ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.343
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.343.1
स एवमुक्तो द्विपदां वरिष्ठो ।
नारायणेनोत्तमपूरुषेण।
जगाद वाक्यं द्विपदां वरिष्ठं ।
नारायणं लोकहिताधिवासम् ॥ १२.३४३.१ ॥
ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
12.343.2
यदर्थमात्मप्रभवेह जन्म ।
त्वयोत्तमं धर्मगृहे चतुर्धा।
तत्साध्यतां लोकहितार्थमद्य ।
गच्छामि द्रष्टुं प्रकृतिं तवाद्याम् ॥ १२.३४३.२ ॥
ನೀವು ತಾವೇ ಹುಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶ, ಧರ್ಮದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮರಾದ ಆ ಉದ್ದೇಶ, ಈಗ ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈಡೇರಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನೋಡಲು ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
12.343.3
वेदाः स्वधीता मम लोकनाथ ।
तप्तं तपो नानृतमुक्तपूर्वम्।
पूजां गुरूणां सततं करोमि ।
परस्य गुह्यं न तु भिन्नपूर्वम् ॥ १२.३४३.३ ॥
ಲೋಕನಾಥನೇ, ನಾನು ವೇದಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಹಿಂದೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಗುರುಗಳನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಭೇದಿಸಿಲ್ಲ.
12.343.4
गुप्तानि चत्वारि यथागमं मे ।
शत्रौ च मित्रे च समोस्मि नित्यम्।
तं चादिदेवं सततं प्रपन्न ।
एकान्तभावेन वृणोभ्यजस्रम् ॥ १२.३४३.४ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ನನಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಪ್ತ ನಿಯಮಗಳಿವೆ; ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ ಸಮಭಾವದಿಂದಿರುತ್ತೇನೆ. ಆ ಆದಿದೇವನನ್ನೇ ನಿರಂತರ ಶರಣಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಅವನನ್ನೇ ವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.343.5
एभिर्विशेषैः परिशृद्धसत्वः ।
कस्मान्न पश्येयमनन्तमीशम्।
तत्पारमेष्ठ्यस्य वचो निशम्य ।
नारायणः शाश्वतधर्मगोप्ता ॥ १२.३४३.५ ॥
ಈ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವವುಳ್ಳ ನಾನು ಅನಂತ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಏಕೆ ನೋಡಲಾರೆ? ಪರಮಧಾಮದ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕ ನಾರಾಯಣನು (ಉತ್ತರಿಸಿದನು).
12.343.6
गच्छेति तं नारदमुक्तबान्स ।
संपूजयित्वा विधिवत्क्रियाभिः।
ततो विसृष्टः परमेष्ठिपुत्रः ।
सोऽभ्यर्चयित्वा तमृषिं पुराणम् ॥ १२.३४३.६ ॥
"ಹೋಗು" ಎಂದು ಅವರು ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ವಿಧಿಯಂತೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯ ಪುತ್ರನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆತನು ಆ ಪುರಾತನ ಋಷಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
12.343.7
खमुत्पपातोत्तमयोगयुक्त ।
स्ततोऽधिमेरौ सहसा निलिल्ये।
तत्रावतस्थे च मुनिर्मुर्हुत ।
मेकान्तमासाद्य गिरेः स शृङ्क्ते ॥ १२.३४३.७ ॥
ಉತ್ತಮ ಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿದನು. ನಂತರ ಮೇರುವಿನ ಮೇಲೆ ಸಹಸಾ ಕಣ್ಮರೆಯಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತನು; ಪರ್ವತದ ಏಕಾಂತ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.
12.343.8
आलोकयन्नुत्तरपश्चिमेन ।
ददर्श चाप्यद्भुतमुक्तरूपम्।
क्षीरोदधेर्योत्तरतो हि द्वीपः ।
श्वेतः स नाम्ना प्रथितो विशालः ॥ १२.३४३.८ ॥
ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಅದ್ಭುತ ರೂಪದ ದ್ವೀಪವನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರದ ಆ ದ್ವೀಪವು ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಿಶಾಲ ದ್ವೀಪ.
12.343.9
मेरोः सहस्रैः स हि योजनानां ।
द्वात्रिंशतोर्ध्वं कविभिर्निरुक्तः।
अनिन्द्रियाश्चानशनाश्च तत्र ।
निष्पन्दहीनाः सुसुगन्धिनस्ते ॥ १२.३४३.९ ॥
ಮೇರುವಿನಿಂದ ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಯೋಜನ ಮೇಲೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ (ವಾಸಿಸುವವರು) ಇಂದ್ರಿಯರಹಿತರು, ಉಪವಾಸಿಗಳು; ಚಲನರಹಿತರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧಭರಿತರು.
