ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.344
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.344.1
ततोऽतीते महाकल्पे उत्पन्नेऽङ्गिरसः सुते ।
बभूवुर्निर्वृता देवा जाते देवपुरोहिते ॥ १२.३४४.१ ॥
ਮਹਾਕਲਪ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ; ਦੇਵਪੁਰੋਹਿਤ ਜਨਮੇ ਤਾਂ।
12.344.2
बृहद्ब्रह्म महच्चेति शब्दाः पर्यायवाचकाः ।
एभिः समन्वितो राजन्गुणैर्विद्वान्बृहस्पतिः ॥ १२.३४४.२ ॥
ਬ੍ਰਹਤ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਮਹਤ—ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
12.344.3
तस्य शिष्यो बभूवाग्र्यो राजोपरिचरो वसुः ।
अधीतवांस्तदा शास्त्रं सम्यक्चित्रशिखण्डिजं ॥ १२.३४४.३ ॥
ਉਸਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਸ਼ ਰਾਜਾ ਉਪਰਿਚਰ ਵਸੂ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਖੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।
12.344.4
स राजा भावितः पूर्वं दैवेन विधिना वसुः ।
पालयामास पृथिवीं दिवमाखण्डलो यथा ॥ १२.३४४.४ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਸੂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੈਵ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ, ਉਵੇਂ ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ।
12.344.5
तस्य यज्ञो महानासीदश्वमेधो महात्मनः ।
बृहस्पतिरुपाध्यायस्तत्र होता बभूव ह ॥ १२.३४४.५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਹੋਇਆ; ਉੱਥੇ ਉਪਾਧਿਆਏ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੋਤਾ ਬਣੇ।
12.344.6
प्रजापतिसुताश्चात्र सदस्याश्चाभवंस्त्रयः ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव मर्हषयः ॥ १२.३४४.६ ॥
ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਦਸ੍ਯ ਬਣੇ—ਏਕਤ, ਦ੍ਵਿਤ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ।
12.344.7
धनुषाख्योऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
ऋषिर्मोधातिथिश्चैव ताण्ड्यश्चैव महानृषिः ॥ १२.३४४.७ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਨਾਮਕ, ਰੈਭ੍ਯ, ਅਰਵਾਵਸੂ ਅਤੇ ਪਰਾਵਸੂ, ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਧਾਤਿਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤਾਂਡ੍ਯ।
12.344.8
ऋषिः शान्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराश्च यः ।
ऋषिश्रेष्ठश्च कपिलः शालिहोत्रपिता स्मृतः ॥ १२.३४४.८ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮਹਾਭਾਗ, ਅਤੇ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਪਿਲ, ਜੋ ਸ਼ਾਲਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
12.344.9
आद्यः कठस्तैत्तिरिश्च वैशंपायनपूर्वजः ।
कण्वोऽथ देवहोत्रश्च एते षोडश कीर्तिताः ॥ १२.३४४.९ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਕਠ, ਤੈਤਿਰਿ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਕਣ੍ਵ, ਫਿਰ ਦੇਵਹੋਤ੍ਰ — ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਕੀਰਤਿਤ ਹਨ।
12.344.10
संभूताः सर्वसंभारास्तस्मिन्राजन्महाक्रतौ ।
न तत्र पशुघातोऽभूत्स राजैवं स्थितोऽभवत् ॥ १२.३४४.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸਾਮਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ; ਉੱਥੇ ਪਸ਼ੂਘਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
12.344.11
अहिंस्रः शुचिरक्षुद्रो निराशीः कर्मसंस्तुतः ।
आरण्यकपदोद्भूता भागास्तत्रोपकल्पिताः ॥ १२.३४४.११ ॥
ਅਹਿੰਸਕ, ਸ਼ੁੱਧ, ਅਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਆਰਣ੍ਯਕ ਪਦਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਭਾਗ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
12.344.12
प्रीतस्ततोऽस्य भगवान्देवदेवः पुरातनः ।
साक्षात्तं दर्शयामास सोदृश्योऽन्येन केनचित् ॥ १२.३४४.१२ ॥
ਤਦ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਪੁਰਾਤਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਦੇਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
12.344.13
स्वयं भागमुपाघ्राय पुरोडाशं गृहीतवान् ।
अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा ॥ १२.३४४.१३ ॥
ਆਪ ਭਾਗ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਲੈ ਲਿਆ। ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਵ ਹਰਿਮੇਧਸ ਨੇ ਭਾਗ ਹਰ ਲਿਆ।
12.344.14
बृहस्पतिस्ततः क्रुद्धः स्रुचमुद्यम्य वेगितः ।
आकाशं घ्नन्स्रुचः पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत् ॥ १२.३४४.१४ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਸ੍ਰੁਕ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੁਕ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਦਿਆਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਏ।
12.344.15
उवाच चोपरिचरं मया भागोऽयमुद्यतः ।
ग्राह्यः स्वयं हि देवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१५ ॥
ਅਤੇ ਉਪਰਿਚਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਭਾਗ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸਨੂੰ ਲਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।"
12.344.16
उद्यता यज्ञभागा हि साक्षात्प्राप्ताः सुरैरिह ।
किमर्थमिह न प्राप्तो दर्शनं मे हरिर्नृप ॥ १२.३४४.१६ ॥
ਯੱਗ ਦੇ ਭਾਗ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰੀ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ?
