മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.342
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.342.1
गृहस्थो ब्रह्मचारी वा वानप्रस्थोऽथ भिक्षुकः ।
य इच्छेत्सिद्धिमास्थातुं देवतां कां यजेत सः ॥ १२.३४२.१ ॥
ഗൃഹസ്ഥനോ ബ്രഹ്മചാരിയോ വാനപ്രസ്ഥനോ ഭിക്ഷുവോ — സിദ്ധി നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഏത് ദേവതയെ ആരാധിക്കണം?
12.342.2
कुतो ह्यस्य ध्रुवः स्वर्गः कुतो नैःश्रेयसं परम् ।
विधिना केन जुहुयाद्दैवं पित्र्यं तथैव च ॥ १२.३४२.२ ॥
ഇവന് സ്ഥിരമായ സ്വർഗം എങ്ങനെ ലഭിക്കും, പരമമായ ശ്രേയസ്സ് എങ്ങനെ ലഭിക്കും? ഏത് വിധിയാൽ ദേവന്മാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും ഹോമം ചെയ്യണം?
12.342.3
मुक्तश्च कां गतिं गच्छेन्मोक्षश्चैव किमात्मकः ।
स्वर्गतश्चैव किं कुर्याद्येन न च्यवते दिवः ॥ १२.३४२.३ ॥
മുക്തൻ ഏത് ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു, മോക്ഷം ഏതു സ്വഭാവമുള്ളത്? സ്വർഗം പ്രാപിച്ചവൻ എന്തു ചെയ്യണം, അതിനാൽ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴാതിരിക്കാൻ?
12.342.4
देवतानां च को देवः पितॄणां च पिता तथा ।
तस्मात्परतरं यच्च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३४२.४ ॥
ദേവന്മാരിൽ ദേവൻ ആര്, പിതൃക്കളുടെ പിതാവ് ആര്? അവരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായത് എന്തെന്ന് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, പിതാമഹാ.
12.342.5
गूढं मां प्रश्नवित्प्रश्नं पृच्छसे त्वमिहानघ ।
न ह्येतत्तर्कया शक्यं वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ १२.३४२.५ ॥
നിർമലനേ, ചോദ്യങ്ങൾ അറിയുന്ന നീ ഇവിടെ എന്നോട് ഒരു ഗൂഢമായ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു. ഇത് തർക്കം കൊണ്ട് നൂറു വർഷം കൊണ്ടും പറയാൻ കഴിയില്ല.
12.342.6
ऋते देवप्रसादाद्वा राजञ्ज्ञानागमेन वा ।
गहनं ह्येतदाख्यानं व्याख्यातव्यं तवारिहन् ॥ १२.३४२.६ ॥
ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹമില്ലാതെയോ ജ്ഞാനലബ്ധിയില്ലാതെയോ, രാജാവേ — ഈ ഉപദേശം ഗഹനമാണ്. ശത്രുഹന്താവേ, അത് നീ തന്നെ വ്യാഖ്യാനിക്കണം.
12.342.7
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादमृषेर्नारायणस्य च ॥ १२.३४२.७ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസത്തെ ഉദാഹരിക്കുന്നു — നാരദനും ഋഷി നാരായണനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തെ.
12.342.8
नारायणो हि विश्वात्मा चतुर्मूर्तिः सनातनः ।
धर्मात्मजः संबभूव पितैवं मेऽभ्यभाषत ॥ १२.३४२.८ ॥
നാരായണൻ വിശ്വാത്മാവാണ്, നാല് രൂപങ്ങളുള്ളവനും സനാതനനും. ധർമ്മാത്മാവിൽ നിന്ന് അവൻ ഉദ്ഭവിച്ചു — എന്റെ പിതാവ് എന്നോടിങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
12.342.9
कृते युगे महाराज पुरा स्वायंभुवेऽन्तरे ।
नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ॥ १२.३४२.९ ॥
മഹാരാജാവേ, കൃതയുഗത്തിൽ, പണ്ട്, സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ — നരനും നാരായണനും, ഹരിയും കൃഷ്ണനും അങ്ങനെതന്നെ.
12.342.10
तेषां नारायणनरौ तपस्तेपतुरव्ययौ ।
बदर्याश्रममासाद्य शकटे कनकामये ॥ १२.३४२.१० ॥
അവരിൽ നാരായണനും നരനും, അക്ഷയരായ ഇരുവരും, ബദരീ ആശ്രമത്തിലെത്തി തപസ്സു ചെയ്തു — സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ.