12.343.10
श्वेताः पुमांसो गतसर्वपापा ।
श्चक्षुर्मुषः पापकृतां नराणाम्।
वज्रास्थिकायाः सममानोन्माना ।
दिव्यावयवरूपाः शुभसारोपेताः ॥ १२.३४३.१० ॥
ಅವರು ಬಿಳಿಯ ಪುರುಷರು, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರು; ಪಾಪಿಗಳಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವವರು. ಅವರ ದೇಹಗಳು ವಜ್ರದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೂಳೆಗಳುಳ್ಳವು, ಸಮಾನ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವುಳ್ಳವು; ಅವರ ಅಂಗಗಳು ದಿವ್ಯರೂಪದವು, ಶುಭಸಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದವು.
12.343.11
छत्राकृतिशीर्षा मेघौघनिनादाः ।
सममुष्कचतुष्का राजीवच्छदपादाः।
षष्ठ्या दन्तैर्युक्ताः शुक्लैरष्टाभिर्दंष्ट्राभिर्ये ।
जिह्वाभिर्ये विश्ववक्रंलेलिह्यन्ते सूर्यप्रख्यम् ॥ १२.३४३.११ ॥
ಛತ್ರಾಕಾರದ ತಲೆಗಳು, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿ, ಸಮಾನ ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳು, ತಾವರೆ ದಳದಂತಹ ಪಾದಗಳು ಉಳ್ಳವರು; ಅರವತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು, ಎಂಟು ಬಿಳಿಯ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳವರು; ನಾಲಿಗೆಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತಹ ಮುಖವನ್ನು ನೆಕ್ಕುವವರು.
12.343.13
सर्वे तस्य निसर्ग इति ।
युधिष्ठिर उवाच।
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
कथं ते पुरुषा जाताः का तेषां गतिरुत्तमा ॥ १२.३४३.१३ ॥
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಹೇಳಿದನು: ಇಂದ್ರಿಯರಹಿತರು, ಆಹಾರರಹಿತರು, ನಿಶ್ಚಲರು, ಸುಗಂಧಿತರಾದ ಆ ಪುರುಷರು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದರು? ಅವರ ಉತ್ತಮ ಗತಿ ಏನು?
12.343.14
ये च मुक्ता भवन्तीह नरा भरतसत्तम ।
तेषां लक्षणमेतद्धि तच्छ्वेतद्द्वीपवासिनाम् ॥ १२.३४३.१४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತರಾಗುವ ಮನುಷ್ಯರ ಲಕ್ಷಣವಿದು; ಅದು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳ ಲಕ್ಷಣ.
12.343.15
तस्मान्मे संशयं छिन्धि परं कौतूहलं हि मे ।
त्वं हि सर्वकथारामस्त्वां चैवोपाश्रिता वयम् ॥ १२.३४३.१५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ; ನನಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲವಿದೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವವರು; ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇವೆ.
12.343.16
विस्तीर्णैषा कथा राजञ्श्रुता मे पितृसन्निधौ ।
यैषा तव हि वक्तव्या कथासारो हि सा मता ॥ १२.३४३.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು; ಇದು ಕಥೆಯ ಸಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತ.
12.343.17
शन्तनोः कथयामास नारदो मुनिसत्तमः ।
राज्ञा पृष्टः पुरा प्राह तत्राहं श्रुतवान्पुरा ॥ १२.३४३.१७ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರದನು ಶಂತನುವಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಹಿಂದೆ ರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೊದಲೇ ಕೇಳಿದ್ದೆ.
12.343.18
राजोपरिचरो नाम बभूवाधिपतिर्भुवः ।
आखण्डलसखः ख्यातो भक्तो नारायणं हरिं ॥ १२.३४३.१८ ॥
ಉಪರಿಚರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಇಂದ್ರನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು, ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯ ಭಕ್ತನು.
12.343.19
धार्मिको नित्यभक्तश्च पितुर्नित्यमतन्द्रितः ।
साम्राज्यं तेन संप्राप्तं नारायणवरात्पुरा ॥ १२.३४३.१९ ॥
ಅವನು ಧಾರ್ಮಿಕನು, ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತನು, ತಂದೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸದಾ ಅಚಲನಾದವನು. ಹಿಂದೆ ನಾರಾಯಣನ ವರದಿಂದ ಅವನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.
