ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.343
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.343.1
स एवमुक्तो द्विपदां वरिष्ठो ।
नारायणेनोत्तमपूरुषेण।
जगाद वाक्यं द्विपदां वरिष्ठं ।
नारायणं लोकहिताधिवासम् ॥ १२.३४३.१ ॥
ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ନାରାୟଣ ଏହିପରି କହିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣକ ଲୋକହିତରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
12.343.2
यदर्थमात्मप्रभवेह जन्म ।
त्वयोत्तमं धर्मगृहे चतुर्धा।
तत्साध्यतां लोकहितार्थमद्य ।
गच्छामि द्रष्टुं प्रकृतिं तवाद्याम् ॥ १२.३४३.२ ॥
ଆପଣ ସ୍ୱୟଂଭୂ ହୋଇ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଧର୍ମଗୃହରେ ଚାରିରୂପରେ ଉତ୍ତମ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବେ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ ହେଉ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜିର ପ୍ରକୃତି ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।
12.343.3
वेदाः स्वधीता मम लोकनाथ ।
तप्तं तपो नानृतमुक्तपूर्वम्।
पूजां गुरूणां सततं करोमि ।
परस्य गुह्यं न तु भिन्नपूर्वम् ॥ १२.३४३.३ ॥
ହେ ଲୋକନାଥ, ମୁଁ ବେଦଗୁଡ଼ିକ ଭଲ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି, ତପସ୍ୟା କରିଛି, ପୂର୍ବେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହି ନାହିଁ। ମୁଁ ସର୍ବଦା ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଅନ୍ୟର ଗୁପ୍ତ କଥା ପୂର୍ବେ କେବେ ଭାଙ୍ଗି ନାହିଁ।
12.343.4
गुप्तानि चत्वारि यथागमं मे ।
शत्रौ च मित्रे च समोस्मि नित्यम्।
तं चादिदेवं सततं प्रपन्न ।
एकान्तभावेन वृणोभ्यजस्रम् ॥ १२.३४३.४ ॥
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ମୋର ଚାରୋଟି ଗୁପ୍ତ ବ୍ରତ ଅଛି; ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର ପ୍ରତି ମୁଁ ସର୍ବଦା ସମଭାବୀ। ସେଇ ଆଦିଦେବଙ୍କୁ ସତତ ଶରଣାଗତ ହୋଇ, ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତିରେ ନିରନ୍ତର ତାଙ୍କୁ ହିଁ ବରଣ କରେ।
12.343.5
एभिर्विशेषैः परिशृद्धसत्वः ।
कस्मान्न पश्येयमनन्तमीशम्।
तत्पारमेष्ठ्यस्य वचो निशम्य ।
नारायणः शाश्वतधर्मगोप्ता ॥ १२.३४३.५ ॥
ଏହି ବିଶେଷ ଗୁଣରେ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଥିବା ମୁଁ ଅନନ୍ତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ କାହିଁକି ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ? ପରମଧାମର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ ନାରାୟଣ (ଉତ୍ତର ଦେଲେ)।
12.343.6
गच्छेति तं नारदमुक्तबान्स ।
संपूजयित्वा विधिवत्क्रियाभिः।
ततो विसृष्टः परमेष्ठिपुत्रः ।
सोऽभ्यर्चयित्वा तमृषिं पुराणम् ॥ १२.३४३.६ ॥
"ଯାଅ" ଏହିପରି ସେ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ। ବିଧି ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତା'ପରେ ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଦାୟ ପାଇଲେ। ସେ ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
12.343.7
खमुत्पपातोत्तमयोगयुक्त ।
स्ततोऽधिमेरौ सहसा निलिल्ये।
तत्रावतस्थे च मुनिर्मुर्हुत ।
मेकान्तमासाद्य गिरेः स शृङ्क्ते ॥ १२.३४३.७ ॥
ଉତ୍ତମ ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଲେ। ତା'ପରେ ମେରୁ ଉପରେ ହଠାତ୍ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ସେଠାରେ ମୁନି କ୍ଷଣେ ଠିଆ ହେଲେ; ପର୍ବତର ଏକାନ୍ତ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
12.343.8
आलोकयन्नुत्तरपश्चिमेन ।
ददर्श चाप्यद्भुतमुक्तरूपम्।
क्षीरोदधेर्योत्तरतो हि द्वीपः ।
श्वेतः स नाम्ना प्रथितो विशालः ॥ १२.३४३.८ ॥
ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଚାହିଁବା ସମୟରେ ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପର ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। କ୍ଷୀରସାଗରର ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ସେହି ଦ୍ୱୀପ ଶ୍ୱେତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ବିଶାଳ।
12.343.9
मेरोः सहस्रैः स हि योजनानां ।
द्वात्रिंशतोर्ध्वं कविभिर्निरुक्तः।
अनिन्द्रियाश्चानशनाश्च तत्र ।
निष्पन्दहीनाः सुसुगन्धिनस्ते ॥ १२.३४३.९ ॥
ମେରୁଠାରୁ ତାହା ହଜାର ହଜାର ଯୋଜନ ଓ ବତ୍ରିଶ ଯୋଜନ ଉପରେ ଅଛି ବୋଲି ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ (ବାସିନ୍ଦାମାନେ) ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ ଓ ଉପବାସୀ; ଗତିହୀନ ଓ ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ।
12.343.10
श्वेताः पुमांसो गतसर्वपापा ।
श्चक्षुर्मुषः पापकृतां नराणाम्।
वज्रास्थिकायाः सममानोन्माना ।
दिव्यावयवरूपाः शुभसारोपेताः ॥ १२.३४३.१० ॥
ସେମାନେ ଶ୍ୱେତ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ; ପାପୀ ମଣିଷଙ୍କ ଆଖି ହରଣ କରୁଥିବା। ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ବଜ୍ର ସମାନ ହାଡ଼ବିଶିଷ୍ଟ, ସମାନ ମାପ ଓ ଅନୁପାତର; ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଶୁଭସାରଯୁକ୍ତ।
12.343.11
छत्राकृतिशीर्षा मेघौघनिनादाः ।
सममुष्कचतुष्का राजीवच्छदपादाः।
षष्ठ्या दन्तैर्युक्ताः शुक्लैरष्टाभिर्दंष्ट्राभिर्ये ।
जिह्वाभिर्ये विश्ववक्रंलेलिह्यन्ते सूर्यप्रख्यम् ॥ १२.३४३.११ ॥
ଛତ୍ରାକାର ମସ୍ତକ, ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ସ୍ୱର, ସମାନ ଚାରି ଅଙ୍ଗ, ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ପାଦ; ଷାଠିଏ ଦାନ୍ତ ଓ ଆଠଟି ଧଳା ଦାଢ଼ସହ; ଜିଭରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ସମୁଦାୟ ମୁଖ ଚାଟନ୍ତି।
12.343.13
सर्वे तस्य निसर्ग इति ।
युधिष्ठिर उवाच।
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
कथं ते पुरुषा जाताः का तेषां गतिरुत्तमा ॥ १२.३४३.१३ ॥
ଏ ସବୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ରିୟରହିତ, ଆହାରରହିତ, ନିଶ୍ଚଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ସେ ପୁରୁଷମାନେ କିପରି ଜନ୍ମିଲେ? ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଗତି କ'ଣ?
12.343.14
ये च मुक्ता भवन्तीह नरा भरतसत्तम ।
तेषां लक्षणमेतद्धि तच्छ्वेतद्द्वीपवासिनाम् ॥ १२.३४३.१४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏଠାରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏହିହିଁ ଲକ୍ଷଣ; ତାହା ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପବାସୀମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ।
12.343.15
तस्मान्मे संशयं छिन्धि परं कौतूहलं हि मे ।
त्वं हि सर्वकथारामस्त्वां चैवोपाश्रिता वयम् ॥ १२.३४३.१५ ॥
ତେଣୁ ମୋର ସଂଶୟ ଛେଦନ କରନ୍ତୁ; ମୋର ପରମ କୌତୂହଳ। ଆପଣ ସମସ୍ତ କଥାରେ ରମଣକାରୀ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କରି ଶରଣାଗତ।
12.343.16
विस्तीर्णैषा कथा राजञ्श्रुता मे पितृसन्निधौ ।
यैषा तव हि वक्तव्या कथासारो हि सा मता ॥ १२.३४३.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଏହି ବିସ୍ତୃତ କଥା ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଶୁଣିଥିଲି। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ଏହା କଥାର ସାର ବୋଲି ମାନ୍ୟ।
12.343.17
शन्तनोः कथयामास नारदो मुनिसत्तमः ।
राज्ञा पृष्टः पुरा प्राह तत्राहं श्रुतवान्पुरा ॥ १२.३४३.१७ ॥
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ପୂର୍ବରେ ରାଜା ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଥିଲେ; ସେଠାରେ ମୁଁ ଆଗରୁ ଶୁଣିଥିଲି।
12.343.18
राजोपरिचरो नाम बभूवाधिपतिर्भुवः ।
आखण्डलसखः ख्यातो भक्तो नारायणं हरिं ॥ १२.३४३.१८ ॥
ଉପରିଚର ନାମକ ଏକ ରାଜା ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ଥିଲେ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ନାରାୟଣ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ।
12.343.19
धार्मिको नित्यभक्तश्च पितुर्नित्यमतन्द्रितः ।
साम्राज्यं तेन संप्राप्तं नारायणवरात्पुरा ॥ १२.३४३.१९ ॥
ସେ ଧାର୍ମିକ, ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଥିଲେ। ପୂର୍ବରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ବରରେ ସେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିଲେ।
12.343.20
सात्वतं विधिमास्थाय प्राक्सूर्यमुखनिःसृतम् ।
पूजयामास देवेशं तच्छेषेण पितामहान् ॥ १२.३४३.२० ॥
ପୂର୍ବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ସାତ୍ୱତ ବିଧି ପାଳି ସେ ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ; ତାହାର ଶେଷରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
12.343.21
पितृशेषेण विप्रांश्च संविभज्याश्रितांश्च सः ।
शेषान्नभुक्सत्यपरः सर्वभूतेष्वहिंसकः ॥ १२.३४३.२१ ॥
ପିତୃଶେଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆଶ୍ରିତମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟି ଦେଇ ସେ ନିଜେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ ଖାଉଥିଲେ; ସତ୍ୟପରାୟଣ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତରେ ଅହିଂସକ ଥିଲେ।
12.343.22
सर्वभावेन भक्तः स देवदेवं जनार्दनम् ।
अनादिमध्यनिधनं लोककर्तारमव्ययम् ॥ १२.३४३.२२ ॥
ସେ ସର୍ବଭାବରେ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ; ଯେ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତହୀନ, ଲୋକକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଅବ୍ୟୟ।
12.343.23
तस्य नारायणे भक्तिं वहतोऽमित्रकर्शिनः ।
एकशय्यासनं देवो दत्तवान्देवराट् स्वयम् ॥ १२.३४३.२३ ॥
ନାରାୟଣଙ୍କଠାରେ ଭକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀଙ୍କୁ ଦେବରାଜ ଦେବ ସ୍ୱୟଂ ଗୋଟିଏ ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ଦେଲେ।
12.343.24
आत्मराज्यं धनं चैव कलत्रं वाहनं तथा ।
यत्तद्भागवतं सर्वमिति तत्प्रेषितं सदा ॥ १२.३४३.२४ ॥
ନିଜ ରାଜ୍ୟ, ଧନ, ପତ୍ନୀ, ବାହନ ଏବଂ ଯାହା କିଛି ଥିଲା, ସେ ସବୁ ଭାଗବତଙ୍କର ବୋଲି ଜାଣି ସର୍ବଦା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଯାଉଥିଲା।
12.343.25
काम्यनैमित्तिका राजन्यज्ञियाः परमक्रियाः ।
सर्वाः सात्वतमास्थाय विधिं चक्रे समाहितः ॥ १२.३४३.२५ ॥
ହେ ରାଜନ, ସେ ସାତ୍ୱତ ପନ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ କାମ୍ୟ, ନୈମିତ୍ତିକ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମର ବିଧି ପାଳନ କଲେ।
12.343.26
पाञ्चरात्रविदो मुख्यास्तस्य गेहे महात्मनः ।
वरान्नं भगवत्प्रोक्तं भुञ्जते वाऽग्रभोजनम् ॥ १२.३४३.२६ ॥
ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଗୃହରେ ଭଗବାନଙ୍କ କଥିତ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଅଗ୍ରଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ।
12.343.27
तस्य प्रशासतो राज्यं धर्मेणामित्रघातिनः ।
नानृता वाक्समभवन्मनो दुष्टं न चाभवत्।
न च कायेन कृतवान्स पापं परमण्वपि ॥ १२.३४३.२७ ॥
ଶତ୍ରୁନାଶକ ସେ ରାଜା ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ବାଣୀରେ ମିଥ୍ୟା ଆସିଲା ନାହିଁ, ମନ ଦୂଷିତ ହେଲା ନାହିଁ, ଓ ଶରୀରରେ ସେ ପରମାଣୁ ପରିମାଣ ପାପ କଲେ ନାହିଁ।
12.343.28
ये हि ते ऋषयः ख्याताः सप्त चित्रशिखण्डिनः ।
तैरेकमतिभिर्भूत्वा यत्प्रोक्तं शास्त्रमुत्तमम् ॥ १२.३४३.२८ ॥
ଚିତ୍ରଶିଖଣ୍ଡୀ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେ ସପ୍ତ ଋଷି ଏକମତ ହୋଇ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଥିଲେ।
12.343.29
वेदैश्चतुर्भिः समितं कृतं मेरौ महागिरौ ।
आस्यैः सप्तभिरुद्गीर्णं लोकधर्ममनुत्तमम् ॥ १२.३४३.२९ ॥
ଚାରି ବେଦରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମହାପର୍ବତ ମେରୁରେ ରଚିତ; ସାତ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ଲୋକଧର୍ମର ଅନୁତ୍ତମ ସ୍ୱରୂପ।
12.343.30
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महातेजास्ते हि चित्रशिखण्डिनः ॥ १२.३४३.३० ॥
ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବସିଷ୍ଠ — ସେମାନେ ହିଁ ଚିତ୍ରଶିଖଣ୍ଡୀ।
12.343.31
सप्त प्रकृतयो ह्येतास्तथा स्वायंभुवोऽष्टमः ।
एताभिर्धार्यते लोकस्ताभ्याः शास्त्रं विनिःसृतं ॥ १२.३४३.३१ ॥
ଏମାନେ ସାତ ପ୍ରକୃତି; ଅଷ୍ଟମରେ ସ୍ୱାୟଂଭୁବ (ମନୁ)। ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଧାରଣ ହୁଏ; ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲା।
12.343.32
एकाग्रमनसो दान्ता मुनयः संयमे रताः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञाः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १२.३४३.३२ ॥
ଏକାଗ୍ର ମନ ଥିବା, ଦମନଶୀଳ ମୁନିମାନେ, ସଂଯମରେ ରତ; ଅତୀତ-ଭବିଷ୍ୟତ-ବର୍ତ୍ତମାନର ଜ୍ଞାତା; ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପରାୟଣ।
12.343.33
इदं श्रेय इदं ब्रह्म इदं हितमनुत्तमम् ।
लोकान्संचिन्त्य मनसा ततः शास्त्रं प्रचक्रिरे ॥ १२.३४३.३३ ॥
ଏହା ହିଁ ଶ୍ରେୟ, ଏହା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ହିଁ ଅନୁତ୍ତମ ହିତ — ମନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ।
12.343.34
तत्र धर्मार्थकामा हि मोक्षः पश्चाच्च कीर्तितः ।
मर्यादा विविधाश्चैव दिवि भूमौ च संस्थिताः ॥ १२.३४३.३४ ॥
ସେଠାରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ନିରୂପିତ ହୋଇଛି; ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି; ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥିତ ବିବିଧ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ କୁହାଯାଇଛି।
12.343.35
आराध्य तपसा देवं हरिं नारायणं प्रभुम् ।
दिव्यं वर्षसहस्रं वै सर्वे ते ऋषिभिः सह ॥ १२.३४३.३५ ॥
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବ ହରି, ନାରାୟଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ହଜାରେ ବର୍ଷ।
12.343.36
नारायणानुशिष्टा हि तदा देवी सरस्वती ।
विवेश तानृषीन्सर्वाल्लोँकानां हितकाम्यया ॥ १२.३४३.३६ ॥
ସେତେବେଳେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦିଷ୍ଟା ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ, ସେହି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
12.343.37
ततः प्रवर्तिता सम्यक्तपोविद्भिर्द्विजातिभिः ।
शब्दे चार्थे च हेतौ च एषा प्रथमसर्गजा ॥ १२.३४३.३७ ॥
ତା'ପରେ ତପସ୍ୱୀ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ୟକ୍ ପ୍ରବର୍ତିତ ଏହି (ବିଦ୍ୟା) ଶବ୍ଦ, ଅର୍ଥ ଓ ହେତୁରେ—ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିରେ ଜାତ।
12.343.38
आदावेव हि तच्छास्त्रमोंकारस्वरपूजितम् ।
ऋषिभिः श्रावितं तत्र यत्र कारुणिकोह्यसौ ॥ १२.३४३.३८ ॥
ଆରମ୍ଭରେ ହିଁ ସେହି ଶାସ୍ତ୍ର, ଓଁକାର ସ୍ୱରରେ ପୂଜିତ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଯାଇଥିଲା—ଯେଉଁଠି ସେ କରୁଣାମୟ ଅଛନ୍ତି।
12.343.39
ततः प्रसन्नो भगवाननिर्दिष्टशरीरगः ।
ऋषीनुवाच तान्सर्वानदृश्यः पुरुषोत्तमः ॥ १२.३४३.३९ ॥
ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ, ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶରୀରରେ ବିଚରଣକାରୀ, ଅଦୃଶ୍ୟ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେହି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
12.343.40
कृतं शतसहस्रं हि श्लोकानां हितमुत्तमम् ।
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य यस्माद्धर्मः प्रवर्तते ॥ १२.३४३.४० ॥
ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକରେ, ଅତି ଉତ୍ତମ ହିତକାରୀ (ଗ୍ରନ୍ଥ) ରଚିତ ହୋଇଛି; ଯାହାଠାରୁ ସମଗ୍ର ଲୋକବ୍ୟବସ୍ଥାର ଧର୍ମ ପ୍ରବର୍ତିତ ହୁଏ।
12.343.41
प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च यस्मादेतद्भविष्यति ।
यजुर्ऋक्सामभिर्जुष्टमथर्वाङ्गिरसैस्तथा ॥ १२.३४३.४१ ॥
ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିବୃତ୍ତିରେ, କାରଣ ଏହା ହେବ; ଯଜୁଃ, ଋକ୍, ସାମ ଏବଂ ଅଥର୍ବାଙ୍ଗିରସ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
12.343.42
यथाप्रमाणं हिं मया कृतो ब्रह्म प्रसादतः ।
रुद्रश्च क्रोधजो विप्रा यूयं प्रकृतयस्तथा। ॥ १२.३४३.४२ ॥
ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ (ଏହା) ରଚିତ ହେଲା; ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ହେ ବିପ୍ରଗଣ, ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ପ୍ରକୃତି।
12.343.43
सूर्याचन्द्रमसौ वायुर्भूमिरापोऽग्निरेव च ।
सर्वे च नक्षत्रगणा यच्च भूताभिशब्दितम् ॥ १२.३४३.४३ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି; ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରଗଣ, ଏବଂ ଭୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଯାହା।
12.343.44
अधिकारेषु वर्तन्ते यथास्वं ब्रह्मवादिनः ।
सर्वे प्रमाणं हि यथा तथा तच्छास्त्रमुत्तमम् ॥ १२.३४३.४४ ॥
ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅଧିକାରରେ ରହନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ପ୍ରମାଣ, ସେହିପରି ସେହି ଉତ୍ତମ ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ।
12.343.45
भविष्यति प्रमाणं वै एतन्मदनुशासनम् ।
तस्मात्प्रवक्ष्यते धर्मान्मनुः स्वायंभुवः स्वयम् ॥ १२.३४३.४५ ॥
ଏହା ମୋର ଅନୁଶାସନ ହିଁ ପ୍ରମାଣ ହେବ; ତେଣୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ନିଜେ ଧର୍ମସମୂହ ପ୍ରବଚନ କରିବେ।
12.343.46