12.342.11
अष्टचक्रं हि तद्यानं भूतयुक्तं मनोरमम् ।
तत्राद्यौ लोकनाथौ तौ कृशौ धमनिसंततौ ॥ १२.३४२.११ ॥
ആ വാഹനത്തിന് എട്ട് ചക്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, ഭൂതങ്ങളാൽ പൂട്ടപ്പെട്ടതും അതിമനോഹരവുമായിരുന്നു. അവിടെ ആ ആദി ലോകനാഥന്മാർ മെലിഞ്ഞവരും ഞരമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടവരുമായിരുന്നു.
12.342.12
तपसा तेजसा चैव दुर्निरीक्ष्यौ सुरैरपि ।
यस्य प्रसादं कुर्वाते स देवौ द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४२.१२ ॥
തപസ്സുകൊണ്ടും തേജസ്സുകൊണ്ടും ആ ഇരുവരും ദേവന്മാർക്കുപോലും കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളവരാണ്. ആരിൽ അവർ പ്രസാദം ചെയ്യുന്നുവോ അവനേ ആ ദേവന്മാരെ കാണാൻ അർഹതയുള്ളൂ.
12.342.13
नूनं तयोरनुमते हृदि हृच्छपचोदितः ।
महामेरोगिंरेः शृङ्गात्प्रत्युतो गन्धमादनम् ॥ १२.३४२.१३ ॥
തീർച്ചയായും അവർ ഇരുവരുടെയും അനുമതിയോടെ, ഹൃദയത്തിലെ ഹൃച്ഛാപത്താൽ പ്രേരിതനായി, മഹാമേരു പർവതത്തിന്റെ ശൃംഗത്തിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞ് ഗന്ധമാദനത്തിലേക്ക്.
12.342.14
नारदः सुमहद्भूतं सर्वलोकानचीचरत् ।
तं देशमगमद्राजन्वदर्याश्रममाशुगः ॥ १२.३४२.१४ ॥
മഹാനായ നാരദൻ സർവ്വലോകങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു; രാജാവേ, വേഗത്തിൽ അദ്ദേഹം ആ പ്രദേശത്തെ ബദരീ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.
12.342.15
तयोराह्निकवेलायां तस्य कौतूहलं त्वभूत् ।
इदं तदास्पदं कृत्स्नं यस्मिँल्लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३४२.१५ ॥
അവരുടെ ദിനചര്യാ സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് കൗതുകം ഉണ്ടായി — ലോകങ്ങളെല്ലാം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സമ്പൂർണ്ണ ആധാരമാണ് ഇത്.
12.342.16
सदेवासुरगन्धर्वाः सकिन्नरमहोरगाः ।
एका मूर्तिरियं पूर्वं जाता भूयश्चतुर्विधा ॥ १२.३४२.१६ ॥
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, മഹോരഗന്മാർ എന്നിവരോടുകൂടി — ഈ ഏകരൂപം ആദ്യം ജനിച്ചു, പിന്നീട് നാലു വിധമായി.
12.342.17
धर्मस्य कुलसंताने धर्मादेभिर्विवर्धितः ।
अहो ह्यनुगृहीतोऽद्य धर्म एभिः सुरैरिह ॥ १२.३४२.१७ ॥
ധർമ്മത്തിന്റെ കുലസന്താനത്തിൽ, ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഇവരാൽ വളർത്തപ്പെട്ടവൻ — അഹോ! ഇന്ന് ഇവിടെ ഈ ദേവന്മാരാൽ ധർമ്മം യഥാർത്ഥത്തിൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടു.
12.342.18
नरनारायणाभ्यां च कृष्णेन हरिणा तथा ।
अत्र कृष्णो हरिश्चैव कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ॥ १२.३४२.१८ ॥
നരനാലും നാരായണനാലും, കൃഷ്ണനാലും ഹരിയാലും അതുപോലെ — ഇവിടെ കൃഷ്ണനും ഹരിയും മറ്റേതോ കാരണത്താൽ.
12.342.19
स्थितौ धर्मसुतावेतौ तथा तपसि धिष्ठितौ ।
एतौ हि परमं धाम काऽनयोराह्निकक्रिया ॥ १२.३४२.१९ ॥
ധർമ്മന്റെ ഇരുപുത്രന്മാരായ ഇവർ തപസ്സിൽ സ്ഥിതരാണ്. ഇവരാണ് പരമധാമം. ഇവരുടെ ദൈനംദിന കർമ്മം എന്താണ്?
12.342.20
पितरौ सर्वभूतानां दैवतं च यशस्विनौ ।
कां देवतां तु यजतः पितॄन्वा कान्महामती ॥ १२.३४२.२० ॥
ഈ യശസ്വികളായ ഇരുവരും സർവഭൂതങ്ങളുടെയും മാതാപിതാക്കളും ദൈവവുമാണ്. യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ ഏത് ദേവതയെ യജിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ പിതൃക്കളെയോ, ഹേ മഹാമതേ?
12.342.21
इति संचिन्त्य मनसा भक्त्या नारायणस्य तु ।
सहसा प्रादुरभवत्समीपे देवयोस्तदा ॥ १२.३४२.२१ ॥
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച്, നാരായണനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ, അപ്പോൾ ആ രണ്ടു ദേവന്മാരുടെ സമീപത്ത് പെട്ടെന്ന് അവൻ പ്രത്യക്ഷനായി.
12.342.22
कृते दैवे च पित्र्ये च ततस्ताभ्यां निरीक्षितः ।
पूजितश्चैव विधिना यथाप्रोक्तेन शास्त्रतः ॥ १२.३४२.२२ ॥
ദൈവികവും പിതൃകർമ്മവും ചെയ്തശേഷം, ആ ഇരുവരും അവനെ ദർശിച്ച്, ശാസ്ത്രം പറഞ്ഞപ്രകാരം വിധിപൂർവ്വം അവനെ പൂജിച്ചു.
12.342.23
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमपूर्वं विधिविस्तरम् ।
उपोपविष्टः सुप्रीतो नारदो भगवानृषिः ॥ १२.३४२.२३ ॥
ആ മഹാവിസ്മയവും മുമ്പില്ലാത്ത വിധിവിസ്താരവും കണ്ട്, അതീവ സന്തുഷ്ടനായി, ഭഗവാൻ ഋഷി നാരദൻ സമീപം ഇരുന്നു.
12.342.24
नारायणं संनिरीक्ष्य प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
नमस्कृत्य महादेवमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १२.३४२.२४ ॥
പ്രസന്നമായ അന്തരാത്മാവോടെ നാരായണനെ നന്നായി നോക്കി, മഹാദേവനെ നമസ്കരിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
12.342.25
वेदेषु सपुराणेषु साङ्गोपाङ्गेषु गीयसे ।
त्वमजः शाश्वतो धाता माता मृतमनुत्तमम् ॥ १२.३४२.२५ ॥
നീ വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും അവയുടെ അംഗോപാംഗങ്ങളോടു കൂടിയും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. നീ ജന്മരഹിതനും ശാശ്വതനും ധാരകനും മാതാവും പരമാമൃതവുമാകുന്നു.
12.342.26
प्रतिष्ठितं भूतभव्यं त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
चत्वारो ह्याश्रमा देव सर्वे गार्हस्थ्यमूलकाः ॥ १२.३४२.२६ ॥
ഈ സമസ്ത ജഗത്തും, ഭൂതവും ഭാവിയും, നിന്നിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. ദേവാ, നാലു ആശ്രമങ്ങളും ഗാർഹസ്ഥ്യത്തിൽ വേരൂന്നിയവയാണ്.
12.342.27
यजन्ते त्वामहरहर्नानामूर्तिसमास्थितम् ।
पिता माता च सर्वस्य देवतानां च शाश्वतम्।
कं त्वद्य यजसे देवं पितरं कं न विद्महे ॥ १२.३४२.२७ ॥
അവർ ദിനംതോറും അനേകരൂപങ്ങളിൽ സ്ഥിതനായ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു. നീ എല്ലാവർക്കും ദേവതകൾക്കും ശാശ്വത പിതാവും മാതാവുമാകുന്നു. ഇന്ന് നീ ഏത് ദേവനെ ആരാധിക്കുന്നു? നാം അറിയാത്ത ഏത് പിതാവിനെ?
12.342.28
कमर्चसि महाभाग तन्मे प्रब्रूहि पृच्छतः ॥ १२.३४२.२८ ॥
മഹാഭാഗാ, നീ ആരെ ആരാധിക്കുന്നു? ചോദിക്കുന്ന എനിക്ക് അത് പറയുക.