12.344.17
ततः स तं समुद्भूतं भूमिपालो महान्वसुः ।
प्रसादयामास मुनिं सदस्यास्ते च सर्वशः ॥ १२.३४४.१७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਭੂਮੀਪਾਲ ਵਸੂ ਨੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਉਸ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
12.344.18
हुतस्त्वया वदानीह पुरोडाशस्य यावती ।
गृहीता देवदेवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१८ ॥
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜਿੰਨਾ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਅਰਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
12.344.19
इत्येवमुक्ते वसुना सरोषश्चाब्रवीद्गुरुः ।
न यजेयमहं चात्र परिभूतस्त्वया नृप ॥ १२.३४४.१९ ॥
ਵਸੂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਗੁਰੂ (ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ) ਬੋਲੇ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
12.344.20
त्वया पशुर्वारितश्च कृतः पिष्टमयः पशुः ।
त्वं देवं पश्यसे नित्यं न पश्येयमहं कथम् ॥ १२.३४४.२० ॥
ਤੂੰ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਟੇ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਬਣਵਾਇਆ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਵੇਖਾਂ?
12.344.21
पशुहिंसा वारिता च यजुर्वेदादिमन्त्रतः ।
अहं न वारये हिंसां द्रक्ष्याम्येकान्तिको हरिम्।
तस्मात्कोपो न कर्तव्यो भवता गुरुणा मयि ॥ १२.३४४.२१ ॥
ਯਜੁਰਵੇਦ ਆਦਿ ਮੰਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਸ਼ੂ-ਹਿੰਸਾ ਵਰਜਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦਾ; ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗੁਰੂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਕਰੋ।
12.344.22
वसुमेवं ब्रुवाणं तु क्रुद्ध एव बृहस्पतिः ।
उवाच ऋत्विजश्चैव किं नः कर्मेति वारयन् ॥ १२.३४४.२२ ॥
ਵਸੂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ; ਵਸੂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਡਾ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ?'
12.344.23
अथैकतो द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
ऊचुश्चैनमसंभ्रान्ता न रोषं कर्तुमर्हसि ॥ १२.३४४.२३ ॥
ਫਿਰ ਏਕਤ, ਦ੍ਵਿਤ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।'
12.344.24
शृणु त्वं वचनं पुत्र अस्माभिः समुदाहृतम् ।
नैष धर्मः कृतयुगे यत्त्वं रोषमिहाहिथाः ॥ १२.३४४.२४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਕਹੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਖਾਵੇਂ।
12.344.25
अरोषणो ह्यसौ देवो यस्य भागोऽयमुद्यतः ।
न शक्यः स त्वया द्रष्टुमस्माभिर्वा बृहस्पते।
यस्य प्रसादं कुरुते स वै तं द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४४.२५ ॥
ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਰਹਿਤ ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਇਹ ਭਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅਰਪਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਨਾ ਤੂੰ ਅਤੇ ਨਾ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
12.344.26
वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः ।
गता निःश्रेयसार्थं हि कदाचिद्दिशमुत्तराम् ॥ १२.३४४.२६ ॥
ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾਨਸ ਪੁੱਤਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਾਂ। ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਏ ਸੀ।
12.344.27
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् ।
एकपादा स्थिताः सम्यक्काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४४.२७ ॥
ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਲੱਕੜੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਏਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
12.344.28
मेरोरुत्तरभागे तु क्षीरोदस्यानुकूलतः ।
स देशो यत्र नस्तप्तं तपः परमदारुणम् ॥ १२.३४४.२८ ॥
ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
12.344.29
वरेण्यं वरदं तं वै देवदेवं सनातनम् ।
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्विति ॥ १२.३४४.२९ ॥
ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਵਰਦਾਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਨਾਤਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖੀਏ?
12.344.30
अथ व्रतस्यावभृथे वागुवाचाशरीरिणी ।
स्निग्धगम्भीरया वाचा प्रहर्षणकरी विभो ॥ १२.३४४.३० ॥
ਫਿਰ ਵਰਤ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਤੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਵਾਣੀ ਬੋਲੀ — ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਵਿਭੋ!
