มหาภารตะ · อัธยายะ 12.331
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.331.1
कथं व्यासस्य धर्मात्मा शुको जज्ञे महातपाः ।
सिद्धिं च परमां प्राप्तस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३३१.१ ॥
ยุธิษฐิรกล่าวว่า ศุกะบุตรของวยาส ผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ เกิดมาได้อย่างไร และท่านบรรลุความสำเร็จสูงสุดได้อย่างไร ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าด้วย ท่านปู่เอ๋ย
12.331.2
कस्यां चोत्पादयामास शुकं व्यासस्तपोधनः ।
न ह्यस्य जननीं विद्मो जन्म चाग्र्यं महात्मनः ॥ १२.३३१.२ ॥
และวยาสผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะ ให้กำเนิดศุกะจากหญิงผู้ใด เราไม่รู้จักมารดาของผู้มีจิตใหญ่นั้น และไม่รู้การเกิดอันประเสริฐของท่าน
12.331.3
कथं च बालस्य सतः सूक्ष्मज्ञाने रता मतिः ।
यथा नान्यस्य लोकेऽस्मिन्द्वितीयस्येह कस्यचित् ॥ १२.३३१.३ ॥
และเมื่อยังเป็นเด็ก จิตของท่านยินดีในความรู้อันละเอียดอ่อนได้อย่างไร ดังที่จิตของผู้อื่นในโลกนี้ หรือของผู้อื่นใดในโลกนี้ ไม่เคยยินดีเช่นนั้น
12.331.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामते ।
न हि मे तृप्तिरस्तीह शृण्वतोऽमृतमुत्तमम् ॥ १२.३३१.४ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้โดยพิสดาร ท่านผู้มีจิตอันยิ่งใหญ่ แม้ข้าพเจ้าฟังอยู่ก็ยังไม่อิ่มพอ เพราะนี่คืออมฤตอันสูงสุด
12.331.5
माहात्म्यमात्मयोगं च विज्ञानं च शुकस्य ह ।
यथावदानुपूर्व्येण तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३३१.५ ॥
ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าตามลำดับและตามที่เป็นจริง ท่านปู่เอ๋ย ถึงความยิ่งใหญ่ของศุกะ การประกอบตนด้วยโยคะ และความรู้ที่ท่านได้รู้แจ้ง
12.331.6
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तैर्न च बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ १२.३३१.६ ॥
ฤๅษีทั้งหลายมิได้กำหนดธรรมด้วยอายุ มิใช่ด้วยผมหงอก มิใช่ด้วยทรัพย์ และมิใช่ด้วยญาติพี่น้อง ผู้ใดเป็นผู้ศึกษาคัมภีร์จนแตกฉาน ผู้นั้นแลเป็นผู้ยิ่งใหญ่สำหรับพวกเรา
12.331.7
तपोमूलमिदं सर्वं यन्मां पृच्छसि पाण्डव ।
तदिन्द्रियाणि संयम्य तपो भवति नान्यथा ॥ १२.३३१.७ ॥
โอ้ปาณฑุบุตร สิ่งทั้งปวงที่ท่านถามข้าพเจ้านี้ ตั้งอยู่บนรากฐานของตบะ ตบะจะเกิดขึ้นได้ก็ด้วยการข่มอินทรีย์ทั้งหลาย ไม่มีทางอื่นเลย
12.331.8
इन्द्रियाणां प्रसङ्गेन दोषमृच्छत्यसंशयम् ।
संनियम्य तु तान्येव सिद्धिमाप्नोति मानवः ॥ १२.३३१.८ ॥
เพราะการยึดติดในอินทรีย์ ย่อมนำไปสู่โทษอย่างไม่ต้องสงสัย ส่วนมนุษย์ผู้ข่มอินทรีย์เหล่านั้นได้โดยสิ้นเชิง ย่อมบรรลุความสำเร็จ
12.331.9
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च ।
योगस्य कलया तात न तुल्यं विद्यते फलम् ॥ १२.३३१.९ ॥
ลูกรัก ผลแห่งโยคะเพียงส่วนน้อยก็ไม่อาจเทียบได้กับผลแห่งการบูชายัญม้าอัศวเมธนับพันครั้ง หรือพิธีวาชเปยะนับร้อยครั้ง
