोद्धृतम् ॥ १२.३२९.१५ ॥
നാസ്തികനും മര്യാദ തകർന്നവനും നദീതീരം ഇടിയുന്നതുപോലെ നിൽക്കുന്നവനുമായവനിൽ നിന്ന് നിർഭയനായി ഇടത്തേക്ക് മാറുക; പിഴുത മുളംകമ്പുപോലെ.
12.329.16
कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् ।
नावं धृतिमयीं कृत्वा जन्मदुर्गाणि संतर ॥ १२.३२९.१६ ॥
കാമക്രോധമാകുന്ന മുതലകൾ നിറഞ്ഞ, പഞ്ചേന്ദ്രിയജലമുള്ള നദിയെ, ധൈര്യമാകുന്ന തോണിയാക്കി, ജന്മദുർഗ്ഗങ്ങളെ കടക്കുക.
12.329.17
मृत्युनाऽभ्याहते लोके जरया परिपीडिते ।
अमोघासु पतन्तीषु धर्मयानेन संतर ॥ १२.३२९.१७ ॥
മരണത്താൽ ആഹതമായും വാർദ്ധക്യത്താൽ പീഡിതമായും ഉള്ള ഈ ലോകത്തിൽ, പിഴയ്ക്കാത്ത അമ്പുകൾ വീഴുമ്പോൾ ധർമയാനത്താൽ കടക്കുക.
12.329.18
तिष्ठन्तं च शयानं च मृत्युरन्वेषते यदा ।
निर्वृत्तिं लभते कस्मादकस्मान्मृत्युनाऽशितः ॥ १२.३२९.१८ ॥
നിൽക്കുന്നവനെയും കിടക്കുന്നവനെയും മരണം അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ശാന്തി നേടും? പെട്ടെന്ന് മരണത്താൽ വിഴുങ്ങപ്പെട്ടവൻ എങ്ങനെ?
12.329.19
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् ।
वृकीवोरणमासाद्य मृत्युरादायं गच्छति ॥ १२.३२९.१९ ॥
ആഗ്രഹങ്ങൾ സഞ്ചയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന, ഒരിക്കലും തൃപ്തി വരാത്ത ഇവനെ, പെൺചെന്നായ ആടിനെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ മൃത്യു പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.329.20
क्रमशः संचितशिखो धर्मबुद्धिमयो महान् ।
अन्धकारे प्रवेष्टव्ये दीपो यत्नेन धार्यताम् ॥ १२.३२९.२० ॥
ക്രമേണ ജ്വാല സഞ്ചയിച്ച, ധർമബുദ്ധികൊണ്ടു നിറഞ്ഞ മഹത്തായ ദീപത്തെ, ഇരുട്ടിലേക്കു കടക്കേണ്ടിവരുമ്പോൾ യത്നത്തോടെ പിടിച്ചുനിർത്തണം.
12.329.21
संपतन्देहजालानि कदाचिदिह मानुषे ।
ब्राह्मण्यं लभते जन्तुस्तत्पुत्र परिपालय ॥ १२.३२९.२१ ॥
ദേഹജാലങ്ങളിൽ വീണുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ചിലപ്പോൾ ഈ മനുഷ്യജന്മത്തിൽ ജീവി ബ്രാഹ്മണ്യം നേടുന്നു; അതിനാൽ, മകനേ, അതിനെ പരിപാലിക്കുക.
12.329.22
ब्राह्मणस्य तु देहोऽयं न कामार्थाय जायते ।
इह क्लेशाय तपसे प्रेत्य त्वनुपमं सुखम् ॥ १२.३२९.२२ ॥
ബ്രാഹ്മണന്റെ ഈ ദേഹം കാമത്തിനോ ധനത്തിനോ വേണ്ടി ജനിക്കുന്നില്ല; ഇവിടെ അത് ക്ലേശത്തിനും തപസ്സിനും; മരണശേഷം ഒപ്പമില്ലാത്ത സുഖത്തിനും.
12.329.23
ब्राह्मण्यं बहुभिरवाप्यते तपोभि ।
स्तल्लब्ध्वा न रतिपरेण हेलितव्यम्।
स्वाध्याये तपसि दमे च नित्ययुक्तः ।
मोक्षार्थी कुशलपरः सदा यतस्व ॥ १२.३२९.२३ ॥
ബ്രാഹ്മണ്യം പല തപസ്സുകൾകൊണ്ടാണ് ലഭിക്കുന്നത്. അതു നേടിയശേഷം സുഖാസക്തനായവൻ അതിനെ അവഗണിക്കരുത്. സ്വാധ്യായം, തപസ്സ്, ദമം എന്നിവയിൽ എപ്പോഴും മുഴുകി, മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച്, ശുഭത്തിൽ തത്പരനായി എപ്പോഴും യത്നിക്കുക.
12.329.24
अव्यक्तप्रकृतिरयं कलाशरीरः ।
सूक्ष्मात्मा क्षणत्रुटिका निमेषरोमा।
यानेतत्समबलशुक्लकृष्णनेत्रो ।
मासाङ्गो द्रवति वयोहयो नराणाम् ॥ १२.३२९.२४ ॥
അവ്യക്ത സ്വഭാവമുള്ളതും, കലാശരീരമുള്ളതും, സൂക്ഷ്മ ആത്മാവുള്ളതും, ക്ഷണങ്ങളും ത്രുടികളും അംഗങ്ങളായുള്ളതും, നിമേഷങ്ങൾ രോമമായുള്ളതും, തുല്യബലമുള്ള വെളുപ്പും കറുപ്പുമായ കണ്ണുകളുള്ളതും, മാസങ്ങൾ അവയവങ്ങളായുള്ളതുമായ ഈ വയസ്സെന്ന കുതിര മനുഷ്യർക്കായി ഓടുന്നു.