12.344.31
सुतप्तं वस्तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं विभुम् ॥ १२.३४४.३१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪਾਈ ਹੈ। ਜਿਗਿਆਸੂ ਅਤੇ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖੋਗੇ?
12.344.32
क्षीरोदधेरुत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः ।
तत्र नारायणपरा मानवाश्चन्द्रवर्चसः ॥ १२.३४४.३२ ॥
ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਸ਼ਵੇਤਦੀਪ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ-ਪਰਾਇਣ ਮਨੁੱਖ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ।
12.344.33
एकान्तभावोपगतास्ते भक्ताः पुरुषोत्तमम् ।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३४४.३३ ॥
ਇਕਾਂਤ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਉਹ ਭਗਤ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਹਸ੍ਰ-ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.344.34
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
एकान्तिनस्ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः।
गच्छध्वं तत्र मुनयस्तत्रात्मा मे प्रकाशितः ॥ १२.३४४.३४ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ-ਰਹਿਤ, ਨਿਰਾਹਾਰ, ਅਚੱਲ, ਸੁਗੰਧ-ਭਰੇ, ਏਕਾਂਤੀ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ਵੇਤਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮੁਨੀਓ, ਉੱਥੇ ਜਾਓ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
12.344.35
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं तामशरीरिणीम् ।
यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रविशेमहि ॥ १२.३४४.३५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵਾਂਗੇ।
12.344.36
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास्तद्दिदृक्षवः ।
सहसा हि गताः सर्वे तेजसा तस्य मोहिताः ॥ १२.३४४.३६ ॥
ਸ਼ਵੇਤ ਮਹਾਦੀਪ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਚਾਨਕ ਗਏ; ਪਰ ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
12.344.37
ततोऽस्मद्दृष्टिविषयस्तदा प्रतिहतोऽभवत् ।
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहतदर्शनाः ॥ १२.३४४.३७ ॥
ਤਦ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਰੁਕ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਹਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕੇ।
12.344.38
ततो नः प्रादुरभवद्विज्ञानं देवयोगजम् ।
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टमञ्जसा ॥ १२.३४४.३८ ॥
ਤਦ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
12.344.39
ततः पुनर्वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत् ।
व्रतावसाने च शुभान्नरान्ददृशिमो वमय् ॥ १२.३४४.३९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯੋਗ ਮਹਾਨ ਤਪ ਸੌ ਸਾਲ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
12.344.40
श्वेतांश्चन्द्रप्रतीकाशान्सर्वलक्षणलक्षितान् ।
नित्याञ्जलिकृतान्ब्रह्म जपतः प्रागुदङ्भुखान् ॥ १२.३४४.४० ॥
ਉਹ ਚਿੱਟੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਸਦਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ, ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।
12.344.41
मानसो नाम स जपो जप्यते तैर्महात्मभिः ।
तेनैकाग्रमनस्त्वेन प्रीतो भवति वै हरिः ॥ १२.३४४.४१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਾਪ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਹਰੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.344.42
याऽभवन्मुनिशार्दूल भाः सूर्यस्य युगक्षये ।
एकैकस्य प्रभा तादृक्साऽभवन्मानवस्य ह ॥ १२.३४४.४२ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਭਾ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੀ।
12.344.43
तेजोनिवासः स द्वीप इति वै मेनिरे वयम् ।
न तत्राभ्यधिकः कश्चित्सर्वे ते समतेजसः ॥ १२.३४४.४३ ॥
ਅਸੀਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤੇਜ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ।
12.344.44
अथ सूर्यसहस्रस्य प्रभां युगपदुत्थिताम् ।
सहसा दृष्टवन्तः स्म पुनरेव बृहस्पते ॥ १२.३४४.४४ ॥
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਇਕੱਠੀ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ।
12.344.45
सहिताश्चाभ्यधावन्त ततस्ते मानवा द्रुतम् ।
कृताञ्जलिपुष्टा हृष्टा नम इत्येव वादिनः ॥ १२.३४४.४५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, 'ਨਮਃ' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ।
12.344.46
ततो हि वदतां तेषामश्रौष्म विपुलं ध्वनिम् ।
बलिः किलोपह्रियते तस्य देवस्य तैर्नरैः ॥ १२.३४४.४६ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ: 'ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।'
12.344.47
वयं तु तेजसा तस्य सहसा हृतचेतसः ।
न किंचिदपि पश्यामो हतचक्षुर्बलेन्द्रियाः ॥ १२.३४४.४७ ॥
ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠੇ; ਨਜ਼ਰ ਖੋਹੀ ਗਈ, ਬਲ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸੀ।
