మహాభారతం · అధ్యాయం 12.336
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.336.1
एतच्छ्रुत्वा गुरोर्वाक्यं व्यासशिष्या महौजसः ।
अन्योन्यं हृष्टमनसः परिषस्वजिरे तदा ॥ १२.३३६.१ ॥
గురువు ఈ మాటలు విని, వ్యాసుని మహాతేజస్వి శిష్యులు సంతోషించిన మనస్సుతో అప్పుడు ఒకరినొకరు కౌగిలించుకున్నారు.
12.336.2
उक्ताः स्मो यद्भगवता तदात्वायतिसंहितम् ।
तन्नो मनसि संरूढं करिष्यामस्तथा च तत् ॥ १२.३३६.२ ॥
భగవానుడు చెప్పినది — వర్తమానానికీ భవిష్యత్తుకూ సంబంధించిన ఆ ఉపదేశం — మా మనస్సులో దృఢంగా నాటుకుంది; మేము అలాగే చేస్తాము.
12.336.3
अन्योन्यं संविभाष्यैवं सुप्रीतमनसः पुनः ।
विज्ञापयन्ति स्म गुरुं पुनर्वाक्यविशारदाः ॥ १२.३३६.३ ॥
ఈ విధంగా ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకొని, అత్యంత సంతోషించిన మనస్సుతో, మాటలలో నేర్పరులైన వారు మళ్ళీ గురువుకు విన్నవించారు.
12.336.4
शैलादस्मान्महीं गन्तुं काङ्क्षितं नो महामुने ।
वेदाननेकधा कर्तुं यदि ते रुचितं प्रभो ॥ १२.३३६.४ ॥
మహాముని, ఈ పర్వతం నుండి భూమికి వెళ్లి, వేదాలను అనేక విధాలుగా విస్తరించాలని మేము కోరుతున్నాము; ప్రభూ, మీకు ఇష్టమైతే.
12.336.5
शिष्याणां वचनं श्रुत्वा पराशरसुतः प्रभुः ।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ॥ १२.३३६.५ ॥
శిష్యుల మాటలు విని, పరాశరుని కుమారుడైన ప్రభువు అప్పుడు ధర్మార్థాలతో కూడిన, హితకరమైన మాటను సమాధానంగా పలికాడు.
12.336.6
क्षितिं वा देवलोकं वा गम्यतां यदि रोचते ।
अप्रमादश्च वः कार्यो ब्रह्म हि प्रचुरच्छलम् ॥ १२.३३६.६ ॥
మీకు ఇష్టమైతే భూమికి గాని దేవలోకానికి గాని వెళ్లండి; కానీ మీరు అప్రమత్తంగా ఉండాలి, ఎందుకంటే బ్రహ్మము మిక్కిలి మోసంతో నిండినది.
12.336.7
तेऽनुज्ञातास्ततः सर्वे गुरुणा सत्यवादिना ।
जग्मुः प्रदक्षिणं कृत्वा व्यासं मूर्ध्नाऽभिवाद्य च ॥ १२.३३६.७ ॥
సత్యవాది అయిన గురువు అనుమతి పొందిన వారందరూ వ్యాసుని ప్రదక్షిణం చేసి తల వంచి నమస్కరించి వెళ్లిపోయారు.
12.336.8
अवतीर्य महीं तेऽथ चातुर्होत्रमकल्पयन् ।
संयाजयन्तो विप्रांश्च राजन्यांश्च विशस्तथा ॥ १२.३३६.८ ॥
వారు భూమిపైకి దిగి చాతుర్హోత్ర యజ్ఞాన్ని ఏర్పాటు చేసి, బ్రాహ్మణులను, రాజన్యులను, వైశ్యులను యజ్ఞం చేయించారు.
12.336.9
पूज्यमाना द्विजैर्नित्यं मोदमाना गृहे रताः ।
याजनाध्यापनरताः श्रीमन्तो लोकविश्रुताः ॥ १२.३३६.९ ॥
ద్విజులచే ఎల్లప్పుడూ గౌరవింపబడినవారు, ఇంటిలో సంతోషించేవారు, యజ్ఞం చేయించడంలో మరియు బోధించడంలో నిమగ్నులైనవారు, సంపన్నులు, లోకప్రసిద్ధులు.
12.336.10
अवतीर्णेषु शिष्येषु व्यासः पुत्रसहायवान् ।
तूष्णीं ध्यानपरो धीमानेकान्ते समुपाविशत् ॥ १२.३३६.१० ॥
శిష్యులు దిగి వెళ్లిన తర్వాత, బుద్ధిమంతుడైన వ్యాసుడు తన కుమారునితో కలిసి మౌనంగా ధ్యానంలో మునిగి, ఏకాంతంలో కూర్చున్నాడు.