12.329.25
तं दृष्ट्वा प्रसृतमजस्रमुग्रवेगं ।
गच्छन्तं सततमिहान्ववेक्षमाणम्।
यक्षुस्ते यदि न परप्रणेतृनेयं ।
धर्मे ते रमतु मनः परं निशाम्य ॥ १२.३२९.२५ ॥
നിരന്തരം വ്യാപിക്കുന്നതും ഉഗ്രവേഗമുള്ളതും ഇവിടെ തുടർച്ചയായി സഞ്ചരിക്കുന്നതുമായതിനെ കണ്ട്, മറ്റൊരാളാൽ നയിക്കപ്പെടാത്തത് എന്താണെന്ന് അറിയാൻ നിനക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, പരമത്തെ മനസ്സിലാക്കി നിന്റെ മനസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ രമിക്കട്ടെ.
12.329.26
येऽमी तु प्रचलितधर्मकामवृत्ताः ।
क्रोशन्तः सततमनिष्टसंप्रयोगात्।
क्लिश्यन्तः परिगतवेदनाशरीरा ।
बह्वीभिः सुभृशमधर्मवागुराभिः ॥ १२.३२९.२६ ॥
എന്നാൽ ധർമ്മത്തിൽ നിന്നും കാമത്തിൽ നിന്നും തെറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, അനിഷ്ടവുമായുള്ള സംയോഗം കാരണം നിരന്തരം നിലവിളിച്ച് ക്ലേശിക്കുന്നു; വേദനയാൽ മൂടപ്പെട്ട ശരീരങ്ങളോടെ, പല അധർമ്മക്കുരുക്കുകളിൽ അതിയായി കുടുങ്ങുന്നു.
12.329.27
राजा सदा धर्मपरः शुभाशुभस्य गोप्ता ।
समीक्ष्य सुकृतिनां दधाति लोकान्।
बहुविधमपि चरति प्रविशति ।
सुखमनुपगतं निरवद्यम् ॥ १२.३२९.२७ ॥
ധർമ്മത്തിൽ എപ്പോഴും മുഴുകിയ രാജാവ് ശുഭാശുഭങ്ങളുടെ രക്ഷകനാണ്; പുണ്യവാന്മാരെ കണ്ട് അവർക്ക് ലോകങ്ങൾ നൽകുന്നു. അവൻ പലവിധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, ഇതുവരെ ലഭിക്കാത്ത കുറ്റമറ്റ സുഖത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.329.28
श्वानो भीषणकाया अयोमुखानि वयांसि ।
बलगृध्रकुररपक्षिणां च संघातम्।
नरकदने रुधिरपा गुरुवचन ।
नुदमुपरतं विशन्त्यसन्तः ॥ १२.३२९.२८ ॥
ഭയങ്കര ശരീരമുള്ള നായ്ക്കൾ, ഇരുമ്പുകൊക്കുള്ള പക്ഷികൾ, ബലവാന്മാരായ കഴുകന്മാർ, കുരരങ്ങൾ മറ്റ് പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങൾ; നരകപീഡയിൽ രക്തം കുടിക്കുന്നവർ; ഗുരുവചനത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റപ്പെട്ടവർ—ഇത്തരം ദുഷ്ടന്മാർ അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.329.29
मर्यादा नियताः स्वयम्भुवा य इहेमाः ।
प्रभिनत्ति दश गुणा मनोऽनुगत्वात्।
निवसति भृशमसुखं पितृविषय ।
विपिनमवगाह्य स पापः ॥ १२.३२९.२९ ॥
സ്വയംഭൂ ഇവിടെ നിശ്ചയിച്ച ഈ മര്യാദകളെ ആരു ലംഘിക്കുന്നുവോ, മനസ്സിനെ പിന്തുടരുന്നതിനാൽ അവന്റെ പത്തു ഗുണങ്ങളും നശിക്കുന്നു. ആ പാപി പിതൃലോകത്തിലെ ഒരു വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അതിയായ ദുഃഖത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
12.329.30
यो लुब्ध सुभृशं प्रियानृतश्च मनुष्यः ।
सततनिकृतिवञ्चनाभिरतिः स्यात्।
उपनिधिभिरसुखकृत्स परमनिरयगो ।
भृशमसुखमनुभवति दुष्कृतकर्मा ॥ १२.३२९.३० ॥
അത്യന്തം ലോഭിയും പ്രിയമുള്ള അസത്യം പറയുന്നവനും നിരന്തരം വഞ്ചനയിലും കബളിപ്പിക്കലിലും രമിക്കുന്നവനുമായ മനുഷ്യൻ, നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ദുഃഖം വരുത്തി, ദുഷ്കർമ്മിയായി പരമനരകത്തിൽ ചെന്ന് അത്യന്തം ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
12.329.31
उष्णां वैतरणीं महानदीमव ।
गाढोऽसिपत्रवनभिन्नगात्रः।
परशुवनशयोनिपतितो ।
वसति च महानिरये भृशार्तः ॥ १२.३२९.३१ ॥
