Mahābhārata · Adhyāya 12.335

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

12.335.1

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं कृतात्मा कृतनिश्चयः ।
आत्मनाऽऽत्मानमास्थाय दृष्ट्वा चात्मानमात्मना ॥ १२.३३५.१ ॥

Habiendo oído estas palabras, el de alma dominada y resuelta, fijando el yo en el yo y viendo el yo por el yo,

12.335.2

कृतकार्यः सुखी शान्तस्तूष्णीं प्रायादुदङ्भुखः ।
शैशिरं गिरिमुद्दिश्य सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १२.३३५.२ ॥

Habiendo cumplido su tarea, feliz y en paz, partió en silencio con el rostro al norte, dirigiéndose a la montaña nevada, igual en naturaleza al viento,

12.335.3

एतस्मिन्नेव काले तु देवर्षिर्नारदस्तथा ।
हिमवन्तमियाद्दुष्टुं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १२.३३५.३ ॥

En ese mismo momento, el sabio divino Nārada también fue a ver el Himālaya, servido por siddhas y cāraṇas.

12.335.4

तमप्सरोगाकीर्णं गीतस्वननिनादितम् ।
किन्नराणां सहस्रैश्च भृङ्गराजैस्तथैव च ॥ १२.३३५.४ ॥

Aquella montaña estaba llena de apsarases, resonando con el sonido del canto, colmada de miles de kinnaras y también de aves bhṛṅgarāja.

12.335.5

मद्गुभिः खञ्जरीटैश्च विचित्रैर्जीवजीवकैः ॥ १२.३३५.५ ॥

con aves madgu, khañjarīṭa y los variados jīvajīvaka.

12.335.6

चित्रवर्णैर्मयूरैश्च केकाशतविराजितैः ।
राजहंससमूहैश्च हृष्टैः परभृतैस्तथा ॥ १२.३३५.६ ॥

con pavos reales de colores variados, radiantes con cientos de graznidos, con bandadas de cisnes reales y con cucos alegres.

12.335.7

पक्षिराजो गरुत्मांश्च यं नित्यमधितिष्ठति ।
चत्वारो लोकपालाश्च देवाः सर्षिगणास्तथा ॥ १२.३३५.७ ॥

El señor de las aves Garutmān, en quien siempre reside, y los cuatro guardianes del mundo, los dioses junto con las huestes de sabios también.

12.335.8

तत्र नित्यं समायान्ति लोकस्य हितकाम्यया ।
विष्णुना यत्र पुत्रार्थे तपस्तप्तं महात्मना ॥ १२.३३५.८ ॥

Allí acuden siempre todos, por deseo del bien del mundo, donde el magnánimo Viṣṇu practicó austeridad por un hijo.

12.335.9

तत्रैव च कुमारेण बाल्ये क्षिप्ता दिवौकसः ।
शक्तिर्न्यस्ता क्षितितले त्रैलोक्यमवमन्य वै ॥ १२.३३५.९ ॥

Allí mismo el joven Kumāra, en su infancia, despreciando los tres mundos, arrojó contra los dioses la lanza llamada Śakti y la clavó en la superficie de la tierra.

12.335.10

तत्रोवाच जगत्स्कन्दः क्षिपन्वाक्यमिदं तदा ।
योऽन्योस्ति मत्तोऽभ्यधिको विप्रा यस्याधिकं प्रियाः ॥ १२.३३५.१० ॥

Entonces Skanda, sostén del mundo, burlándose, dijo estas palabras: "Oh brahmanes, ¿quién hay superior a mí, para quien los brahmanes son más queridos?"

12.335.11

यो ब्रह्मण्यो द्वितीयोऽस्ति त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ।
सोभ्युद्धरत्विमां शक्तिमथवा कम्पयत्विति ॥ १२.३३५.११ ॥

Si hay en los tres mundos un segundo poderoso devoto de los brahmanes, que levante esta lanza o la haga temblar.

12.335.12

तच्छुत्वा व्यथिता लोकाः क इमामुद्धरेदिति ।
अथ देवगणं सर्वं संभ्रान्तेन्द्रियमानसम् ॥ १२.३३५.१२ ॥

Al oír esto, los mundos se angustiaron: «¿Quién la levantará?». Entonces toda la hueste de los dioses, con los sentidos y la mente turbados, ...