12.336.11
एतस्मिन्नेव काले तु देवर्षिर्नारदस्तथा ।
हिमवन्तमगं द्रष्टुं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १२.३३६.११ ॥
అదే సమయంలో దేవర్షి నారదుడు కూడా సిద్ధులు చారణులు సేవించే హిమవంత పర్వతాన్ని చూడటానికి వచ్చాడు.
12.336.12
तं ददर्शाश्रमपदे नारदः सुमहातपाः ।
अथैनमब्रवीत्काले मधुराक्षरया गिरा ॥ १२.३३६.१२ ॥
మహాతపస్వి నారదుడు ఆశ్రమంలో అతన్ని చూశాడు; తరువాత సరైన సమయంలో మధురమైన అక్షరాలతో అతనితో మాట్లాడాడు.
12.336.13
भोभो महर्षे वासिष्ठ ब्रह्मघोषो न वर्तते ।
एको ध्यानपरस्तूष्णीं किमास्से चिन्तयन्निव ॥ १२.३३६.१३ ॥
ఓ మహర్షి వాసిష్ఠా, ఇక్కడ బ్రహ్మఘోషం వినిపించడం లేదు. ఒంటరిగా ధ్యానంలో మునిగి మౌనంగా ఏదో ఆలోచిస్తున్నట్లు ఎందుకు కూర్చున్నావు?
12.336.14
ब्रह्मघोषैर्विरहितः पर्वतोऽयं न शोभते ।
रजसा तमसा चैव सोमः सोपप्लवो यथा ॥ १२.३३६.१४ ॥
బ్రహ్మఘోషం లేని ఈ పర్వతం శోభించడం లేదు; రజస్సు, తమస్సు ఆవరించిన చంద్రుడు గ్రహణంతో కాంతి కోల్పోయినట్లు.
12.336.15
न भ्राजते यथापूर्वं निषादानामिवालयः ।
देवर्षिगणजुष्टोऽपि वेदध्वनिविनाकृतः ॥ १२.३३६.१५ ॥
దేవర్షుల సమూహాలు సేవించినా, వేదధ్వని లేక ఇది మునుపటిలా ప్రకాశించడం లేదు; నిషాదుల నివాసంలా.
12.336.16
ऋषयश्च हि देवाश्च गन्धर्वाश्च महौजसः ।
वियुक्ता ब्रह्मघोषेण न भ्राजन्ते यथा पुरा ॥ १२.३३६.१६ ॥
ఋషులు, దేవతలు, మహాతేజస్వులైన గంధర్వులు కూడా బ్రహ్మఘోషం నుండి వేరైతే పూర్వంలా ప్రకాశించరు.
12.336.17
नारदस्य वचः श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
महर्षे यत्त्वया प्रोक्तं वेदवादविचक्षण ॥ १२.३३६.१७ ॥
నారదుని మాటలు విని కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) ఇలా అన్నాడు — ఓ మహర్షి, వేదవాదంలో నిపుణుడా, నీవు చెప్పినది.
12.336.18
एतन्मनोऽनुकूलं मे भवानर्हसि भाषितुम् ।
सर्वज्ञः सर्वदर्शी च सर्वत्र च कुतूहली ॥ १२.३३६.१८ ॥
ఇది నా మనసుకు ఇష్టమైనది; నీవే దీన్ని చెప్పదగినవాడవు, నీవు సర్వజ్ఞుడవు, సర్వదర్శివి, అన్నిచోట్లా కుతూహలం కలవాడవు.
12.336.19
त्रिषु लोकेषु यद्वृत्तं सर्वं तव मते स्थितम् ।
तदाज्ञापय विप्रर्षे ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १२.३३६.१९ ॥
మూడు లోకాలలో జరిగిన సమస్తం మీ అభిప్రాయంలో స్థిరంగా ఉంది. విప్రర్షీ, ఆజ్ఞాపించండి, మీ కోసం నేను ఏమి చేయాలో చెప్పండి.
12.336.20
यन्मया समनुष्ठेयं ब्रह्मर्षे तदुदाहर ।
वियुक्तस्येह शिष्यैर्मे नातिहृष्टमिदं मनः ॥ १२.३३६.२० ॥
నేను చేయవలసినది, బ్రహ్మర్షీ, చెప్పండి. ఇక్కడ నా శిష్యుల నుండి వియోగం చెందినందున నా మనస్సు అంతగా సంతోషంగా లేదు.
