మహాభారతం · అధ్యాయం 12.333
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.333.1
स मोक्षमनुचिन्त्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ।
प्राहाभिवाद्य च गुरुं श्रेयोर्थी विनयान्वितः ॥ १२.३३३.१ ॥
అతడు మోక్షాన్ని బాగా ఆలోచించి తండ్రి వద్దకు వెళ్లాడు. శ్రేయస్సును కోరిన వినయవంతుడైన శుకుడు గురువుకు నమస్కరించి పలికాడు.
12.333.2
मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान्प्रब्रवीतु मे ।
यथा मे मनसः शान्तिः परमा संभवेत्प्रभो ॥ १२.३३३.२ ॥
మోక్షధర్మాలలో నిపుణుడైన భగవానుడు నాకు బోధించుగాక, నా మనసుకు పరమ శాంతి కలిగేలా, ప్రభువా.
12.333.3
श्रुत्वा पुत्रस्य तु वचः परमर्षिरुवाच तम् ।
अधीहि पुत्र मोक्षं वै धर्मांश्च विविधानपि ॥ १२.३३३.३ ॥
కుమారుని మాటలు విని పరమ ఋషి అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'కుమారా, మోక్షాన్ని, వివిధ ధర్మాలను కూడా నేర్చుకో.'
12.333.4
पितुर्नियोगाज्जग्राह शुको धर्मभृतां वरः ।
योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव भारत ॥ १२.३३३.४ ॥
తండ్రి ఆజ్ఞతో ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన శుకుడు యోగశాస్త్రాన్ని, కపిలుని సమస్త శాస్త్రాన్ని స్వీకరించాడు, భారతా.
12.333.5
स तं ब्राह्नया श्रियः युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ।
मेने पुत्रं यदा व्यासो मोक्षधर्मविशारदम् ॥ १२.३३३.५ ॥
వ్యాసుడు తన కుమారుని బ్రహ్మతేజస్సుతో కూడినవాడిగా, బ్రహ్మతో సమానమైన పరాక్రమం కలవాడిగా, మోక్షధర్మంలో నిపుణుడిగా భావించినప్పుడు అతడిని అలా ఎంచాడు.
12.333.6
उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ।
स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलं मिथिलेश्वरः ॥ १२.३३३.६ ॥
అప్పుడు అతడు మిథిలా రాజు జనకుని వద్దకు వెళ్లమని చెప్పాడు. ఆ మిథిలాధిపతి మోక్షం కోసం నీకు సమస్తాన్ని బోధిస్తాడు.
12.333.7
पितुर्नियोगादगमन्मैथिलं जनकं नृपम् ।
प्रष्टुं धर्मस्य निष्ठां वै मोक्षस्य च परायणम् ॥ १२.३३३.७ ॥
తండ్రి ఆజ్ఞతో అతడు మిథిలా రాజు జనకుని వద్దకు వెళ్లాడు, ధర్మ నిష్ఠను, మోక్షపరమ గమ్యాన్ని అడగడానికి.
12.333.8
उक्तश्च मानुषेण त्वं पथा गच्छेत्यविस्मितः ।
न प्रभावेण गन्तव्यमन्तरिक्षचरेण वै ॥ १२.३३३.८ ॥
మానుష మార్గంలో వెళ్లమని చెప్పబడినవాడివి నువ్వు, విస్మయం లేకుండా వెళ్లు; ఆకాశచారి శక్తితో వెళ్లకూడదు.
12.333.9
आर्जवेनैव गन्तव्यं न सुखान्वेषिणा तथा ।
नान्वेष्टव्या विशेषास्तु विशेषा हि प्रसङ्गिनः ॥ १२.३३३.९ ॥
సరళతతోనే వెళ్లాలి, సుఖాన్ని వెతికేవాడిలా కాదు; ప్రత్యేకతలను కూడా వెతకకూడదు, ఎందుకంటే ప్రత్యేకతలు ఆసక్తితో ముడిపడినవి.