12.331.10
अत्र ते वर्तयिष्यामि जन्मयोगफलं तथा ।
शुकस्याग्र्यां गतिं चैव दुर्विदामकृतात्मभिः ॥ १२.३३१.१० ॥
ที่นี้ ข้าพเจ้าจะเล่าให้ท่านฟังถึงผลแห่งโยคะและการเกิด รวมทั้งคติอันสูงสุดของศุกะ ซึ่งผู้ที่ไม่สำรวมตนนั้นยากจะรู้ได้
12.331.11
मेरुशृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायुते ।
विजहार महादेवो भीमैर्भूतगणैर्वृतः ॥ १२.३३१.११ ॥
กล่าวกันว่าในกาลก่อน บนยอดเขาเมรุซึ่งเต็มไปด้วยป่าดอกกรรณิการ์ พระมหาเทพทรงสำราญอยู่ โดยมีหมู่ภูตผีอันน่าสะพรึงกลัวแวดล้อม
12.331.12
शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ।
तत्र दिव्यं तपस्तेषे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ॥ १२.३३१.१२ ॥
ในกาลก่อนนั้น ก็ปรากฏพระเทวีธิดาของพระราชาแห่งภูเขาอยู่ที่นั่นด้วย และที่นั่นพระกฤษณะไทยาปายนผู้เป็นใหญ่ได้ทรงบำเพ็ญตบะอันศักดิ์สิทธิ์
12.331.13
योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ।
धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं कुरुसत्तम ॥ १२.३३१.१३ ॥
ท่านเข้าสู่ตนเองด้วยโยคะ ตั้งมั่นในธรรมแห่งโยคะ ทรงรักษาตนไว้ แล้วบำเพ็ญตบะเพื่อให้ได้บุตร โอ้ยอดของกุรุ
12.331.14
अग्नेर्भूमेरपां वायोरन्तरिक्षस्य वा विभो ।
वीर्येण संमितः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह ॥ १२.३३१.१४ ॥
โอ้ผู้ยิ่งใหญ่ ขอให้ข้าพเจ้ามีบุตรที่เทียบเท่าไฟ แผ่นดิน น้ำ ลม หรืออากาศ ด้วยพลานุภาพ ดังนี้เองท่านได้ตรัสไว้
12.331.15
संकल्पेनाथ मौनेन दुष्प्रापमकृतात्मभिः ।
वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् ॥ १२.३३१.१५ ॥
ด้วยความตั้งใจแน่วแน่และด้วยความเงียบ ซึ่งผู้ไม่สำรวมตนยากจะบรรลุได้ ท่านได้ตั้งมั่นในตบะอันสูงสุด แล้วขอพรจากเจ้าแห่งเทวดา
12.331.16
अतिष्ठन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ।
आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् ॥ १२.३३१.१६ ॥
ท่านผู้เป็นใหญ่ยืนอยู่นานหนึ่งร้อยปี โดยกินแต่ลมเป็นอาหาร บูชามหาเทพ เจ้าแห่งอุมา ผู้มีรูปมากมาย
12.331.17
तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ।
लोकपालाश्च लोकेशं साध्याश्च वसुभिः सह ॥ १२.३३१.१७ ॥
ที่นั่นได้มาประชุมกันทั้งพรหมฤๅษี เทวฤๅษีทั้งปวง ทิศปาลกทั้งหลาย เจ้าแห่งโลก และสาธยาทั้งหลายพร้อมด้วยวสุทั้งหลาย
12.331.18
आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ।
मारुतो मरुतश्चैव सागराः सरितस्तथा ॥ १२.३३१.१८ ॥
ทั้งอาทิตย์ทั้งหลายและรุทระทั้งหลาย พระอาทิตย์และพระจันทร์ ลมและมรุตทั้งหลาย รวมทั้งมหาสมุทรและแม่น้ำทั้งหลายเช่นกัน
12.331.19
अश्विनौ देवगन्धर्वास्तथा नारदपर्वतौ ।
विश्वावसुश्च गन्धर्वः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः ॥ १२.३३१.१९ ॥
ฝาแฝดอัศวินทั้งสอง เทวดาและคันธรรพ์ ทั้งนารทและปรรวต คันธรรพ์วิศวาวสุ สิทธะทั้งหลาย และหมู่อัปสรก็อยู่ที่นั่น
12.331.20
तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ।
धारयाणः स्रजं भाति ज्योत्स्नामिव निशाकरः ॥ १२.३३१.२० ॥
ที่นั่น พระรุทระมหาเทพทรงสวมพวงมาลัยกรรณิการ์อันงดงาม ทรงรุ่งเรืองดุจพระจันทร์ที่มีแสงจันทร์
12.331.21
तस्मिन्दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ।
आस्थितः परमं योगमृषिः पुत्रार्थमच्युतः ॥ १२.३३१.२१ ॥
ในป่าทิพย์อันรื่นรมย์นั้น ซึ่งเต็มไปด้วยเทพและฤๅษี ฤๅษีผู้ไม่เสื่อมจากธรรม ได้ตั้งมั่นในโยคะอันสูงสุดเพื่อให้ได้บุตร
12.331.22
न चास्य हीयते प्राणो न ग्लानिरुपजायते ।
त्रयाणामपि लोकानां तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.३३१.२२ ॥
ลมหายใจของท่านไม่ได้เสื่อมลง และความอ่อนล้าก็ไม่เกิดขึ้นในท่าน สิ่งนั้นเหมือนเป็นความอัศจรรย์แก่โลกทั้งสาม
12.331.23
जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ।
प्रज्वलन्त्यः स्म दृश्यन्ते युक्तस्यामिततेजसः ॥ १२.३३१.२३ ॥
ปอยผมที่พันเป็นมวยของท่าน ซึ่งเปล่งรัศมีดุจเปลวไฟแห่งวไศวานร ปรากฏให้เห็นแก่ผู้ที่ตั้งมั่นในโยคะ ผู้มีเดชไพศาลหาที่สุดมิได้
12.331.24
मार्कण्डेयो हि भगवानेतदाख्यातवान्मम ।
स देवचरितानीह कथयामास मे तदा ॥ १२.३३१.२४ ॥
พระมารคัณเฑยะผู้ทรงเกียรติได้บอกเรื่องนี้แก่เรา ท่านได้เล่าให้เราฟังถึงกิจของเหล่าเทพในเวลานั้น
12.331.25
एता अद्यापि कृष्णस्य तपसा तेन दीपिताः ।
अग्निवर्णा जटास्तात प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ १२.३३१.२५ ॥
ลูกรัก แม้ในวันนี้ มวยผมของพระกฤษณะผู้ยิ่งใหญ่ ซึ่งมีสีดุจไฟและถูกจุดให้สว่างด้วยตบะของท่าน ก็ยังส่องแสงอยู่
12.331.26
एवंविधेन तपसा तस्य भक्त्या च भारत ।
महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् ॥ १२.३३१.२६ ॥
ด้วยตบะเช่นนี้และด้วยความภักดีของท่าน โอ ภารตะ พระมเหศวรผู้มีพระทัยเปี่ยมด้วยความโปรดปรานจึงตั้งพระทัยไว้ในใจ
12.331.27
ततस्तस्य महादेवो दर्शयामास साम्बिकः ।
उवाच चैवं भगवांख्यम्बकः प्रहसन्निव।
एवंविधस्ते तनयो द्वैपायन भविष्यति ॥ १२.३३१.२७ ॥
ครั้นแล้ว พระมหาเทพพร้อมด้วยพระนางอัมพิกาได้ทรงปรากฏแก่ท่าน พระผู้เป็นเจ้าอัมพกะตรัสดุจทรงยิ้มว่า "โอ ไทวปายนะ บุตรของท่านจะเป็นเช่นนี้"
12.331.28
यथा ह्यग्निर्यथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् ।
यथाऽऽकारास्तथा शुद्धो भविता ते सुतो महान् ॥ १२.३३१.२८ ॥
ดังไฟ ดังลม ดังแผ่นดิน ดังน้ำ และตามรูปลักษณ์ของสิ่งเหล่านั้น บุตรผู้ยิ่งใหญ่ของท่านจะบริสุทธิ์ในธรรมชาติของตน
12.331.29
तद्भावभावी तद्बुद्धिस्तदाऽऽत्मा तदपाश्रयः ।
तेजसाऽऽवृत्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति ते सुतः ॥ १२.३३१.२९ ॥
บุตรของท่านจะดำรงอยู่ในธรรมชาตินั้นนั่นเอง มีปัญญาอย่างนั้น มีอาตมันอย่างนั้น และพึ่งพิงสิ่งนั้นเท่านั้น เขาจะแผ่รัศมีคลุมโลกทั้งสาม และจะได้รับเกียรติยศ