12.336.21
अनाम्नायमला वेदा ब्राह्मणस्याव्रतं मलम् ।
मलं पृथिव्या बाह्वीकाः स्त्रीणां कौतूहलं मलम् ॥ १२.३३६.२१ ॥
వేదాల మలినం వాటిని పఠించకపోవడం; బ్రాహ్మణుని మలినం వ్రతం లేకపోవడం; భూమికి మలినం బాహ్లీకులు; స్త్రీలకు మలినం కుతూహలం.
12.336.22
अधीयतां भवान्वेदान्सार्घं पुत्रेण धीमता ।
विधुन्वन्ब्रह्मघोषेण रक्षोभयकृतं तमः ॥ १२.३३६.२२ ॥
బుద్ధిమంతుడైన కుమారునితో కలిసి మీరు వేదాలను అధ్యయనం చేయండి; బ్రహ్మఘోషంతో రాక్షసుల భయం వల్ల కలిగిన చీకటిని తొలగించండి.
12.336.23
नारदस्य वचः श्रुत्वा व्यासः परमधर्मवित् ।
तथेत्युक्त्वाऽथ संहृष्टो वेदाभ्यासे दृढव्रतः ॥ १२.३३६.२३ ॥
నారదుని మాట విని పరమధర్మం తెలిసిన వ్యాసుడు 'అలాగే' అని పలికి సంతోషించి, వేదాభ్యాసంలో దృఢవ్రతుడయ్యాడు.
12.336.24
उवाच च महाप्राज्ञं नारदं पुनरेव हि ॥ १२.३३६.२४ ॥
ఆ మహాప్రాజ్ఞుడైన నారదునితో ఆయన మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు.
12.336.25
मलं पृथिव्या बाह्लीका इत्युक्तमधुना त्वया ।
कीदृशाश्चैव वाह्लीका ब्रूहि मे वदतां वर ॥ १२.३३६.२५ ॥
భూమికి మలం బాహ్లీకులు అని ఇప్పుడు మీరు చెప్పారు. బాహ్లీకులు ఎటువంటివారు? వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, నాకు చెప్పండి.
12.336.26
अस्यां पृथिव्यां चत्वारो देशाः पापजनैर्वृताः ।
युगन्धरस्तु प्रथमस्तथा भूतिलकः स्मृतः ॥ १२.३३६.२६ ॥
ఈ భూమిపై పాపులచే నిండిన నాలుగు దేశాలు ఉన్నాయి. మొదటిది యుగంధరం; అలాగే భూతిలకం అని పేరు చెప్పబడింది.
12.336.27
अच्युतच्छल इत्युक्तस्तृतीयः पारकृत्तमः ।
चतुर्थस्तु महापापो बाह्लीक इति संज्ञितः ॥ १२.३३६.२७ ॥
అచ్యుతచ్ఛలం అని మూడవది చెప్పబడింది, అది హద్దులను అతిగా దాటినది. నాల్గవది మహాపాపమైనది, బాహ్లీకం అని పేరు పొందింది.
12.336.28
भृगोष्ट्रगर्दभक्षीरं पिबन्त्यस्य युगन्धरे ।
एवकर्णास्तु दृश्यन्ते जना वै ह्यच्युतस्थले ॥ १२.३३६.२८ ॥
యుగంధరంలో వీరు గొర్రె, ఒంటె, గాడిద పాలు తాగుతారు. అచ్యుతస్థలంలో ప్రజలు ఒకే చెవి గలవారిగా కనిపిస్తారు.
12.336.29
मेहन्ति च मलं पापा विसृजन्ति जलेषु वै ।
नित्यं भूतिलकेत्यन्नं तज्जलं च पिबन्ति च ॥ १२.३३६.२९ ॥
ఆ పాపులు మూత్రవిసర్జన చేస్తారు, నీళ్లలో మలం విసర్జిస్తారు. భూతిలకంలో ఎప్పుడూ ఆ అన్నాన్ని, ఆ నీటిని తాగుతూ తింటారు.
12.336.30
हरिबाह्यास्तु बाहीका न स्मरन्ति हरिं क्वचित् ।
ऐहलौकिकमोक्षं ते मांसशोणितवर्धनाः।
वृथा जाता भविष्यन्ति बाह्लीका इति विश्रुताः ॥ १२.३३६.३० ॥
హరికి దూరమైన బాహ్లీకులు ఎప్పుడూ హరిని స్మరించరు. ఇహలోక మోక్షాన్ని కోరి, మాంసరక్తాలను పెంచుకుంటారు; వ్యర్థంగా పుట్టిన వారు బాహ్లీకులుగా ప్రసిద్ధులవుతారు.
