Mahābhārata · Adhyāya 12.343
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.343.1
स एवमुक्तो द्विपदां वरिष्ठो ।
नारायणेनोत्तमपूरुषेण।
जगाद वाक्यं द्विपदां वरिष्ठं ।
नारायणं लोकहिताधिवासम् ॥ १२.३४३.१ ॥
Así interpelado por Nārāyaṇa, el Varón Supremo, el mejor de los hombres habló estas palabras a Nārāyaṇa, que mora para el bien de los mundos.
12.343.2
यदर्थमात्मप्रभवेह जन्म ।
त्वयोत्तमं धर्मगृहे चतुर्धा।
तत्साध्यतां लोकहितार्थमद्य ।
गच्छामि द्रष्टुं प्रकृतिं तवाद्याम् ॥ १२.३४३.२ ॥
Que aquello por lo que, nacido de ti mismo, naciste aquí y fuiste supremo en cuatro formas en la morada del dharma, se cumpla ahora para el bien de los mundos. Voy a contemplar tu naturaleza presente.
12.343.3
वेदाः स्वधीता मम लोकनाथ ।
तप्तं तपो नानृतमुक्तपूर्वम्।
पूजां गुरूणां सततं करोमि ।
परस्य गुह्यं न तु भिन्नपूर्वम् ॥ १२.३४३.३ ॥
Oh señor de los mundos, he estudiado bien los Vedas y practicado la austeridad; nunca antes he dicho falsedad, honro constantemente a mis maestros, y nunca antes he traicionado el secreto de otro.
12.343.4
गुप्तानि चत्वारि यथागमं मे ।
शत्रौ च मित्रे च समोस्मि नित्यम्।
तं चादिदेवं सततं प्रपन्न ।
एकान्तभावेन वृणोभ्यजस्रम् ॥ १२.३४३.४ ॥
Según las Escrituras guardo cuatro votos secretos; siempre soy ecuánime con el enemigo y con el amigo. Me refugio constantemente en ese dios primordial, y con devoción exclusiva lo elijo sin cesar.
12.343.5
एभिर्विशेषैः परिशृद्धसत्वः ।
कस्मान्न पश्येयमनन्तमीशम्।
तत्पारमेष्ठ्यस्य वचो निशम्य ।
नारायणः शाश्वतधर्मगोप्ता ॥ १२.३४३.५ ॥
Purificado en mi naturaleza por estas cualidades, ¿por qué no habría de ver al Señor infinito? Habiendo oído aquella palabra de la morada suprema, Nārāyaṇa, guardián del dharma eterno, (respondió).
12.343.6
गच्छेति तं नारदमुक्तबान्स ।
संपूजयित्वा विधिवत्क्रियाभिः।
ततो विसृष्टः परमेष्ठिपुत्रः ।
सोऽभ्यर्चयित्वा तमृषिं पुराणम् ॥ १२.३४३.६ ॥
«Ve», le dijo a Nārada. Tras honrarlo debidamente con los ritos, el hijo de Parameṣṭhin fue despedido. Él adoró a aquel antiguo sabio.
12.343.7
खमुत्पपातोत्तमयोगयुक्त ।
स्ततोऽधिमेरौ सहसा निलिल्ये।
तत्रावतस्थे च मुनिर्मुर्हुत ।
मेकान्तमासाद्य गिरेः स शृङ्क्ते ॥ १२.३४३.७ ॥
Dotado de yoga supremo, se elevó al cielo; luego desapareció de repente sobre el Meru. Allí el sabio se detuvo un momento, y tras llegar a un pico apartado de la montaña, permaneció allí.
12.343.8
आलोकयन्नुत्तरपश्चिमेन ।
ददर्श चाप्यद्भुतमुक्तरूपम्।
क्षीरोदधेर्योत्तरतो हि द्वीपः ।
श्वेतः स नाम्ना प्रथितो विशालः ॥ १२.३४३.८ ॥
Mirando hacia el noroeste, vio también una isla maravillosa de forma descrita. Al norte del Océano de Leche se halla esa isla, vasta y famosa con el nombre de Śveta.
12.343.9
मेरोः सहस्रैः स हि योजनानां ।
द्वात्रिंशतोर्ध्वं कविभिर्निरुक्तः।
अनिन्द्रियाश्चानशनाश्च तत्र ।
निष्पन्दहीनाः सुसुगन्धिनस्ते ॥ १२.३४३.९ ॥
Según dicen los sabios, está a miles de yojanas y treinta y dos más por encima del Meru. Allí habitan seres sin sentidos y sin alimento, libres de movimiento y muy fragantes.
12.343.10
श्वेताः पुमांसो गतसर्वपापा ।
श्चक्षुर्मुषः पापकृतां नराणाम्।
वज्रास्थिकायाः सममानोन्माना ।
दिव्यावयवरूपाः शुभसारोपेताः ॥ १२.३४३.१० ॥
Son hombres blancos, libres de todos los pecados, que arrebatan la vista a los hombres pecadores. Sus cuerpos tienen huesos como diamante, de igual medida y proporción; sus miembros son de forma divina, dotados de esencia auspiciosa.
12.343.11
छत्राकृतिशीर्षा मेघौघनिनादाः ।
सममुष्कचतुष्का राजीवच्छदपादाः।
षष्ठ्या दन्तैर्युक्ताः शुक्लैरष्टाभिर्दंष्ट्राभिर्ये ।
जिह्वाभिर्ये विश्ववक्रंलेलिह्यन्ते सूर्यप्रख्यम् ॥ १२.३४३.११ ॥
Con cabezas en forma de sombrilla y voces como el rugido de nubes, con cuatro miembros iguales y pies como pétalos de loto, dotados de sesenta dientes y ocho colmillos blancos, que lamen con sus lenguas el rostro del mundo, semejante al sol.
12.343.13
सर्वे तस्य निसर्ग इति ।
युधिष्ठिर उवाच।
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
कथं ते पुरुषा जाताः का तेषां गतिरुत्तमा ॥ १२.३४३.१३ ॥
Todo eso es su naturaleza. Yudhiṣṭhira dijo: ¿Cómo nacieron aquellos hombres, sin sentidos, sin alimento, inmóviles y fragantes? ¿Cuál es su destino supremo?
12.343.14
ये च मुक्ता भवन्तीह नरा भरतसत्तम ।
तेषां लक्षणमेतद्धि तच्छ्वेतद्द्वीपवासिनाम् ॥ १२.३४३.१४ ॥
Oh, mejor de los Bharatas, esta es la señal de los hombres que aquí alcanzan la liberación; esta es la señal de quienes habitan la Isla Blanca.
12.343.15
तस्मान्मे संशयं छिन्धि परं कौतूहलं हि मे ।
त्वं हि सर्वकथारामस्त्वां चैवोपाश्रिता वयम् ॥ १२.३४३.१५ ॥
Por tanto, disipa mi duda, pues es grande mi curiosidad. Tú te deleitas en todos los relatos, y nosotros nos hemos acogido a ti.
12.343.16
विस्तीर्णैषा कथा राजञ्श्रुता मे पितृसन्निधौ ।
यैषा तव हि वक्तव्या कथासारो हि सा मता ॥ १२.३४३.१६ ॥
Oh rey, escuché este extenso relato en presencia de mi padre. Es digno de ser contado a ti, pues se considera la esencia misma de la historia.
12.343.17
शन्तनोः कथयामास नारदो मुनिसत्तमः ।
राज्ञा पृष्टः पुरा प्राह तत्राहं श्रुतवान्पुरा ॥ १२.३४३.१७ ॥
Nārada, el mejor de los sabios, se lo contó a Śantanu. Cuando el rey le preguntó en el pasado, habló; y allí yo lo había escuchado antes.
12.343.18
राजोपरिचरो नाम बभूवाधिपतिर्भुवः ।
आखण्डलसखः ख्यातो भक्तो नारायणं हरिं ॥ १२.३४३.१८ ॥
Un rey llamado Uparicara llegó a ser señor de la tierra; era famoso como amigo de Indra y devoto de Nārāyaṇa Hari.
12.343.19
धार्मिको नित्यभक्तश्च पितुर्नित्यमतन्द्रितः ।
साम्राज्यं तेन संप्राप्तं नारायणवरात्पुरा ॥ १२.३४३.१९ ॥
Era justo, siempre devoto y constantemente incansable en servir a su padre. En el pasado, por la gracia de Nārāyaṇa, obtuvo la soberanía.
12.343.20
सात्वतं विधिमास्थाय प्राक्सूर्यमुखनिःसृतम् ।
पूजयामास देवेशं तच्छेषेण पितामहान् ॥ १२.३४३.२० ॥
Siguiendo el rito sātvata que antes salió de la boca del sol, adoró al señor de los dioses, y con lo que sobró honró a los antepasados.
12.343.21
पितृशेषेण विप्रांश्च संविभज्याश्रितांश्च सः ।
शेषान्नभुक्सत्यपरः सर्वभूतेष्वहिंसकः ॥ १२.३४३.२१ ॥
Del remanente de los antepasados repartía porciones a los brahmanes y a los dependientes, y él mismo comía lo sobrante; firme en la verdad, era no violento con todos los seres.
12.343.22
सर्वभावेन भक्तः स देवदेवं जनार्दनम् ।
अनादिमध्यनिधनं लोककर्तारमव्ययम् ॥ १२.३४३.२२ ॥
Con todo su ser era devoto de Janārdana, dios de los dioses, que no tiene principio, medio ni fin, creador de los mundos, imperecedero.
12.343.23
तस्य नारायणे भक्तिं वहतोऽमित्रकर्शिनः ।
एकशय्यासनं देवो दत्तवान्देवराट् स्वयम् ॥ १२.३४३.२३ ॥
A él, que llevaba devoción a Nārāyaṇa y sometía a sus enemigos, el dios, rey de los dioses, le dio en persona un solo lecho y un solo asiento.
12.343.24
आत्मराज्यं धनं चैव कलत्रं वाहनं तथा ।
यत्तद्भागवतं सर्वमिति तत्प्रेषितं सदा ॥ १२.३४३.२४ ॥
Su propio reino, riqueza, esposa, vehículos y todo lo demás se consideraban pertenecientes al devoto, y siempre se le enviaban.
12.343.25
काम्यनैमित्तिका राजन्यज्ञियाः परमक्रियाः ।
सर्वाः सात्वतमास्थाय विधिं चक्रे समाहितः ॥ १२.३४३.२५ ॥
Oh rey, habiendo adoptado el camino sātvata, realizó con mente recogida todos los ritos: los motivados por el deseo y los ocasionales, los sacrificios de los guerreros y todas las prácticas supremas.
12.343.26
पाञ्चरात्रविदो मुख्यास्तस्य गेहे महात्मनः ।
वरान्नं भगवत्प्रोक्तं भुञ्जते वाऽग्रभोजनम् ॥ १२.३४३.२६ ॥
Los principales conocedores del Pāñcarātra, en la casa de aquel magnánimo, comían el manjar excelente declarado por el Señor, o tomaban su primer bocado.
12.343.27
तस्य प्रशासतो राज्यं धर्मेणामित्रघातिनः ।
नानृता वाक्समभवन्मनो दुष्टं न चाभवत्।
न च कायेन कृतवान्स पापं परमण्वपि ॥ १२.३४३.२७ ॥
Mientras aquel aniquilador de enemigos gobernaba el reino con rectitud, de su palabra no salió mentira alguna, su mente no se corrompió y ni siquiera con el cuerpo cometió el más mínimo pecado.
12.343.28
ये हि ते ऋषयः ख्याताः सप्त चित्रशिखण्डिनः ।
तैरेकमतिभिर्भूत्वा यत्प्रोक्तं शास्त्रमुत्तमम् ॥ १२.३४३.२८ ॥
Aquellos siete sabios renombrados, llamados Citraśikhaṇḍin, unánimes en su parecer, proclamaron esta suprema doctrina.
12.343.29
वेदैश्चतुर्भिः समितं कृतं मेरौ महागिरौ ।
आस्यैः सप्तभिरुद्गीर्णं लोकधर्ममनुत्तमम् ॥ १२.३४३.२९ ॥
Compuesto en el gran monte Meru, completado por los cuatro Vedas y pronunciado por siete bocas: la ley suprema de los mundos.
12.343.30
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महातेजास्ते हि चित्रशिखण्डिनः ॥ १२.३४३.३० ॥
Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha, Kratu y el de gran esplendor Vasiṣṭha: estos son los Citraśikhaṇḍin.
12.343.31
सप्त प्रकृतयो ह्येतास्तथा स्वायंभुवोऽष्टमः ।
एताभिर्धार्यते लोकस्ताभ्याः शास्त्रं विनिःसृतं ॥ १२.३४३.३१ ॥
Estas son las siete naturalezas primordiales, y el octavo es Svāyambhuva (Manu). Por ellas se sostiene el mundo, y de ellas surgió el śāstra.
12.343.32
एकाग्रमनसो दान्ता मुनयः संयमे रताः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञाः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १२.३४३.३२ ॥
Sabios de mente concentrada, dominados, gozosos en la disciplina, conocedores del pasado, el futuro y el presente, dedicados a la verdad y al dharma.