അവൻ ചൂടുള്ള വൈതരണി എന്ന മഹാനദിയിൽ മുങ്ങുന്നു; വാളിലയുടെ വനത്തിൽ അവന്റെ ശരീരം തുളയ്ക്കപ്പെടുന്നു; കോടാലി വനത്തിൽ വീണു കിടക്കുന്നു; അത്യന്തം വേദനയോടെ മഹാനരകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
12.329.32
महापादनि कत्थसे न चाप्यवेक्षसे परम् ।
चिरस्य मृत्युकारिकामनागतां न बुध्यसे ॥ १२.३२९.३२ ॥
നീ നിന്റെ വലിയ പാദങ്ങളെക്കുറിച്ച് അഹങ്കരിക്കുന്നു, പക്ഷേ മുന്നോട്ട് നോക്കുന്നില്ല; വളരെക്കാലമായി വരാനിരിക്കുന്ന മരണകാരണം നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
12.329.33
प्रयस्यतां किमास्यते समुत्थितं महद्भयम् ।
अतिप्रमार्थि दारुणं सुखस्य संविधीयताम् ॥ १२.३२९.३३ ॥
ശ്രമിക്കൂ, എന്തിനാണ് ഇരിക്കുന്നത്? വലിയ ഭയം ഉയർന്നിരിക്കുന്നു; അത് സുഖത്തെ അത്യന്തം നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായതാണ്; സുഖത്തിനായി ക്രമീകരണം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
12.329.34
पुरा मृतः प्रणीयसे यमस्य राजशासनात् ।
त्वमन्तकाय दारुणैः प्रयत्नमार्जवे कुरु ॥ १२.३२९.३४ ॥
മുമ്പേ മരിച്ചവനെപ്പോലെ യമന്റെ രാജശാസനത്താൽ നീ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; നീ അന്തകനുവേണ്ടി (യമനുവേണ്ടി) ഋജുവായി ഭയങ്കരമായ പ്രയത്നം ചെയ്യുക.
12.329.35
पुरा समूलबान्धवं प्रभुर्हरत्यदुःखवित् ।
कियत्तवेह जीवितं यमे न चास्ति वारकः ॥ १२.३२९.३५ ॥
മുമ്പേ പ്രഭു (യമൻ) ദുഃഖമറിയാതെ വേരോടെ ബന്ധുക്കളെ കൊണ്ടുപോകുന്നു; ഇവിടെ നിന്റെ ജീവിതം എത്രയാണ്? യമന്റെ മുന്നിൽ തടയുന്നവനുമില്ല.
12.329.36
पुरा विवाति मारुतो यमस्य यः पुरःसरः ।
पुरैक एव नीयसे कुरुष्व सांपरायिकम् ॥ १२.३२९.३६ ॥
യമന്റെ മുന്നിൽ നടക്കുന്ന കാറ്റ് ഇതിനകം വീശുന്നു. നീ ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ കൊണ്ടുപോകപ്പെടും; അതിനാൽ പരലോകത്തിനുവേണ്ടി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുക.
12.329.37
पुरा स एक एव ते प्रवाति मारुतोऽन्तकः ।
पुरा च विभ्रमन्ति ते दिशो महाभयागमे ॥ १२.३२९.३७ ॥
ആ അന്തകവായു ഇതിനകം നിനക്കായി വീശുന്നു. വലിയ ഭയം വരുമ്പോൾ നിന്റെ ദിക്കുകൾ അലഞ്ഞുപോകുന്നു.
12.329.38
श्रुतिश्च सन्निरुध्यते पुरा तवेह पुत्रक ।
समाकुलस्य गच्छतः समाधिमुत्तमं कुरु ॥ १२.३२९.३८ ॥
മകനേ, ഇവിടെ നിന്റെ ശ്രവണശക്തി ഇതിനകം തടസ്സപ്പെടുന്നു. കലങ്ങിപ്പോകുന്ന നീ ഉത്തമമായ സമാധി നേടുക.
12.329.39
शुभाशुभे पुरा कृते प्रमादकर्मविप्लुते ।
स्मरन्पुराऽनुतप्यसे निधत्स्व केवलं निधिम् ॥ १२.३२९.३९ ॥
മുമ്പ് ചെയ്ത ശുഭാശുഭകർമ്മങ്ങൾ അശ്രദ്ധാകർമ്മങ്ങളാൽ കലങ്ങിയവയാണ്; അവയെ ഓർത്ത് നീ മുമ്പേ അനുതപിക്കും. ഒരേയൊരു നിധി മാത്രം സൂക്ഷിക്കുക.
12.329.40
पुरा जरा कलेवरं विजर्झरीकरोति ते ।
बलाङ्गरूपहारिणी निधत्स्व केवलं निधिम् ॥ १२.३२९.४० ॥
വാർദ്ധക്യം നിന്റെ ശരീരത്തെ ഇതിനകം ജീർണ്ണമാക്കുന്നു; അത് ബലവും അവയവങ്ങളും രൂപവും അപഹരിക്കുന്നു. ഒരേയൊരു നിധി സൂക്ഷിക്കുക.
12.329.41
पुरा शरीरमन्तको भिनत्ति रोगसायकैः ।
प्रसह्य जीवितक्षये तपो महत्समारभ ॥ १२.३२९.४१ ॥
അന്തകൻ നിന്റെ ശരീരത്തെ രോഗബാണങ്ങളാൽ ഇതിനകം തുളയ്ക്കുന്നു. ജീവിതം ക്ഷയിക്കുംമുമ്പേ ശക്തിയോടെ മഹത്തായ തപസ്സ് ആരംഭിക്കുക.