12.336.31
पुष्कराहारनिरताः पिशाचा यदभाषते ।
मुसुण्ठीं परिगृह्योग्रां तच्छृणुष्व महामुने ॥ १२.३३६.३१ ॥
పుష్కర పద్మాహారంలో నిమగ్నులైన పిశాచులు చెప్పినది, భయంకరమైన ముసుండిని పట్టుకుని, అది విను, మహామునీ.
12.336.32
ब्राह्मणीं बहुपुत्रां तां पुष्करे स्नातुमागताम् ।
युगन्धरे पयः पीत्वा ह्युचिता ह्यच्युतस्थले ॥ १२.३३६.३२ ॥
బహుపుత్ర అయిన ఆ బ్రాహ్మణి, పుష్కరంలో స్నానానికి వచ్చినది, యుగంధరంలో నీరు త్రాగి, అచ్యుత స్థలంలో తగినదై.
12.336.33
तथा भूतिलके स्नात्वा बाह्लीकांश्च निरीक्ष्य वै ।
आगताऽसि तथा स्नातुं कथं स्वर्गं न गच्छसि ॥ १२.३३६.३३ ॥
అలాగే భూతిలకంలో స్నానం చేసి, బాహ్లీకులను చూసి, నీవు స్నానానికి వచ్చావు; మరి ఎందుకు స్వర్గానికి వెళ్లవు?
12.336.34
इत्युक्त्वा ब्राह्मणीभाण्डं पोथयित्वा मुसुण्ठिना ।
उवाच क्रोधताम्राक्षी पिशाची तीर्थपालिका ॥ १२.३३६.३४ ॥
ఇలా చెప్పి, బ్రాహ్మణి పాత్రను ముసుండితో కొట్టి, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులు గల తీర్థపాలిక పిశాచి పలికింది.
12.336.35
एतत्तु ते दिवावृत्तं रात्रौ वृत्तमथान्यथा ।
गच्छ बाह्लीकसंसर्गादशुचित्वं न संशयः ॥ १२.३३६.३५ ॥
ఇది నీ పగటి ప్రవర్తన; రాత్రి ప్రవర్తన వేరు. వెళ్లు, బాహ్లీకుల సంసర్గం వల్ల అపవిత్రత కలిగింది, సందేహం లేదు.
12.336.36
यद्द्विषन्ति महात्मानं न स्मरन्ति जनार्दनम् ।
न तेषां पुण्यतीर्थेषु गतिः संसर्गिणामपि ॥ १२.३३६.३६ ॥
మహాత్ముని ద్వేషించేవారు, జనార్దనుని స్మరించనివారు—వారికి పుణ్యతీర్థాలలో గతి లేదు; వారితో సంసర్గం కలిగినవారికి కూడా లేదు.
12.336.37
उद्युक्ता ब्राह्मणी भीता प्रतियाता सुतैः सह ।
स्वदेहस्था जजापैवं सपुत्रा ध्यानतत्परा ॥ १२.३३६.३७ ॥
భయపడిన బ్రాహ్మణి, దృఢనిశ్చయంతో కుమారులతో కలిసి తిరిగి వచ్చింది. తన శరీరంలోనే ఉండి, ధ్యానంలో లీనమై, కుమారులతో కలిసి ఈ విధంగా జపం చేసింది.
12.336.38
अनन्तस्य हरेः शुद्धं नाम वै द्वादशाक्षरम् ।
वत्सरत्रितये पूर्णे ब्राह्मणी पुनरागता ॥ १२.३३६.३८ ॥
అనంతుడైన హరి యొక్క పవిత్రమైన పన్నెండు అక్షరాల నామాన్ని జపించి, మూడు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక బ్రాహ్మణి మళ్లీ వచ్చింది.
12.336.39
सपुत्रा पुष्करद्वारं पिशाच्याह तथागतम् ।
नमस्ते ब्राह्मणि शुभे पूताऽहं तव दर्शनात् ॥ १२.३३६.३९ ॥
పుష్కర ద్వారం వద్ద కుమారులతో ఇలా వచ్చిన బ్రాహ్మణితో పిశాచి ఇలా అంది: ఓ బ్రాహ్మణీ, శుభురాలా, నీకు నమస్కారం; నీ దర్శనం వల్ల నేను పవిత్రురాలినయ్యాను.
12.336.40
कुरु तीर्थाभिषेकं च सपुत्रा पापवर्जिता ।
हरेर्नाम्ना च मां साध्वी जलेन स्प्रष्टुमर्हसि ॥ १२.३३६.४० ॥
పాపరహితురాలా, కుమారులతో కలిసి తీర్థంలో స్నానం చేయి; ఓ సాధ్వీ, హరి నామంతో నీళ్లతో నన్ను తాకు.
