Mahābhārata · Adhyāya 12.333
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.333.1
स मोक्षमनुचिन्त्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ।
प्राहाभिवाद्य च गुरुं श्रेयोर्थी विनयान्वितः ॥ १२.३३३.१ ॥
Tras reflexionar bien sobre la liberación, Śuka fue ante su padre. Deseoso del bien supremo y dotado de humildad, saludó respetuosamente a su maestro y habló.
12.333.2
मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान्प्रब्रवीतु मे ।
यथा मे मनसः शान्तिः परमा संभवेत्प्रभो ॥ १२.३३३.२ ॥
Que el venerable señor, diestro en las enseñanzas de la liberación, me instruya, para que en mi mente surja la paz suprema, oh señor.
12.333.3
श्रुत्वा पुत्रस्य तु वचः परमर्षिरुवाच तम् ।
अधीहि पुत्र मोक्षं वै धर्मांश्च विविधानपि ॥ १२.३३३.३ ॥
Habiendo oído las palabras de su hijo, el gran sabio le dijo: 'Aprende, hijo mío, la liberación y también los diversos deberes.'
12.333.4
पितुर्नियोगाज्जग्राह शुको धर्मभृतां वरः ।
योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव भारत ॥ १२.३३३.४ ॥
Por orden de su padre, Śuka, el mejor de los que sostienen el dharma, recibió el tratado completo del yoga y la enseñanza de Kapila, oh Bhārata.
12.333.5
स तं ब्राह्नया श्रियः युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ।
मेने पुत्रं यदा व्यासो मोक्षधर्मविशारदम् ॥ १२.३३३.५ ॥
Cuando Vyāsa consideró a su hijo dotado del esplendor de Brahmā, igual a Brahmā en valor y experto en las enseñanzas de la liberación, entonces lo estimó así.
12.333.6
उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ।
स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलं मिथिलेश्वरः ॥ १२.३३३.६ ॥
Entonces dijo: 'Ve ante Janaka, señor de Mithilā. Ese señor de Mithilā te explicará todo lo relativo a la liberación.'
12.333.7
पितुर्नियोगादगमन्मैथिलं जनकं नृपम् ।
प्रष्टुं धर्मस्य निष्ठां वै मोक्षस्य च परायणम् ॥ १२.३३३.७ ॥
Por orden de su padre fue al rey Janaka, señor de Mithilā, para preguntar por el fundamento firme del dharma y la meta suprema de la liberación.
12.333.8
उक्तश्च मानुषेण त्वं पथा गच्छेत्यविस्मितः ।
न प्रभावेण गन्तव्यमन्तरिक्षचरेण वै ॥ १२.३३३.८ ॥
Se te dijo que fueras por el camino humano; ve sin asombro. No se debe ir por el poder de quien se mueve por el cielo.
12.333.9
आर्जवेनैव गन्तव्यं न सुखान्वेषिणा तथा ।
नान्वेष्टव्या विशेषास्तु विशेषा हि प्रसङ्गिनः ॥ १२.३३३.९ ॥
Solo se debe ir con rectitud, no como quien busca comodidad; tampoco se deben buscar ventajas especiales, pues las cosas especiales van ligadas al apego.
12.333.10
अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ।
स्यातव्यं च वशे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् ॥ १२.३३३.१० ॥
Hacia aquel señor de hombres a quien sirves como sacerdote no debes mostrar orgullo; debes permanecer bajo su dominio. Él cortará tu duda.
12.333.11
स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ।
याज्यो मम स यद्ब्रूयात्तत्कार्यमविशङ्कया ॥ १२.३३३.११ ॥
Ese rey, versado en el dharma y experto en las enseñanzas de la liberación, es mi cliente sacerdotal. Lo que te diga, hazlo sin vacilar.
12.333.12
एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ।
पद्भ्यां शक्तोन्तरिक्षेण क्रान्तुं पृथ्वीं ससागराम् ॥ १२.३३३.१२ ॥
Así dicho, aquel sabio de alma justa fue a Mithilā. Aunque era capaz de atravesar la tierra con sus océanos por el cielo, marchó a pie.