12.342.29
अवाच्यमेतद्वक्तव्यमात्मगुह्यं सनातनम् ।
तव भक्तिमतो ब्रह्मन्वक्ष्यामि तु यथातथम् ॥ १२.३४२.२९ ॥
ഇത് പറയാൻ പാടില്ലാത്തതാണ്, എങ്കിലും പറയേണ്ടതാണ്, ആത്മാവിന്റെ ശാശ്വത രഹസ്യം. ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഭക്തനാകയാൽ നിനക്ക് യഥാർത്ഥമായി ഞാൻ പറയാം.
12.342.30
यत्तत्सूक्ष्ममविज्ञेयमव्यक्तमचलं ध्रुवम् ।
इन्द्रियैन्द्रियार्थैश्च सर्वभूतैश्च वर्जितम् ॥ १२.३४२.३० ॥
ആ സൂക്ഷ്മവും അജ്ഞേയവും അവ്യക്തവും അചലവും ധ്രുവവുമായതു, ഇന്ദ്രിയങ്ങളാലും ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളാലും സർവഭൂതങ്ങളാലും വർജിതമായതു.
12.342.31
स ह्यन्तरात्मा भूतानां क्षेत्रज्ञश्चेति कथ्यते ।
त्रिगुणव्यतिरिक्तो वै पुरुषश्चेति कल्पितः ॥ १२.३४२.३१ ॥
അവനാണ് ജീവികളുടെ അന്തരാത്മാവ്; അവനെ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. മൂന്നു ഗുണങ്ങൾക്കതീതനായ പുരുഷനായി അവൻ സങ്കല്പിക്കപ്പെടുന്നു.
12.342.32
तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम ।
अव्यक्ताव्यक्तभावस्था या सा प्रकृतिरव्यया ॥ १२.३४२.३२ ॥
അതിനാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ത്രിഗുണാത്മകമായ വ്യക്തം ഉണ്ടായി. അവ്യക്തവും വ്യക്തവുമായ അവസ്ഥകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നതാണ് അവ്യയമായ പ്രകൃതി.
12.342.33
तां योनिमावयोर्विद्धि योसौ सदसदात्मकः ।
आवाभ्यां पूज्यते यो हि दैवे पित्र्ये च कल्प्यते ॥ १२.३४२.३३ ॥
അതിനെ നമ്മൾ ഇരുവരുടെയും യോനിയായി അറിയുക. അത് സത്തും അസത്തുമായ സ്വരൂപമാണ്; നാമിരുവരും പൂജിക്കുന്നത് അതിനെയാണ്, ദേവകാര്യത്തിലും പിതൃകാര്യത്തിലും വിധിക്കപ്പെട്ടതും അതുതന്നെ.
12.342.34
नास्ति तस्मात्परोऽन्यो हि पिता देवोऽथवा द्विज ।
आत्मा हि नौ स विज्ञेयस्ततस्तं पूजयावहे ॥ १२.३४२.३४ ॥
ദ്വിജാ, അതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന മറ്റൊരു പിതാവോ ദേവനോ ഇല്ല. അവനെയാണ് നമ്മുടെ ഇരുവരുടെയും ആത്മാവായി അറിയേണ്ടത്; അതിനാൽ നാമിരുവരും അവനെ പൂജിക്കാം.
12.342.35
तेनैषा प्रथिता ब्रह्मन्मर्यादा लोकमाविनी ।
दैवं पित्र्यं च कर्तव्यमिति तस्यानुशासनम् ॥ १२.३४२.३५ ॥
അതിനാലാണ് ഈ മര്യാദ സ്ഥാപിതമായത്, ബ്രഹ്മൻ; അത് ലോകങ്ങളിലെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവകാര്യവും പിതൃകാര്യവും ചെയ്യണമെന്നതാണ് അതിന്റെ ഉപദേശം.
12.342.36
ब्रह्मा स्थाणुर्मनुर्दक्षो भृगुर्धर्मस्तथा यमः ।
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२.३४२.३६ ॥
ബ്രഹ്മാവ്, സ്ഥാണു, മനു, ദക്ഷൻ, ഭൃഗു, ധർമ്മൻ, അതുപോലെ യമൻ, മരീചി, അംഗിരസ്, അത്രി, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു.
12.342.37
वसिष्ठः परमेष्ठी च विवस्वान्सोम एव च ।
कर्दमश्चापि यः प्रोक्तः क्रोधो विक्रीत एव च ॥ १२.३४२.३७ ॥
വസിഷ്ഠൻ, പരമേഷ്ഠി, വിവസ്വാൻ, സോമൻ, കർദമൻ, ക്രോധൻ, വിക്രീതൻ എന്നിവരും പറയപ്പെട്ടവരാണ്.
12.342.38
एकविंशतिरुत्पन्नास्ते प्रजापतयः स्मृताः ।
तस्य देवस्य मर्यादां पूजयन्तः सनातनीम् ॥ १२.३४२.३८ ॥
ഇരുപത്തൊന്നു പ്രജാപതികൾ ജനിച്ചവരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ ആ ദേവന്റെ ശാശ്വത മര്യാദയെ പൂജിക്കുന്നു.
12.342.39
दैवं पित्र्यं च सततं तस्य विज्ञाय तत्त्वतः ।
आत्मप्राप्तानि च ततो जानन्ति द्विजसत्तमाः ॥ १२.३४२.३९ ॥
അവനെ തത്ത്വത്തിൽ അറിഞ്ഞ്, ദൈവകർമ്മവും പിതൃകർമ്മവും നിരന്തരം ചെയ്ത്, ആത്മപ്രാപ്തമായവയും ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ അറിയുന്നു.
12.342.40
स्वर्गस्था अपि ये केचित्तान्नमस्यन्ति देहिनः ।
ते तत्प्रसादाद्गच्छन्ति तेनादिष्टफलां गतिम् ॥ १२.३४२.४० ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ചിലരെ ദേഹധാരികൾ നമസ്കരിക്കുന്നു; അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവൻ നിശ്ചയിച്ച ഫലമുള്ള ഗതി അവർ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.342.41
ये हीनाः सप्तदशभिर्गुणैः कर्मभिरेव च ।
कलाः पञ्चदश त्यक्त्वा ते मुक्ता इति निश्चयः ॥ १२.३४२.४१ ॥
പതിനേഴ് ഗുണങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും ഇല്ലാത്തവരും പതിനഞ്ച് കലകളെ ഉപേക്ഷിച്ചവരും മുക്തരാണ് — ഇതാണ് നിശ്ചയം.
12.342.42
मुक्तानां तु गतिर्ब्रह्मन्क्षेत्रज्ञ इति कल्पिता ।
स हि सर्वगतिश्चैव निर्गुणश्चैव कथ्यते ॥ १२.३४२.४२ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, മുക്തരുടെ ഗതി 'ക്ഷേത്രജ്ഞൻ' എന്ന് കല്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് സർവ്വഗതനും നിർഗുണനും എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്.
12.342.43
दृश्यते ज्ञानयोगेन आवां च प्रसृतौ ततः ।
एवं ज्ञात्वा तमात्मानं पूजयावः सनातनम् ॥ १२.३४२.४३ ॥
ജ്ഞാനയോഗത്താൽ അവൻ ദൃശ്യനാകുന്നു; ഞങ്ങൾ ഇരുവരും അവിടെനിന്നു പ്രകടരായി. ഇപ്രകാരം ആ ശാശ്വത ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞ് നമുക്ക് അവനെ പൂജിക്കാം.
12.342.44
तं वेदाश्चाश्रमाश्चैव नानातनुसमाश्रितम् ।
भक्त्या संपूजयन्त्यद्य गतिं चैषां ददाति सः ॥ १२.३४२.४४ ॥
അനേകം ശരീരങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന അവനെത്തന്നെ വേദങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും ഇന്ന് ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നു; അവനാണ് അവർക്ക് ഗതി നൽകുന്നത്.
12.342.45
ये तु तद्भाविता लोके ह्येकान्तित्वं समास्थिताः ।
एतदभ्यधिकं तेषां यत्ते तं प्रविशन्त्युत ॥ १२.३४२.४५ ॥
എന്നാൽ ലോകത്തിൽ അവനിൽ ഭാവിച്ച്, ഏകാന്തഭക്തിയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവർക്ക് ഇത് അധികമാണ്: അവർ തീർച്ചയായും അവനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.342.46
इति गुह्यसमुद्देशस्तव नारद कीर्तितः ।
भक्त्या प्रेम्णा च विप्रर्षे अस्मद्भक्त्या च ते श्रुतः ॥ १२.३४२.४६ ॥
നാരദാ, ഇപ്രകാരം രഹസ്യവിഷയത്തിന്റെ വിവരണം നിനക്കു പറയപ്പെട്ടു. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ഋഷേ, ഭക്തിയാലും സ്നേഹത്താലും, ഞങ്ങളോടുള്ള നിന്റെ ഭക്തിയാലും നീ ഇത് കേട്ടിരിക്കുന്നു.