12.336.41
इत्युक्ता ब्राह्मणी हृष्टा पुत्रैः सह शुभव्रता ।
जलेन प्रोक्षयामास द्वादशाक्षरसंयुतम् ॥ १२.३३६.४१ ॥
ఇలా చెప్పబడగానే, శుభవ్రతురాలైన బ్రాహ్మణి సంతోషించి కుమారులతో కలిసి పన్నెండు అక్షరాల నామంతో కూడిన నీటితో ఆమెకు ప్రోక్షణ చేసింది.
12.336.42
तत्क्षणादभवच्छुद्धा पिशाची दिव्यरूपिणी ।
अप्सरा ह्यभवद्दिव्या गता स्वर्लोकमुत्तभम् ॥ १२.३३६.४२ ॥
ఆ క్షణంలోనే పిశాచి పవిత్రురాలై దివ్య రూపం పొందింది; ఆమె దివ్య అప్సరస అయి ఉత్తమ స్వర్గలోకానికి వెళ్లింది.
12.336.43
ब्राह्मणी चैव कालेन वासुदेवपरायणा ।
सपुत्रा चागता स्थानमच्युतस्य शुभं परम् ॥ १२.३३६.४३ ॥
ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీ కూడా కాలక్రమంలో వాసుదేవుని పట్ల భక్తి కలిగి, తన కుమారునితో కలిసి అచ్యుతుని శుభకరమైన పరమ స్థానాన్ని చేరింది.
12.336.44
एतत्ते कथितं विद्वन्मुने कालोऽयमागतः ॥ १२.३३६.४४ ॥
ఓ విద్వాంసుడా, ముని, ఇది నీకు చెప్పబడింది; ఇప్పుడు సమయం వచ్చింది.
12.336.45
गमिष्येऽहं महाप्राज्ञ आगमिष्यामि वै पुनः ।
इत्युक्त्वा स जगामाथ नारदो वदतांवरः ॥ १२.३३६.४५ ॥
"ఓ మహాప్రాజ్ఞుడా, నేను వెళ్తాను; తప్పక మళ్ళీ వస్తాను." అని చెప్పి, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు వెళ్లిపోయాడు.
12.336.46
द्वैपायनस्तु भगवांस्तच्छ्रुत्वा मुनिसत्तमात् ।
शुकेन सह पुत्रेण वेदाभ्यासमथाकरोत्।
स्वरेणोच्चैः सशैक्ष्येण लोकानापूरयन्निव ॥ १२.३३६.४६ ॥
భగవంతుడైన ద్వైపాయనుడు ముని శ్రేష్ఠుని నుండి ఇది విని, కుమారుడైన శుకునితో కలిసి వేదాభ్యాసం చేశాడు; శిష్యుని పఠనంతో ఎలుగెత్తి లోకాలను నింపినట్లు.
12.336.47
तयोरभ्यसतोरेव नानाधर्मप्रवादिनोः ।
वातोऽतिमात्रं प्रववौ समुद्रानिलवेजितः ॥ १२.३३६.४७ ॥
నానా ధర్మాలను ప్రవచిస్తూ వారిద్దరూ అభ్యాసం చేస్తుండగా, సముద్రపు గాలితో ఉప్పొంగిన గాలి అతిగా వీచింది.
12.336.48
ततोऽनध्याय इति तं व्यासः पुत्रमवारयत् ।
शुको वारितमात्रस्तु कौतूहलसमन्वितः ॥ १२.३३६.४८ ॥
అప్పుడు వ్యాసుడు "ఇది అనధ్యాయ సమయం" అని కుమారుని ఆపాడు. కానీ శుకుడు ఆపబడినప్పటికీ ఆసక్తితో నిండి ఉన్నాడు.
12.336.49
अपृच्छत्पितरं ब्रह्मन्कुतो वायुरभूदयम् ।
आख्यातुमर्हति भवान्वायोः सर्वं विचेष्टितम् ॥ १२.३३६.४९ ॥
అతడు తన తండ్రిని అడిగాడు, 'ఓ బ్రాహ్మణా, ఈ వాయువు ఎక్కడి నుండి పుట్టింది? వాయువు యొక్క సమస్త కార్యకలాపాలను మీరు వివరించదగినవారు.'
12.336.50
शुकस्यैतद्वचः श्रुत्वा व्यासः परमधर्मवित् ।
अनध्यायनिमित्तेऽस्मिन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ १२.३३६.५० ॥
శుకుని ఈ మాటలు విని, పరమధర్మజ్ఞుడైన వ్యాసుడు అనధ్యాయ కారణంగా ఈ మాట అన్నాడు.
