マハーバーラタ · 章 12.342
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.342.1
गृहस्थो ब्रह्मचारी वा वानप्रस्थोऽथ भिक्षुकः ।
य इच्छेत्सिद्धिमास्थातुं देवतां कां यजेत सः ॥ १२.३४२.१ ॥
家長、梵行者、林住者、托鉢修行者のうち、完成を得たいと願う者は、どの神を礼拝すべきか。
12.342.2
कुतो ह्यस्य ध्रुवः स्वर्गः कुतो नैःश्रेयसं परम् ।
विधिना केन जुहुयाद्दैवं पित्र्यं तथैव च ॥ १२.३४२.२ ॥
どうすれば永続する天界と最高の幸福を得られるのか。どの儀軌によって神々と祖霊に供物を捧げるべきか。
12.342.3
मुक्तश्च कां गतिं गच्छेन्मोक्षश्चैव किमात्मकः ।
स्वर्गतश्चैव किं कुर्याद्येन न च्यवते दिवः ॥ १२.३४२.३ ॥
解脱した者はどの境地へ行くのか。解脱とはどのような本性のものか。天界に至った者は、そこから墜ちないためにどうすべきか。
12.342.4
देवतानां च को देवः पितॄणां च पिता तथा ।
तस्मात्परतरं यच्च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३४२.४ ॥
神々の中の神は誰か、祖霊の父は誰か。それらよりもさらに高いものを私に教えてください、祖父よ。
12.342.5
गूढं मां प्रश्नवित्प्रश्नं पृच्छसे त्वमिहानघ ।
न ह्येतत्तर्कया शक्यं वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ १२.३४२.५ ॥
罪なき者よ、問いを知る汝は、ここで私に秘められた問いを投げかける。推論によっては、幾百年かけても語り尽くせない。
12.342.6
ऋते देवप्रसादाद्वा राजञ्ज्ञानागमेन वा ।
गहनं ह्येतदाख्यानं व्याख्यातव्यं तवारिहन् ॥ १२.३४२.६ ॥
神々の恩寵なくして、あるいは知識を得ずして、王よ——この教えは深遠である。敵を滅ぼす者よ、汝がこれを解き明かすべきである。
12.342.7
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्नारायणस्य च ॥ १२.३४२.७ ॥
ここでもこの古い物語が引かれる──ナーラダと聖者ナーラーヤナの対話である。
12.342.8
नारायणो हि विश्वात्मा चतुर्मूर्तिः सनातनः ।
धर्मात्मजः संबभूव पितैवं मेऽभ्यभाषत ॥ १२.३४२.८ ॥
ナーラーヤナは宇宙の魂、四つの姿をもつ永遠の者。法の本性の子より生じた──わが父はこのように私に語った。
12.342.9
कृते युगे महाराज पुरा स्वायंभुवेऽन्तरे ।
नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ॥ १२.३४२.९ ॥
大王よ、クリタ・ユガにおいて、昔、スヴァーヤンブヴァ期の間に──ナラとナーラーヤナ、そして同じくハリとクリシュナ。
12.342.10
तेषां नारायणनरौ तपस्तेपतुरव्ययौ ।
बदर्याश्रममासाद्य शकटे कनकामये ॥ १२.३४२.१० ॥
彼らのうち、不滅の二者であるナーラーヤナとナラは、バダリーの庵に至り、黄金の車に乗って苦行を行った。
12.342.11
अष्टचक्रं हि तद्यानं भूतयुक्तं मनोरमम् ।
तत्राद्यौ लोकनाथौ तौ कृशौ धमनिसंततौ ॥ १२.३४२.११ ॥
その乗り物は八つの車輪を持ち、諸元素に牽かれ、きわめて美しかった。そこでは、その二人の原初の世界の主が痩せ細り、筋に覆われていた。
12.342.12
तपसा तेजसा चैव दुर्निरीक्ष्यौ सुरैरपि ।