12.333.13
स गिरींश्चाप्यतिक्रम्य नदीतीर्थसरांसि च ।
बहुव्यालमृगाकीर्णा ह्यटवीश्च वनानि च ॥ १२.३३३.१३ ॥
Atravesando montañas, vados de ríos y lagos, y bosques y selvas llenos de muchas serpientes y fieras, siguió adelante.
12.333.14
मेहोर्हरेश्च द्वे वर्षे वर्षं हैमवतं ततः ।
क्रमेणैवं व्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ १२.३३३.१४ ॥
Habiendo atravesado en orden las dos regiones de Meru y Hari, y luego la región de Haimavata, llegó a la tierra de Bhārata.
12.333.15
स देशान्विविधान्पश्यंश्चीनहूणनिषेवितान् ।
आर्यावर्तमिमं देशमाजगाम महामुनिः ॥ १२.३३३.१५ ॥
Viendo los diversos países frecuentados por los chinos y los hunos, aquel gran sabio llegó a esta tierra de Āryāvarta.
12.333.16
पितुर्वचनमाज्ञाय तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
अध्वानं सोऽतिचक्राम खचरः खे पतविव ॥ १२.३३३.१६ ॥
Conociendo el mandato de su padre y meditando en ese mismo propósito, recorrió el camino como un pájaro que vuela por el cielo.
12.333.17
पत्तनानि च रम्याणि स्फीतानि नगराणि च ।
रत्नानि च विचित्राणि पश्यन्नपि न पश्यति ॥ १२.३३३.१७ ॥
Aunque veía las bellas ciudades, las prósperas urbes y las joyas maravillosas, no las veía realmente.
12.333.18
उद्यावानि च रम्याणि तथैवायतनानि च ।
पुण्यानि चैव तीर्थानि सोत्यक्रामदथाध्वगः ॥ १२.३३३.१८ ॥
Los hermosos jardines, asimismo los santuarios y los vados sagrados, aquel caminante los dejó atrás.
12.333.19
सोचिरेणैव कालेन विदेहानाससाद ह ।
रक्षितान्धर्मराजेन जनकेन महात्मना ॥ १२.३३३.१९ ॥
Al cabo de un tiempo llegó a la tierra de los Videhas, protegida por Janaka, el rey del dharma, el de gran alma.
12.333.20
तत्र ग्रामान्बहून्पश्यन्बह्वन्नरसभोजनान् ।
पल्लीघोषान्समृद्धांश्च बहुगोकुलसंकुलान् ॥ १२.३३३.२० ॥
Allí vio muchas aldeas, llenas de abundante comida y banquetes, prósperas con pequeños poblados y asentamientos de pastores, atestadas de numerosos rebaños de vacas.
12.333.21
स्फीतांश्च शालियवसर्हंससारससेवितान् ।
पद्मिनीभिश्च शतशः श्रीमतीभिरलकृतान् ॥ १२.३३३.२१ ॥
Eran prósperos, llenos de arroz y cebada, frecuentados por cisnes y grullas, adornados por cientos de magníficos estanques de loto.
12.333.22
स विदेहानतिक्रम्य समृद्धजनसेवितान् ।
मिथिलोपवनं रम्यमाससाद समृद्धिमत् ॥ १२.३३३.२२ ॥
Tras atravesar las tierras de los Videhas, frecuentadas por gente próspera, llegó al jardín delicioso y floreciente de Mithilā.
12.333.23
हस्त्यश्वरथसंकीर्णं नरनारीसमाकुलम् ।
पश्यन्नपश्यन्निव तत्समतिक्रामदच्युतः ॥ १२.३३३.२३ ॥
Aunque veía aquella ciudad, abarrotada de elefantes, caballos y carros, llena de hombres y mujeres, el Acyuta pasó como si no la viera.
12.333.24
मनसा तं बहन्भारं तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
आत्मारामः प्रसन्नात्मा मिथिलामाससाद ह ॥ १२.३३३.२४ ॥
Meditando en su mente aquel gran propósito, deleitándose en sí mismo, de ánimo sereno, llegó a Mithilā.
12.333.25
तस्या द्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः ।
स्थितो ध्यानपरो मुक्तो विदितः प्रविवेश ह ॥ १२.३३३.२५ ॥
Al llegar a su puerta, detenido por los porteros, se quedó absorto en la meditación, libre; luego, reconocido, entró.
12.333.26
स राजमार्गमासाद्य समृद्धजनकसंकुलम् ।
पार्थिवक्षयमासाद्य निःशङ्कः प्रविवेश ह ॥ १२.३३३.२६ ॥
Llegó a la calle real, abarrotada de gente próspera, y tras llegar a la morada de los reyes, entró sin temor.
12.333.27
तत्रापि द्वारपलास्तमुग्रवाचा न्यषेधयन् ।
तथैव च शुक्रस्तत्र निर्मन्युः समतिष्ठत ॥ १२.३३३.२७ ॥
También allí los porteros le prohibieron el paso con palabras duras; y así Śuka permaneció allí, sin ira.
12.333.28
न चातपाध्वसंतप्तः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः ।
प्रताम्यति ग्लायति वा नापैति च तथाऽऽतपात् ॥ १२.३३३.२८ ॥
Aunque abrasado por el calor del camino y afligido por el hambre, la sed y la fatiga, no se agota ni se fatiga, ni se aparta del calor del sol.
12.333.29
तेषां तु द्वारपालानामेकः शोकसमन्वितः ।
मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् ॥ १२.३३३.२९ ॥
Entonces uno de aquellos porteros, lleno de pesar, al ver a Śuka de pie como el sol en mitad del cielo.
12.333.30
पूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
प्रावेशयत्ततः कक्ष्यां प्रथमां राजवेश्मनः ॥ १२.३३३.३० ॥
Tras honrarlo como corresponde y saludarlo con las manos juntas, lo condujo al primer patio del palacio real.
12.333.31
तत्रासीनः शुकस्तात मोक्षमेवान्वचिन्तयत् ।
छायायामातपे चैव समदर्शी समद्युतिः ॥ १२.३३३.३१ ॥
Allí sentado, Śuka, querido hijo, meditaba solo en la liberación; a la sombra o al sol era quien ve todo por igual, de igual resplandor.
12.333.32
तं मुहूर्तादिवागम्य राज्ञो मन्त्री कृताञ्जलिः ।
प्रावेशयत्ततः कक्ष्यां द्वितीयां राजवेश्मनः ॥ १२.३३३.३२ ॥
Poco después, el ministro del rey llegó hasta él con las manos juntas y lo condujo al segundo patio del palacio real.
12.333.33
तत्रान्तः पुरसंबद्धं महच्चैत्ररथोपमम् ।
सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् ॥ १२.३३३.३३ ॥
Allí había un gran jardín unido a los aposentos interiores, semejante al bosque de Caitraratha, con lugares bien divididos para los juegos de agua y árboles en flor.
12.333.34
तं दर्शयित्वा स शुकं मन्त्री जनकमुत्तमम् ।
अर्हमासनमादिश्य निश्चक्रामः ततः पुनः ॥ १२.३३३.३४ ॥
Tras mostrarle aquel lugar e indicarle un asiento digno de un rey excelente, el ministro volvió a salir de allí.
12.333.35
तं चारुवेषाः सुश्रोण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः ।
सूक्ष्मरक्ताम्बरधरास्तप्तकाञ्चनभूषणाः ॥ १२.३३३.३५ ॥
A su alrededor había jóvenes de vestido gracioso, bellas caderas y apariencia agradable, vistiendo finas prendas rojas y adornadas con oro refinado.
12.333.36
संलापालापकुशला नृत्तगीतविशारदाः ।
स्मितपूर्वाभिभाषिण्यो रूपेणाप्सरसां समाः ॥ १२.३३३.३६ ॥
Diestras en la conversación y el diálogo, expertas en la danza y el canto, le hablaban comenzando con sonrisas, iguales en belleza a las apsarases.
12.333.37
भावोपचारकुशला भावज्ञाः सत्वकोविदाः ।
परं पञ्चाशतं नार्यो वारमुख्याः समाद्रवन् ॥ १२.३३३.३७ ॥
Hábiles en las atenciones del sentimiento y la conducta, conocedoras de los estados del ánimo y expertas en el carácter, más de cincuenta mujeres principales acudieron.
12.333.38
पाद्यादीनि प्रतिग्राह्य पूजया परयाऽर्चयन् ।
कालोपपन्नेन तदा स्वाद्वन्नेनाभ्यतर्पयन् ॥ १२.३३३.३८ ॥
Tras hacerle aceptar el agua para los pies y lo demás, lo honraron con suprema veneración y lo saciaron por completo con comida sabrosa adecuada a la hora.
12.333.39
तस्य भुक्तवतस्तात तदन्तः पुरकाननम् ।
सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकश्येन भारत ॥ १२.३३३.३९ ॥
Cuando él hubo comido, querido, le mostraron uno a uno el bellísimo bosque del palacio interior, oh Bhārata.
12.333.40
क्रीडन्त्यश्च हसन्त्यश्च गायन्त्यश्चापि ताः शुभम् ।
उदारसत्वं सत्वज्ञाः स्त्रियः पर्यचरंस्तथा ॥ १२.३३३.४० ॥
Jugando, riendo y cantando alegremente, aquellas mujeres que conocían su noble carácter lo atendieron de igual modo.
12.333.41
आरणेयस्तु शुद्धात्मा निःसंदेहस्त्रिकर्मकृत् ।
वश्येन्द्रियो जितक्रोधो न हृष्यति न कुप्यति ॥ १२.३३३.४१ ॥
Pero aquel Āraṇeya, de alma pura, libre de dudas, que cumple los tres deberes, con los sentidos sometidos y la ira vencida, ni se alegra ni se enfurece.
12.333.42
तस्मै शय्यासनं दिव्यं वरार्हः रत्नभूषितम् ।
स्पर्ध्यास्तरणसंकीर्णं ददुस्ताः परमस्त्रियः ॥ १२.३३३.४२ ॥
A él le dieron aquellas excelentísimas mujeres un lecho y un asiento divinos, dignos del mejor, adornados de joyas y abundantes en cubiertas envidiables.
12.333.43
पादशौचं तु कृत्वैव शुक्रः संध्यामुपास्य च ।
निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ १२.३३३.४३ ॥
Tras lavarse los pies y realizar el rito del crepúsculo, Śukra se sentó en un asiento sagrado, meditando sobre ese mismo asunto.
12.333.44
पूर्वरात्रे तु तत्रासौ हुत्वा ध्यानपरायणः ।
मध्यरात्रे यथान्यायं निद्रामाहारयत्प्रभुः। ॥ १२.३३३.४४ ॥
En la primera parte de la noche ofreció allí oblaciones, absorto en la meditación; luego, a medianoche, según la regla, el señor tomó su sueño.
12.333.45
ततो मुहूर्तादुत्थाय कृत्वा शौचमनन्तरम् ।
स्त्रीभिः परिवृतो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत ॥ १२.३३३.४५ ॥
Luego, tras un momento, levantado y habiéndose purificado enseguida, el sabio, rodeado de mujeres, se entregó a la meditación.
12.333.46
अनेन विधिना कर्ष्णिस्तदहः शेषमच्युतः ।
तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास भारत ॥ १२.३३३.४६ ॥
De este modo, el inmutable, descendiente de Kṛṣṇi, pasó el resto de aquel día, y también aquella noche en la casa real, oh Bhārata.