12.335.13

अपश्यद्भगवान्विष्णुः क्षिप्तं सासुरराक्षसम् ।
किंन्वत्र सुकृतं कार्यं भवेदिति विचिन्तयन् ॥ १२.३३५.१३ ॥

El bienaventurado Viṣṇu vio que todos, incluidos los asuras y rākṣasas, habían sido arrojados abajo. Reflexionando: "¿Qué buena acción debe hacerse aquí?"

12.335.14

अनामृष्य ततः क्षेपमवैक्षत च पाविकम् ।
संप्रगृह्य विशुद्धात्मा शक्तिं प्रज्वलितां तदा ॥ १२.३३५.१४ ॥

Sin soportar aquella caída, miró la fuerza semejante al fuego; entonces el de alma pura asió firmemente la lanza ardiente.

12.335.15

कम्पयामास सव्येन पाणिना पुरुषोत्तमः ।
शक्त्यां तु कम्प्यमानायां विष्णुना बलिना तदा ॥ १२.३३५.१५ ॥

El mejor de los hombres la hizo temblar con la mano izquierda; y mientras la fuerza temblaba, Viṣṇu, el poderoso, la sacudió entonces.

12.335.16

मेदिनी कम्पिता सर्वा सशैलवनकानना ।
शक्तेनापि समुद्धर्तुं कम्पिता साऽभवत्तदा ॥ १२.३३५.१६ ॥

Toda la tierra, con sus montañas, bosques y selvas, tembló; incluso cuando la fuerza debía levantarla, ella temblaba entonces.

12.335.17

रक्षिता स्कन्दराजस्य धर्षणा प्रभविष्णुना ।
तां कम्पयित्वा भगवान्प्रह्लादमिदमब्रवीत् ॥ १२.३३५.१७ ॥

Este ataque estaba protegido por el rey Skanda, y fue resistido por el poderoso; habiéndola hecho temblar, el bienaventurado habló esto a Prahlāda.

12.335.18

पश्य वीर्यं कुमारस्य नैतदन्यः करिष्यति ।
सोऽमृष्यमाणस्तद्वाक्यं समुद्धरणनिश्चितः ॥ १२.३३५.१८ ॥

"Mira el valor del joven; ningún otro hará esto." Sin soportar aquellas palabras, se mantuvo resuelto a levantarla.

12.335.19

जग्राह तां तदा शक्तिं न चैनामभ्यकम्पयत् ।
नादं महान्तं मुक्त्वा स मूर्च्छितो गिरिमूर्घनि ॥ १२.३३५.१९ ॥

Entonces agarró aquella lanza, pero no pudo sacudirla; lanzando un gran grito, cayó desmayado en la cima de la montaña.

12.335.20

विह्वलः प्रापतद्भूमौ हिरण्यकशिपोः सुतः ।
तत्रोत्तरां दिशं गत्वा शैलराजस्य पार्श्वतः ॥ १२.३३५.२० ॥

El hijo de Hiraṇyakaśipu, aturdido, cayó al suelo; habiendo ido allí, hacia la dirección norte, junto al rey de las montañas.

12.335.21

तपोऽतप्यत दुर्घर्षं तात नित्यं वृषध्वजः ।
पावकेन परिक्षिप्तं दीप्यता यस्य चाश्रमम् ॥ १२.३३५.२१ ॥

Querido hijo, el de estandarte de toro (Śiva) practicó allí constantemente una austeridad formidable, su ermita rodeada de fuego ardiente.

12.335.22

आदित्यपर्वतं नाम दुर्घर्षमकृतात्मभिः ।
न तत्र शक्यते गन्तुं यक्षराक्षसदानवैः ॥ १२.३३५.२२ ॥

Ese lugar llamado Ādityaparvata es inaccesible para los indisciplinados; allí no es posible ir, ni para yakṣas, rākṣasas ni dānavas.

12.335.23

दशयोजनविस्तारमग्निज्वालसमावृतम् ।
भगवान्पावकस्तत्र स्वयं तिष्ठति वीर्यवान् ॥ १२.३३५.२३ ॥

Ese lugar, de diez yojanas de extensión y rodeado de llamas de fuego, es donde el bienaventurado Pāvaka, el poderoso, mora en persona.