12.329.42
पुरा वृका भयंकरा मनुष्यदेहगोचराः ।
अभिद्रवन्ति सर्वतो यतस्व पुण्यशीलने ॥ १२.३२९.४२ ॥
മുൻപ് മനുഷ്യശരീരങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ വരുന്ന ഭയങ്കരമായ ചെന്നായ്ക്കൾ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പാഞ്ഞടുക്കുന്നു. ഓ പുണ്യശീലാ, പരിശ്രമിക്കുക.
12.329.43
पुरान्धकारमेककोऽनुपश्यसि त्वरस्व वै ।
पुरा हिरण्मयान्नगान्निरीक्षसेऽद्रिमूर्धनि ॥ १२.३२९.४३ ॥
മുൻപ് നീ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരുട്ടു കാണുന്നു, അതുകൊണ്ട് വേഗം ചെയ്യുക. മുൻപ് പർവതശിഖരത്തിൽ സ്വർണ്ണമലകൾ നീ കാണുന്നു.
12.329.44
पुरा कुसङ्गतानि ते सुहृन्मुखाश्च शत्रवः ।
विचालयन्ति दर्शनाद्धटस्व पुत्र यत्परम् ॥ १२.३२९.४४ ॥
മുൻപ് നിന്റെ ദുഃസംഗങ്ങളും സുഹൃത്തിന്റെ മുഖമുള്ള ശത്രുക്കളും നിന്നെ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് ഇളക്കുന്നു. ഓ പുത്രാ, പരമമായതിനായി പരിശ്രമിക്കുക.
12.329.45
धनस्य यस्य राजतो भयं न चास्ति चोरतः ।
मृतं च यन्न मुञ्चति समार्जयस्व तद्धनम् ॥ १२.३२९.४५ ॥
ഏത് ധനത്തിൽ നിന്ന് രാജാവിൽ നിന്നോ കള്ളന്മാരിൽ നിന്നോ ഭയമില്ലയോ, മരണസമയത്തും ഏതു വിടുന്നില്ലയോ, ആ ധനം നന്നായി സമ്പാദിക്കുക.
12.329.46
न तत्र संविभज्यते स्वकर्मभिः परस्परम् ।
यदेव यस्य यौतकं तदेव तत्र सोऽश्नृते ॥ १२.३२९.४६ ॥
അവിടെ സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ പരസ്പരം പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നില്ല. ആരുടേതാണോ അതുതന്നെ അവിടെ അയാൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
12.329.47
परत्र तेन जीव्यते तदेव पुत्र जीयताम् ।
धनं यदक्षरं ध्रुवं समार्जयस्व तत्स्वयम् ॥ १२.३२९.४७ ॥
പരലോകത്ത് അതുകൊണ്ടാണ് ജീവിതം നടക്കുന്നത്. ഓ പുത്രാ, അതുതന്നെ നേടപ്പെടട്ടെ. നശിക്കാത്തതും സ്ഥിരവുമായ ആ ധനം നീ തന്നെ നന്നായി സമ്പാദിക്കുക.
12.329.48
न यावदेव पच्यते महाजनस्य यावकम् ।
अपक्व एव यावके पुरा प्रलीयते त्वरम् ॥ १२.३२९.४८ ॥
ഒരു മഹാജനത്തിന്റെ യവക്കഞ്ഞി വേവുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ, വേകാത്ത ആ കഞ്ഞിയിൽത്തന്നെ അത് വേഗം നശിച്ചുപോകുന്നു.
12.329.49
न मातृपुत्रबान्धवा न संस्तुतः प्रियो जनः ।
अनुव्रजन्ति संकटे व्रजन्तमेकपातिनम् ॥ १२.३२९.४९ ॥
അമ്മയും മക്കളും ബന്ധുക്കളും പരിചിതരും പ്രിയരും ആരും, കഷ്ടകാലത്ത് ഒറ്റയ്ക്ക് പോകുന്നവന്റെ പിന്നാലെ പോകുന്നില്ല.
12.329.50
यदेव कर्म केवलं पुराकृतं शुभाशुभम् ।
तदेव पुत्र यौतकं भवत्यमुत्र गच्छतः ॥ १२.३२९.५० ॥
മകനേ, മുൻപു ചെയ്ത ശുഭാശുഭകർമ്മമേ മാത്രം, പരലോകം പോകുന്നവനോടൊപ്പം പോകുന്ന കൂട്ടായി ഭവിക്കുന്നു.
12.329.51
हिरण्यरत्नसंचयाः शुभाशुभेन संचिताः ।
न तस्य देहसंक्षये भवन्ति कार्यसाधकाः ॥ १२.३२९.५१ ॥
ശുഭാശുഭകർമ്മങ്ങളാൽ സഞ്ചയിച്ച സ്വർണ്ണവും രത്നസമ്പത്തും, ദേഹം നശിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ കാര്യം സാധിപ്പിക്കുന്നവയല്ല.
12.329.52
न पुत्र शान्तिरस्ति ते कृताकृतस्य कर्मणः ।
न साक्षिकोऽऽत्मना समो नृणामिहास्ति कश्चन ॥ १२.३२९.५२ ॥
മകനേ, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ കർമ്മത്തിന് നിനക്ക് ശാന്തിയില്ല; മനുഷ്യർക്ക് ഇവിടെ സ്വന്തം ആത്മാവിന് തുല്യനായ സാക്ഷി മറ്റാരുമില്ല.