यस्य प्रसादं कुर्वाते स देवौ द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४२.१२ ॥
苦行と輝きによって、その二者は神々にさえ見がたい。彼らが恩寵を与える者こそ、その神々を見ることができる。
12.342.13
नूनं तयोरनुमते हृदि हृच्छपचोदितः ।
महामेरोगिंरेः शृङ्गात्प्रत्युतो गन्धमादनम् ॥ १२.३४२.१३ ॥
確かに二人の同意により、心の中の心の呪いに促され、大メール山の頂から引き返してガンダマーダナへ。
12.342.14
नारदः सुमहद्भूतं सर्वलोकानचीचरत् ।
तं देशमगमद्राजन्वदर्याश्रममाशुगः ॥ १२.३४२.१४ ॥
偉大なるナーラダは全世界を巡った。王よ、彼は速やかにその地、バダリーの隠棲所へ向かった。
12.342.15
तयोराह्निकवेलायां तस्य कौतूहलं त्वभूत् ।
इदं तदास्पदं कृत्स्नं यस्मिँल्लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३४२.१५ ॥
彼らの日々の祭儀の時、彼に好奇心が生じた。これこそ諸世界が確立されている全体の住処である。
12.342.16
सदेवासुरगन्धर्वाः सकिन्नरमहोरगाः ।
एका मूर्तिरियं पूर्वं जाता भूयश्चतुर्विधा ॥ १२.३४२.१६ ॥
神々、アスラ、ガンダルヴァ、キンナラ、大蛇とともに——この一つの形がまず生まれ、再び四つに分かれた。
12.342.17
धर्मस्य कुलसंताने धर्मादेभिर्विवर्धितः ।
अहो ह्यनुगृहीतोऽद्य धर्म एभिः सुरैरिह ॥ १२.३४२.१७ ॥
ダルマの血統において、ダルマからこの方々によって育まれた——ああ！今日ここで、ダルマはまことにこれらの神々によって恵まれた。
12.342.18
नरनारायणाभ्यां च कृष्णेन हरिणा तथा ।
अत्र कृष्णो हरिश्चैव कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ॥ १२.३४२.१८ ॥
ナラとナーラーヤナによって、そして同様にクリシュナとハリによって——ここではクリシュナとハリも、何か別の理由で。
12.342.19
स्थितौ धर्मसुतावेतौ तथा तपसि धिष्ठितौ ।
एतौ हि परमं धाम काऽनयोराह्निकक्रिया ॥ १२.३४२.१९ ॥
法神の子であるこの二人は苦行に確立して住している。この二人こそ至高の住処である。この二人の日々の行いは何か。
12.342.20
पितरौ सर्वभूतानां दैवतं च यशस्विनौ ।
कां देवतां तु यजतः पितॄन्वा कान्महामती ॥ १२.३४२.२० ॥
この栄光ある二人は一切の生類の父母であり神である。祭祀を行う者はどの神を祀るべきか、あるいは祖霊を祀るべきか、大智の者よ。
12.342.21
इति संचिन्त्य मनसा भक्त्या नारायणस्य तु ।
सहसा प्रादुरभवत्समीपे देवयोस्तदा ॥ १२.३४२.२१ ॥
このように心に思いめぐらし、ナーラーヤナへの信愛をもって、その時、あの二神の近くに突然彼は現れた。
12.342.22
कृते दैवे च पित्र्ये च ततस्ताभ्यां निरीक्षितः ।
पूजितश्चैव विधिना यथाप्रोक्तेन शास्त्रतः ॥ १२.३४२.२२ ॥
神事と祖霊祭が行われた後、あの二人は彼を見て、聖典に説かれたとおり、作法にしたがって彼を礼拝した。
12.342.23
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमपूर्वं विधिविस्तरम् ।
उपोपविष्टः सुप्रीतो नारदो भगवानृषिः ॥ १२.३४२.२३ ॥
その大いなる驚異と、かつてない儀礼の広がりを見て、尊き聖仙ナーラダは大いに喜び、そばに座した。
12.342.24
नारायणं संनिरीक्ष्य प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
नमस्कृत्य महादेवमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १२.३४२.२४ ॥
澄んだ心でナーラーヤナをよく見つめ、マハーデーヴァに礼拝して、彼はこの言葉を語った。
12.342.25
वेदेषु सपुराणेषु साङ्गोपाङ्गेषु गीयसे ।
त्वमजः शाश्वतो धाता माता मृतमनुत्तमम् ॥ १२.३४२.२५ ॥
あなたはヴェーダとプラーナおよびその支分と副支分において讃えられる。あなたは不生、永遠、維持者、母であり、至高の不死である。
12.342.26
प्रतिष्ठितं भूतभव्यं त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
चत्वारो ह्याश्रमा देव सर्वे गार्हस्थ्यमूलकाः ॥ १२.३४२.२६ ॥
この全世界、過去と未来の存在は、あなたに基づいて確立されている。神よ、四つの生活期はすべて家住期を根とする。
12.342.27
यजन्ते त्वामहरहर्नानामूर्तिसमास्थितम् ।
पिता माता च सर्वस्य देवतानां च शाश्वतम्।
कं त्वद्य यजसे देवं पितरं कं न विद्महे ॥ १२.३४२.२७ ॥
人々は日々、多くの姿に住まうあなたを礼拝する。あなたはすべてのもの、神々にとっても永遠の父であり母である。今日あなたはどの神を礼拝しているのか。我々が知らない父とは誰か。
12.342.28
कमर्चसि महाभाग तन्मे प्रब्रूहि पृच्छतः ॥ १२.३४२.२८ ॥
偉大なる幸運者よ、あなたは誰を礼拝するのか。問う私に、それを教えてくれ。
12.342.29
अवाच्यमेतद्वक्तव्यमात्मगुह्यं सनातनम् ।
तव भक्तिमतो ब्रह्मन्वक्ष्यामि तु यथातथम् ॥ १२.३४२.२९ ॥
これは語るべからざるものだが、語られねばならない、自己の永遠の秘密である。バラモンよ、あなたは信愛を持つゆえ、ありのままにあなたに語ろう。
12.342.30
यत्तत्सूक्ष्ममविज्ञेयमव्यक्तमचलं ध्रुवम् ।
इन्द्रियैन्द्रियार्थैश्च सर्वभूतैश्च वर्जितम् ॥ १२.३४२.३० ॥
それは微細で、知り得ず、未顕現、不動にして不変であり、諸感官、感官の対象、そして一切の存在から離れたものである。
12.342.31
स ह्यन्तरात्मा भूतानां क्षेत्रज्ञश्चेति कथ्यते ।
त्रिगुणव्यतिरिक्तो वै पुरुषश्चेति कल्पितः ॥ १२.३४२.३१ ॥
彼は衆生の内なる我であり、場を知る者と呼ばれる。三つのグナを超えたプルシャとして想定されている。
12.342.32
तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम ।
अव्यक्ताव्यक्तभावस्था या सा प्रकृतिरव्यया ॥ १२.३४२.३२ ॥
ゆえに、再生者の最良の者よ、未顕現から三グナからなる顕現が生じた。未顕現と顕現の両状態に存するもの、それが不滅のプラクリティである。
12.342.33
तां योनिमावयोर्विद्धि योसौ सदसदात्मकः ।
आवाभ्यां पूज्यते यो हि दैवे पित्र्ये च कल्प्यते ॥ १२.३४२.३३ ॥
それを我ら二人の根源と知れ。それは有と無の本性をもつ。我ら二人が礼拝するもの、神々と祖霊の祭儀で定められたものが、それである。
12.342.34
नास्ति तस्मात्परोऽन्यो हि पिता देवोऽथवा द्विज ।
आत्मा हि नौ स विज्ञेयस्ततस्तं पूजयावहे ॥ १२.३४२.३४ ॥
再生者よ、それより高い父も神も他にない。それは我ら二人の自我と知るべきである。ゆえに我ら二人はそれを礼拝しよう。
12.342.35
तेनैषा प्रथिता ब्रह्मन्मर्यादा लोकमाविनी ।
दैवं पित्र्यं च कर्तव्यमिति तस्यानुशासनम् ॥ १२.३४२.३५ ॥
梵行者よ、そのことによってこの規範が確立された。諸世界に遍く行き渡るこの規範により、神々と祖霊の祭儀を行うべきである。それが彼の教えである。
12.342.36
ब्रह्मा स्थाणुर्मनुर्दक्षो भृगुर्धर्मस्तथा यमः ।
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२.३४२.३६ ॥
ブラフマー、スターヌ、マヌ、ダクシャ、ブリグ、ダルマ、そしてヤマ、マリーチ、アンギラス、アトリ、プラスティヤ、プラハ、クラトゥ。
12.342.37
वसिष्ठः परमेष्ठी च विवस्वान्सोम एव च ।
कर्दमश्चापि यः प्रोक्तः क्रोधो विक्रीत एव च ॥ १२.३४२.३७ ॥
ヴァシシュタ、パラメーシュティン、ヴィヴァスヴァット、ソーマ、カルダマ、そしてクローダ、ヴィクリータとも呼ばれる者。
12.342.38
एकविंशतिरुत्पन्नास्ते प्रजापतयः स्मृताः ।
तस्य देवस्य मर्यादां पूजयन्तः सनातनीम् ॥ १२.३४२.३८ ॥
二十一の生主は生まれたと伝えられ、その神の永遠の定めを敬う。
12.342.39
दैवं पित्र्यं च सततं तस्य विज्ञाय तत्त्वतः ।
आत्मप्राप्तानि च ततो जानन्ति द्विजसत्तमाः ॥ १२.३४२.३९ ॥
彼を真に知り、神々と祖霊の祭儀を絶えず行う者、二度生まれた者の最良の人々は、自己によって得られるものをも知る。
12.342.40
स्वर्गस्था अपि ये केचित्तान्नमस्यन्ति देहिनः ।
ते तत्प्रसादाद्गच्छन्ति तेनादिष्टफलां गतिम् ॥ १२.३४२.४० ॥
天界に住む者たちを礼拝する肉体を持つ者は、彼の恩寵により、彼が定めた果報を持つ行き先に至る。
12.342.41
ये हीनाः सप्तदशभिर्गुणैः कर्मभिरेव च ।
कलाः पञ्चदश त्यक्त्वा ते मुक्ता इति निश्चयः ॥ १२.३४२.४१ ॥
十七の性質と行為から離れ、十五の部分を捨てた者は解脱している——これは確かである。
12.342.42
मुक्तानां तु गतिर्ब्रह्मन्क्षेत्रज्ञ इति कल्पिता ।
स हि सर्वगतिश्चैव निर्गुणश्चैव कथ्यते ॥ १२.३४२.४२ ॥
バラモンよ、解脱者の行き先は「場を知る者」と考えられる。彼は遍在しており、かつ属性を持たないと言われる。
12.342.43
दृश्यते ज्ञानयोगेन आवां च प्रसृतौ ततः ।
एवं ज्ञात्वा तमात्मानं पूजयावः सनातनम् ॥ १२.३४२.४३ ॥
知識のヨーガによって彼は見られる。我ら二人はそこから現れた。このように永遠の自己を知って、我らは彼を礼拝しよう。
12.342.44
तं वेदाश्चाश्रमाश्चैव नानातनुसमाश्रितम् ।
भक्त्या संपूजयन्त्यद्य गतिं चैषां ददाति सः ॥ १२.३४२.४४ ॥
多くの身体に宿る彼を、ヴェーダとアーシュラマたちは今日、信愛をもって礼拝する。そして彼はそれらに帰趣を与える。
12.342.45
ये तु तद्भाविता लोके ह्येकान्तित्वं समास्थिताः ।
एतदभ्यधिकं तेषां यत्ते तं प्रविशन्त्युत ॥ १२.३४२.४५ ॥
しかし世にあって、彼に心を向け、ひたすらな信愛に立つ人々にとって、これはさらに優れたことである。彼らは確かに彼の中へ入るのだ。
12.342.46
इति गुह्यसमुद्देशस्तव नारद कीर्तितः ।
भक्त्या प्रेम्णा च विप्रर्षे अस्मद्भक्त्या च ते श्रुतः ॥ १२.३४२.४६ ॥
ナーラダよ、このように秘密の教えはあなたに説き明かされた。バラモンの中の聖仙よ、信愛と愛によって、また我らへのあなたの信愛によって、あなたはこれを聞いたのである。