12.343.33
इदं श्रेय इदं ब्रह्म इदं हितमनुत्तमम् ।
लोकान्संचिन्त्य मनसा ततः शास्त्रं प्रचक्रिरे ॥ १२.३४३.३३ ॥
Este es el bien supremo, este es el Brahman, este es el mayor bienestar. Tras contemplar cuidadosamente los mundos en su mente, compusieron entonces el tratado.
12.343.34
तत्र धर्मार्थकामा हि मोक्षः पश्चाच्च कीर्तितः ।
मर्यादा विविधाश्चैव दिवि भूमौ च संस्थिताः ॥ १२.३४३.३४ ॥
Allí se exponen el dharma, la riqueza y el deseo, y al final se declara la liberación; también allí se enseñan las diversas normas establecidas en el cielo y en la tierra.
12.343.35
आराध्य तपसा देवं हरिं नारायणं प्रभुम् ।
दिव्यं वर्षसहस्रं वै सर्वे ते ऋषिभिः सह ॥ १२.३४३.३५ ॥
Habiendo adorado con austeridad al dios Hari, Nārāyaṇa, el señor, todos ellos, junto con los sabios, [pasaron] mil años divinos.
12.343.36
नारायणानुशिष्टा हि तदा देवी सरस्वती ।
विवेश तानृषीन्सर्वाल्लोँकानां हितकाम्यया ॥ १२.३४३.३६ ॥
Entonces la diosa Sarasvatī, instruida por Nārāyaṇa, por deseo del bien de los mundos, entró en todos aquellos sabios.
12.343.37
ततः प्रवर्तिता सम्यक्तपोविद्भिर्द्विजातिभिः ।
शब्दे चार्थे च हेतौ च एषा प्रथमसर्गजा ॥ १२.३४३.३७ ॥
Entonces, puesta en marcha debidamente por los nacidos dos veces que conocen la austeridad, este [conocimiento], nacido en la primera creación, en el sonido, en el sentido y en la razón.
12.343.38
आदावेव हि तच्छास्त्रमोंकारस्वरपूजितम् ।
ऋषिभिः श्रावितं तत्र यत्र कारुणिकोह्यसौ ॥ १२.३४३.३८ ॥
Al principio mismo, aquel tratado, honrado con el sonido de Oṃ, fue recitado por los sabios, donde él, el compasivo, [está presente].
12.343.39
ततः प्रसन्नो भगवाननिर्दिष्टशरीरगः ।
ऋषीनुवाच तान्सर्वानदृश्यः पुरुषोत्तमः ॥ १२.३४३.३९ ॥
Entonces el bienaventurado señor, complacido, que se mueve en un cuerpo no especificado, el Puruṣottama invisible, habló a todos aquellos sabios.
12.343.40
कृतं शतसहस्रं हि श्लोकानां हितमुत्तमम् ।
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य यस्माद्धर्मः प्रवर्तते ॥ १२.३४३.४० ॥
Cien mil versos, la obra suprema y beneficiosa ha sido compuesta, de la cual procede el dharma de todo el orden del mundo.
12.343.41
प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च यस्मादेतद्भविष्यति ।
यजुर्ऋक्सामभिर्जुष्टमथर्वाङ्गिरसैस्तथा ॥ १२.३४३.४१ ॥
En la actividad y en la renuncia, porque esto llegará a ser, cultivado por los Yajur, Ṛg y Sāma, y asimismo por los Atharva-Āṅgirasa.
12.343.42
यथाप्रमाणं हिं मया कृतो ब्रह्म प्रसादतः ।
रुद्रश्च क्रोधजो विप्रा यूयं प्रकृतयस्तथा। ॥ १२.३४३.४२ ॥
Según la medida, esto fue hecho por mí por la gracia de Brahmā; Rudra nació de la ira, y vosotros, oh brahmanes, sois asimismo naturalezas (de la creación).
12.343.43
सूर्याचन्द्रमसौ वायुर्भूमिरापोऽग्निरेव च ।
सर्वे च नक्षत्रगणा यच्च भूताभिशब्दितम् ॥ १२.३४३.४३ ॥
El sol y la luna, el viento, la tierra, las aguas y el fuego también; todas las huestes de estrellas, y lo que es nombrado como ser.
12.343.44
अधिकारेषु वर्तन्ते यथास्वं ब्रह्मवादिनः ।
सर्वे प्रमाणं हि यथा तथा तच्छास्त्रमुत्तमम् ॥ १२.३४३.४४ ॥
Los portavoces del Brahman permanecen cada uno en su propio dominio; todos son autoridad, y lo mismo esa suprema enseñanza.
12.343.45
भविष्यति प्रमाणं वै एतन्मदनुशासनम् ।
तस्मात्प्रवक्ष्यते धर्मान्मनुः स्वायंभुवः स्वयम् ॥ १२.३४३.४५ ॥
Esta mi enseñanza será ciertamente autoridad; por tanto, el propio Manu Svāyambhuva proclamará los dharmas.
12.343.46
उशना बृहस्पतिश्चैव यदोत्पन्नौ भविष्यतः ।
तदा प्रवक्ष्यतः शास्त्रं युष्मन्मतिभिरुद्धृतम् ॥ १२.३४३.४६ ॥
Cuando también nazcan Uśanas y Bṛhaspati, entonces declararán la enseñanza extraída por vuestros intelectos.
12.343.47
स्वायंभुवेषु धर्मेषु शास्त्रे चोशनसा कृते ।
बृहस्पतिमते चैव लोकेषु प्रतिचारिते ॥ १२.३४३.४७ ॥
En los deberes svāyambhuva, en el tratado compuesto por Uśanas y en la doctrina de Bṛhaspati, difundida entre los mundos.
12.343.48
युष्मत्कृतमिदं शास्त्रं प्रजापालो वसुस्ततः ।
बृहस्पतिसकाशाद्वै प्राप्स्यते द्विजसत्तमाः ॥ १२.३४३.४८ ॥
Este tratado compuesto por vosotros, oh mejores de los dos veces nacidos, el rey Vasu, protector del pueblo, lo obtendrá de Bṛhaspati.
12.343.49
स हि मद्भावनिरतो मद्भक्तश्च भविष्यति ।
तेन शास्त्रेण लोकेषु क्रियाः सर्वाः करिष्यति ॥ १२.३४३.४९ ॥
Él estará consagrado a meditar en mí y será mi devoto, y por medio de aquel tratado realizará en los mundos todos los ritos.
12.343.50
एतद्धि युष्मच्छास्त्राणां शास्त्रमुत्तमसंज्ञितम् ।
एतदर्थ्यं च धर्म्यं च रहस्यं चैतदुत्तमम् ॥ १२.३४३.५० ॥
Este es el tratado llamado el mejor entre vuestros tratados; es útil para este fin, conforme al dharma, secreto y supremo.
12.343.51
अस्य प्रवर्तनाच्चैव प्रजावन्तो भविष्यथ ।
स च राजश्रिया युक्तो भविष्यति महान्वसुः ॥ १२.३४३.५१ ॥
Por la difusión de esto tendréis descendencia, y aquel gran Vasu estará dotado de la majestad real.
12.343.52
संस्थिते तु नृपे तस्मिञ्शास्त्रमेतत्सनातनम् ।
अन्तर्धास्यति तत्सर्वमेतद्वः कथितं मया ॥ १२.३४३.५२ ॥
Cuando aquel rey haya partido, este tratado eterno desaparecerá; todo esto os lo he contado yo.
12.343.53
एतावदुक्त्वा वचनमदृश्यः पुरुषोत्तमः ।
विसृज्य तानृषीन्सर्वान्कामपि प्रसृतो दिशम् ॥ १२.३४३.५३ ॥
Habiendo dicho esto, el Varón Supremo invisible despidió a todos aquellos sabios y partió hacia alguna dirección.
12.343.54
ततस्ते लोकपितरः सर्वलोकार्थचिन्तकाः ।
प्रावर्तयन्त तच्छास्त्रं धर्मयोनिं सनातनम् ॥ १२.३४३.५४ ॥
Entonces aquellos padres de los mundos, preocupados por el bien de todos los mundos, pusieron en marcha aquel tratado eterno, origen del dharma.
12.343.55
उत्पन्नेऽङ्गिरसे चैव युगे प्रथमकल्पिते ।
साङ्गोपनिषदं शास्त्रं स्थापयित्वा बृहस्पतौ ॥ १२.३४३.५५ ॥
Cuando, en la primera edad ordenada, surgió el linaje de Aṅgiras, y tras establecer en Bṛhaspati el tratado con sus partes accesorias y Upaniṣads—
12.343.56
जग्मुर्यथेप्सितं सर्वलोकानां सर्वधर्मप्रवर्तकाः ॥ १२.३४३.५६ ॥
Los promotores de todo dharma fueron adonde desearon por todos los mundos.