12.329.53
मनुष्यदेहशून्यकं भवत्यमुत्र गच्छतः ।
प्रविश्य बुद्धिचक्षुषा प्रदृश्यते हि सर्वशः ॥ १२.३२९.५३ ॥
മനുഷ്യദേഹം വിട്ട് പരലോകം പോകുന്നവന് അത് പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ബുദ്ധിയാകുന്ന കണ്ണിനാൽ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച് അത് സർവ്വമായും കാണപ്പെടുന്നു.
12.329.54
इहाग्निसूर्यवायवः शरीरमाश्रितास्त्रयः ।
त एव तस्य साक्षिणो भवन्ति धर्मदर्शिनः ॥ १२.३२९.५४ ॥
ഇവിടെ ശരീരത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന അഗ്നി, സൂര്യൻ, വായു ഈ മൂവരും അവന്റെ സാക്ഷികളാകുന്നു; അവർ ധർമ്മം കാണുന്നവരാണ്.
12.329.55
अहनिंशेषु सर्वतः स्पृशत्सु सर्वचारिषु ।
प्रकाशगूढवृत्तिषु स्वधर्ममेव पालय ॥ १२.३२९.५५ ॥
പകലിലും രാത്രിയിലും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച്, സഞ്ചരിക്കുന്ന സർവജീവികളുടെ ഇടയിൽ, പ്രകടമോ രഹസ്യമോ ആയ പെരുമാറ്റമുള്ളവർക്കിടയിൽ, നിന്റെ സ്വധർമ്മം തന്നെ പാലിക്കുക.
12.329.56
अनेकपारिपान्थके विरूपरौद्रमक्षिके ।
स्वमेव कर्म रक्ष्यतां स्वकर्म तत्र गच्छति ॥ १२.३२९.५६ ॥
പല വഴികളുള്ളതും ഭയങ്കരവും വികൃതവുമായ ഈച്ചകൾ നിറഞ്ഞതുമായ ആ സ്ഥലത്ത്, സ്വന്തം കർമ്മം തന്നെ രക്ഷിക്കുക; അവിടെ സ്വകർമ്മമാണ് കൂടെ പോകുന്നത്.
12.329.57
न तत्र संविभज्यते स्वकर्मभिः परस्परम् ।
तथा कृतं स्वकर्मजं तदेव भुज्यते फलम् ॥ १२.३२९.५७ ॥
അവിടെ സ്വകർമ്മങ്ങളാൽ ഫലം പരസ്പരം പങ്കിടപ്പെടുന്നില്ല; ചെയ്ത, സ്വകർമ്മത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ആ ഫലം തന്നെയാണ് അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നത്.
12.329.58
यथाऽप्सरोगणाः फलं सुखं महर्षिभिः सह ।
तथाऽऽप्नुवन्ति कर्मजं विमानकामगामिनः ॥ १२.३२९.५८ ॥
അപ്സരസ്സുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ മഹർഷിമാരോടൊപ്പം കർമ്മജന്യമായ ഫലവും സുഖവും നേടുന്നതുപോലെ, ഇഷ്ടവിമാനങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ കർമ്മജമായതു നേടുന്നു.
12.329.59
यथेह यत्कृतं शुभं विपाप्मभिः कृतात्मभिः ।
तदाप्नुवन्ति मानवास्तथा विशुद्धयोनयः ॥ १२.३२९.५९ ॥
ഇവിടെ പാപരഹിതരും സംയമമുള്ള മനസ്സുള്ളവരും ചെയ്ത ശുഭകർമ്മം ഏതോ, അതുതന്നെ വിശുദ്ധജന്മമുള്ള മനുഷ്യർ നേടുന്നു.
12.329.60
प्रजापतेः सलोकतां बृहस्पतेः शतक्रतोः ।
व्रजन्ति ते परां गतिं गृहस्थधर्मसेतुभिः ॥ १२.३२९.६० ॥
അവർ പ്രജാപതി, ബൃഹസ്പതി, ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) എന്നിവരുടെ ലോകത്തിലെ സാമീപ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ഗൃഹസ്ഥധർമ്മമെന്ന പാലങ്ങളിലൂടെ അവർ പരമഗതിയിലേക്ക് പോകുന്നു.
12.329.61
सहस्रशोऽप्यनेकशः प्रवक्तुमुत्सहामहे ।
अबुद्धिमोहनं पुनः प्रभुस्तु तेन पावकः ॥ १२.३२९.६१ ॥
ആയിരം വിധത്തിലും അനേകം രീതികളിലും ഇത് പറയാൻ ഞങ്ങൾ ഉത്സുകരാണ്; അജ്ഞരെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രഭു തന്നെയാണ്, അവനാൽ തന്നെ അഗ്നി (പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു).
12.329.62
गता त्रिरष्टवर्षता ध्रुवोऽसि पञ्चविंशकः ।
कुरष्व धर्मसंचयं वयो हि तेऽतिवर्तते ॥ १२.३२९.६२ ॥
മൂന്ന് തവണ എട്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി, നീ തീർച്ചയായും ഇരുപത്തഞ്ച് (വയസ്സുള്ളവനാണ്); ധർമ്മസഞ്ചയം ചെയ്യുക, കാരണം നിന്റെ വയസ്സ് തീർച്ചയായും കടന്നുപോകുന്നു.
