મહાભારત · અધ્યાય 12.344
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.344.1
ततोऽतीते महाकल्पे उत्पन्नेऽङ्गिरसः सुते ।
बभूवुर्निर्वृता देवा जाते देवपुरोहिते ॥ १२.३४४.१ ॥
મહાકલ્પ વીત્યા પછી અંગિરસનો પુત્ર જન્મ્યો, ત્યારે દેવો સંતુષ્ટ થયા; દેવપુરોહિત જન્મ્યા ત્યારે.
12.344.2
बृहद्ब्रह्म महच्चेति शब्दाः पर्यायवाचकाः ।
एभिः समन्वितो राजन्गुणैर्विद्वान्बृहस्पतिः ॥ १२.३४४.२ ॥
બૃહત્, બ્રહ્મ અને મહત્ એ શબ્દો પર્યાયવાચી છે. આ ગુણોથી યુક્ત વિદ્વાન બૃહસ્પતિ હતા, હે રાજન્.
12.344.3
तस्य शिष्यो बभूवाग्र्यो राजोपरिचरो वसुः ।
अधीतवांस्तदा शास्त्रं सम्यक्चित्रशिखण्डिजं ॥ १२.३४४.३ ॥
તેનો શ્રેષ્ઠ શિષ્ય રાજા ઉપરિચર વસુ હતો; ત્યારે તેણે ચિત્રશિખંડિઓથી ઉત્પન્ન શાસ્ત્ર સારી રીતે ભણ્યું હતું.
12.344.4
स राजा भावितः पूर्वं दैवेन विधिना वसुः ।
पालयामास पृथिवीं दिवमाखण्डलो यथा ॥ १२.३४४.४ ॥
તે રાજા વસુ પૂર્વે દૈવ અને વિધિથી ઘડાયો હતો; ઇન્દ્ર જેમ સ્વર્ગનું પાલન કરે તેમ તેણે પૃથ્વીનું પાલન કર્યું.
12.344.5
तस्य यज्ञो महानासीदश्वमेधो महात्मनः ।
बृहस्पतिरुपाध्यायस्तत्र होता बभूव ह ॥ १२.३४४.५ ॥
તે મહાત્માનો અશ્વમેધ નામનો મહાન યજ્ઞ થયો; ત્યાં ઉપાધ્યાય બૃહસ્પતિ હોતા બન્યા.
12.344.6
प्रजापतिसुताश्चात्र सदस्याश्चाभवंस्त्रयः ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव मर्हषयः ॥ १२.३४४.६ ॥
અહીં પ્રજાપતિના પુત્રો સદસ્ય બન્યા—એકત, દ્વિત અને ત્રિત, એ ત્રણ મહર્ષિઓ.
12.344.7
धनुषाख्योऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
ऋषिर्मोधातिथिश्चैव ताण्ड्यश्चैव महानृषिः ॥ १२.३४४.७ ॥
ધનુષ નામે, રૈભ્ય, અર્વાવસુ અને પરાવસુ, ઋષિ મેધાતિથિ અને મહાન ઋષિ તાંડ્ય.
12.344.8
ऋषिः शान्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराश्च यः ।
ऋषिश्रेष्ठश्च कपिलः शालिहोत्रपिता स्मृतः ॥ १२.३४४.८ ॥
ઋષિ શાંતિ, મહાભાગ, તેમજ વેદશિરા, ઋષિશ્રેષ્ઠ કપિલ, જેમને શાલિહોત્રના પિતા માનવામાં આવે છે.
12.344.9
आद्यः कठस्तैत्तिरिश्च वैशंपायनपूर्वजः ।
कण्वोऽथ देवहोत्रश्च एते षोडश कीर्तिताः ॥ १२.३४४.९ ॥
પ્રથમ કઠ, તૈત્તિરિ, વૈશંપાયનના પૂર્વજ, કણ્વ, પછી દેવહોત્ર — આ સોળ કીર્તિત છે.
12.344.10
संभूताः सर्वसंभारास्तस्मिन्राजन्महाक्रतौ ।
न तत्र पशुघातोऽभूत्स राजैवं स्थितोऽभवत् ॥ १२.३४४.१० ॥
હે રાજન, તે મહાયજ્ઞમાં સર્વ સામગ્રી એકત્ર થઈ; ત્યાં પશુવધ થયો નહીં, અને તે રાજા આ રીતે સ્થિર રહ્યો.
12.344.11
अहिंस्रः शुचिरक्षुद्रो निराशीः कर्मसंस्तुतः ।
आरण्यकपदोद्भूता भागास्तत्रोपकल्पिताः ॥ १२.३४४.११ ॥
અહિંસક, શુચિ, અક્ષુદ્ર, નિષ્કામ, કર્મથી પ્રશંસિત; ત્યાં આરણ્યક પદોથી ઉત્પન્ન ભાગો ગોઠવાયા.
12.344.12
प्रीतस्ततोऽस्य भगवान्देवदेवः पुरातनः ।
साक्षात्तं दर्शयामास सोदृश्योऽन्येन केनचित् ॥ १२.३४४.१२ ॥
ત્યારે તેના પર પ્રસન્ન થયેલા પુરાતન ભગવાન દેવદેવે તેને સાક્ષાત્ દર્શન આપ્યા; તેમને બીજું કોઈ જોઈ શકતું નથી.
12.344.13
स्वयं भागमुपाघ्राय पुरोडाशं गृहीतवान् ।
अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा ॥ १२.३४४.१३ ॥
પોતે ભાગને સૂંઘીને પુરોડાશ લઈ લીધો. અદૃશ્ય દેવ હરિમેધસે ભાગ હરી લીધો.
12.344.14
बृहस्पतिस्ततः क्रुद्धः स्रुचमुद्यम्य वेगितः ।
आकाशं घ्नन्स्रुचः पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत् ॥ १२.३४४.१४ ॥
ત્યારે ક્રોધિત બૃહસ્પતિએ સ્રુક ઉઠાવી ઝડપથી, સ્રુકના પ્રહારોથી આકાશ પર મારો કરીને ક્રોધથી આંસુ વહાવ્યા.
12.344.15
उवाच चोपरिचरं मया भागोऽयमुद्यतः ।
ग्राह्यः स्वयं हि देवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१५ ॥
અને ઉપરિચરને કહ્યું, "આ ભાગ મારા વડે અર્પિત થયો હતો; દેવે પોતે મારી સામે જ તેને લીધો, એમાં શંકા નથી."
12.344.16
उद्यता यज्ञभागा हि साक्षात्प्राप्ताः सुरैरिह ।
किमर्थमिह न प्राप्तो दर्शनं मे हरिर्नृप ॥ १२.३४४.१६ ॥
યજ્ઞભાગો અર્પિત થઈને દેવો દ્વારા સાક્ષાત અહીં પહોંચ્યા છે. હે રાજન્, હરિ મને દર્શન દેવા અહીં કેમ ન આવ્યા?
12.344.17
ततः स तं समुद्भूतं भूमिपालो महान्वसुः ।
प्रसादयामास मुनिं सदस्यास्ते च सर्वशः ॥ १२.३४४.१७ ॥
ત્યારે તે મહાન ભૂમિપાલ વસુએ ઉત્પન્ન થયેલા તે ક્રોધને શાંત કરવા મુનિને પ્રસન્ન કર્યા; સભાસદોએ પણ સર્વ રીતે તેમ કર્યું.
12.344.18
हुतस्त्वया वदानीह पुरोडाशस्य यावती ।
गृहीता देवदेवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१८ ॥
તેં અહીં અર્પણ કરેલો પુરોડાશ જેટલો હતો તે કહે. દેવોના દેવે મારી સામે તે લીધો, એમાં શંકા નથી.
12.344.19
इत्येवमुक्ते वसुना सरोषश्चाब्रवीद्गुरुः ।
न यजेयमहं चात्र परिभूतस्त्वया नृप ॥ १२.३४४.१९ ॥
વસુએ આમ કહ્યું ત્યારે ગુસ્સે થયેલા ગુરુ (બૃહસ્પતિ) બોલ્યા: હે રાજન, હું અહીં યજ્ઞ કરીશ નહીં; તમે મારું અપમાન કર્યું છે.
12.344.20
त्वया पशुर्वारितश्च कृतः पिष्टमयः पशुः ।
त्वं देवं पश्यसे नित्यं न पश्येयमहं कथम् ॥ १२.३४४.२० ॥
તમે પશુને મનાઈ કરી અને લોટનું પશુ બનાવ્યું. તમે હંમેશા દેવને જુઓ છો; હું તેને કેમ ન જોઉં?
12.344.21
पशुहिंसा वारिता च यजुर्वेदादिमन्त्रतः ।
अहं न वारये हिंसां द्रक्ष्याम्येकान्तिको हरिम्।
तस्मात्कोपो न कर्तव्यो भवता गुरुणा मयि ॥ १२.३४४.२१ ॥
યજુર્વેદ વગેરે મંત્રો અનુસાર પશુહિંસા નિષિદ્ધ છે. હું હિંસાને રોકતો નથી; એકનિષ્ઠ થઈને હરિને જોઈશ. તેથી, હે ગુરુ, મારા પર ક્રોધ ન કરો.
12.344.22
वसुमेवं ब्रुवाणं तु क्रुद्ध एव बृहस्पतिः ।
उवाच ऋत्विजश्चैव किं नः कर्मेति वारयन् ॥ १२.३४४.२२ ॥
વસુ આમ બોલી રહ્યો હતો ત્યારે, ગુસ્સે થયેલા બૃહસ્પતિ ઋત્વિજોને બોલ્યા; વસુને રોકતાં તેમણે કહ્યું, 'અમારું કર્મ શું છે?'
12.344.23
अथैकतो द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
ऊचुश्चैनमसंभ्रान्ता न रोषं कर्तुमर्हसि ॥ १२.३४४.२३ ॥
ત્યારે એકત, દ્વિત અને ત્રિત મહર્ષિઓએ પણ શાંતિથી તેને કહ્યું: 'તમારે ક્રોધ ન કરવો જોઈએ.'
12.344.24
शृणु त्वं वचनं पुत्र अस्माभिः समुदाहृतम् ।
नैष धर्मः कृतयुगे यत्त्वं रोषमिहाहिथाः ॥ १२.३४४.२४ ॥
હે પુત્ર, અમે કહેલા આ વચનો સાંભળ. કૃતયુગમાં આ ધર્મ ન હતો કે તું અહીં ક્રોધ પ્રગટ કરે.
12.344.25
अरोषणो ह्यसौ देवो यस्य भागोऽयमुद्यतः ।
न शक्यः स त्वया द्रष्टुमस्माभिर्वा बृहस्पते।
यस्य प्रसादं कुरुते स वै तं द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४४.२५ ॥
તેઓ ક્રોધરહિત દેવ છે; આ ભાગ તેમને જ અર્પિત છે. હે બૃહસ્પતિ, તું કે અમે તેમને જોઈ શકતા નથી. જેના પર તેઓ કૃપા કરે તે જ તેમને જોવા યોગ્ય છે.
12.344.26
वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः ।
गता निःश्रेयसार्थं हि कदाचिद्दिशमुत्तराम् ॥ १२.३४४.२६ ॥
અમે બ્રહ્માના માનસપુત્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ છીએ. પરમ કલ્યાણ માટે એકવાર અમે ઉત્તર દિશા તરફ ગયા.
12.344.27
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् ।
एकपादा स्थिताः सम्यक्काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४४.२७ ॥
ચાર હજાર વર્ષ ઉત્તમ તપ કરીને, એક પગે લાકડા જેવા સ્થિર અને સમાહિત થઈને અમે ઊભા રહ્યા.
12.344.28
मेरोरुत्तरभागे तु क्षीरोदस्यानुकूलतः ।
स देशो यत्र नस्तप्तं तपः परमदारुणम् ॥ १२.३४४.२८ ॥
મેરુના ઉત્તર ભાગે, ક્ષીરસાગરની નજીક, તે પ્રદેશ છે જ્યાં અમે અત્યંત કઠોર તપ કર્યું.
12.344.29
वरेण्यं वरदं तं वै देवदेवं सनातनम् ।
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्विति ॥ १२.३४४.२९ ॥
તે શ્રેષ્ઠ, વરદાયી, દેવોના દેવ, સનાતન નારાયણ દેવને અમે કેવી રીતે જોઈશું?
12.344.30
अथ व्रतस्यावभृथे वागुवाचाशरीरिणी ।
स्निग्धगम्भीरया वाचा प्रहर्षणकरी विभो ॥ १२.३४४.३० ॥
પછી વ્રતના અવભૃથ સમયે એક અશરીરી વાણી બોલી — સ્નેહાળ અને ગંભીર સ્વરે, આનંદ આપનારી. હે વિભો!
12.344.31
सुतप्तं वस्तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं विभुम् ॥ १२.३४४.३१ ॥
હે બ્રાહ્મણો, પ્રસન્ન અંતરાત્માથી તમે વસુઓનું તપ સારી રીતે તપ્યું છે. જિજ્ઞાસુ અને ભક્ત એવા તમે તે સર્વવ્યાપી પ્રભુને કેવી રીતે જોશો?
12.344.32
क्षीरोदधेरुत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः ।
तत्र नारायणपरा मानवाश्चन्द्रवर्चसः ॥ १२.३४४.३२ ॥
ક્ષીરસાગરની ઉત્તરે મહાપ્રભાવશાળી શ્વેતદ્વીપ છે. ત્યાં નારાયણપરાયણ માનવો છે, જેમનું તેજ ચંદ્ર જેવું છે.
12.344.33
एकान्तभावोपगतास्ते भक्ताः पुरुषोत्तमम् ।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३४४.३३ ॥
એકાંત ભાવને પામેલા તે ભક્તો પુરુષોત્તમની ઉપાસના કરે છે. સહસ્ત્રકિરણવાળા તે સનાતન દેવમાં તેઓ પ્રવેશે છે.
12.344.34
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
एकान्तिनस्ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः।
गच्छध्वं तत्र मुनयस्तत्रात्मा मे प्रकाशितः ॥ १२.३४४.३४ ॥
ઇન્દ્રિયરહિત, નિરાહાર, નિશ્ચલ, સુગંધિત, એકાંતિક તે પુરુષો શ્વેતદ્વીપમાં નિવાસ કરે છે. હે મુનિઓ, ત્યાં જાઓ; ત્યાં જ મારો આત્મા પ્રગટ થયો છે.
12.344.35
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं तामशरीरिणीम् ।
यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रविशेमहि ॥ १२.३४४.३५ ॥
પછી તે અશરીરિણી વાણી સાંભળીને અમે સૌ કહેલા માર્ગે જ તે દેશમાં પ્રવેશીશું.
12.344.36
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास्तद्दिदृक्षवः ।
सहसा हि गताः सर्वे तेजसा तस्य मोहिताः ॥ १२.३४४.३६ ॥
શ્વેત મહાદ્વીપે પહોંચીને, તેમનામાં જ ચિત્ત રાખીને, તેમને જોવાની ઇચ્છાથી અમે સૌ અચાનક ગયા; પરંતુ તેમના તેજથી મોહિત થયા.
12.344.37
ततोऽस्मद्दृष्टिविषयस्तदा प्रतिहतोऽभवत् ।
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहतदर्शनाः ॥ १२.३४४.३७ ॥
ત્યારે અમારી દૃષ્ટિનો વિષય અવરોધાયો; તેના તેજથી દૃષ્ટિ હણાઈને અમે તે પુરુષને જોઈ શક્યા નહીં.
12.344.38
ततो नः प्रादुरभवद्विज्ञानं देवयोगजम् ।
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टमञ्जसा ॥ १२.३४४.३८ ॥
ત્યારે અમારામાં દૈવયોગથી જન્મેલું વિજ્ઞાન પ્રગટ્યું; જેણે તપ કર્યું નથી તે તેને સહજ રીતે જોઈ શકતો નથી.
12.344.39
ततः पुनर्वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत् ।
व्रतावसाने च शुभान्नरान्ददृशिमो वमय् ॥ १२.३४४.३९ ॥
પછી ફરી તે કાળને યોગ્ય મહાન તપ સો વર્ષ કરીને, વ્રતના અંતે અમે શુભ માણસોને જોયા.
12.344.40
श्वेतांश्चन्द्रप्रतीकाशान्सर्वलक्षणलक्षितान् ।
नित्याञ्जलिकृतान्ब्रह्म जपतः प्रागुदङ्भुखान् ॥ १२.३४४.४० ॥
તેઓ શ્વેત, ચંદ્ર જેવા તેજસ્વી, સર્વ લક્ષણોથી યુક્ત હતા; હંમેશાં અંજલિ જોડીને બ્રહ્મનો જપ કરતા, પૂર્વ-ઉત્તરમુખ.
12.344.41
मानसो नाम स जपो जप्यते तैर्महात्मभिः ।
तेनैकाग्रमनस्त्वेन प्रीतो भवति वै हरिः ॥ १२.३४४.४१ ॥
તેને માનસજપ કહે છે, જે તે મહાત્માઓ કરે છે; તે એકાગ્ર મનથી હરિ ખરેખર પ્રસન્ન થાય છે.
12.344.42
याऽभवन्मुनिशार्दूल भाः सूर्यस्य युगक्षये ।
एकैकस्य प्रभा तादृक्साऽभवन्मानवस्य ह ॥ १२.३४४.४२ ॥
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, યુગના અંતે સૂર્યની જે પ્રભા હોય છે, તેવી જ પ્રભા તે દરેક માણસની હતી.
12.344.43
तेजोनिवासः स द्वीप इति वै मेनिरे वयम् ।
न तत्राभ्यधिकः कश्चित्सर्वे ते समतेजसः ॥ १२.३४४.४३ ॥
અમે માન્યું કે તે તેજનું નિવાસસ્થાન એવો દ્વીપ છે. ત્યાં કોઈ બીજા કરતાં ચડિયાતું નહોતું; તેઓ બધા સમાન તેજવાળા હતા.
12.344.44
अथ सूर्यसहस्रस्य प्रभां युगपदुत्थिताम् ।
सहसा दृष्टवन्तः स्म पुनरेव बृहस्पते ॥ १२.३४४.४४ ॥
પછી હજાર સૂર્યોની પ્રભા એકસાથે ઊગેલી અમે અચાનક જોઈ, હે બૃહસ્પતિ.
12.344.45
सहिताश्चाभ्यधावन्त ततस्ते मानवा द्रुतम् ।
कृताञ्जलिपुष्टा हृष्टा नम इत्येव वादिनः ॥ १२.३४४.४५ ॥
પછી તે માનવો સાથે મળીને ઝડપથી દોડ્યા; હર્ષિત થઈને, હાથ જોડીને, 'નમઃ' કહેતા.
12.344.46
ततो हि वदतां तेषामश्रौष्म विपुलं ध्वनिम् ।
बलिः किलोपह्रियते तस्य देवस्य तैर्नरैः ॥ १२.३४४.४६ ॥
પછી તેઓ બોલતા હતા ત્યારે અમે મોટો અવાજ સાંભળ્યો: 'તે દેવને તે માણસો દ્વારા બલિ અર્પણ થઈ રહ્યો છે.'
12.344.47
वयं तु तेजसा तस्य सहसा हृतचेतसः ।
न किंचिदपि पश्यामो हतचक्षुर्बलेन्द्रियाः ॥ १२.३४४.४७ ॥
પરંતુ અમે તેના તેજથી અચાનક ચેતના ગુમાવી; દૃષ્ટિ નષ્ટ થઈ, બળ અને ઇન્દ્રિયો ક્ષીણ થઈ, અમને કંઈ દેખાતું નહોતું.
12.344.48
एकस्तु शब्दो विततः श्रुतोऽस्माभिरुदीरितः ।
आकाशं पूरयन्सर्वं शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४८ ॥
પરંતુ અમે એક જ શબ્દ સાંભળ્યો; તે વિસ્તરેલો હતો અને અમારા દ્વારા ઉચ્ચારાયેલો હતો; શિક્ષાના અક્ષરોથી યુક્ત તે આખું આકાશ ભરતો હતો.
12.344.49
जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ।
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज।
इति शब्दः श्रुतोऽस्माभिः शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४९ ॥
હે પુંડરીકાક્ષ, તમારો જય હો. હે વિશ્વપાલક, તમને નમસ્કાર. હે હૃષીકેશ, હે મહાપુરુષ, હે પૂર્વજ, તમને નમસ્કાર. એ રીતે શિક્ષાક્ષરોથી યુક્ત શબ્દ અમે સાંભળ્યો.
12.344.50
एतस्मिन्नन्तरे वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
दिव्यान्युवाह पुष्पाणि कर्मण्याश्चौषधीस्तथा ॥ १२.३४४.५० ॥
એ દરમિયાન સર્વ સુગંધ વહન કરતો પવિત્ર પવન કર્મ માટે દિવ્ય પુષ્પો અને ઔષધિઓ લાવ્યો.
12.344.51
तैरिष्टः पञ्चकालज्ञैर्हरिरेकान्तिभिर्नरैः ।
भक्त्या परमया युक्तैर्मनोवाक्कर्मभिस्तदा ॥ १२.३४४.५१ ॥
ત્યારે પંચકાલજ્ઞ, કેવળ હરિના એકાંતિક ભક્ત એવા માણસોએ મન, વાણી અને કર્મથી પરમ ભક્તિ સાથે તેમની પૂજા કરી.
12.344.52
नूनं तत्रागतो देवो यथा तैर्वागुदीरिता ।
वयं त्वेनं न पश्यामो मोहितास्तस्य मायया ॥ १२.३४४.५२ ॥
ખરેખર ત્યાં દેવ આવ્યા હતા, જેમ તેમના વચને કહ્યું. પણ અમે તેમની માયાથી મોહિત થઈ તેમને જોયા નહીં.
12.344.53
मारुते सन्निवृत्ते च बलौ च प्रतिपादिते ।
चिन्ताव्याकुलितात्मानो जाताः स्मोङ्गिसांवर ॥ १२.३४४.५३ ॥
પવન પાછો ફર્યા પછી અને બળ અપાયા પછી, હે અંગિરસ વંશજ, અમે ચિંતાથી વ્યાકુળ મનવાળા થયા.
12.344.54
मानवानां सहस्रेषु तेषु वै शुद्धयोनिषु ।
अस्मान्न कश्चिन्मनसा चक्षुषा वाऽप्यपूजयत् ॥ १२.३४४.५४ ॥
હજારો માણસોમાં, તે શુદ્ધ જન્મેલાઓમાં પણ, કોઈએ અમને મનથી કે દૃષ્ટિથી પૂજ્યા નહીં.
12.344.55
तेऽपि स्वस्था मुनिगणा एक भावमनुव्रताः ।
नास्मासु दधिरे भावं ब्रह्मभावमनुष्ठिताः ॥ १२.३४४.५५ ॥
તે સ્વસ્થ મુનિગણો પણ એક જ ભાવને અનુસર્યા; બ્રહ્મભાવમાં સ્થિત રહીને તેમણે અમારા પ્રત્યે કોઈ ભાવ રાખ્યો નહીં.
12.344.56
ततोऽस्मान्सुपरिश्रान्तांस्तपसा चातिकर्शितान् ।
उवाच स्वस्थं किमपि भूतं तत्राशरीरकम् ॥ १२.३४४.५६ ॥
ત્યારે તપથી અત્યંત થાકેલા અને કૃશ થયેલા અમને ત્યાં રહેલા એક અશરીરી પ્રાણીએ શાંતિથી કંઈક કહ્યું.
12.344.57
दृष्टा वः पुरुषाः श्वेताः सर्वेन्द्रियविवर्जिताः ।
दृष्टो भवति देवेश एभिर्दृष्टैर्द्विजोत्तमैः ॥ १२.३४४.५७ ॥
તમે શ્વેત, સર્વ ઇન્દ્રિયોથી રહિત પુરુષોને જોયા છે; આ શ્રેષ્ઠ દ્વિજો દ્વારા દેવેશ જોવાય છે.
12.344.58
गच्छध्वं मुनयः सर्वे यथागतमितोऽचिरात् ।
न स शक्यस्त्वभक्तेन द्रष्टुं देवः कथंचन ॥ १२.३४४.५८ ॥
હે મુનિઓ, તમે સર્વે જે માર્ગે આવ્યા છો તે જ માર્ગે અહીંથી જલદી પાછા જાઓ; ભક્તિ વિનાના માણસ વડે તે દેવ કોઈ પણ રીતે જોવાઈ શકતો નથી.
12.344.59
कामं कालेन महता एकान्तित्वमुपागतैः ।
शक्यो द्रष्टुं स भगवान्प्रभामण्डलदुर्दृशः ॥ १२.३४४.५९ ॥
લાંબા કાળ પછી એકનિષ્ઠ ભક્તિ પામેલાઓ વડે તે ભગવાન જોવા શક્ય છે; પ્રભામંડળને કારણે તેમનું દર્શન દુર્લભ છે.
12.344.60
महत्कार्यं च कर्तव्यं युष्माभिर्द्विजसत्तमाः ।
इतः कृतयुगेऽतीते विपर्यासं गतेऽपि च ॥ १२.३४४.६० ॥
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, તમારે એક મહાન કાર્ય કરવાનું છે; કૃતયુગ વીતી જઈને વિપર્યય આવ્યા પછી પણ અહીંથી જ કરવાનું છે.
12.344.61
वैवस्वतेऽन्तरे विप्राः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ।
सुराणां कार्यसिद्ध्यर्थं सहाया वै भविष्यथ ॥ १२.३४४.६१ ॥
હે બ્રાહ્મણો, વૈવસ્વત મન્વંતરમાં ફરી ત્રેતાયુગ આવે ત્યારે, દેવતાઓના કાર્યની સિદ્ધિ માટે તમે તેમના સહાયક થશો.
12.344.62
ततस्तदद्भुतं वाक्यं निशम्यैवामृतोपमम् ।
तस्य प्रसादात्प्राप्ताः स्मो देशमीप्सिंतमञ्जसा ॥ १२.३४४.६२ ॥
ત્યારે તેમનું એ અદ્ભુત, અમૃત સમાન વચન સાંભળીને, તેમની કૃપાથી અમે ઇચ્છિત સ્થાન સહજ રીતે પામ્યા.
12.344.63
एवं सुतपसा चैव हव्यकव्यस्तैथैव च ।
देवोऽस्माभिर्न दृष्टः स कथं त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १२.३४४.६३ ॥
આ રીતે ઉત્તમ તપથી અને હવ્ય-કવ્યમાં સ્થિત રહીને પણ, તે દેવ અમને દેખાયા નહોતા; તો તમે તેમને કેવી રીતે જોઈ શકો?
12.344.64
नारायणो महद्भूतं विश्वसृग्घव्यकव्यभुक् ।
अनादिनिधनोऽव्यक्तो देवदानवपूजितः ॥ १२.३४४.६४ ॥
નારાયણ — મહાભૂત, વિશ્વના સર્જક, હવ્ય-કવ્યના ભોક્તા, આદિ-અંત રહિત, અવ્યક્ત, દેવ-દાનવોથી પૂજિત.
12.344.65
एवमेकतवाक्येन द्वितत्रितमतेन च ।
अनुनीतः सदस्यैश्च बृहस्पतिरुदारधीः।
समापयत्ततो यज्ञं दैवतं समपूजयत् ॥ १२.३४४.६५ ॥
આ રીતે એકમતના વચનથી અને બે-ત્રણ મતોથી, સદસ્યોએ વિનંતી કરેલા ઉદારબુદ્ધિ બૃહસ્પતિએ ત્યારે યજ્ઞ પૂર્ણ કર્યો અને દેવતાની સારી રીતે પૂજા કરી.
12.344.66
समाप्तयज्ञो राजाऽपि प्रजां पालितवान्वसुः ।
ब्रह्मशापाद्दिवो भ्रष्टः प्रविवेश महीं ततः ॥ १२.३४४.६६ ॥
યજ્ઞ સમાપ્ત કરનાર રાજા વસુએ પણ પ્રજાનું પાલન કર્યું; પછી બ્રાહ્મણના શાપથી સ્વર્ગમાંથી પતિત થઈ તે પૃથ્વીમાં પ્રવેશ્યો.
12.344.67
स राजा राजशार्दूल सत्यधर्मपरायणः ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव सततं धर्मवत्सलः ॥ १२.३४४.६७ ॥
તે રાજા, રાજાઓમાં સિંહ, સત્ય અને ધર્મમાં તત્પર; પૃથ્વીની અંદર ગયેલા હોવા છતાં સદા ધર્મપ્રિય હતા.
12.344.68
नारायणपरो भूत्वा नारायणजपं जपन् ।
तस्यैव च प्रसादेन पुनरेवोत्थितस्तु सः ॥ १२.३४४.६८ ॥
નારાયણમાં પરાયણ થઈને, નારાયણનો જપ કરતાં, તેમની જ કૃપાથી તે ફરી ઊભો થયો.
12.344.69
महीतलाद्गतः स्थानं ब्रह्मणः समनन्तरम् ।
परां गतिमनुप्राप्त इति नैष्ठिकमञ्जसा ॥ १२.३४४.६९ ॥
ભૂતળમાંથી જઈને, તરત જ બ્રહ્માના સ્થાને પહોંચીને, પરમ ગતિ પામ્યો—એમ નિશ્ચિતપણે કહેવાયું છે.