12.335.24

सर्वान्विघ्नान्प्रशमयन्महादेवस्य धीमतः ।
दिव्यं वर्षसहस्रं हि पादेनैकेन तिष्ठतः ॥ १२.३३५.२४ ॥

Apaciguando todos los obstáculos del sabio Mahādeva, permaneció de pie sobre un solo pie durante mil años divinos.

12.335.25

देवान्संतापयंस्तत्र महादेवो महाव्रतः ।
ऐन्द्रीं तु दिशमास्थाय शैलराजस्य धीमतः ॥ १२.३३५.२५ ॥

Allí Mahādeva, de grandes votos, afligiendo a los dioses, se mantenía de pie mirando al este del sabio rey de las montañas.

12.335.26

विविक्ते पर्वततटे पाराशर्यो महातपाः ।
वेदानध्यापयामास व्यासः शिष्यान्महातपाः ॥ १२.३३५.२६ ॥

En una ladera de montaña apartada, Vyāsa, hijo de Parāśara, de gran austeridad, hizo que sus discípulos estudiaran los Vedas.

12.335.27

सुमन्तुं च महाभागं वैशंपायनमेव च ।
जैमिनिं च महाप्राज्ञं पैलं चापि तपस्विनम् ॥ १२.३३५.२७ ॥

Sumantu, el muy afortunado, Vaiśampāyana, Jaimini de gran sabiduría, y también el asceta Paila.

12.335.28

एभिः शिष्यैः परिवृतो व्यास आस्ते महातपाः ।
तत्राश्रमपदं रम्यं ददर्श पितुरुत्तमम्।
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकरः ॥ १२.३३५.२८ ॥

Rodeado de estos discípulos, el gran asceta Vyāsa vivía allí. Vio el agradable y excelente ermitaño de su padre. El de alma pura, Āraṇeya, apareció como el sol en el cielo.

12.335.29

अथ व्यासः परिक्षिप्तं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
ददृशे सुतमायान्तं दिवाकरसमप्रभम् ॥ १२.३३५.२९ ॥

Entonces Vyāsa vio a su hijo acercarse, rodeado como por un fuego ardiente, radiante como el sol.

12.335.30

असज्जमानं वृक्षेषु शैलेषु विषयेषु च ।
योगयुक्तं महात्मानं यथा बाणं गुणच्युतम् ॥ १२.३३५.३० ॥

Sin apegarse a los árboles, las montañas ni los objetos de los sentidos, el gran espíritu absorto en el yoga era como una flecha liberada de la cuerda del arco.

12.335.31

सोऽभिगम्य पितुः पादावगृह्णादरणीसुतः ।
यथोपजोषं तैश्चापि समागच्छन्महामुनिः ॥ १२.३३५.३१ ॥

El hijo de la vara de fuego (Śuka) se acercó y tomó los pies de su padre; y, como era conveniente, el gran sabio también se reunió con ellos.

12.335.32

ततो निवेदयामास पित्रे सर्वमशेषतः ।
शुको जनकराजेन संवादं प्रीतमानसः ॥ १२.३३५.३२ ॥

Entonces Śuka, con el ánimo complacido, comunicó a su padre todo el diálogo con el rey Janaka, sin omitir nada.

12.335.33

एवमध्यापयञ्शिष्यान्व्यासः पुत्रं च वीर्यवान् ।
उवास हिमवत्पृष्ठे पाराशर्यो महामुनिः ॥ १२.३३५.३३ ॥

Así, enseñando a sus discípulos y a su hijo, el poderoso Vyāsa, hijo de Parāśara, el gran sabio, habitó en la ladera del Himālaya.

12.335.34

ततः कदाचिच्छिष्यास्तं परिवार्यावतस्थिरे ।
वेदाध्ययनसंपन्नाः शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.३३५.३४ ॥

Entonces, una vez, sus discípulos, versados en el estudio de los Vedas, de ánimo sereno y sentidos dominados, le rodearon y se detuvieron.

12.335.35

वेदेषु निष्ठां संप्राप्य साङ्गेष्वपि तपस्विनः ।
अथोचुस्ते तदा व्यासं शिष्याः प्राञ्जलयो गुरुम् ॥ १२.३३५.३५ ॥

Entonces los discípulos ascetas, que habían alcanzado firme dominio de los Vedas y de sus ramas, juntaron las manos y hablaron a su maestro Vyāsa.