12.329.63
पुरा करोति सोऽन्तकः प्रमादगोमुखां चमूम् ।
यथागृहीतमुत्थितस्त्वरस्व धर्मपालने ॥ १२.३२९.६३ ॥
മുമ്പേ ആ അന്തകൻ (മരണം) പ്രമാദമുഖമുള്ള സേനയെ ഒരുക്കുന്നു; ആയുധമെടുത്തവനെപ്പോലെ എഴുന്നേറ്റ് ധർമ്മപാലനത്തിൽ ത്വരപ്പെടുക.
12.329.64
यथा त्वमेव पृष्ठतस्त्वमग्रतो गमिष्यसि ।
तथा गतिं गमिष्यतः किमात्मना परेण वा ॥ १२.३२९.६४ ॥
നീ ഇപ്പോൾ പിന്നിലായിരിക്കുന്നതുപോലെ, പിന്നീട് മുന്നിലേക്ക് പോകും; അതുപോലെ പോകാനിരിക്കുന്നവരുടെ ഗതിക്കു—സ്വയത്തിനോ, മറ്റൊരാൾക്കോ—എന്തു (ചെയ്യാനുണ്ട്)?
12.329.65
यदेकपातिनां सतां भवत्यमुत्र गच्छताम् ।
भयेषु सांपरायिकं निधत्स्व केवलं निधिम् ॥ १२.३२९.६५ ॥
ഒറ്റയ്ക്ക് വീഴുന്ന സജ്ജനങ്ങൾക്ക് പരലോകത്ത് (തുണ) ഉള്ളതിനാൽ, അവിടേക്ക് പോകുന്നവർക്ക് ഭയവേളകളിൽ ഉപകരിക്കുന്ന പരലോകസംബന്ധമായ ധനം മാത്രമാണ് ഏകനിധി; അത് സംഭരിക്കുക.
12.329.66
सतूलमूलबान्धवं प्रभुर्हरत्यसङ्गवान् ।
न सन्ति यस्य वारकाः कुरष्व धर्मसंनिधिम् ॥ १२.३२९.६६ ॥
തടയുന്നവരില്ലാത്ത ആ പ്രഭു വേരും ബന്ധുക്കളും സഹിതം എല്ലാം ആസക്തിയില്ലാതെ കൊണ്ടുപോകുന്നു; അതിനാൽ ധർമ്മത്തിൽ വാസമുറപ്പിക്കുക.
12.329.67
इदं निदर्शनं मया तवेह पुत्र संमतम् ।
स्वदर्शनानुपानतः प्रवर्णितं कुरुष्व तत् ॥ १२.३२९.६७ ॥
മകനേ, ഇവിടെ നിനക്കായി ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ ഉദാഹരണം സമ്മതമാണ്; നിന്റെ ആന്തരദർശനത്തിൽനിന്നുള്ള അനുമാനത്താൽ വിവരിച്ചത് നീ പാലിക്കുക.
12.329.68
ददाति यः स्वकर्मणा धनानि यस्यकस्यचित् ।
अबुद्धिमोहजैर्गुणैः स एक एव युज्यते ॥ १२.३२९.६८ ॥
സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ ആർക്കായാലും ധനം നൽകുന്നവൻ, അജ്ഞാനത്തിലും മോഹത്തിലും ജനിച്ച ഗുണങ്ങളാൽ ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ അതിൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു.
12.329.69
शुभं समस्तमश्नुते प्रकुर्वतः शुभाः क्रियाः ।
तदेतदर्थदर्शनं कृतज्ञमर्थसंहितम् ॥ १२.३२९.६९ ॥
ശുഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ സമ്പൂർണ്ണമായ ശുഭഫലം നേടുന്നു; ഈ അർത്ഥദർശനം കൃതജ്ഞവും അർത്ഥസമ്പന്നവുമാണ്.
12.329.70
निबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रतिः ।
छित्त्वैतां सुकृतो यान्ति नैनां छिदन्ति दुष्कृतः ॥ १२.३२९.७० ॥
ഗ്രാമത്തിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ ആസക്തിയാണ് ഈ ബന്ധിക്കുന്ന കയർ; ഇതു മുറിച്ച് സുകൃതികൾ പോകുന്നു, ദുഷ്കൃതികൾ ഇതു മുറിക്കുന്നില്ല.
12.329.71
किं ते धनेन किं बन्धुभिस्ते ।
किं ते पुत्रैः पुत्रक यो मरिष्यसि।
आत्मानमन्विच्छ गुहां प्रविष्टं ।
पितामहास्ते क्व गताश्च सर्वे ॥ १२.३२९.७१ ॥
നിനക്ക് ധനംകൊണ്ടെന്ത്, ബന്ധുക്കൾകൊണ്ടെന്ത്, മകനേ, നീ മരിക്കുമ്പോൾ പുത്രന്മാരെക്കൊണ്ടെന്ത്? ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ച ആത്മാവിനെ അന്വേഷിക്കുക; നിന്റെ പിതാമഹന്മാരെല്ലാം എവിടെപ്പോയി?
12.329.72
श्वः कार्यमद्ये कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् ।
न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वाऽस्य न वाऽकृतम् ॥ १२.३२९.७२ ॥
നാളത്തെ കർമ്മം ഇന്നു ചെയ്യണം, ഉച്ചയ്ക്കത്തേത് രാവിലെ ചെയ്യണം. മരണം അവന്റെ കർമ്മം ചെയ്തതോ ചെയ്യാത്തതോ എന്നു കാത്തിരിക്കുന്നില്ല.