12.333.10
अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ।
स्यातव्यं च वशे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् ॥ १२.३३३.१० ॥
నీవు యాజ్యుడిగా సేవించే ఆ నరాధిపుని ఎడల అహంకారం చూపకూడదు; అతని వశంలో ఉండాలి. అతడు నీ సంశయాన్ని ఛేదిస్తాడు.
12.333.11
स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ।
याज्यो मम स यद्ब्रूयात्तत्कार्यमविशङ्कया ॥ १२.३३३.११ ॥
ఆ రాజు ధర్మంలో నైపుణ్యుడు, మోక్షశాస్త్రంలో విశారదుడు; అతడు నా యాజ్యుడు. అతడు ఏది చెప్పినా దానిని శంకలేకుండా చేయాలి.
12.333.12
एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ।
पद्भ्यां शक्तोन्तरिक्षेण क्रान्तुं पृथ्वीं ससागराम् ॥ १२.३३३.१२ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ధర్మాత్ముడైన ఆ ముని మిథిలకు వెళ్లాడు. ఆకాశమార్గంలో సముద్రాలతో కూడిన భూమిని దాటగల శక్తి ఉన్నప్పటికీ, అతడు కాలినడకనే వెళ్లాడు.
12.333.13
स गिरींश्चाप्यतिक्रम्य नदीतीर्थसरांसि च ।
बहुव्यालमृगाकीर्णा ह्यटवीश्च वनानि च ॥ १२.३३३.१३ ॥
ఆయన పర్వతాలను దాటి, నదుల తీర్థాలను సరస్సులను, అనేక పాములు మృగాలు నిండిన అడవులను వనాలను కూడా దాటిపోయాడు.
12.333.14
मेहोर्हरेश्च द्वे वर्षे वर्षं हैमवतं ततः ।
क्रमेणैवं व्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ १२.३३३.१४ ॥
మేరు, హరి అనే రెండు వర్షాలను, తరువాత హైమవత వర్షాన్ని, ఈ విధంగా క్రమంగా దాటి, ఆయన భారత వర్షానికి చేరుకున్నాడు.
12.333.15
स देशान्विविधान्पश्यंश्चीनहूणनिषेवितान् ।
आर्यावर्तमिमं देशमाजगाम महामुनिः ॥ १२.३३३.१५ ॥
చీనులు, హూణులు సేవించే వివిధ దేశాలను చూస్తూ, ఆ మహాముని ఈ ఆర్యావర్త దేశానికి వచ్చాడు.
12.333.16
पितुर्वचनमाज्ञाय तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
अध्वानं सोऽतिचक्राम खचरः खे पतविव ॥ १२.३३३.१६ ॥
తండ్రి మాటను తెలుసుకొని, అదే ప్రయోజనాన్ని ఆలోచిస్తూ, ఆకాశంలో ఎగిరే పక్షిలాగా ఆయన దారిని దాటిపోయాడు.
12.333.17
पत्तनानि च रम्याणि स्फीतानि नगराणि च ।
रत्नानि च विचित्राणि पश्यन्नपि न पश्यति ॥ १२.३३३.१७ ॥
అందమైన పట్టణాలను, సమృద్ధిగల నగరాలను, విచిత్రమైన రత్నాలను చూస్తున్నా ఆయన చూడనట్లే ఉన్నాడు.
12.333.18
उद्यावानि च रम्याणि तथैवायतनानि च ।
पुण्यानि चैव तीर्थानि सोत्यक्रामदथाध्वगः ॥ १२.३३३.१८ ॥
అందమైన ఉద్యానవనాలను, అలాగే దేవాలయాలను, పవిత్ర తీర్థాలను ఆ బాటసారి దాటిపోయాడు.
12.333.19
सोचिरेणैव कालेन विदेहानाससाद ह ।
रक्षितान्धर्मराजेन जनकेन महात्मना ॥ १२.३३३.१९ ॥
కొంతకాలానికి అతను విదేహుల దేశానికి చేరుకున్నాడు; ధర్మరాజు, మహాత్ముడైన జనకుడు ఆ దేశాన్ని రక్షిస్తుండేవాడు.
12.333.20
तत्र ग्रामान्बहून्पश्यन्बह्वन्नरसभोजनान् ।
पल्लीघोषान्समृद्धांश्च बहुगोकुलसंकुलान् ॥ १२.३३३.२० ॥
అక్కడ అతను అనేక గ్రామాలను చూశాడు; అవి అనేక అన్నభోజనాలతో నిండినవి, చిన్న పల్లెలు, గొల్ల వాడలతో సమృద్ధిగా ఉన్నవి, అనేక గోవుల మందలతో నిండినవి.
12.333.21
स्फीतांश्च शालियवसर्हंससारससेवितान् ।
पद्मिनीभिश्च शतशः श्रीमतीभिरलकृतान् ॥ १२.३३३.२१ ॥
అవి వర్ధిల్లినవి, వరి మరియు యవధాన్యాలతో నిండినవి, హంసలు మరియు కొంగలు సేవించేవి, వందలాది అందమైన పద్మ సరస్సులతో అలంకరించబడినవి.
12.333.22
स विदेहानतिक्रम्य समृद्धजनसेवितान् ।
मिथिलोपवनं रम्यमाससाद समृद्धिमत् ॥ १२.३३३.२२ ॥
అతను విదేహ దేశాన్ని దాటి, సమృద్ధులైన ప్రజలు సేవించే మిథిల యొక్క రమ్యమైన, సమృద్ధమైన ఉద్యానవనాన్ని చేరుకున్నాడు.
12.333.23
हस्त्यश्वरथसंकीर्णं नरनारीसमाकुलम् ।
पश्यन्नपश्यन्निव तत्समतिक्रामदच्युतः ॥ १२.३३३.२३ ॥
ఏనుగులు, గుఱ్ఱాలు, రథాలతో నిండి, స్త్రీ పురుషులతో కిక్కిరిసిన ఆ నగరాన్ని చూస్తూనే చూడనట్లు అచ్యుతుడు దాటిపోయాడు.
12.333.24
मनसा तं बहन्भारं तमेवार्थं विचिन्तयन् ।
आत्मारामः प्रसन्नात्मा मिथिलामाससाद ह ॥ १२.३३३.२४ ॥
మనసులో ఆ గొప్ప ప్రయోజనాన్నే ఆలోచిస్తూ, ఆత్మారాముడై, ప్రసన్నచిత్తుడై అతను మిథిలను చేరుకున్నాడు.
12.333.25
तस्या द्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः ।
स्थितो ध्यानपरो मुक्तो विदितः प्रविवेश ह ॥ १२.३३३.२५ ॥
దాని ద్వారాన్ని చేరినప్పుడు ద్వారపాలకులచే అడ్డగించబడి, ధ్యానంలో నిమగ్నుడై, ముక్తుడిగా నిలిచాడు; తర్వాత గుర్తించబడి ప్రవేశించాడు.
12.333.26
स राजमार्गमासाद्य समृद्धजनकसंकुलम् ।
पार्थिवक्षयमासाद्य निःशङ्कः प्रविवेश ह ॥ १२.३३३.२६ ॥
అతడు సమృద్ధులైన ప్రజలతో నిండిన రాజమార్గాన్ని చేరాడు; రాజుల నివాసాన్ని చేరి నిర్భయంగా ప్రవేశించాడు.
12.333.27
तत्रापि द्वारपलास्तमुग्रवाचा न्यषेधयन् ।
तथैव च शुक्रस्तत्र निर्मन्युः समतिष्ठत ॥ १२.३३३.२७ ॥
అక్కడ కూడా ద్వారపాలకులు కఠినమైన మాటలతో అతన్ని నిరోధించారు; అలాగే శుకుడు అక్కడ కోపం లేకుండా నిలిచాడు.
12.333.28
न चातपाध्वसंतप्तः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः ।
प्रताम्यति ग्लायति वा नापैति च तथाऽऽतपात् ॥ १२.३३३.२८ ॥
మార్గపు ఎండతో తపించినవాడు, ఆకలి దాహం అలసటతో కూడినవాడు అయినప్పటికీ అతడు అలసిపోడు, క్షీణించడు; ఎండ నుండి తప్పుకోడు కూడా.
12.333.29
तेषां तु द्वारपालानामेकः शोकसमन्वितः ।
मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् ॥ १२.३३३.२९ ॥
ఆ ద్వారపాలకులలో ఒకడు శోకంతో నిండినవాడై; మధ్యాహ్నపు సూర్యునివలె నిలిచి ఉన్న శుకుడిని చూసి.
12.333.30
पूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
प्रावेशयत्ततः कक्ष्यां प्रथमां राजवेश्मनः ॥ १२.३३३.३० ॥
యథావిధిగా పూజించి, అంజలి ఘటించి అభివాదం చేసి, అప్పుడు అతడిని రాజభవనపు మొదటి ఆవరణలోకి తీసుకువెళ్లాడు.
12.333.31
तत्रासीनः शुकस्तात मोक्षमेवान्वचिन्तयत् ।
छायायामातपे चैव समदर्शी समद्युतिः ॥ १२.३३३.३१ ॥
అక్కడ కూర్చున్న శుకుడు, ఓ కుమారా, మోక్షాన్నే ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు; నీడలోనూ ఎండలోనూ ఆయన సమదర్శిగా, సమ తేజస్సుతో ఉన్నాడు.
12.333.32
तं मुहूर्तादिवागम्य राज्ञो मन्त्री कृताञ्जलिः ।
प्रावेशयत्ततः कक्ष्यां द्वितीयां राजवेश्मनः ॥ १२.३३३.३२ ॥
కొద్ది క్షణాల్లోనే రాజు మంత్రి చేతులు జోడించి ఆయన దగ్గరకు వచ్చి, రాజభవనపు రెండవ ప్రాంగణంలోకి తీసుకెళ్లాడు.
12.333.33
तत्रान्तः पुरसंबद्धं महच्चैत्ररथोपमम् ।
सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् ॥ १२.३३३.३३ ॥
అక్కడ అంతఃపురానికి అనుబంధంగా చైత్రరథ వనంతో సమానమైన గొప్ప ఉద్యానం ఉండేది; అందులో జలక్రీడలకు బాగా విభజించిన స్థలాలు, పూల చెట్లు ఉన్నాయి.
12.333.34
तं दर्शयित्वा स शुकं मन्त्री जनकमुत्तमम् ।
अर्हमासनमादिश्य निश्चक्रामः ततः पुनः ॥ १२.३३३.३४ ॥
శుకుడికి ఆ స్థలాన్ని చూపించి, ఉత్తమ రాజుకు తగిన ఆసనాన్ని సూచించి, మంత్రి తిరిగి అక్కడినుంచి బయటకు వెళ్లాడు.
12.333.35
तं चारुवेषाः सुश्रोण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः ।
सूक्ष्मरक्ताम्बरधरास्तप्तकाञ्चनभूषणाः ॥ १२.३३३.३५ ॥
ఆయన చుట్టూ చక్కని వేషధారణ కలిగిన, సుందరమైన నడుము గల, చూడముచ్చటైన యువతులు ఉన్నారు; వారు సన్నని ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించి, తప్తబంగారు ఆభరణాలు అలంకరించుకున్నారు.
12.333.36
संलापालापकुशला नृत्तगीतविशारदाः ।
स्मितपूर्वाभिभाषिण्यो रूपेणाप्सरसां समाः ॥ १२.३३३.३६ ॥
వారు సంభాషణలలో, చర్చలలో నేర్పరులు, నృత్యగానాలలో విశారదులు; చిరునవ్వుతో ఆయనతో మాట్లాడేవారు, రూపంలో అప్సరసలతో సమానులు.
12.333.37
भावोपचारकुशला भावज्ञाः सत्वकोविदाः ।
परं पञ्चाशतं नार्यो वारमुख्याः समाद्रवन् ॥ १२.३३३.३७ ॥
భావాచారాలలో నిపుణులు, మనోభావాలను తెలిసినవారు, స్వభావ పరిజ్ఞానం కలవారు, ఏభైకి పైగా ఉత్తమ స్త్రీలు చేరుకున్నారు.