12.336.51
दिव्यं ते चक्षुरुत्पन्नं स्वस्थं ते निश्चलं मनः ।
तमसा रजसा चापि त्यक्तः सत्वे व्यवस्थितः ॥ १२.३३६.५१ ॥
నీకు దివ్య దృష్టి కలిగింది; నీ మనసు స్వస్థంగా, నిశ్చలంగా ఉంది; తమస్సు, రజస్సు రెండింటినీ విడిచి నీవు సత్త్వంలో నిలిచావు.
12.336.52
आदर्शे रस्वामिव च्छायां पश्यस्यात्मानमात्मना ।
न्यस्यात्मनि स्वयं चेतो बुद्ध्या समनुचिन्तय ॥ १२.३३६.५२ ॥
అద్దంలో తన నీడను చూసినట్లు, నీవు నీ ద్వారానే నిన్ను చూస్తున్నావు; నీ మనసును నీలోనే నిలిపి, బుద్ధితో బాగా ఆలోచించు.
12.336.53
देवयानपथो विष्णुः पितृयानपथो रविः ।
द्वावेतौ प्रेत्य पन्थानौ दिवं चाधश्च गच्छतः ॥ १२.३३६.५३ ॥
దేవయానమార్గం విష్ణువు; పితృయానమార్గం రవి. మరణం తరువాత ఈ రెండు మార్గాలు స్వర్గానికి, క్రిందికి వెళ్తాయి.
12.336.54
पृथिव्यामन्तरिक्षे च यत्र संवान्ति वायवः ।
सप्तैते वायुमार्गा वै तान्निबोधानुपूर्वशः ॥ १२.३३६.५४ ॥
భూమిపై మరియు అంతరిక్షంలో వాయువులు వీచే ఈ ఏడు వాయు మార్గాలను క్రమంగా తెలుసుకో.
12.336.55
तत्र देवगणाः साध्याः संबभूवुर्महाबलाः ।
तेषामप्यभवत्पुत्रः समानो नाम दुर्जयः ॥ १२.३३६.५५ ॥
అక్కడ మహాబలురైన సాధ్య దేవగణాలు ఉద్భవించాయి. వారికీ ఒక కుమారుడు జన్మించాడు; అతని పేరు సమానుడు, జయించడానికి కష్టమైనవాడు.
12.336.56
उदानस्तस्य पुत्रोऽभूद्व्यानस्तस्याभवत्सुतः ।
अपानश्च ततो ज्ञेयः प्राणश्चापि तताऽपरः ॥ १२.३३६.५६ ॥
అతనికి ఉదానుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు. ఉదానునికి వ్యానుడు కుమారుడయ్యాడు. తరువాత అపానుడని తెలుసుకోవాలి, అతని నుండి ప్రాణుడు అనే మరొకడు వచ్చాడు.
12.336.57
अनपत्योऽभवत्प्राणो दुर्घर्षः शत्रुतापनः ।
पृथक्कर्माणि तेषां तु प्रवक्ष्यामि यथातथम् ॥ १२.३३६.५७ ॥
ప్రాణుడు సంతానం లేనివాడుగా ఉండిపోయాడు; అతడు ఎదిరింపరానివాడు, శత్రువులను తపింపజేసేవాడు. వారి వేర్వేరు కర్మలను యథాతథంగా నేను చెబుతాను.
12.336.58
प्राणिनां सर्वतो वायुश्रेष्टां वर्तयते पृथक् ।
प्राणनाच्चैव भूतानां प्राण इत्यभिधीयते ॥ १२.३३६.५८ ॥
వాయువు ప్రాణులన్నిటిలో వేర్వేరుగా శ్రేష్ఠమైన జీవకార్యాన్ని నడిపిస్తుంది; ప్రాణులు ఊపిరి పీల్చడం వల్లనే దానిని ప్రాణం అంటారు.
12.336.59
प्रेरयत्यभ्रसंघातान्धूमजांश्चोष्मजांश्च यः ।
प्रथमः प्रथमे मार्गे आवहो नाम योऽनिलः ॥ १२.३३६.५९ ॥
పొగ నుండి, వేడి నుండి పుట్టిన మేఘసమూహాలను ప్రేరేపించే గాలి—మొదటి మార్గంలో మొదటిది—దానిని ఆవహుడు అంటారు.
12.336.60
अम्बरे स्नेहमभ्रेभ्यस्तटिद्भ्यश्च महाद्युतिः ।
प्रवहो नाम संवाति द्वितीयश्च सतोयदः ॥ १२.३३६.६० ॥
ఆకాశంలో మేఘాల నుండి, మెరుపుల నుండి తేమను వీచి తీసుకువెళ్లే మహాకాంతిమంతమైన గాలి ప్రవహుడు; అది రెండవది, వర్షాన్నిచ్చేది కూడా.