12.329.73
अनुगम्य विनाशान्ते निवर्तन्ते ह बान्धवाः ।
अग्नौ प्रक्षिप्य पुरुषं ज्ञातयः सुहृदस्तथा ॥ १२.३२९.७३ ॥
നാശത്തിന്റെ അവസാനം വരെ പിന്തുടർന്ന് ബന്ധുക്കൾ മടങ്ങുന്നു; മനുഷ്യനെ അഗ്നിയിൽ വെച്ചശേഷം ജ്ഞാതികളും സുഹൃത്തുക്കളും അങ്ങനെതന്നെ മടങ്ങുന്നു.
12.329.74
नास्तिकान्निरनुक्रोशान्नरान्पापमते स्थितान् ।
वामतः कुरु विस्रब्धं परं प्रेप्सुरतन्द्रितः ॥ १२.३२९.७४ ॥
നാസ്തികരെയും ദയയില്ലാത്തവരെയും ദുർബുദ്ധികളെയും ഇടതുവശത്തു നിർത്തുക; പരമലക്ഷ്യം ആഗ്രഹിച്ച്, അലസതയില്ലാതെ, വിശ്വാസത്തോടെ ചെയ്യുക.
12.329.75
एवमभ्याहते लोके कालेनोपनिपीडिते ।
सुमहद्धैर्यमालम्ब्य धर्मं सर्वात्मना कुरु ॥ १२.३२९.७५ ॥
ഇങ്ങനെ ലോകം കാലത്താൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു പീഡിതമാകുമ്പോൾ, വലിയ ധൈര്യം കൈക്കൊണ്ട് പൂർണ്ണാത്മാവോടെ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുക.
12.329.76
अथेमं दर्शनोपायं सम्यग्यो वेत्ति मानवः ।
सम्यक् स्वधर्मं कृत्वेह परत्र सुखमश्नुते ॥ १२.३२९.७६ ॥
ഈ ദർശനോപായം നന്നായി അറിയുന്ന മനുഷ്യൻ, ഇവിടെ സ്വധർമ്മം ശരിയായി അനുഷ്ഠിച്ച്, പരലോകത്തും സുഖം നേടുന്നു.
12.329.77
न देहभेदे मरणं विजानतां ।
न च प्रणाशः स्वनुपालिते पथि।
धर्मं हि यो बर्धयते स पण्डितो ।
य एव धर्माच्च्यवते स दह्यते ॥ १२.३२९.७७ ॥
അറിയുന്നവർക്ക് ദേഹഭേദത്തിൽ മരണമില്ല; നന്നായി പാലിക്കപ്പെട്ട പാതയിൽ നടക്കുന്നവന് നാശവുമില്ല. ധർമ്മത്തെ വളർത്തുന്നവനാണ് പണ്ഡിതൻ; ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നവൻ ദഹിക്കുന്നു.
12.329.78
प्रयुक्तयोः कर्मपथि स्वकर्मणोः ।
फलं प्रयोक्ता लभते यथाविधि।
निहीनकर्मा निरयं प्रपद्यते ।
त्रिविष्टपं गच्छति धर्मपारगः ॥ १२.३२९.७८ ॥
കർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട ആ ഇരുവരിൽ, കർത്താവ് വിധിപ്രകാരം ഫലം നേടുന്നു. അധമകർമ്മമുള്ളവൻ നരകത്തിൽ പോകുന്നു; ധർമ്മത്തിൽ പാരംഗതനായവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകുന്നു.
12.329.79
सोपानभूतं स्वर्गस्य मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
तथाऽऽत्मानं समादध्याद्धश्यते न पुनर्यथा ॥ १२.३२९.७९ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പടിയായ, ദുർലഭമായ മനുഷ്യജന്മം നേടി, വീണ്ടും വീഴാത്തവിധം സ്വയത്തെ ഉറപ്പിക്കണം.
12.329.80
यस्य नोत्क्रामति मतिः स्वर्गमार्गानुसारिणी ।
तमाहुः पुण्यकर्माणमशोच्यं मित्रबान्धवैः ॥ १२.३२९.८० ॥
സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗത്തെ പിന്തുടരുന്ന ആരുടെ ബുദ്ധിയും വിട്ടുപോകുന്നില്ലയോ, അവനെ പുണ്യകർമ്മി എന്നു പറയുന്നു; സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും അവനെച്ചൊല്ലി ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
12.329.81
यस्य नोपहता बुद्धिर्निश्चये ह्यवलम्बते ।
स्वर्गे कृतावकाशस्य नास्ति तस्य महद्भयम् ॥ १२.३२९.८१ ॥
ആരുടെ ബുദ്ധി നിശ്ചയത്തിൽ ചിതറാതെ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥാനം നേടിയവന് വലിയ ഭയമില്ല.
12.329.82
तपोवनेषु ये जातास्तत्रैव निधनं गताः ।
तेषामल्पतरो धर्मः कामभोगानजानताम् ॥ १२.३२९.८२ ॥
തപോവനങ്ങളിൽ ജനിച്ച് അവിടെത്തന്നെ മരിച്ചവരുടെ ധർമ്മം, കാമഭോഗങ്ങൾ അറിയാത്തവരുടേതിനെക്കാൾ വളരെ കുറവാണ്.
12.329.83
यस्तु भोगान्परित्यज्य शरीरेण तपश्चरेत् ।
न तेन किंचिन्न प्राप्तं तन्मे बहुमतं फलम् ॥ १२.३२९.८३ ॥
എന്നാൽ ഭോഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ശരീരംകൊണ്ട് തപസ്സു ചെയ്യുന്നവന് ഒന്നും ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ — ആ ഫലത്തെ ഞാൻ വളരെ മാനിക്കുന്നു.
12.329.84
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
अनागतान्यतीतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ १२.३२९.८४ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് മാതാപിതാക്കളും നൂറുകണക്കിന് പുത്രന്മാരും ഭാര്യമാരും — വന്നവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും — അവർ ആരുടേതാണ്? നിന്റേതോ, മറ്റാരുടേതോ, അതോ നമ്മുടേതോ?
12.329.85
अहमेको न मे कश्चिन्नाहमन्यस्य कस्यचित् ।
न तं पश्यामि यस्याहं तन्न पश्यामि यो मम ॥ १२.३२९.८५ ॥
ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കാണ്; എനിക്ക് ആരുമില്ല, ഞാനും മറ്റാരുടേതുമല്ല. ഞാൻ ആരുടേതാണോ അവരെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല, എന്റേതായവരെയും കാണുന്നില്ല.
12.329.86
न तेषां भवता कार्यं न कार्यं तव तैरपि ।
स्वकृतैस्तानि जातानि भवांश्चैव गमिष्यति ॥ १२.३२९.८६ ॥
അവർക്കായി നീ ചെയ്യേണ്ടതൊന്നുമില്ല; നിനക്കായി അവരും ചെയ്യേണ്ടതൊന്നുമില്ല. അവർ സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ ജനിച്ചവരാണ്; നീയും തീർച്ചയായും പോകും.
12.329.87
इह लोके हि धनिना परोऽपि स्वजनायते ।
स्वजनस्तु दरिद्राणां जीवतामपि नश्यति ॥ १२.३२९.८७ ॥
ഈ ലോകത്ത് ധനവാന് അന്യനും സ്വജനത്തെപ്പോലെയാകുന്നു; എന്നാൽ ദരിദ്രർക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വജനംപോലും നശിക്കുന്നു.
12.329.88
संचिनोत्यशुभं कर्म कलत्रापेक्षया नरः ।
ततः क्लेशमवाप्नोति परत्रेह तथैव च ॥ १२.३२९.८८ ॥
മനുഷ്യൻ ഭാര്യയെ ഓർത്ത് അശുഭകർമ്മങ്ങൾ സഞ്ചയിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഇവിടെയും പരലോകത്തും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
12.329.89
पश्यति च्छिन्नभूतं हि जीवलोकं स्वकर्मणा ।
तत्कुरुष्व तथा पुत्र कृत्स्नं यत्समुदाहृतम् ॥ १२.३२९.८९ ॥
കാരണം, ജീവലോകം സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ ജീവികൾ ഛിന്നമായതായി അവൻ കാണുന്നു. അതിനാൽ, മകനേ, ഇവിടെ പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞതെല്ലാം അതുപോലെ ചെയ്യുക.
12.329.90
तदेतत्संप्रदृश्यैव कर्म भूमिं प्रपश्यतः ।
शुभान्याचरितव्यानि परलोकमभीप्सता ॥ १२.३२९.९० ॥
ഇതെല്ലാം നന്നായി കണ്ടറിഞ്ഞ്, ഭൂമിയിൽ കർമ്മത്തെ കാണുന്നവൻ, പരലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ശുഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
12.329.91
मासर्तुसंज्ञापरिवर्तकेन ।
सूर्याग्निना रात्रिदिवेन्धनेन।
स्वकर्मनिष्ठाफलसाक्षिकेण ।
भूतानि कालः पचति प्रसह्य ॥ १२.३२९.९१ ॥
മാസങ്ങളുടെയും ഋതുക്കളുടെയും പേരുകൾ മാറ്റുന്നവനും, സൂര്യാഗ്നിയുള്ളവനും, രാവും പകലും ഇന്ധനമാക്കുന്നവനും, സ്വകർമ്മഫലത്തിന് സാക്ഷിയായവനുമായ കാലം ജീവികളെ ബലമായി പാചകം ചെയ്യുന്നു.
12.329.92
धनेन किं यन्न ददाति नाश्नुते ।
बलेन किं येन रिपुं न बाधते।
श्रुतेन किं येन न धर्ममाचरे ।
त्किमात्मना यो न जितेन्द्रियो वशी ॥ १२.३२९.९२ ॥
കൊടുക്കാത്തതും അനുഭവിക്കാത്തതുമായ ധനം കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? ശത്രുവെ ഞെരുക്കാത്ത ബലം കൊണ്ട് എന്ത്? ധർമ്മം ആചരിക്കാൻ ഇടയാക്കാത്ത ശ്രുതി കൊണ്ട് എന്ത്? ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് വശപ്പെടാത്ത ആത്മാവുകൊണ്ട് എന്ത്?
12.329.93
इदं द्वैपायनवचो हितमुक्तं निशम्य तु ।
शुको गतः परित्यज्य पितरं मोक्षदैशिकम् ॥ १२.३२९.९३ ॥
ദ്വൈപായനന്റെ ഈ ഹിതവചനം കേട്ട് ശുകൻ, മോക്ഷം ഉപദേശിക്കുന്ന പിതാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയി.