మహాభారతం · అధ్యాయం 12.331
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.331.1
कथं व्यासस्य धर्मात्मा शुको जज्ञे महातपाः ।
सिद्धिं च परमां प्राप्तस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३३१.१ ॥
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు: వ్యాసుని ధర్మాత్ముడైన కుమారుడు శుకుడు, మహాతపస్వి, ఎలా జన్మించాడు? అతడు పరమ సిద్ధిని ఎలా పొందాడు? పితామహా, అది నాకు చెప్పండి.
12.331.2
कस्यां चोत्पादयामास शुकं व्यासस्तपोधनः ।
न ह्यस्य जननीं विद्मो जन्म चाग्र्यं महात्मनः ॥ १२.३३१.२ ॥
తపోధనుడైన వ్యాసుడు ఏ స్త్రీ ద్వారా శుకుణ్ణి పుట్టించాడు? ఆ మహాత్ముని తల్లి మాకు తెలియదు, అతని శ్రేష్ఠ జన్మమూ తెలియదు.
12.331.3
कथं च बालस्य सतः सूक्ष्मज्ञाने रता मतिः ।
यथा नान्यस्य लोकेऽस्मिन्द्वितीयस्येह कस्यचित् ॥ १२.३३१.३ ॥
బాలుడిగా ఉండి కూడా అతని మనస్సు సూక్ష్మ జ్ఞానంలో ఎలా రమించింది? ఈ లోకంలో మరెవరి మనస్సూ ఇలా రమించలేదు.
12.331.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामते ।
न हि मे तृप्तिरस्तीह शृण्वतोऽमृतमुत्तमम् ॥ १२.३३१.४ ॥
మహామతీ! దీన్ని విస్తారంగా వినాలని కోరుతున్నాను. ఈ ఉత్తమమైన అమృతాన్ని వింటున్నా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
12.331.5
माहात्म्यमात्मयोगं च विज्ञानं च शुकस्य ह ।
यथावदानुपूर्व्येण तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३३१.५ ॥
శుకుని మహిమను, అతని ఆత్మయోగాన్ని, విజ్ఞానాన్ని — పితామహా, వాటిని యథావిధిగా, క్రమంగా నాకు చెప్పండి.
12.331.6
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तैर्न च बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ १२.३३१.६ ॥
ఋషులు సంవత్సరాలతో, నెరసిన జుట్టుతో, ధనంతో, బంధువులతో ధర్మాన్ని నిర్ణయించలేదు; వేదాధ్యయనం చేసినవాడే మనకు గొప్పవాడు.
12.331.7
तपोमूलमिदं सर्वं यन्मां पृच्छसि पाण्डव ।
तदिन्द्रियाणि संयम्य तपो भवति नान्यथा ॥ १२.३३१.७ ॥
పాండవుడా, నీవు నన్ను అడుగుతున్నదంతా తపస్సు మూలంగానే ఉంది. ఇంద్రియాలను నియమించుకోవడమే తపస్సు; మరోలా కాదు.
12.331.8
इन्द्रियाणां प्रसङ्गेन दोषमृच्छत्यसंशयम् ।
संनियम्य तु तान्येव सिद्धिमाप्नोति मानवः ॥ १२.३३१.८ ॥
ఇంద్రియాలపై ఆసక్తితో మనిషి నిస్సందేహంగా దోషాన్ని పొందుతాడు. కానీ వాటినే పూర్తిగా నియమిస్తే మనిషి సిద్ధిని పొందుతాడు.
12.331.9
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च ।
योगस्य कलया तात न तुल्यं विद्यते फलम् ॥ १२.३३१.९ ॥
తాతా, యోగంలో ఒక అంశ ఫలం వెయ్యి అశ్వమేధాలకూ, వంద వాజపేయాలకూ సమానం కాదు.
12.331.10
अत्र ते वर्तयिष्यामि जन्मयोगफलं तथा ।
शुकस्याग्र्यां गतिं चैव दुर्विदामकृतात्मभिः ॥ १२.३३१.१० ॥
ఇక్కడ నీకు యోగ జన్మఫలాన్ని, శుకుని ఉత్తమ గతిని వివరిస్తాను; ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి ఇది తెలుసుకోవడం కష్టం.
12.331.11
मेरुशृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायुते ।
विजहार महादेवो भीमैर्भूतगणैर्वृतः ॥ १२.३३१.११ ॥
పూర్వం మేరు శిఖరంపై, కర్ణికార వనాలతో నిండిన ప్రదేశంలో, భయంకర భూతగణాలతో చుట్టుముట్టబడి మహాదేవుడు విహరించాడని చెబుతారు.
12.331.12
शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ।
तत्र दिव्यं तपस्तेषे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ॥ १२.३३१.१२ ॥
అక్కడే పూర్వం పర్వతరాజు కుమార్తె అయిన దేవి కూడా ఉండేది; అక్కడే ప్రభువైన కృష్ణద్వైపాయనుడు దివ్య తపస్సు చేశాడు.
12.331.13
योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ।
धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं कुरुसत्तम ॥ १२.३३१.१३ ॥
యోగం ద్వారా తనలో ప్రవేశించి, యోగధర్మంలో నిమగ్నుడై, అతడు కుమారుని కోసం తపస్సు చేశాడు. ఓ కురుశ్రేష్ఠా!
12.331.14
अग्नेर्भूमेरपां वायोरन्तरिक्षस्य वा विभो ।
वीर्येण संमितः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह ॥ १२.३३१.१४ ॥
అగ్ని, భూమి, జలం, వాయువు లేదా ఆకాశం యొక్క వీర్యానికి సమానమైన కుమారుడు నాకు కలగాలి, ఓ విభూ — అని అతడు అన్నాడు.
12.331.15
संकल्पेनाथ मौनेन दुष्प्रापमकृतात्मभिः ।
वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् ॥ १२.३३१.१५ ॥
సంకల్పంతో, మౌనంతో — ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి దుర్లభమైనదాన్ని — ఉత్తమ తపస్సును ఆశ్రయించి, అతడు దేవేశుని వరం కోరాడు.
12.331.16
अतिष्ठन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ।
आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् ॥ १२.३३१.१६ ॥
గాలినే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, ఆ ప్రభువు నూరు సంవత్సరాలు నిలిచి ఉన్నాడు — అనేక రూపాలు గల, ఉమాపతియైన మహాదేవుని ఆరాధిస్తూ.
12.331.17
तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ।
लोकपालाश्च लोकेशं साध्याश्च वसुभिः सह ॥ १२.३३१.१७ ॥
అక్కడ బ్రహ్మర్షులు, సమస్త దేవర్షులు, లోకపాలురు, లోకేశుడు, సాధ్యులు, వసువులతో కలిసి వచ్చారు.
12.331.18
आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ।
मारुतो मरुतश्चैव सागराः सरितस्तथा ॥ १२.३३१.१८ ॥
ఆదిత్యులు, రుద్రులు, సూర్యచంద్రులు, వాయువు, మరుత్తులు, సముద్రాలు, నదులు — అలాగే.
12.331.19
अश्विनौ देवगन्धर्वास्तथा नारदपर्वतौ ।
विश्वावसुश्च गन्धर्वः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः ॥ १२.३३१.१९ ॥
అశ్వినులు, దేవగంధర్వులు, నారద పర్వతులు, గంధర్వుడు విశ్వావసువు, సిద్ధులు, అప్సరసల గణాలు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
12.331.20
तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ।
धारयाणः स्रजं भाति ज्योत्स्नामिव निशाकरः ॥ १२.३३१.२० ॥
అక్కడ మహాదేవుడైన రుద్రుడు కర్ణికార పుష్పాల శుభమైన మాలను ధరించి, చంద్రుడు వెన్నెలతో ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశించాడు.
12.331.21
तस्मिन्दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ।
आस्थितः परमं योगमृषिः पुत्रार्थमच्युतः ॥ १२.३३१.२१ ॥
దేవతలు, ఋషులతో నిండిన ఆ దివ్యమైన రమణీయ వనంలో, కుమారుని కోసం అచ్యుతుడైన ఋషి పరమ యోగంలో నిలిచి ఉన్నాడు.
12.331.22
न चास्य हीयते प्राणो न ग्लानिरुपजायते ।
त्रयाणामपि लोकानां तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.३३१.२२ ॥
ఆయన ప్రాణం క్షీణించలేదు, ఆయనలో అలసట కలగలేదు; అది మూడు లోకాలకూ ఒక అద్భుతంలా ఉంది.
12.331.23
जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ।
प्रज्वलन्त्यः स्म दृश्यन्ते युक्तस्यामिततेजसः ॥ १२.३३१.२३ ॥
అమితమైన తేజస్సు కలిగి, యోగంలో లీనమైన ఆయన జడలు ఆయన తేజస్సుతో వైశ్వానరుని జ్వాలల వలె ప్రజ్వలిస్తూ కనిపించాయి.
12.331.24
मार्कण्डेयो हि भगवानेतदाख्यातवान्मम ।
स देवचरितानीह कथयामास मे तदा ॥ १२.३३१.२४ ॥
భగవంతుడైన మార్కండేయుడే ఇది నాకు చెప్పాడు. ఆ సమయంలో ఇక్కడ ఆయన నాకు దేవతల చరిత్రలను వివరించాడు.
12.331.25
एता अद्यापि कृष्णस्य तपसा तेन दीपिताः ।
अग्निवर्णा जटास्तात प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ १२.३३१.२५ ॥
ప్రియ పుత్రా, ఆ మహాత్ముడు కృష్ణుని (ద్వైపాయనుని) తపస్సుచే ప్రకాశింపజేయబడిన అగ్ని వర్ణపు జటలు ఇప్పటికీ మెరుస్తున్నాయి.
12.331.26
एवंविधेन तपसा तस्य भक्त्या च भारत ।
महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् ॥ १२.३३१.२६ ॥
భరతవంశీయుడా, ఇటువంటి తపస్సు, అతని భక్తి వలన మహేశ్వరుడు ప్రసన్న చిత్తుడై మనసులో ఒక నిశ్చయం చేసుకున్నాడు.
12.331.27
ततस्तस्य महादेवो दर्शयामास साम्बिकः ।
उवाच चैवं भगवांख्यम्बकः प्रहसन्निव।
एवंविधस्ते तनयो द्वैपायन भविष्यति ॥ १२.३३१.२७ ॥
అప్పుడు మహాదేవుడు అంబికతో కూడి అతనికి దర్శనమిచ్చాడు. భగవంతుడైన త్ర్యంబకుడు నవ్వుతూ ఇలా పలికాడు: "ద్వైపాయనా, నీ కుమారుడు ఇలాంటివాడై ఉంటాడు."
12.331.28
यथा ह्यग्निर्यथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् ।
यथाऽऽकारास्तथा शुद्धो भविता ते सुतो महान् ॥ १२.३३१.२८ ॥
అగ్ని, వాయువు, భూమి, జలం ఎలాగో, అలాగే నీ మహానుభావుడైన కుమారుడు తన స్వభావం వలె శుద్ధుడై ఉంటాడు.
12.331.29
तद्भावभावी तद्बुद्धिस्तदाऽऽत्मा तदपाश्रयः ।
तेजसाऽऽवृत्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति ते सुतः ॥ १२.३३१.२९ ॥
ఆ స్వభావంలోనే నిలిచి, ఆ బుద్ధి, ఆత్మ కలిగి, దానినే ఆశ్రయించి, నీ కుమారుడు తన తేజస్సుతో మూడు లోకాలను కప్పి కీర్తిని పొందుతాడు.