12.336.61
उदयं ज्योतिषां शश्वत्सोमादीनां करोति यः ।
अन्तर्देहेषु चोदानं यं वदन्ति मनीषिणः ॥ १२.३३६.६१ ॥
సోముడు మొదలైన జ్యోతులకు ఎల్లప్పుడూ ఉదయాన్ని కలిగించేవాడు; శరీరాల లోపల జ్ఞానులు ఉదానం అని పిలిచేది అతడే.
12.336.62
यश्चतुर्भ्यः समुद्रेभ्यो वायुर्धारयते जलम् ।
उद्धृत्याददते चापो जीमूतेभ्योऽम्बरेऽनिलः ॥ १२.३३६.६२ ॥
నాలుగు సముద్రాల నుండి నీటిని ధరించే వాయువు; ఆకాశంలో మేఘాల నుండి జలాన్ని పైకెత్తి తీసుకునేవాడు అనిలుడు.
12.336.63
योऽद्भिः संयोज्य जीमूतान्पर्जन्याय प्रयच्छति ।
उद्वहो नाम वर्षिष्ठस्तृतीयः स सदागतिः ॥ १२.३३६.६३ ॥
నీటితో మేఘాలను కలిపి పర్జన్యునికి ఇచ్చేవాడు; అతడు ఉద్వహుడు అనే మూడవ, ఎల్లప్పుడూ చలించే, అత్యధిక వర్షాన్నిచ్చే వాయువు.
12.336.64
समुह्यमाना बहुधा येन नीताः पृथग्घनाः ।
वर्षमोक्षकृतारम्भास्ते भवन्ति घनाघनाः ॥ १२.३३६.६४ ॥
ఎవని చేత అనేక విధాలుగా మోయబడి వేర్వేరుగా తీసుకురాబడిన మేఘాలు వర్షం కురిపించడం ప్రారంభించేవి ఘనాఘనాలు అవుతాయి.
12.336.65
संहता येन चाविद्धा भवन्ति नदनान्तराः ।
रक्षणार्थाय संभूता मेघत्वमुपश्यान्ति च ॥ १२.३३६.६५ ॥
ఎవని చేత కూడబడి, చీల్చబడనివిగా మారతాయో, మధ్యమధ్యలో గర్జనలు కలిగిన అవి, రక్షణ కోసం పుట్టి మేఘత్వాన్ని పొందుతాయి.
12.336.66
योऽसौ वहति देवानां विमानानि विहायसा ।
चतुर्थः संवहो नाम वायुः स गिरिमर्दनः ॥ १२.३३६.६६ ॥
ఆ దేవతల విమానాలను ఆకాశంలో మోసేవాడు; అతడు సంవహుడు అనే నాలుగవ వాయువు, పర్వతాలను పిండి చేసేవాడు.
12.336.67
येन वेगवता तूर्णं रूक्षेणारुजता रसान् ।
वायुना विहता मेघा न भवन्ति बलाहकाः ॥ १२.३३६.६७ ॥
వేగవంతమైన, రూక్షమైన ఏ గాలి తేమను వెంటనే చీల్చివేస్తుందో, ఆ గాలిచే తరిమివేయబడిన మేఘాలు వర్షమేఘాలు కావు.
12.336.68
दारुणोत्पातसंचारो नभसः स्तनयित्नुमान् ।
पञ्चमः स महावेगो विवहो नाम मारुतः ॥ १२.३३६.६८ ॥
ఆకాశంలో భయంకరమైన ఉత్పాతంతో సంచరించే, ఉరుములు చేసే, ఐదవది, మహావేగం గల ఆ గాలి వివహం అనే పేరుది.
12.336.69
यस्मिन्पारिप्लवा दिव्या भवन्त्यापो विहायसा ।
पुण्यं चाकाशगङ्गायास्तोयं विष्टभ्य तिष्ठति ॥ १२.३३६.६९ ॥
దేనిలో ఆకాశం గుండా ప్రవహించే దివ్య జలాలు తిరుగుతాయో, ఆకాశగంగ పవిత్ర జలాన్ని నిలబెట్టి అది నిలుస్తుంది.
12.336.70
दूरात्प्रतिहतो यस्मिन्नेकरश्मिर्दिवाकरः ।
यो निरंशुः सहस्रस्य येन भाति वसुंधरा ॥ १२.३३६.७० ॥
దేనిలో దూరం నుండే అడ్డగించబడిన ఏక-కిరణ సూర్యుడు ఉన్నాడో, వేయి కిరణాల వాడైన అతని కిరణం లేనివాడు, దానివలన భూమి ప్రకాశిస్తుంది.