12.343.20
सात्वतं विधिमास्थाय प्राक्सूर्यमुखनिःसृतम् ।
पूजयामास देवेशं तच्छेषेण पितामहान् ॥ १२.३४३.२० ॥
ಹಿಂದೆ ಸೂರ್ಯನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸಾತ್ವತ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವನು ದೇವೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಅದರ ಶೇಷದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
12.343.21
पितृशेषेण विप्रांश्च संविभज्याश्रितांश्च सः ।
शेषान्नभुक्सत्यपरः सर्वभूतेष्वहिंसकः ॥ १२.३४३.२१ ॥
ಪಿತೃಗಳ ಶೇಷವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಆಶ್ರಿತರಿಗೂ ಹಂಚಿ ಕೊಟ್ಟು, ತಾನು ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತಿದ್ದನು; ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮೇಲೆ ಅಹಿಂಸಕನಾಗಿದ್ದನು.
12.343.22
सर्वभावेन भक्तः स देवदेवं जनार्दनम् ।
अनादिमध्यनिधनं लोककर्तारमव्ययम् ॥ १२.३४३.२२ ॥
ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ದೇವದೇವನಾದ ಜನಾರ್ದನನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಲೋಕಕರ್ತ, ಅವ್ಯಯನಾದವನು.
12.343.23
तस्य नारायणे भक्तिं वहतोऽमित्रकर्शिनः ।
एकशय्यासनं देवो दत्तवान्देवराट् स्वयम् ॥ १२.३४३.२३ ॥
ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆ ಶತ್ರುನಾಶಕನಿಗೆ ದೇವರಾಜನಾದ ದೇವನು ತಾನೇ ಒಂದೇ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನೂ ಆಸನವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.
12.343.24
आत्मराज्यं धनं चैव कलत्रं वाहनं तथा ।
यत्तद्भागवतं सर्वमिति तत्प्रेषितं सदा ॥ १२.३४३.२४ ॥
ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ, ಧನ, ಪತ್ನಿ, ವಾಹನ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಭಾಗವತನದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸದಾ ಅವನಿಗೇ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
12.343.25
काम्यनैमित्तिका राजन्यज्ञियाः परमक्रियाः ।
सर्वाः सात्वतमास्थाय विधिं चक्रे समाहितः ॥ १२.३४३.२५ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವನು ಸಾತ್ವತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕಾಮ್ಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರ್ಮಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ನಡೆಸಿದನು.
12.343.26
पाञ्चरात्रविदो मुख्यास्तस्य गेहे महात्मनः ।
वरान्नं भगवत्प्रोक्तं भुञ्जते वाऽग्रभोजनम् ॥ १२.३४३.२६ ॥
ಪಾಂಚರಾತ್ರ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರು ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ನವನ್ನು ಊಟಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಥವಾ ಅವನ ಅಗ್ರಭೋಜನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
12.343.27
तस्य प्रशासतो राज्यं धर्मेणामित्रघातिनः ।
नानृता वाक्समभवन्मनो दुष्टं न चाभवत्।
न च कायेन कृतवान्स पापं परमण्वपि ॥ १२.३४३.२७ ॥
ಶತ್ರುನಾಶಕನಾದ ಅವನು ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು ದುಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ, ದೇಹದಿಂದ ಅವನು ಅಣುಮಾತ್ರವೂ ಪಾಪ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
12.343.28
ये हि ते ऋषयः ख्याताः सप्त चित्रशिखण्डिनः ।
तैरेकमतिभिर्भूत्वा यत्प्रोक्तं शास्त्रमुत्तमम् ॥ १२.३४३.२८ ॥
ಚಿತ್ರಶಿಖಂಡಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಆ ಏಳು ಋಷಿಗಳು ಏಕಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಉತ್ತಮ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದು.
12.343.29
वेदैश्चतुर्भिः समितं कृतं मेरौ महागिरौ ।
आस्यैः सप्तभिरुद्गीर्णं लोकधर्ममनुत्तमम् ॥ १२.३४३.२९ ॥
ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಮಹಾ ಪರ್ವತ ಮೇರುವಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದದ್ದು; ಏಳು ಮುಖಗಳಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಲೋಕಧರ್ಮದ ಅನುತ್ತಮ ಸ್ವರೂಪ.
12.343.30
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महातेजास्ते हि चित्रशिखण्डिनः ॥ १२.३४३.३० ॥
ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು ಮತ್ತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಸಿಷ್ಠ — ಅವರೇ ಚಿತ್ರಶಿಖಂಡಿಗಳು.