12.333.38
पाद्यादीनि प्रतिग्राह्य पूजया परयाऽर्चयन् ।
कालोपपन्नेन तदा स्वाद्वन्नेनाभ्यतर्पयन् ॥ १२.३३३.३८ ॥
పాద్యాది సత్కారాలను స్వీకరింపజేసి గొప్ప గౌరవంతో పూజించారు; ఆ సమయానికి తగిన రుచికరమైన అన్నంతో పూర్తిగా తృప్తిపరిచారు.
12.333.39
तस्य भुक्तवतस्तात तदन्तः पुरकाननम् ।
सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकश्येन भारत ॥ १२.३३३.३९ ॥
అతడు భుజించిన తరువాత, తాతా, ఆ అంతఃపుర వనాన్ని అత్యంత సుందరంగా ఒక్కొక్కటిగా అతనికి చూపించారు, భారతా.
12.333.40
क्रीडन्त्यश्च हसन्त्यश्च गायन्त्यश्चापि ताः शुभम् ।
उदारसत्वं सत्वज्ञाः स्त्रियः पर्यचरंस्तथा ॥ १२.३३३.४० ॥
ఆడుతూ, నవ్వుతూ, శుభంగా పాడుతూ, ఉదారస్వభావాన్ని తెలిసిన ఆ స్త్రీలు అతనికి సేవలు చేశారు.
12.333.41
आरणेयस्तु शुद्धात्मा निःसंदेहस्त्रिकर्मकृत् ।
वश्येन्द्रियो जितक्रोधो न हृष्यति न कुप्यति ॥ १२.३३३.४१ ॥
కాని ఆ ఆరణేయుడు, శుద్ధాత్ముడు, సందేహరహితుడు, మూడు కర్మలు చేసేవాడు, ఇంద్రియాలను వశపరచుకున్నవాడు, కోపాన్ని జయించినవాడు — అతడు సంతోషించడు, కోపించడు.
12.333.42
तस्मै शय्यासनं दिव्यं वरार्हः रत्नभूषितम् ।
स्पर्ध्यास्तरणसंकीर्णं ददुस्ताः परमस्त्रियः ॥ १२.३३३.४२ ॥
అతనికి ఆ ఉత్తమ స్త్రీలు, ఉత్తములకు తగిన, రత్నాలతో అలంకరించిన, అసూయపడదగిన పరుపులతో నిండిన దివ్యమైన శయ్యను ఆసనాన్ని ఇచ్చారు.
12.333.43
पादशौचं तु कृत्वैव शुक्रः संध्यामुपास्य च ।
निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ १२.३३३.४३ ॥
కాళ్లు కడుగుకుని, సంధ్యోపాసన చేసి శుక్రుడు పవిత్రమైన ఆసనంపై కూర్చుని అదే విషయాన్ని ఆలోచించసాగాడు.
12.333.44
पूर्वरात्रे तु तत्रासौ हुत्वा ध्यानपरायणः ।
मध्यरात्रे यथान्यायं निद्रामाहारयत्प्रभुः। ॥ १२.३३३.४४ ॥
పూర్వరాత్రి అక్కడ హోమం చేసి ధ్యానంలో నిమగ్నుడై, అర్ధరాత్రి విధిప్రకారం ఆ ప్రభువు నిద్రపోయాడు.
12.333.45
ततो मुहूर्तादुत्थाय कृत्वा शौचमनन्तरम् ।
स्त्रीभिः परिवृतो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत ॥ १२.३३३.४५ ॥
తరువాత ఒక ముహూర్తం అనంతరం లేచి, వెంటనే శౌచం చేసి, స్త్రీలచే చుట్టుముట్టబడిన ధీమంతుడు ధ్యానాన్నే ఆరంభించాడు.
12.333.46
अनेन विधिना कर्ष्णिस्तदहः शेषमच्युतः ।
तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास भारत ॥ १२.३३३.४६ ॥
ఈ విధంగా ఆ కృష్ణి వంశీయుడైన అచ్యుతుడు ఆ రోజు మిగిలిన భాగాన్ని గడిపాడు; ఓ భారతా, రాజకులంలో ఆ రాత్రిని కూడా గడిపాడు.