మహాభారతం · అధ్యాయం 12.335
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.335.1
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं कृतात्मा कृतनिश्चयः ।
आत्मनाऽऽत्मानमास्थाय दृष्ट्वा चात्मानमात्मना ॥ १२.३३५.१ ॥
ఇది విని, ఆత్మనియంత్రణ కలిగిన, దృఢనిశ్చయుడైన అతడు ఆత్మతో ఆత్మను స్థిరపరచి, ఆత్మద్వారా ఆత్మను చూచి
12.335.2
कृतकार्यः सुखी शान्तस्तूष्णीं प्रायादुदङ्भुखः ।
शैशिरं गिरिमुद्दिश्य सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १२.३३५.२ ॥
కృతార్థుడై, సుఖంగా, శాంతంగా ఉన్నవాడు మౌనంగా ఉత్తరముఖంగా వెళ్ళాడు; మంచుపర్వతాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, వాయువుతో సమానుడై
12.335.3
एतस्मिन्नेव काले तु देवर्षिर्नारदस्तथा ।
हिमवन्तमियाद्दुष्टुं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १२.३३५.३ ॥
ఈ సమయంలోనే దేవర్షి నారదుడు కూడా సిద్ధులు, చారణులు సేవించే హిమవంతాన్ని చూడటానికి వెళ్ళాడు
12.335.4
तमप्सरोगाकीर्णं गीतस्वननिनादितम् ।
किन्नराणां सहस्रैश्च भृङ्गराजैस्तथैव च ॥ १२.३३५.४ ॥
ఆ పర్వతం అప్సరసలతో నిండి, గీత ధ్వనులతో మారుమోగి, వేలాది కిన్నరులతో, భృంగరాజ పక్షులతో నిండి ఉంది
12.335.5
मद्गुभिः खञ्जरीटैश्च विचित्रैर्जीवजीवकैः ॥ १२.३३५.५ ॥
మద్గులు, ఖంజరీటులు, వైవిధ్యమైన జీవజీవకులతో
12.335.6
चित्रवर्णैर्मयूरैश्च केकाशतविराजितैः ।
राजहंससमूहैश्च हृष्टैः परभृतैस्तथा ॥ १२.३३५.६ ॥
వైవిధ్యమైన రంగుల నెమళ్ళతో, వందలాది కేకలతో ప్రకాశించే వాటితో, రాజహంసల గుంపులతో, ఆనందంగా ఉన్న కోయిలలతో కూడా
12.335.7
पक्षिराजो गरुत्मांश्च यं नित्यमधितिष्ठति ।
चत्वारो लोकपालाश्च देवाः सर्षिगणास्तथा ॥ १२.३३५.७ ॥
పక్షిరాజు గరుత్మంతుడు ఎవరిపై నిత్యం నివసిస్తాడో, నలుగురు లోకపాలురు, దేవతలు, ఋషిగణాలతో కూడా.
12.335.8
तत्र नित्यं समायान्ति लोकस्य हितकाम्यया ।
विष्णुना यत्र पुत्रार्थे तपस्तप्तं महात्मना ॥ १२.३३५.८ ॥
లోక హితాన్ని కోరి అక్కడ నిత్యం అందరూ వస్తారు; అక్కడే పుత్రార్థం మహాత్ముడైన విష్ణువు తపస్సు చేశాడు.
12.335.9
तत्रैव च कुमारेण बाल्ये क्षिप्ता दिवौकसः ।
शक्तिर्न्यस्ता क्षितितले त्रैलोक्यमवमन्य वै ॥ १२.३३५.९ ॥
అక్కడే కుమారుడు బాల్యంలో ముల్లోకాలను తృణీకరిస్తూ, దేవతలపై శక్తి అనే శూలాన్ని విసిరి భూమిలో నాటాడు.
12.335.10
तत्रोवाच जगत्स्कन्दः क्षिपन्वाक्यमिदं तदा ।
योऽन्योस्ति मत्तोऽभ्यधिको विप्रा यस्याधिकं प्रियाः ॥ १२.३३५.१० ॥
అప్పుడు జగత్తుకు ఆధారుడైన స్కందుడు ఎగతాళిగా ఇలా అన్నాడు: "ఓ బ్రాహ్మణులారా, నాకంటే అధికుడు ఎవరున్నారు, ఎవరికి బ్రాహ్మణులు మరింత ప్రియులు?"
12.335.11
यो ब्रह्मण्यो द्वितीयोऽस्ति त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ।
सोभ्युद्धरत्विमां शक्तिमथवा कम्पयत्विति ॥ १२.३३५.११ ॥
ముల్లోకాలలో బ్రాహ్మణ భక్తుడైన మరొక వీరుడు ఉంటే, అతడు ఈ శక్తిని ఎత్తనివ్వు, లేదా దానిని కదిలించనివ్వు.
12.335.12
तच्छुत्वा व्यथिता लोकाः क इमामुद्धरेदिति ।
अथ देवगणं सर्वं संभ्रान्तेन्द्रियमानसम् ॥ १२.३३५.१२ ॥
అది విని లోకాలు కలత చెందాయి; "దీనిని ఎవరు ఎత్తగలరు?" అని. అప్పుడు దేవగణమంతా ఇంద్రియాలు, మనస్సు తడబడినవారై ఉన్నారు.
12.335.13
अपश्यद्भगवान्विष्णुः क्षिप्तं सासुरराक्षसम् ।
किंन्वत्र सुकृतं कार्यं भवेदिति विचिन्तयन् ॥ १२.३३५.१३ ॥
భగవంతుడైన విష్ణువు అసురులు, రాక్షసులతో సహా (అందరూ) పడద్రోయబడ్డారని చూశాడు. "ఇక్కడ ఏ మంచి కార్యం చేయాలి?" అని ఆలోచిస్తూ (ఆయన నిలిచాడు).
12.335.14
अनामृष्य ततः क्षेपमवैक्षत च पाविकम् ।
संप्रगृह्य विशुद्धात्मा शक्तिं प्रज्वलितां तदा ॥ १२.३३५.१४ ॥
అప్పుడు ఆ పడద్రోయడాన్ని సహించలేక (ఆయన) అగ్నిలా ప్రకాశించే శక్తిని చూశాడు. విశుద్ధాత్ముడు అప్పుడు మండుతున్న శక్తిని గట్టిగా పట్టుకున్నాడు.
12.335.15
कम्पयामास सव्येन पाणिना पुरुषोत्तमः ।
शक्त्यां तु कम्प्यमानायां विष्णुना बलिना तदा ॥ १२.३३५.१५ ॥
పురుషోత్తముడు ఎడమ చేత్తో దానిని కంపింపజేశాడు. అప్పుడు శక్తి కంపిస్తుండగా, బలశాలి విష్ణువు ఆ శక్తిని కంపింపజేశాడు.
12.335.16
मेदिनी कम्पिता सर्वा सशैलवनकानना ।
शक्तेनापि समुद्धर्तुं कम्पिता साऽभवत्तदा ॥ १२.३३५.१६ ॥
పర్వతాలు, అడవులు, ఉపవనాలతో సహా భూమి మొత్తం కంపించింది. శక్తి చేత ఎత్తబడినప్పుడు కూడా ఆమె అప్పుడు కంపిస్తూనే ఉంది.
12.335.17
रक्षिता स्कन्दराजस्य धर्षणा प्रभविष्णुना ।
तां कम्पयित्वा भगवान्प्रह्लादमिदमब्रवीत् ॥ १२.३३५.१७ ॥
ఈ దాడి స్కంద రాజు చేత రక్షించబడినది; ప్రభావశాలి (విష్ణువు) చేత ఎదుర్కొనబడినది. ఆమెను కంపింపజేసిన భగవంతుడు ప్రహ్లాదునితో ఇలా అన్నాడు.
12.335.18
पश्य वीर्यं कुमारस्य नैतदन्यः करिष्यति ।
सोऽमृष्यमाणस्तद्वाक्यं समुद्धरणनिश्चितः ॥ १२.३३५.१८ ॥
"కుమారుని (స్కందుని) పరాక్రమాన్ని చూడు; దీనిని మరెవరూ చేయలేరు." ఆ మాటలను సహించక, ఆమెను ఎత్తాలనే నిశ్చయంతో అతడు నిలిచాడు.
12.335.19
जग्राह तां तदा शक्तिं न चैनामभ्यकम्पयत् ।
नादं महान्तं मुक्त्वा स मूर्च्छितो गिरिमूर्घनि ॥ १२.३३५.१९ ॥
అప్పుడు అతడు ఆ శక్తిని పట్టుకున్నాడు, కానీ దానిని కదిలించలేకపోయాడు; మహా గర్జన చేసి అతడు పర్వత శిఖరంపై మూర్ఛిల్లాడు.
12.335.20
विह्वलः प्रापतद्भूमौ हिरण्यकशिपोः सुतः ।
तत्रोत्तरां दिशं गत्वा शैलराजस्य पार्श्वतः ॥ १२.३३५.२० ॥
హిరణ్యకశిపుని కుమారుడు కలతచెంది నేలపై పడిపోయాడు; అక్కడ ఉత్తర దిక్కుకు వెళ్లి, పర్వతరాజు పక్కన.
12.335.21
तपोऽतप्यत दुर्घर्षं तात नित्यं वृषध्वजः ।
पावकेन परिक्षिप्तं दीप्यता यस्य चाश्रमम् ॥ १२.३३५.२१ ॥
ఓ కుమారా! వృషభధ్వజుడు (శివుడు) అక్కడ నిరంతరం దుర్ధర్షమైన తపస్సు చేశాడు; ఆయన ఆశ్రమం మండుతున్న అగ్నితో చుట్టుముట్టబడి ఉండేది.
12.335.22
आदित्यपर्वतं नाम दुर्घर्षमकृतात्मभिः ।
न तत्र शक्यते गन्तुं यक्षराक्षसदानवैः ॥ १२.३३५.२२ ॥
ఆదిత్యపర్వతం అనే ఆ ప్రదేశం అదుపులేని మనస్కులకు అందనిది; యక్షులు, రాక్షసులు, దానవులు కూడా అక్కడికి వెళ్లలేరు.
12.335.23
दशयोजनविस्तारमग्निज्वालसमावृतम् ।
भगवान्पावकस्तत्र स्वयं तिष्ठति वीर्यवान् ॥ १२.३३५.२३ ॥
పది యోజనాల విస్తీర్ణం కలది, అగ్ని జ్వాలలతో చుట్టుముట్టబడినది; అక్కడ భగవానుడు పావకుడు, మహాశక్తిమంతుడు, స్వయంగా నివసిస్తాడు.
12.335.24
सर्वान्विघ्नान्प्रशमयन्महादेवस्य धीमतः ।
दिव्यं वर्षसहस्रं हि पादेनैकेन तिष्ठतः ॥ १२.३३५.२४ ॥
బుద్ధిమంతుడైన మహాదేవుని అన్ని విఘ్నాలను శాంతింపజేస్తూ, దివ్యమైన వేయి సంవత్సరాలు ఒకే కాలిపై నిలిచి ఉన్నాడు.
12.335.25
देवान्संतापयंस्तत्र महादेवो महाव्रतः ।
ऐन्द्रीं तु दिशमास्थाय शैलराजस्य धीमतः ॥ १२.३३५.२५ ॥
అక్కడ మహాదేవుడు, మహావ్రతుడు, దేవతలను బాధిస్తూ, పర్వతరాజు బుద్ధిమంతుని తూర్పు దిశను ఆశ్రయించి ఉన్నాడు.
12.335.26
विविक्ते पर्वततटे पाराशर्यो महातपाः ।
वेदानध्यापयामास व्यासः शिष्यान्महातपाः ॥ १२.३३५.२६ ॥
ఏకాంతమైన పర్వత ప్రాంతంలో మహాతపస్వి పారాశర్యుడు (వ్యాసుడు) వేదాలను శిష్యులకు బోధించాడు.
12.335.27
सुमन्तुं च महाभागं वैशंपायनमेव च ।
जैमिनिं च महाप्राज्ञं पैलं चापि तपस्विनम् ॥ १२.३३५.२७ ॥
మహాభాగ్యుడైన సుమంతుడు, వైశంపాయనుడు, మహాప్రాజ్ఞుడైన జైమిని, తపస్వి పైలుడు కూడా (అతని శిష్యులు).
12.335.28
एभिः शिष्यैः परिवृतो व्यास आस्ते महातपाः ।
तत्राश्रमपदं रम्यं ददर्श पितुरुत्तमम्।
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकरः ॥ १२.३३५.२८ ॥
ఈ శిష్యులతో చుట్టబడిన మహాతపస్వి వ్యాసుడు అక్కడ నివసిస్తున్నాడు. అతను తన తండ్రి యొక్క రమ్యమైన ఉత్తమ ఆశ్రమాన్ని చూశాడు. విశుద్ధాత్ముడైన ఆరణేయుడు ఆకాశంలో సూర్యునిలా (కనిపించాడు).
12.335.29
अथ व्यासः परिक्षिप्तं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
ददृशे सुतमायान्तं दिवाकरसमप्रभम् ॥ १२.३३५.२९ ॥
అప్పుడు వ్యాసుడు తన కుమారుడు రావడాన్ని చూశాడు. అతను మండుతున్న అగ్నితో చుట్టబడినవాడిలా, సూర్యునితో సమానమైన కాంతితో ఉన్నాడు.
12.335.30
असज्जमानं वृक्षेषु शैलेषु विषयेषु च ।
योगयुक्तं महात्मानं यथा बाणं गुणच्युतम् ॥ १२.३३५.३० ॥
చెట్లు, పర్వతాలు, విషయాలపై ఆసక్తి లేకుండా, యోగంలో లీనమైన మహాత్ముడు (శుకుడు) విల్లు త్రాడు నుండి విడిచిన బాణంలా ఉన్నాడు.
12.335.31
सोऽभिगम्य पितुः पादावगृह्णादरणीसुतः ।
यथोपजोषं तैश्चापि समागच्छन्महामुनिः ॥ १२.३३५.३१ ॥
ఆ అరణీ-సుతుడు తండ్రి పాదాలను పట్టుకున్నాడు; తగినట్లుగా వారితోనూ ఆ మహామునిని కలిశాడు.
12.335.32
ततो निवेदयामास पित्रे सर्वमशेषतः ।
शुको जनकराजेन संवादं प्रीतमानसः ॥ १२.३३५.३२ ॥
అప్పుడు ప్రసన్న మనస్కుడైన శుకుడు జనకరాజుతో జరిగిన సంవాదాన్ని తండ్రికి పూర్తిగా తెలియజేశాడు.
12.335.33
एवमध्यापयञ्शिष्यान्व्यासः पुत्रं च वीर्यवान् ।
उवास हिमवत्पृष्ठे पाराशर्यो महामुनिः ॥ १२.३३५.३३ ॥
ఈ విధంగా శిష్యులకు, తన కుమారునికి బోధిస్తూ, వీర్యవంతుడైన పరాశరపుత్రుడు వ్యాసుడు హిమవత్పర్వత ప్రాంతంలో నివసించాడు.
12.335.34
ततः कदाचिच्छिष्यास्तं परिवार्यावतस्थिरे ।
वेदाध्ययनसंपन्नाः शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.३३५.३४ ॥
అప్పుడొక సారి వేదాధ్యయనంలో నిష్ణాతులు, శాంతచిత్తులు, ఇంద్రియజితులైన శిష్యులు ఆయనను చుట్టుముట్టి నిలిచారు.
12.335.35
वेदेषु निष्ठां संप्राप्य साङ्गेष्वपि तपस्विनः ।
अथोचुस्ते तदा व्यासं शिष्याः प्राञ्जलयो गुरुम् ॥ १२.३३५.३५ ॥
వేదాలలో, వాటి అంగాలలో కూడా నిష్ఠ సాధించిన తపస్వులైన శిష్యులు అప్పుడు చేతులు జోడించి గురువైన వ్యాసునితో అన్నారు.
12.335.36
शिष्या ऊचुः ।
महता तेजसा युक्ता यशसा चापि वर्धिताः।
एकं त्विदानीमिच्छामो गुरुणाऽनुग्रहं कृतम् ॥ १२.३३५.३६ ॥
శిష్యులు ఇలా అన్నారు: మేము గొప్ప తేజస్సుతో, కీర్తితో వృద్ధి పొందాము; ఇప్పుడు గురువు మాపై ఒక అనుగ్రహం చేయాలని కోరుతున్నాము.
12.335.37
इति तेषां वचः श्रुत्वा ब्रह्मर्षिस्तानुवाद ह ।
उच्यतामिति तद्वत्सा यद्वः कार्यं प्रियं मया ॥ १२.३३५.३७ ॥
వారి ఆ మాటను విని బ్రహ్మర్షి వారితో ఇలా అన్నాడు: "ప్రియమైన వత్సులారా, మీకు ప్రియమైన కార్యం ఏదో చెప్పండి."
12.335.38
एतद्वाक्यं गुरोः श्रुत्वा शिष्यास्ते हृष्टमानसाः ।
पुनः प्राञ्जलयो भूत्वा प्रणम्य शिरसा गुरुम् ॥ १२.३३५.३८ ॥
గురువు ఈ మాటలు విని ఆ శిష్యులు సంతోషించిన మనసుతో మళ్ళీ చేతులు జోడించి, తల వంచి గురువుకు నమస్కరించారు.
12.335.39
ऊचुस्ते सहिता राजन्निदं वचनमुत्तमम् ।
यदि प्रीत उपाध्यायो धन्याः स्मो मुनिसत्तम ॥ १२.३३५.३९ ॥
వారందరూ కలిసి ఇలా అన్నారు, "రాజా, ఇది ఉత్తమమైన మాట: ఉపాధ్యాయుడు ప్రసన్నుడైతే, మునిశ్రేష్ఠా, మేము ధన్యులము."
12.335.40
काङ्क्षामस्तु वयं सर्वे वरं दत्तं महर्षिणा ।
पष्ठः शिष्यो न ते ख्यातिं गच्छेदत्र प्रसीद नः ॥ १२.३३५.४० ॥
మేమంతా మహర్షి ఇచ్చిన వరాన్ని కోరుతున్నాము: మీ ఆరవ శిష్యుడు ఇక్కడ కీర్తి పొందకూడదు—మాపై ప్రసన్నులు కండి.
12.335.41
चत्वारस्ते वयं शिष्या गुरुपूत्रश्च पञ्चमः ।
इह वेदाः प्रतिष्ठेरन्नेष नः काङ्क्षितो वरः ॥ १२.३३५.४१ ॥
మేము నలుగురు మీ శిష్యులము; గురుపుత్రుడు ఐదవవాడు. ఇక్కడ వేదాలు ప్రతిష్ఠితమవాలి—ఇదే మా కోరిన వరం.
12.335.42
शिष्याणां वचनं श्रुत्वा व्यासो वेदार्थतत्त्ववित् ।
पराशरात्मजो धीमान्परलोकार्थचिन्तकः ॥ १२.३३५.४२ ॥
శిష్యుల మాటలు విని, వేదార్థ తత్త్వం తెలిసినవాడు, పరాశరుని కుమారుడు, బుద్ధిమంతుడు, పరలోక హితాన్ని చింతించేవాడైన వ్యాసుడు...
12.335.43
उवाच शिष्यान्धर्मात्मा धर्म्यं नैःश्रेयसं वचः ।
ब्राह्मणाय सदा देयं ब्रह्म शुश्रूषवे तथा ॥ १२.३३५.४३ ॥
ధర్మాత్ముడైన అతడు శిష్యులతో ధర్మయుక్తమైన, శ్రేయస్కరమైన మాటలు చెప్పాడు — ఎల్లప్పుడూ బ్రాహ్మణునికి, వేదసేవ చేసేవానికి (విద్య) ఇవ్వాలి.
12.335.44
ब्रह्मलोके निवासं यो ध्रुवं समभिकाङ्क्षते ।
भवन्तो बहुलाः सन्तु वेदो विस्तार्यतामयम् ॥ १२.३३५.४४ ॥
బ్రహ్మలోకంలో నివసించాలని నిశ్చయంగా కోరుకునేవాడు — మీరు అనేకులు కండి, ఈ వేదం విస్తరింపబడాలి.
12.335.45
नाशिष्ये संप्रदातव्यो नाव्रते नाकृतात्मनि ।
एते शिष्यगुणाः सर्वे विज्ञातव्या यथार्थतः।
नापरीक्षितचारित्रे विद्या देया कथंचन ॥ १२.३३५.४५ ॥
శిష్యుడు కానివానికి, వ్రతం లేనివానికి, సంస్కరింపబడని మనస్సున్నవానికి (విద్య) ఇవ్వరాదు. శిష్యుని ఈ గుణాలన్నీ యథార్థంగా తెలుసుకోవాలి. నడవడి పరీక్షించబడనివానికి ఏ విధంగానూ విద్య ఇవ్వరాదు.
12.335.46
यथा हि कनकं शुद्धं तापच्छेदनिकर्षणैः ।
परीक्षेत तथा शिष्यानीक्षेत्कुलगुणादिभिः ॥ १२.३३५.४६ ॥
స్వచ్ఛమైన బంగారాన్ని కాల్చి, కోసి, రుద్ది పరీక్షించినట్లే, శిష్యులను వారి కులం, గుణాల ద్వారా పరీక్షించాలి.
12.335.47
न नियोज्याश्च वः शिष्या अनियोगे महाभये ।
यथामति यथापाठं तथा विद्या फलिष्यति ॥ १२.३३५.४७ ॥
మీ శిష్యులను అనుచితమైన, మహా భయంకరమైన పనిలో నియోగించరాదు. బుద్ధి ఎంత, పాఠం ఎంతో, విద్య అంత ఫలిస్తుంది.
12.335.48
सर्वस्तरतु दुर्गाणि सर्वो भद्राणि पश्यतु ।
श्रावयेच्चतुरो वर्णान्कृत्वा ब्राह्मणमग्रतः ॥ १२.३३५.४८ ॥
అందరూ కష్టాలను దాటుదురు గాక, అందరూ శుభాలను చూచెదరు గాక. బ్రాహ్మణుని ముందుంచి నాలుగు వర్ణాలకు (వేదాన్ని) వినిపించాలి.
12.335.49
वेदस्याध्ययनं हीदं तच्च कार्यं महत्स्मृतम् ।
स्तुत्यर्थमिह देवानां वेदाः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १२.३३५.४९ ॥
వేదాధ్యయనమే ఇది; అది గొప్ప కర్తవ్యమని స్మరించబడింది. ఇక్కడ దేవతల స్తుతి కోసమే స్వయంభువు వేదాలను సృష్టించాడు.
12.335.50
यो निर्वदेत संमोहाद्ब्राह्मणां वेदपारगम् ।
सोऽभिध्यानाद्ब्राह्मणस्य पराभूयादसंशयम् ॥ १२.३३५.५० ॥
మోహం వల్ల వేదంలో పారంగతులైన బ్రాహ్మణులను నిందించేవాడు, బ్రాహ్మణుని కోపం వల్ల నిస్సందేహంగా ఓడిపోతాడు.
12.335.51
यश्चाधर्मेण विब्रूयाद्यश्चाधर्मेण पृच्छति ।
तयोरन्यतरः प्रैति विद्वेषं चाधिगच्छति ॥ १२.३३५.५१ ॥
అధర్మంగా మాట్లాడేవాడు, అధర్మంగా అడిగేవాడు — వారిద్దరిలో ఒకడు ఓడిపోయి వెళ్లి, శత్రుత్వాన్ని పొందుతాడు.
12.335.52
एतद्वः सर्वमाख्यातं स्वाध्यायस्य विधिं प्रति ।
उपकुर्याच्च शिष्याणामेतच्च हृद्वि वो भवेत् ॥ १२.३३५.५२ ॥
స్వాధ్యాయ విధి గురించి ఇవన్నీ మీకు చెప్పబడ్డాయి. శిష్యులకు ఉపకారం చేయాలి; ఇది మీ హృదయంలో ఉండుగాక.