12.335.36

शिष्या ऊचुः ।
महता तेजसा युक्ता यशसा चापि वर्धिताः।
एकं त्विदानीमिच्छामो गुरुणाऽनुग्रहं कृतम् ॥ १२.३३५.३६ ॥

Los discípulos dijeron: Estamos dotados de gran brillo y hemos crecido en fama; ahora deseamos que el maestro nos conceda un favor.

12.335.37

इति तेषां वचः श्रुत्वा ब्रह्मर्षिस्तानुवाद ह ।
उच्यतामिति तद्वत्सा यद्वः कार्यं प्रियं मया ॥ १२.३३५.३७ ॥

Al oír sus palabras, el sabio brahmán les dijo: "Hablad, queridos míos, cuál es la tarea que deseáis que yo cumpla."

12.335.38

एतद्वाक्यं गुरोः श्रुत्वा शिष्यास्ते हृष्टमानसाः ।
पुनः प्राञ्जलयो भूत्वा प्रणम्य शिरसा गुरुम् ॥ १२.३३५.३८ ॥

Al oír estas palabras del maestro, los discípulos, con el ánimo alegre, juntaron de nuevo las manos, inclinaron la cabeza y saludaron al maestro.

12.335.39

ऊचुस्ते सहिता राजन्निदं वचनमुत्तमम् ।
यदि प्रीत उपाध्यायो धन्याः स्मो मुनिसत्तम ॥ १२.३३५.३९ ॥

Todos juntos dijeron: "Oh rey, estas son palabras excelentes: si el maestro está complacido, mejor de los sabios, entonces somos bienaventurados."

12.335.40

काङ्क्षामस्तु वयं सर्वे वरं दत्तं महर्षिणा ।
पष्ठः शिष्यो न ते ख्यातिं गच्छेदत्र प्रसीद नः ॥ १२.३३५.४० ॥

Todos deseamos el don que concedió el gran sabio: que vuestro sexto discípulo no alcance fama aquí; mostraos complacido con nosotros.

12.335.41

चत्वारस्ते वयं शिष्या गुरुपूत्रश्च पञ्चमः ।
इह वेदाः प्रतिष्ठेरन्नेष नः काङ्क्षितो वरः ॥ १२.३३५.४१ ॥

Nosotros cuatro somos vuestros discípulos, y el hijo del maestro es el quinto. Que los Vedas se establezcan aquí: este es el don que deseamos.

12.335.42

शिष्याणां वचनं श्रुत्वा व्यासो वेदार्थतत्त्ववित् ।
पराशरात्मजो धीमान्परलोकार्थचिन्तकः ॥ १२.३३५.४२ ॥

Al oír las palabras de los discípulos, Vyāsa —conocedor de la verdad del sentido de los Vedas, hijo de Parāśara, sabio, pensando en el bien del otro mundo—...

12.335.43

उवाच शिष्यान्धर्मात्मा धर्म्यं नैःश्रेयसं वचः ।
ब्राह्मणाय सदा देयं ब्रह्म शुश्रूषवे तथा ॥ १२.३३५.४३ ॥

El de alma justa habló a sus discípulos palabras conformes al dharma que conducen al bien supremo: siempre se debe dar (la enseñanza) al brahmín y a quien sirve al Veda.

12.335.44

ब्रह्मलोके निवासं यो ध्रुवं समभिकाङ्क्षते ।
भवन्तो बहुलाः सन्तु वेदो विस्तार्यतामयम् ॥ १२.३३५.४४ ॥

Quien desea con certeza morar en el mundo de Brahmā: que sean muchos ustedes, y que este Veda se difunda ampliamente.

12.335.45

नाशिष्ये संप्रदातव्यो नाव्रते नाकृतात्मनि ।
एते शिष्यगुणाः सर्वे विज्ञातव्या यथार्थतः।
नापरीक्षितचारित्रे विद्या देया कथंचन ॥ १२.३३५.४५ ॥

No se debe impartir (el conocimiento) a quien no es discípulo, a quien no tiene votos, ni a quien tiene un alma no refinada. Estas cualidades del discípulo deben conocerse en verdad. De ningún modo se debe dar conocimiento a quien no ha sido probado en su conducta.