उशना बृहस्पतिश्चैव यदोत्पन्नौ भविष्यतः ।
तदा प्रवक्ष्यतः शास्त्रं युष्मन्मतिभिरुद्धृतम् ॥ १२.३४३.४६ ॥
ଉଶନା ଓ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ମିବେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ତୁମମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରବଚନ କରିବେ।
12.343.47
स्वायंभुवेषु धर्मेषु शास्त्रे चोशनसा कृते ।
बृहस्पतिमते चैव लोकेषु प्रतिचारिते ॥ १२.३४३.४७ ॥
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଧର୍ମରେ, ଉଶନସଙ୍କ ରଚିତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତରେ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚାରିତରେ।
12.343.48
युष्मत्कृतमिदं शास्त्रं प्रजापालो वसुस्ततः ।
बृहस्पतिसकाशाद्वै प्राप्स्यते द्विजसत्तमाः ॥ १२.३४३.४८ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଆପଣଙ୍କ ରଚିତ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାପାଳକ ବସୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କଠାରୁ ପାଇବେ।
12.343.49
स हि मद्भावनिरतो मद्भक्तश्च भविष्यति ।
तेन शास्त्रेण लोकेषु क्रियाः सर्वाः करिष्यति ॥ १२.३४३.४९ ॥
ସେ ମୋ ଧ୍ୟାନରେ ନିରତ ଓ ମୋ ଭକ୍ତ ହେବେ; ସେହି ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବେ।
12.343.50
एतद्धि युष्मच्छास्त्राणां शास्त्रमुत्तमसंज्ञितम् ।
एतदर्थ्यं च धर्म्यं च रहस्यं चैतदुत्तमम् ॥ १२.३४३.५० ॥
ଏହା ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ଉତ୍ତମ' ନାମକ ଶାସ୍ତ୍ର; ଏହା ଉପଯୋଗୀ, ଧର୍ମସମ୍ମତ, ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ପରମ ଉତ୍ତମ।
12.343.51
अस्य प्रवर्तनाच्चैव प्रजावन्तो भविष्यथ ।
स च राजश्रिया युक्तो भविष्यति महान्वसुः ॥ १२.३४३.५१ ॥
ଏହାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନରେ ଆପଣମାନେ ସନ୍ତାନବନ୍ତ ହେବେ; ଏବଂ ସେହି ମହାନ ବସୁ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀରେ ଯୁକ୍ତ ହେବେ।
12.343.52
संस्थिते तु नृपे तस्मिञ्शास्त्रमेतत्सनातनम् ।
अन्तर्धास्यति तत्सर्वमेतद्वः कथितं मया ॥ १२.३४३.५२ ॥
ସେହି ରାଜା ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ ଏହି ସନାତନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେବ; ଏହାସବୁ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ କହିଲି।
12.343.53
एतावदुक्त्वा वचनमदृश्यः पुरुषोत्तमः ।
विसृज्य तानृषीन्सर्वान्कामपि प्रसृतो दिशम् ॥ १२.३४३.५३ ॥
ଏତିକି କହି ଅଦୃଶ୍ୟ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେହି ସବୁ ଋଷିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
12.343.54
ततस्ते लोकपितरः सर्वलोकार्थचिन्तकाः ।
प्रावर्तयन्त तच्छास्त्रं धर्मयोनिं सनातनम् ॥ १२.३४३.५४ ॥
ସେତେବେଳେ ସର୍ବଲୋକର ହିତ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସେହି ଲୋକପିତୃମାନେ ଧର୍ମର ଉତ୍ସ ସେହି ସନାତନ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଲେ।
12.343.55
उत्पन्नेऽङ्गिरसे चैव युगे प्रथमकल्पिते ।
साङ्गोपनिषदं शास्त्रं स्थापयित्वा बृहस्पतौ ॥ १२.३४३.५५ ॥
ପ୍ରଥମ କଳ୍ପିତ ଯୁଗରେ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ବଂଶରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲେ, ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପନିଷଦ ସହିତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରି—
12.343.56
जग्मुर्यथेप्सितं सर्वलोकानां सर्वधर्मप्रवर्तकाः ॥ १२.३४३.५६ ॥
ସର୍ବଧର୍ମର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକମାନେ ସର୍ବଲୋକରେ ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା ସେମିତି ଚାଲିଗଲେ।