มหาภารตะ · อัธยายะ 12.332
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.332.1
स लब्ध्वा परमं देवाद्वरं सत्यवतीसुतः ।
अरणीं तु ततो गृह्य ममन्थाग्निचिकीर्षया ॥ १२.३३२.१ ॥
ครั้นได้พรอันสูงสุดจากเทพเจ้าแล้ว บุตรแห่งสัตยวดี จึงหยิบไม้อรณีมาถูให้เกิดไฟ ด้วยความปรารถนาจะก่อไฟ
12.332.2
अथ रूपं परं राजन्बिभ्रतीं स्वेन तेजसा ।
घृताचीं नामाप्सरसमपश्यद्भगवानृषिः ॥ १२.३३२.२ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่พระราชา พระผู้มีภาคย์ฤๅษีได้เห็นนางอัปสรนามว่าฆฤตาจี ผู้ทรงรูปอันงดงามยิ่ง รุ่งเรืองด้วยพระรัศมีของตนเอง
12.332.3
ऋषिरप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः ।
अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्युधिष्ठिर ॥ १२.३३२.३ ॥
ฤๅษีวยาสผู้ทรงภาคย์ เมื่อเห็นนางอัปสรนั้นแล้ว ก็ถูกกามครอบงำในทันใด ข้าแต่ยุธิษฐิระ ในป่านั้นเอง
12.332.4
सा च दृष्ट्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् ।
शुकी भूत्वा महाराज घृताची समुपागमत् ॥ १२.३३२.४ ॥
ฝ่ายนางเมื่อเห็นวยาสซึ่งใจถูกกามรบกวน ข้าแต่มหาราช ฆฤตาจีจึงแปลงกายเป็นนกแก้วตัวเมีย แล้วเข้าไปใกล้ท่าน
12.332.5
स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येन संवृताम् ।
शरीरजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ १२.३३२.५ ॥
ท่านเห็นนางอัปสรนั้นซึ่งปกคลุมด้วยรูปร่างอีกอย่างหนึ่ง กามที่เกิดจากกายก็แผ่ไปทั่วทุกอวัยวะ ท่านจึงถูกครอบงำจริง ๆ
12.332.6
स तु धैर्येण महता निगृह्णन्हृच्छयं मुनिः ।
न शशाक नियन्तुं तद्व्यासः प्रविसृतं मनः।
भावित्वाच्चैव भावस्य घृताच्या वपुषा हृतः ॥ १२.३३२.६ ॥
แม้ฤๅษีจะพยายามกดความใคร่ที่นอนอยู่ในใจไว้ด้วยความอดทนอย่างยิ่ง ก็ไม่อาจควบคุมใจที่แผ่ซ่านออกไปได้ วยาสถูกพาไปด้วยรูปกายของฆฤตาจี เพราะอารมณ์นั้นได้เกิดขึ้นแล้ว
12.332.7
यत्नान्नियच्छतस्तस्य मुनेरग्निचिकीर्षया ।
अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् ॥ १२.३३२.७ ॥
ขณะที่ฤๅษีพยายามข่มใจด้วยความยากลำบาก เพราะปรารถนาจะก่อไฟ น้ำอสุจิของท่านก็หลั่งลงในไม้อรณีในทันใด
12.332.8
सोऽविशङ्केन मनसा तथैव द्विजसत्तमः ।
अरणीं ममन्थ ब्रह्मर्षिस्तस्यां जज्ञे शुको नृप ॥ १२.३३२.८ ॥
ท่านผู้ประเสริฐสุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง คือพรหมรษีผู้นั้น ถูไม้อรณีด้วยจิตที่ไม่ลังเล ข้าแต่พระราชา ศุกะจึงเกิดจากไม้นั้น
12.332.9
शुक्रे निर्मथ्यमाने स शुको जज्ञे महातपाः ।
परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः ॥ १२.३३२.९ ॥
เมื่อน้ำอสุจิถูกกวนออกมา ศุกะก็บังเกิดขึ้น ท่านเป็นผู้มีตบะอันยิ่งใหญ่ เป็นปรมฤๅษี เป็นมหาโยคี เกิดจากครรภ์แห่งไม้อรณี
12.332.10
यथाऽध्वरे समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुदावहन् ।
तथारूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा ॥ १२.३३२.१० ॥
เหมือนไฟที่ก่อขึ้นในพิธียัญ ส่องแสงและพาเครื่องบูชาขึ้นไป ศุกะก็ประสูติขึ้นฉะนั้น ประดุจลุกโพลงด้วยรัศมี
12.332.11
विभ्रत्पितुश्च कौरव्य रूपवर्णमनुत्तमम् ।
बभौ तदा भावितात्मा विधूमोऽग्निरिवज्वलन् ॥ १२.३३२.११ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งกุรุ ศุกะทรงรูปและสีผิวอันเลิศของบิดา ผู้มีจิตบริสุทธิ์แล้วส่องแสงเจิดจ้า ดุจไฟปราศจากควันที่ลุกโชน
12.332.12
तं गङ्गा सरितां श्रेष्ठा मेरुपृष्ठे जनेश्वर ।
स्वरूपिणी तदाऽभ्येत्य स्नापयामास वारिणा ॥ १२.३३२.१२ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ แม่น้ำคงคาซึ่งเป็นเลิศในบรรดาแม่น้ำ ได้มาถึงยอดเขาเมรุในร่างของตนเอง แล้วอาบน้ำให้ศุกะด้วยน้ำของนาง
12.332.13
अन्तरिक्षाच्च कौरव्य दण्डः कृष्णाजिनं च ह ।
पपात भुवि राजेन्द्र शुकस्थार्थे महात्मनः ॥ १२.३३२.१३ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ จากท้องฟ้า ไม้เท้าและหนังกวางดำก็ตกลงสู่พื้นดิน ข้าแต่จอมราชา ณ ที่ของศุกะผู้ยิ่งใหญ่
12.332.14
जेगीयन्ते स्म गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यन्त सहस्रशः ॥ १२.३३२.१४ ॥
คนธรรพ์ขับร้อง หมู่อัปสรเต้นรำ และกลองทิพย์ก็ถูกตีนับพันครั้ง
12.332.15
विश्वासुश्च गन्धर्वस्तथा तुम्बुरुनारदौ ।
हाहा हूहूश्च गन्धर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् ॥ १२.३३२.१५ ॥
คนธรรพ์วิศวาสุ ตุมบุรุ และนารท กับคนธรรพ์สองตนคือหาหาและหูหู ต่างสรรเสริญผู้เกิดจากศุกะ
12.332.16
तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ।
देवा देवर्षयश्चैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च ॥ १२.३३२.१६ ॥
ที่นั่นมีโลกบาลซึ่งมีพระอินทร์นำหน้ามาประชุมกัน ทั้งเทพ เทพฤๅษี และพรหมรษีด้วย
12.332.17
दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ।
जङ्गमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् ॥ १२.३३२.१७ ॥
ลมได้โปรยดอกไม้ทิพย์ทุกชนิดลงมา และโลกทั้งสิ้น ทั้งที่เคลื่อนที่และที่ไม่เคลื่อนที่ ก็เปี่ยมด้วยความยินดี
12.332.18
तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ।
जतामात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा ॥ १२.३३२.१८ ॥
ครั้งนั้น ผู้ทรงจิตใจประเสริฐและรุ่งเรืองยิ่ง พร้อมด้วยเทวี ด้วยความรักใคร่ ได้นำบุตรของฤๅษีซึ่งเพิ่งประสูติมาถวายตามพิธี
12.332.19
तस्य देवेश्वरः शक्रो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
ददौ कमण्डलुं प्रीत्या देववासांसि चाभिभो ॥ १२.३३२.१९ ॥
พระอินทร์ เจ้าแห่งเทพ ด้วยความเมตตา ได้ประทานหม้อน้ำทิพย์อันมีรูปลักษณ์น่าอัศจรรย์ และอาภรณ์ของเทพแก่ศุกะ ข้าแต่ผู้ทรงอำนาจ
12.332.20
हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ।
प्रदक्षिणमवर्तन्त शुकाश्चाषाश्च भारत ॥ १२.३३२.२० ॥
หงส์ นกร้อยปีก และนกกระเรียนนับพัน รวมทั้งนกแก้วและนกกระทา ต่างบินวนเวียนไปทางขวา ข้าแต่ภารตะ
12.332.21
आरणेयस्ततो दिव्यं प्राप्य जन्म महाद्युतिः ।
तत्रैवोवास मेधावी ब्रह्मचारी समाहितः ॥ १२.३३२.२१ ॥
จากนั้นอารเณยะผู้มีความรุ่งเรืองยิ่ง ได้รับกำเนิดอันเป็นทิพย์ ท่านผู้มีปัญญาอยู่ที่นั่นเอง เป็นพรหมจารีผู้มีจิตสงบมั่น และได้แต่งคัมภีร์ไว้
12.332.22
उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ।
उपतस्थुर्महाराज यथाऽस्य पितरं तथा ॥ १२.३३२.२२ ॥
ทันทีที่ท่านประสูติ พระเวททั้งหลายพร้อมทั้งความลับและบทสรุป ก็เข้ามาหาท่าน ข้าแต่มหาราช เช่นเดียวกับที่เคยเข้าหาบิดาของท่าน
12.332.23
बृहस्पतिं च वव्रे स वेदवेदाङ्गभाष्यवित् ।
उपाध्यायं महाराज धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ १२.३३२.२३ ॥
ท่านผู้รอบรู้พระเวท วेदางค์ และคำอรรถาธิบาย ได้เลือกพฤหัสปติเป็นอุปัชฌาย์ ข้าแต่มหาราช โดยคิดใคร่ครวญแต่เรื่องธรรมเท่านั้น
12.332.24
सोऽधीत्य निखिलान्वेदान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ।
इतिहासं च कार्त्स्न्येन धर्मशास्त्राणि चाभिभो ॥ १२.३३२.२४ ॥
ท่านได้ศึกษาพระเวททั้งหมด พร้อมทั้งความลับและบทสรุป ตลอดทั้งอิติหาสและคัมภีร์ธรรมศาสตร์โดยครบถ้วน ข้าแต่ผู้ทรงอำนาจ
12.332.25
गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ।
उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहितः ॥ १२.३३२.२५ ॥
เมื่อถวายค่าสอนแด่อาจารย์แล้ว และเสร็จสิ้นการเป็นศิษย์ มหามุนีผู้เป็นพรหมจารีและมีจิตสงบมั่น ได้เริ่มบำเพ็ญตบะอันเข้มข้น
12.332.26
देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि स महातपाः ।
संमन्त्रणीयो मान्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा ॥ १२.३३२.२६ ॥
แม้ในวัยหนุ่ม ท่านผู้มีตบะยิ่งใหญ่ก็เป็นที่ควรปรึกษาและเป็นที่นับถือของเทวดาและฤๅษี ทั้งด้วยความรู้และด้วยตบะเช่นเดียวกัน
12.332.27
न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु नराधिप ।
त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः ॥ १२.३३२.२७ ॥
แต่จิตของท่านไม่ยินดีในอาศรมทั้งหลาย ข้าแต่จอมนร เพราะท่านเป็นผู้เห็นธรรมแห่งโมกษะ มองข้ามรากฐานทั้งสามของชีวิตคฤหัสถ์ไป