12.336.71
यस्मादाप्यायते सोमो योनिर्दिव्योऽमृतस्य यः ।
षष्ठः पिरवहो नाम स वायुर्जयतांवरः ॥ १२.३३६.७१ ॥
దేనివలన చంద్రుడు పోషించబడతాడో, అమృతానికి దివ్య మూలమైనదో — ఆరవది, పరివహం అనే పేరుగల ఆ గాలి, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడు.
12.336.72
सर्वप्राणभृतां प्राणान्योऽनुकाले निरस्यति ।
यस्य वर्त्मानुवर्तेते मृत्युवैवस्वतावुभौ ॥ १२.३३६.७२ ॥
తగిన సమయంలో సర్వ ప్రాణుల ప్రాణాలను బయటకు పంపుతుందో, ఎవని మార్గాన్ని మృత్యువు మరియు వైవస్వతుడు — ఇద్దరూ అనుసరిస్తారో.
12.336.73
सम्यगन्वीक्षतां बुद्ध्या शान्तयाऽध्यात्मचिन्तकाः ।
ध्यानाभ्यासाभिरामाणां योऽमृतत्वाय कल्पते ॥ १२.३३६.७३ ॥
శాంతమైన బుద్ధితో సరిగా విచారించే ఆధ్యాత్మిక చింతకులకు, ధ్యానాభ్యాసంలో ఆనందించేవారికి ఇది అమృతత్వానికి దారితీస్తుంది.
12.336.74
यं समासाद्य वेगेन दिशामन्तं प्रपेदिरे ।
दक्षस्य दशपुत्राणां सहस्राणि प्रजापतेः ॥ १२.३३६.७४ ॥
వేగంతో దేనిని పొంది దిశల అంతం వరకు వెళ్ళారో, ప్రజాపతి దక్షుని పదిమంది కుమారుల వేలమంది.
12.336.75
येन सृष्टः पराभूतो यात्येव न निवर्तते ।
परावहो नाम परो वायुः स दुरतिक्रमः ॥ १२.३३६.७५ ॥
దేని చేత పంపబడి ఓడిపోయి వెళ్ళిపోతుందో, తిరిగిరాదో; అది పరావహ అనే శ్రేష్ఠ వాయువు, అతిక్రమించ కష్టమైనది.
12.336.76
एवमेतेऽदितेः पुत्रा मारुताः परमाद्भुताः ।
अनारतं ते संवान्ति सर्वगाः सर्वधारिणः ॥ १२.३३६.७६ ॥
ఈ విధంగా అదితి పుత్రులైన మరుత్తులు అత్యద్భుతులు; వారు ఎడతెగక వీస్తారు, సర్వత్రా వెళ్తారు, సర్వాన్ని ధరిస్తారు.
12.336.77
एतत्तु महदाश्चर्यं यदयं पर्वतोत्तमः ।
कम्पितः सहसा तेन वायुनाऽतिप्रवायता ॥ १२.३३६.७७ ॥
ఇది గొప్ప ఆశ్చర్యమే, ఈ ఉత్తమ పర్వతం ఆ వాయువు అతి తీవ్రంగా వీచడంతో అకస్మాత్తుగా కంపించింది.
12.336.78
विष्णोर्निः श्वासवातोऽयं यदा वेगसमीरितः ।
सहसोदीर्यते तात जगत्प्रव्यथते तदा ॥ १२.३३६.७८ ॥
విష్ణువు నిశ్వాస వాయువు వేగంగా ప్రేరేపించబడి అకస్మాత్తుగా లేచినప్పుడు, తాతా, అప్పుడు లోకం వణుకుతుంది.
12.336.79
तस्माद्ब्रह्मविदो ब्रह्म नाधीयन्तेऽतिवायति ।
वायोर्वायुभयं ह्युक्तं ब्रह्म तत्पीडितं भवेत् ॥ १२.३३६.७९ ॥
అందువల్ల బ్రహ్మజ్ఞులు వేదాన్ని అధ్యయనం చేయరు, గాలి అతిగా వీచినప్పుడు. గాలివల్ల గాలికే భయం ఉందని చెప్పబడింది; అప్పుడు ఆ బ్రహ్మం బాధకు గురవుతుంది.
12.336.80
एतावदुक्त्वा वचनं पराशरसुतः प्रभुः ।
उक्त्वा पुत्रमधीष्वेति व्योमगङ्गामगात्तदा ॥ १२.३३६.८० ॥
ఇంత మాట చెప్పి పరాశరుని కుమారుడైన ప్రభువు, కుమారునితో 'అధ్యయనం చెయ్యి' అని చెప్పి, అప్పుడు ఆకాశగంగ వైపు వెళ్ళాడు.