ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.332
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.332.1
स लब्ध्वा परमं देवाद्वरं सत्यवतीसुतः ।
अरणीं तु ततो गृह्य ममन्थाग्निचिकीर्षया ॥ १२.३३२.१ ॥
ਦੇਵਤੇ ਤੋਂ ਪਰਮ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਰਣੀ ਲੈ ਕੇ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ।
12.332.2
अथ रूपं परं राजन्बिभ्रतीं स्वेन तेजसा ।
घृताचीं नामाप्सरसमपश्यद्भगवानृषिः ॥ १२.३३२.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਪਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਨਾਮ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
12.332.3
ऋषिरप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः ।
अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्युधिष्ठिर ॥ १२.३३२.३ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਅਚਾਨਕ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਵਣ ਵਿੱਚ।
12.332.4
सा च दृष्ट्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् ।
शुकी भूत्वा महाराज घृताची समुपागमत् ॥ १२.३३२.४ ॥
ਤਦ ਕਾਮ ਨਾਲ ਡੋਲੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਮਾਦਾ ਤੋਤੀ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਈ।
12.332.5
स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येन संवृताम् ।
शरीरजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ १२.३३२.५ ॥
ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਸ ਹੋ ਗਏ।
12.332.6
स तु धैर्येण महता निगृह्णन्हृच्छयं मुनिः ।
न शशाक नियन्तुं तद्व्यासः प्रविसृतं मनः।
भावित्वाच्चैव भावस्य घृताच्या वपुषा हृतः ॥ १२.३३२.६ ॥
ਪਰ ਮਹਾਨ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਕਾਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਮੁਨੀ ਵਿਆਸ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ।
12.332.7
यत्नान्नियच्छतस्तस्य मुनेरग्निचिकीर्षया ।
अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् ॥ १२.३३२.७ ॥
ਉਹ ਮੁਨੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਅਚਾਨਕ ਅਰਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
12.332.8
सोऽविशङ्केन मनसा तथैव द्विजसत्तमः ।
अरणीं ममन्थ ब्रह्मर्षिस्तस्यां जज्ञे शुको नृप ॥ १२.३३२.८ ॥
ਉਸ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਨ ਨਾਲ, ਅਰਣੀ ਨੂੰ ਮਥਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੁਕ ਜਨਮੇ।
12.332.9
शुक्रे निर्मथ्यमाने स शुको जज्ञे महातपाः ।
परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः ॥ १२.३३२.९ ॥
ਸ਼ੁਕਰ ਮਥੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਕ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ—ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਪਰਮਰਸ਼ੀ, ਮਹਾਯੋਗੀ, ਅਰਣੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
12.332.10
यथाऽध्वरे समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुदावहन् ।
तथारूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा ॥ १२.३३२.१० ॥
ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਪਰ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੋਈ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ੁਕ ਜਨਮੇ—ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੇ।
12.332.11
विभ्रत्पितुश्च कौरव्य रूपवर्णमनुत्तमम् ।
बभौ तदा भावितात्मा विधूमोऽग्निरिवज्वलन् ॥ १२.३३२.११ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੂਪ ਤੇ ਰੰਗ ਧਾਰਦਿਆਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਹ ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
12.332.12
तं गङ्गा सरितां श्रेष्ठा मेरुपृष्ठे जनेश्वर ।
स्वरूपिणी तदाऽभ्येत्य स्नापयामास वारिणा ॥ १२.३३२.१२ ॥
ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੰਗਾ ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਲੱਗੀ।
12.332.13
अन्तरिक्षाच्च कौरव्य दण्डः कृष्णाजिनं च ह ।
पपात भुवि राजेन्द्र शुकस्थार्थे महात्मनः ॥ १२.३३२.१३ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦੰਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਜਿਨ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਸਥਾਨ ਲਈ।
12.332.14
जेगीयन्ते स्म गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यन्त सहस्रशः ॥ १२.३३२.१४ ॥
ਗੰਧਰਵ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ, ਦੇਵ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵੱਜੀਆਂ।
12.332.15
विश्वासुश्च गन्धर्वस्तथा तुम्बुरुनारदौ ।
हाहा हूहूश्च गन्धर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् ॥ १२.३३२.१५ ॥
ਗੰਧਰਵ ਵਿਸ਼ਵਾਸੂ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਹਾਹਾ ਤੇ ਹੂਹੂ ਨੇ ਸ਼ੁਕ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।
12.332.16
तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ।
देवा देवर्षयश्चैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च ॥ १२.३३२.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਲੋਕਪਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਵੀ ਆਏ।
12.332.17
दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ।
जङ्गमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् ॥ १२.३३२.१७ ॥
ਦਿੱਬ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਹਵਾ ਨੇ ਵਰਸਾਏ; ਚਲਦਾ ਅਤੇ ਥਿਰ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
12.332.18
तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ।
जतामात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा ॥ १२.३३२.१८ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਆਪ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ ਮੁਨੀ ਦੇ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਂਦਾ।
12.332.19
तस्य देवेश्वरः शक्रो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
ददौ कमण्डलुं प्रीत्या देववासांसि चाभिभो ॥ १२.३३२.१९ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦਿਵ ਕਮੰਡਲ ਅਤੇ ਦਿਵ ਵਸਤਰ ਦਿੱਤੇ, ਹੇ ਸਮਰੱਥ।
12.332.20
हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ।
प्रदक्षिणमवर्तन्त शुकाश्चाषाश्च भारत ॥ १२.३३२.२० ॥
ਹੰਸ, ਸ਼ਤਪੱਤਰ, ਸਾਰਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੋਤੇ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਪੰਛੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
12.332.21
आरणेयस्ततो दिव्यं प्राप्य जन्म महाद्युतिः ।
तत्रैवोवास मेधावी ब्रह्मचारी समाहितः ॥ १२.३३२.२१ ॥
ਫਿਰ ਆਰਣੇਯ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਦਿਵ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੇਧਾਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ।
12.332.22
उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ।
उपतस्थुर्महाराज यथाऽस्य पितरं तथा ॥ १२.३३२.२२ ॥
ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਵੇਦ ਰਹੱਸਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ।
12.332.23
बृहस्पतिं च वव्रे स वेदवेदाङ्गभाष्यवित् ।
उपाध्यायं महाराज धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ १२.३३२.२३ ॥
ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਗ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਯ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਉਸਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਉਪਾਧਿਆਇ ਬਣਾਇਆ।
12.332.24
सोऽधीत्य निखिलान्वेदान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ।
इतिहासं च कार्त्स्न्येन धर्मशास्त्राणि चाभिभो ॥ १२.३३२.२४ ॥
ਉਸਨੇ ਰਹੱਸਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਲਏ; ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਪੂਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹੇ, ਹੇ ਸਮਰੱਥ।
12.332.25
गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ।
उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहितः ॥ १२.३३२.२५ ॥
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਤਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
12.332.26
देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि स महातपाः ।
संमन्त्रणीयो मान्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा ॥ १२.३३२.२६ ॥
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸਨ; ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ।
12.332.27
न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु नराधिप ।
त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः ॥ १२.३३२.२७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਮੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੋਕਸ਼ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੇਖਦਾ ਸੀ।