12.343.31
सप्त प्रकृतयो ह्येतास्तथा स्वायंभुवोऽष्टमः ।
एताभिर्धार्यते लोकस्ताभ्याः शास्त्रं विनिःसृतं ॥ १२.३४३.३१ ॥
ಇವರು ಏಳು ಪ್ರಕೃತಿಗಳು; ಎಂಟನೆಯವನು ಸ್ವಾಯಂಭುವ (ಮನು). ಇವರಿಂದಲೇ ಲೋಕ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇವರಿಂದಲೇ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
12.343.32
एकाग्रमनसो दान्ता मुनयः संयमे रताः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञाः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १२.३४३.३२ ॥
ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನ, ದಮನಶೀಲ ಮುನಿಗಳು, ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರು; ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯ-ವರ್ತಮಾನ ತಿಳಿದವರು; ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಪರಾಯಣರು.
12.343.33
इदं श्रेय इदं ब्रह्म इदं हितमनुत्तमम् ।
लोकान्संचिन्त्य मनसा ततः शास्त्रं प्रचक्रिरे ॥ १२.३४३.३३ ॥
ಇದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಇದೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದೇ ಅನುತ್ತಮ ಹಿತ — ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ನಂತರ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
12.343.34
तत्र धर्मार्थकामा हि मोक्षः पश्चाच्च कीर्तितः ।
मर्यादा विविधाश्चैव दिवि भूमौ च संस्थिताः ॥ १२.३४३.३४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಕೊನೆಗೆ ಮೋಕ್ಷವೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಹಲವು ಮರ್ಯಾದೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
12.343.35
आराध्य तपसा देवं हरिं नारायणं प्रभुम् ।
दिव्यं वर्षसहस्रं वै सर्वे ते ऋषिभिः सह ॥ १२.३४३.३५ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವರಾದ ಹರಿ, ನಾರಾಯಣ, ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದಿವ್ಯವಾದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು.
12.343.36
नारायणानुशिष्टा हि तदा देवी सरस्वती ।
विवेश तानृषीन्सर्वाल्लोँकानां हितकाम्यया ॥ १२.३४३.३६ ॥
ಆಗ ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ, ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
12.343.37
ततः प्रवर्तिता सम्यक्तपोविद्भिर्द्विजातिभिः ।
शब्दे चार्थे च हेतौ च एषा प्रथमसर्गजा ॥ १२.३४३.३७ ॥
ಆಗ ತಪಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿದ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ಪ್ರವರ್ತಿತವಾದ ಈ (ವಿದ್ಯೆ) ಶಬ್ದ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಹೇತುವಿನಲ್ಲಿ—ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದುದು.
12.343.38
आदावेव हि तच्छास्त्रमोंकारस्वरपूजितम् ।
ऋषिभिः श्रावितं तत्र यत्र कारुणिकोह्यसौ ॥ १२.३४३.३८ ॥
ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಓಂಕಾರ ಸ್ವರದಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದುದು, ಋಷಿಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕರುಣಾಮಯನಿದ್ದಾನೆ.
12.343.39
ततः प्रसन्नो भगवाननिर्दिष्टशरीरगः ।
ऋषीनुवाच तान्सर्वानदृश्यः पुरुषोत्तमः ॥ १२.३४३.३९ ॥
ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭಗವಾನನು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಅದೃಶ್ಯನಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.343.40
कृतं शतसहस्रं हि श्लोकानां हितमुत्तमम् ।
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य यस्माद्धर्मः प्रवर्तते ॥ १२.३४३.४० ॥
ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಹಿತಕರವಾದ (ಗ್ರಂಥ) ರಚಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಧರ್ಮ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
12.343.41
प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च यस्मादेतद्भविष्यति ।
यजुर्ऋक्सामभिर्जुष्टमथर्वाङ्गिरसैस्तथा ॥ १२.३४३.४१ ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇರುವುದು; ಯಜುರ್, ಋಕ್, ಸಾಮಗಳಿಂದ, ಅಥರ್ವಾಂಗಿರಸಗಳಿಂದಲೂ ಸೇವಿತವಾದುದು.
12.343.42
यथाप्रमाणं हिं मया कृतो ब्रह्म प्रसादतः ।
रुद्रश्च क्रोधजो विप्रा यूयं प्रकृतयस्तथा। ॥ १२.३४३.४२ ॥
ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ನನ್ನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಇದು ರಚಿತವಾಯಿತು; ರುದ್ರನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ನೀವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು.
12.343.43
सूर्याचन्द्रमसौ वायुर्भूमिरापोऽग्निरेव च ।
सर्वे च नक्षत्रगणा यच्च भूताभिशब्दितम् ॥ १२.३४३.४३ ॥
ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು, ವಾಯು, ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿಯೂ; ಎಲ್ಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಣಗಳೂ, ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೂ.
12.343.44
अधिकारेषु वर्तन्ते यथास्वं ब्रह्मवादिनः ।
सर्वे प्रमाणं हि यथा तथा तच्छास्त्रमुत्तमम् ॥ १२.३४३.४४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಮಾಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಉತ್ತಮ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ.
12.343.45
भविष्यति प्रमाणं वै एतन्मदनुशासनम् ।
तस्मात्प्रवक्ष्यते धर्मान्मनुः स्वायंभुवः स्वयम् ॥ १२.३४३.४५ ॥
ಇದು ನನ್ನ ಅನುಶಾಸನವೇ ಪ್ರಮಾಣವಾಗುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಸ್ವತಃ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರವಚಿಸುವನು.
12.343.46
उशना बृहस्पतिश्चैव यदोत्पन्नौ भविष्यतः ।
तदा प्रवक्ष्यतः शास्त्रं युष्मन्मतिभिरुद्धृतम् ॥ १२.३४३.४६ ॥
ಉಶನಸ್ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಧೃತವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವಚಿಸುವರು.
12.343.47
स्वायंभुवेषु धर्मेषु शास्त्रे चोशनसा कृते ।
बृहस्पतिमते चैव लोकेषु प्रतिचारिते ॥ १२.३४३.४७ ॥
ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಉಶನಸ್ ರಚಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮತದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡವುಗಳಲ್ಲಿ.
12.343.48
युष्मत्कृतमिदं शास्त्रं प्रजापालो वसुस्ततः ।
बृहस्पतिसकाशाद्वै प्राप्स्यते द्विजसत्तमाः ॥ १२.३४३.४८ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ ವಸು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಿಂದ ಪಡೆಯುವನು.
12.343.49
स हि मद्भावनिरतो मद्भक्तश्च भविष्यति ।
तेन शास्त्रेण लोकेषु क्रियाः सर्वाः करिष्यति ॥ १२.३४३.४९ ॥
ಅವನು ನನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿರುವನು; ಆ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವನು.
12.343.50
एतद्धि युष्मच्छास्त्राणां शास्त्रमुत्तमसंज्ञितम् ।
एतदर्थ्यं च धर्म्यं च रहस्यं चैतदुत्तमम् ॥ १२.३४३.५० ॥
ಇದೇ ನಿಮ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಉತ್ತಮ' ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಶಾಸ್ತ್ರ; ಇದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ, ಧರ್ಮ್ಯ, ರಹಸ್ಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ.
12.343.51
अस्य प्रवर्तनाच्चैव प्रजावन्तो भविष्यथ ।
स च राजश्रिया युक्तो भविष्यति महान्वसुः ॥ १२.३४३.५१ ॥
ಇದನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ನೀವು ಸಂತಾನವಂತರಾಗುವಿರಿ; ಆ ಮಹಾನ್ ವಸು ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗುವನು.
12.343.52
संस्थिते तु नृपे तस्मिञ्शास्त्रमेतत्सनातनम् ।
अन्तर्धास्यति तत्सर्वमेतद्वः कथितं मया ॥ १२.३४३.५२ ॥
ಆ ರಾಜನು ಅಗಲಿದ ನಂತರ ಈ ಸನಾತನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗುವುದು; ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
12.343.53
एतावदुक्त्वा वचनमदृश्यः पुरुषोत्तमः ।
विसृज्य तानृषीन्सर्वान्कामपि प्रसृतो दिशम् ॥ १२.३४३.५३ ॥
ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ, ಅದೃಶ್ಯನಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ಯಾವುದೋ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೊರಟನು.
12.343.54
ततस्ते लोकपितरः सर्वलोकार्थचिन्तकाः ।
प्रावर्तयन्त तच्छास्त्रं धर्मयोनिं सनातनम् ॥ १२.३४३.५४ ॥
ಆಗ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವ ಆ ಲೋಕಪಿತೃಗಳು ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಾದ ಆ ಸನಾತನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದರು.
12.343.55
उत्पन्नेऽङ्गिरसे चैव युगे प्रथमकल्पिते ।
साङ्गोपनिषदं शास्त्रं स्थापयित्वा बृहस्पतौ ॥ १२.३४३.५५ ॥
ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉದಯವಾದಾಗ, ಅಂಗ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ—
12.343.56
जग्मुर्यथेप्सितं सर्वलोकानां सर्वधर्मप्रवर्तकाः ॥ १२.३४३.५६ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದವರು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಹೊರಟರು.