ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.335
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.335.1
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं कृतात्मा कृतनिश्चयः ।
आत्मनाऽऽत्मानमास्थाय दृष्ट्वा चात्मानमात्मना ॥ १२.३३५.१ ॥
ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସଂଯମୀ ଓ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟୀ ସେ ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ସ୍ଥିର କରି, ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖି
12.335.2
कृतकार्यः सुखी शान्तस्तूष्णीं प्रायादुदङ्भुखः ।
शैशिरं गिरिमुद्दिश्य सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १२.३३५.२ ॥
କୃତକାର୍ଯ୍ୟ, ସୁଖୀ ଓ ଶାନ୍ତ ସେ ନୀରବରେ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ ଚାଲିଲେ; ହିମଗିରିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ପବନ ସମାନ
12.335.3
एतस्मिन्नेव काले तु देवर्षिर्नारदस्तथा ।
हिमवन्तमियाद्दुष्टुं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १२.३३५.३ ॥
ଏହି ସମୟରେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନଙ୍କ ସେବିତ ହିମବାନ୍ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଗଲେ
12.335.4
तमप्सरोगाकीर्णं गीतस्वननिनादितम् ।
किन्नराणां सहस्रैश्च भृङ्गराजैस्तथैव च ॥ १२.३३५.४ ॥
ସେହି ପର୍ବତ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗୀତଧ୍ୱନିରେ ନିନାଦିତ, ସହସ୍ର କିନ୍ନର ଓ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା
12.335.5
मद्गुभिः खञ्जरीटैश्च विचित्रैर्जीवजीवकैः ॥ १२.३३५.५ ॥
ମଦ୍ଗୁ, ଖଞ୍ଜରୀଟ ଓ ବିଚିତ୍ର ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀରେ
12.335.6
चित्रवर्णैर्मयूरैश्च केकाशतविराजितैः ।
राजहंससमूहैश्च हृष्टैः परभृतैस्तथा ॥ १२.३३५.६ ॥
ବିଚିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣର ମୟୂରରେ, ଶହ ଶହ କେକାରବରେ ଶୋଭିତ ସେମାନଙ୍କରେ, ରାଜହଂସ ଦଳରେ ଓ ହର୍ଷିତ କୋକିଳରେ ମଧ୍ୟ
12.335.7
पक्षिराजो गरुत्मांश्च यं नित्यमधितिष्ठति ।
चत्वारो लोकपालाश्च देवाः सर्षिगणास्तथा ॥ १२.३३५.७ ॥
ପକ୍ଷିରାଜ ଗରୁଡ଼ ଯାହାଠାରେ ସର୍ବଦା ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଚାରି ଲୋକପାଳ ଓ ଦେବଗଣ, ଋଷିଗଣ ସହିତ ସେହିପରି।
12.335.8
तत्र नित्यं समायान्ति लोकस्य हितकाम्यया ।
विष्णुना यत्र पुत्रार्थे तपस्तप्तं महात्मना ॥ १२.३३५.८ ॥
ଲୋକହିତ କାମନାରେ ସେଠାରେ ସର୍ବଦା ସମସ୍ତେ ଆସନ୍ତି; ସେଠାରେ ପୁତ୍ର ନିମନ୍ତେ ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
12.335.9
तत्रैव च कुमारेण बाल्ये क्षिप्ता दिवौकसः ।
शक्तिर्न्यस्ता क्षितितले त्रैलोक्यमवमन्य वै ॥ १२.३३५.९ ॥
ସେଠାରେ ହିଁ କୁମାର ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଅବମାନନା କରି ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ଶକ୍ତି ନାମକ ବର୍ଚ୍ଛା ନିକ୍ଷେପ କରି ଭୂମିରେ ପୋତିଥିଲେ।
12.335.10
तत्रोवाच जगत्स्कन्दः क्षिपन्वाक्यमिदं तदा ।
योऽन्योस्ति मत्तोऽभ्यधिको विप्रा यस्याधिकं प्रियाः ॥ १२.३३५.१० ॥
ସେତେବେଳେ ଜଗତର ଆଧାର ସ୍କନ୍ଦ ଉପହାସ କରି ଏହିପରି କହିଲେ: "ହେ ବିପ୍ରଗଣ, ମୋଠାରୁ ଅଧିକ କିଏ ଅଛି, ଯାହାର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ?"
12.335.11
यो ब्रह्मण्यो द्वितीयोऽस्ति त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ।
सोभ्युद्धरत्विमां शक्तिमथवा कम्पयत्विति ॥ १२.३३५.११ ॥
ତ୍ରିଲୋକରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଆଉ ଜଣେ ବୀର ଥାଆନ୍ତି, ସେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ଉଠାଉ, କିମ୍ବା ଏହାକୁ କମ୍ପାଉ।
12.335.12
तच्छुत्वा व्यथिता लोकाः क इमामुद्धरेदिति ।
अथ देवगणं सर्वं संभ्रान्तेन्द्रियमानसम् ॥ १२.३३५.१२ ॥
ଏହା ଶୁଣି ଲୋକମାନେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ; "ଏହାକୁ କିଏ ଉଠାଇବ?" ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନରେ ଘାବରି ଗଲେ।
12.335.13
अपश्यद्भगवान्विष्णुः क्षिप्तं सासुरराक्षसम् ।
किंन्वत्र सुकृतं कार्यं भवेदिति विचिन्तयन् ॥ १२.३३५.१३ ॥
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ (ସମସ୍ତଙ୍କୁ) ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଦେଖିଲେ। "ଏଠାରେ କି ସତ୍କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ?" ଏହା ଭାବି ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
12.335.14
अनामृष्य ततः क्षेपमवैक्षत च पाविकम् ।
संप्रगृह्य विशुद्धात्मा शक्तिं प्रज्वलितां तदा ॥ १२.३३५.१४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି କ୍ଷେପଣକୁ ସହ୍ୟ ନ କରି (ସେ) ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଶକ୍ତିକୁ ଚାହିଁଲେ। ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସେତେବେଳେ ଜଳୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିଲେ।
12.335.15
कम्पयामास सव्येन पाणिना पुरुषोत्तमः ।
शक्त्यां तु कम्प्यमानायां विष्णुना बलिना तदा ॥ १२.३३५.१५ ॥
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବାମ ହାତରେ ତାକୁ କମ୍ପାଇଲେ। ଶକ୍ତି କମ୍ପୁଥିବା ବେଳେ ବଳବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତାକୁ କମ୍ପାଇଲେ।
12.335.16
मेदिनी कम्पिता सर्वा सशैलवनकानना ।
शक्तेनापि समुद्धर्तुं कम्पिता साऽभवत्तदा ॥ १२.३३५.१६ ॥
ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉପବନ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା। ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେତେବେଳେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା।
12.335.17
रक्षिता स्कन्दराजस्य धर्षणा प्रभविष्णुना ।
तां कम्पयित्वा भगवान्प्रह्लादमिदमब्रवीत् ॥ १२.३३५.१७ ॥
ଏହି ଆକ୍ରମଣ ସ୍କନ୍ଦ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା; ପ୍ରଭାବଶାଳୀ (ବିଷ୍ଣୁ) ତାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ। ତାକୁ କମ୍ପାଇ ଭଗବାନ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
12.335.18
पश्य वीर्यं कुमारस्य नैतदन्यः करिष्यति ।
सोऽमृष्यमाणस्तद्वाक्यं समुद्धरणनिश्चितः ॥ १२.३३५.१८ ॥
"କୁମାର (ସ୍କନ୍ଦ)ଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖ; ଏହା ଅନ୍ୟ କେହି କରିବେ ନାହିଁ।" ସେହି କଥା ସହ୍ୟ ନ କରି, ତାକୁ ଉଠାଇବାର ନିଶ୍ଚୟରେ ସେ ଦୃଢ଼ ହେଲା।
12.335.19
जग्राह तां तदा शक्तिं न चैनामभ्यकम्पयत् ।
नादं महान्तं मुक्त्वा स मूर्च्छितो गिरिमूर्घनि ॥ १२.३३५.१९ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଧରିଲା, କିନ୍ତୁ ତାକୁ ହଲାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ; ମହା ଗର୍ଜନ କରି ସେ ପର୍ବତଶିଖରରେ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା।
12.335.20
विह्वलः प्रापतद्भूमौ हिरण्यकशिपोः सुतः ।
तत्रोत्तरां दिशं गत्वा शैलराजस्य पार्श्वतः ॥ १२.३३५.२० ॥
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ସେଠାରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଶୈଳରାଜଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ।
12.335.21
तपोऽतप्यत दुर्घर्षं तात नित्यं वृषध्वजः ।
पावकेन परिक्षिप्तं दीप्यता यस्य चाश्रमम् ॥ १२.३३५.२१ ॥
ହେ ପୁତ୍ର! ବୃଷଧ୍ୱଜ (ଶିବ) ସେଠାରେ ସର୍ବଦା ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଜଳନ୍ତା ଅଗ୍ନିରେ ଘେରା ଥିଲା।
12.335.22
आदित्यपर्वतं नाम दुर्घर्षमकृतात्मभिः ।
न तत्र शक्यते गन्तुं यक्षराक्षसदानवैः ॥ १२.३३५.२२ ॥
ଆଦିତ୍ୟପର୍ବତ ନାମକ ସେହି ସ୍ଥାନ ଅସଂଯତ ମନର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଗମ; ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.335.23
दशयोजनविस्तारमग्निज्वालसमावृतम् ।
भगवान्पावकस्तत्र स्वयं तिष्ठति वीर्यवान् ॥ १२.३३५.२३ ॥
ଦଶ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାରିତ, ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାରେ ଘେରା ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଭଗବାନ ପାବକ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ନିଜେ ରହନ୍ତି।
12.335.24
सर्वान्विघ्नान्प्रशमयन्महादेवस्य धीमतः ।
दिव्यं वर्षसहस्रं हि पादेनैकेन तिष्ठतः ॥ १२.३३५.२४ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ମହାଦେବଙ୍କ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଶାନ୍ତ କରି, ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ଏକ ପାଦରେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।
12.335.25
देवान्संतापयंस्तत्र महादेवो महाव्रतः ।
ऐन्द्रीं तु दिशमास्थाय शैलराजस्य धीमतः ॥ १२.३३५.२५ ॥
ସେଠାରେ ମହାବ୍ରତୀ ମହାଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇ, ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ରର ପୂର୍ବ ଦିଗ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
12.335.26
विविक्ते पर्वततटे पाराशर्यो महातपाः ।
वेदानध्यापयामास व्यासः शिष्यान्महातपाः ॥ १२.३३५.२६ ॥
ନିର୍ଜନ ପର୍ବତତଟରେ ମହାତପସ୍ୱୀ ପାରାଶର୍ଯ୍ୟ (ବ୍ୟାସ) ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଇଲେ।
12.335.27
सुमन्तुं च महाभागं वैशंपायनमेव च ।
जैमिनिं च महाप्राज्ञं पैलं चापि तपस्विनम् ॥ १२.३३५.२७ ॥
ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ସୁମନ୍ତୁ, ବୈଶମ୍ପାୟନ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଜୈମିନି ଓ ତପସ୍ୱୀ ପୈଲ ମଧ୍ୟ।
12.335.28
एभिः शिष्यैः परिवृतो व्यास आस्ते महातपाः ।
तत्राश्रमपदं रम्यं ददर्श पितुरुत्तमम्।
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकरः ॥ १२.३३५.२८ ॥
ଏହି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ମହାତପସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସ ସେଠାରେ ରହୁଥିଲେ। ସେ ପିତାଙ୍କ ରମଣୀୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଆରଣେୟ (ଶୁକ) ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି (ପ୍ରକଟ ହେଲେ)।
12.335.29
अथ व्यासः परिक्षिप्तं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
ददृशे सुतमायान्तं दिवाकरसमप्रभम् ॥ १२.३३५.२९ ॥
ତା'ପରେ ବ୍ୟାସ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଘେରା ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।
12.335.30
असज्जमानं वृक्षेषु शैलेषु विषयेषु च ।
योगयुक्तं महात्मानं यथा बाणं गुणच्युतम् ॥ १२.३३५.३० ॥
ବୃକ୍ଷ, ପର୍ବତ ଓ ବିଷୟରେ ଆସକ୍ତ ନ ହୋଇ, ଯୋଗରେ ଲୀନ ମହାତ୍ମା (ଶୁକ) ଧନୁର ଛିଳାରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣ ପରି ଥିଲେ।
12.335.31
सोऽभिगम्य पितुः पादावगृह्णादरणीसुतः ।
यथोपजोषं तैश्चापि समागच्छन्महामुनिः ॥ १२.३३५.३१ ॥
ଅରଣୀସୁତ ପିତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ; ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସେ ମହାମୁନି ମିଳିତ ହେଲେ।
12.335.32
ततो निवेदयामास पित्रे सर्वमशेषतः ।
शुको जनकराजेन संवादं प्रीतमानसः ॥ १२.३३५.३२ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଶୁକ ଜନକ ରାଜା ସହିତ ହୋଇଥିବା ସଂବାଦ ସମସ୍ତ ପିତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
12.335.33
एवमध्यापयञ्शिष्यान्व्यासः पुत्रं च वीर्यवान् ।
उवास हिमवत्पृष्ठे पाराशर्यो महामुनिः ॥ १२.३३५.३३ ॥
ଏହିପରି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଓ ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଥିବା ବେଳେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପରାଶରପୁତ୍ର ମହାମୁନି ବ୍ୟାସ ହିମାଳୟର ପୃଷ୍ଠଦେଶରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
12.335.34
ततः कदाचिच्छिष्यास्तं परिवार्यावतस्थिरे ।
वेदाध्ययनसंपन्नाः शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.३३५.३४ ॥
ତା'ପରେ ଥରେ ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
12.335.35
वेदेषु निष्ठां संप्राप्य साङ्गेष्वपि तपस्विनः ।
अथोचुस्ते तदा व्यासं शिष्याः प्राञ्जलयो गुरुम् ॥ १२.३३५.३५ ॥
ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରାପ୍ତ ତପସ୍ବୀ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସେତେବେଳେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଗୁରୁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିଲେ।
12.335.36
शिष्या ऊचुः ।
महता तेजसा युक्ता यशसा चापि वर्धिताः।
एकं त्विदानीमिच्छामो गुरुणाऽनुग्रहं कृतम् ॥ १२.३३५.३६ ॥
ଶିଷ୍ୟମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ମହାନ ତେଜ ଓ ଯଶରେ ବଢ଼ିଛୁ; ଏବେ ଆମେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖରୁ ଗୋଟିଏ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହୁଁ।
12.335.37
इति तेषां वचः श्रुत्वा ब्रह्मर्षिस्तानुवाद ह ।
उच्यतामिति तद्वत्सा यद्वः कार्यं प्रियं मया ॥ १२.३३५.३७ ॥
ସେମାନଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବତ୍ସଗଣ, ତୁମମାନଙ୍କର ଯାହା ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତାହା କୁହ।"
12.335.38
एतद्वाक्यं गुरोः श्रुत्वा शिष्यास्ते हृष्टमानसाः ।
पुनः प्राञ्जलयो भूत्वा प्रणम्य शिरसा गुरुम् ॥ १२.३३५.३८ ॥
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଶିଷ୍ୟମାନେ ହର୍ଷିତ ମନରେ ପୁଣି କରଯୋଡ଼ି, ମସ୍ତକ ନୁଆଁଇ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
12.335.39
ऊचुस्ते सहिता राजन्निदं वचनमुत्तमम् ।
यदि प्रीत उपाध्यायो धन्याः स्मो मुनिसत्तम ॥ १२.३३५.३९ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ଭାବେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ: ଉପାଧ୍ୟାୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଧନ୍ୟ।"
12.335.40
काङ्क्षामस्तु वयं सर्वे वरं दत्तं महर्षिणा ।
पष्ठः शिष्यो न ते ख्यातिं गच्छेदत्र प्रसीद नः ॥ १२.३३५.४० ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଦେଇଥିବା ବର ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ: ଆପଣଙ୍କର ଷଷ୍ଠ ଶିଷ୍ୟ ଏଠାରେ ଖ୍ୟାତି ନ ପାଉ—ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।
12.335.41
चत्वारस्ते वयं शिष्या गुरुपूत्रश्च पञ्चमः ।
इह वेदाः प्रतिष्ठेरन्नेष नः काङ्क्षितो वरः ॥ १२.३३५.४१ ॥
ଆମେ ଚାରିଜଣ ଆପଣଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ; ଗୁରୁପୁତ୍ର ପଞ୍ଚମ। ଏଠାରେ ବେଦସମୂହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଉ—ଏହା ଆମର ଇଚ୍ଛିତ ବର।
12.335.42
शिष्याणां वचनं श्रुत्वा व्यासो वेदार्थतत्त्ववित् ।
पराशरात्मजो धीमान्परलोकार्थचिन्तकः ॥ १२.३३५.४२ ॥
ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବେଦାର୍ଥତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାସ, ଯିଏ ପରଲୋକର ହିତ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ...
12.335.43
उवाच शिष्यान्धर्मात्मा धर्म्यं नैःश्रेयसं वचः ।
ब्राह्मणाय सदा देयं ब्रह्म शुश्रूषवे तथा ॥ १२.३३५.४३ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ବାଣୀ କହିଲେ — ସର୍ବଦା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଓ ବେଦସେବୀକୁ (ବିଦ୍ୟା) ଦେବା ଉଚିତ।
12.335.44
ब्रह्मलोके निवासं यो ध्रुवं समभिकाङ्क्षते ।
भवन्तो बहुलाः सन्तु वेदो विस्तार्यतामयम् ॥ १२.३३५.४४ ॥
ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବାସ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଜଣେ — ତୁମେ ବହୁ ହୁଅ, ଏହି ବେଦ ବିସ୍ତାର କରାଯାଉ।
12.335.45
नाशिष्ये संप्रदातव्यो नाव्रते नाकृतात्मनि ।
एते शिष्यगुणाः सर्वे विज्ञातव्या यथार्थतः।
नापरीक्षितचारित्रे विद्या देया कथंचन ॥ १२.३३५.४५ ॥
ଶିଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ବ୍ରତହୀନ, ଅସଂସ୍କୃତ ମନ ଥିବା ଲୋକକୁ (ବିଦ୍ୟା) ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶିଷ୍ୟର ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଯାହାର ଚରିତ୍ର ପରଖା ହୋଇନାହିଁ, ତାକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବିଦ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.335.46
यथा हि कनकं शुद्धं तापच्छेदनिकर्षणैः ।
परीक्षेत तथा शिष्यानीक्षेत्कुलगुणादिभिः ॥ १२.३३५.४६ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାକୁ ଗରମ କରି, କାଟି ଓ ଘଷି ପରଖ କରାଯାଏ, ସେହିପରି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶ, ଗୁଣ ଆଦିରେ ପରଖିବା ଉଚିତ।
12.335.47
न नियोज्याश्च वः शिष्या अनियोगे महाभये ।
यथामति यथापाठं तथा विद्या फलिष्यति ॥ १२.३३५.४७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁଚିତ, ମହାଭୟ ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେପରି ବୁଦ୍ଧି, ଯେପରି ପାଠ, ସେପରି ହିଁ ବିଦ୍ୟାର ଫଳ ହେବ।
12.335.48
सर्वस्तरतु दुर्गाणि सर्वो भद्राणि पश्यतु ।
श्रावयेच्चतुरो वर्णान्कृत्वा ब्राह्मणमग्रतः ॥ १२.३३५.४८ ॥
ସମସ୍ତେ କଷ୍ଟ ପାର ହୁଅନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ କଲ୍ୟାଣ ଦେଖନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଆଗରେ ରଖି ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣକୁ (ବେଦ) ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ।
12.335.49
वेदस्याध्ययनं हीदं तच्च कार्यं महत्स्मृतम् ।
स्तुत्यर्थमिह देवानां वेदाः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १२.३३५.४९ ॥
ବେଦାଧ୍ୟୟନ ହିଁ ଏହା; ତାହା ମହାନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ବେଦସମୂହ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
12.335.50
यो निर्वदेत संमोहाद्ब्राह्मणां वेदपारगम् ।
सोऽभिध्यानाद्ब्राह्मणस्य पराभूयादसंशयम् ॥ १२.३३५.५० ॥
ମୋହବଶତଃ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣର କ୍ରୋଧରେ ନିଃସନ୍ଦେହ ପରାଜିତ ହେବ।
12.335.51
यश्चाधर्मेण विब्रूयाद्यश्चाधर्मेण पृच्छति ।
तयोरन्यतरः प्रैति विद्वेषं चाधिगच्छति ॥ १२.३३५.५१ ॥
ଯିଏ ଅଧର୍ମରେ କହେ ଏବଂ ଯିଏ ଅଧର୍ମରେ ପଚାରେ — ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଚାଲିଯାଏ ଓ ବିଦ୍ବେଷ ପାଏ।
12.335.52
एतद्वः सर्वमाख्यातं स्वाध्यायस्य विधिं प्रति ।
उपकुर्याच्च शिष्याणामेतच्च हृद्वि वो भवेत् ॥ १२.३३५.५२ ॥
ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟର ବିଧି ବିଷୟରେ ଏହି ସବୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି। ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପକାର କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ରହୁ।