12.344.48
एकस्तु शब्दो विततः श्रुतोऽस्माभिरुदीरितः ।
आकाशं पूरयन्सर्वं शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४८ ॥
ਪਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ; ਉਹ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
12.344.49
जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ।
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज।
इति शब्दः श्रुतोऽस्माभिः शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४९ ॥
ਹੇ ਕਮਲਨੈਣ, ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਹੇ ਮਹਾਪੁਰਸ਼, ਹੇ ਪੂਰਵਜ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ-ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ।
12.344.50
एतस्मिन्नन्तरे वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
दिव्यान्युवाह पुष्पाणि कर्मण्याश्चौषधीस्तथा ॥ १२.३४४.५० ॥
ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਆਂ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਾ ਕਰਮ ਲਈ ਦਿੱਬ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਲਿਆਈ।
12.344.51
तैरिष्टः पञ्चकालज्ञैर्हरिरेकान्तिभिर्नरैः ।
भक्त्या परमया युक्तैर्मनोवाक्कर्मभिस्तदा ॥ १२.३४४.५१ ॥
ਤਦ ਪੰਜ ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਕੇਵਲ ਹਰੀ ਦੇ ਇਕਾਂਤਿਕ ਭਗਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਸਹਿਤ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
12.344.52
नूनं तत्रागतो देवो यथा तैर्वागुदीरिता ।
वयं त्वेनं न पश्यामो मोहितास्तस्य मायया ॥ १२.३४४.५२ ॥
ਯਕੀਨਨ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
12.344.53
मारुते सन्निवृत्ते च बलौ च प्रतिपादिते ।
चिन्ताव्याकुलितात्मानो जाताः स्मोङ्गिसांवर ॥ १२.३४४.५३ ॥
ਹਵਾ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਣ ਤੇ ਅਤੇ ਬਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
12.344.54
मानवानां सहस्रेषु तेषु वै शुद्धयोनिषु ।
अस्मान्न कश्चिन्मनसा चक्षुषा वाऽप्यपूजयत् ॥ १२.३४४.५४ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਨ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੂਜਿਆ।
12.344.55
तेऽपि स्वस्था मुनिगणा एक भावमनुव्रताः ।
नास्मासु दधिरे भावं ब्रह्मभावमनुष्ठिताः ॥ १२.३४४.५५ ॥
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਮੁਨੀ ਸਮੂਹ ਵੀ ਇੱਕੋ ਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਸਨ; ਬ੍ਰਹਮਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।
12.344.56
ततोऽस्मान्सुपरिश्रान्तांस्तपसा चातिकर्शितान् ।
उवाच स्वस्थं किमपि भूतं तत्राशरीरकम् ॥ १२.३४४.५६ ॥
ਤਦ ਤਪ ਨਾਲ ਅਤਿਅੰਤ ਥੱਕੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰੀਰਹੀਣ ਜੀਵ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਿਹਾ।
12.344.57
दृष्टा वः पुरुषाः श्वेताः सर्वेन्द्रियविवर्जिताः ।
दृष्टो भवति देवेश एभिर्दृष्टैर्द्विजोत्तमैः ॥ १२.३४४.५७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਚਿੱਟੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪੁਰਸ਼ ਵੇਖੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵੇਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.344.58
गच्छध्वं मुनयः सर्वे यथागतमितोऽचिरात् ।
न स शक्यस्त्वभक्तेन द्रष्टुं देवः कथंचन ॥ १२.३४४.५८ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਿਸ ਰਾਹੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਇੱਥੋਂ ਛੇਤੀ ਵਾਪਸ ਜਾਓ; ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਦੇਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
12.344.59
कामं कालेन महता एकान्तित्वमुपागतैः ।
शक्यो द्रष्टुं स भगवान्प्रभामण्डलदुर्दृशः ॥ १२.३४४.५९ ॥
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਕਾਂਤ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਭਾ-ਮੰਡਲ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
12.344.60
महत्कार्यं च कर्तव्यं युष्माभिर्द्विजसत्तमाः ।
इतः कृतयुगेऽतीते विपर्यासं गतेऽपि च ॥ १२.३४४.६० ॥
ਹੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਬੀਤ ਕੇ ਉਲਟਫੇਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।
12.344.61
वैवस्वतेऽन्तरे विप्राः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ।
सुराणां कार्यसिद्ध्यर्थं सहाया वै भविष्यथ ॥ १२.३४४.६१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆਉਣ ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੋਗੇ।
12.344.62
ततस्तदद्भुतं वाक्यं निशम्यैवामृतोपमम् ।
तस्य प्रसादात्प्राप्ताः स्मो देशमीप्सिंतमञ्जसा ॥ १२.३४४.६२ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇੱਛਿਤ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
12.344.63
एवं सुतपसा चैव हव्यकव्यस्तैथैव च ।
देवोऽस्माभिर्न दृष्टः स कथं त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १२.३४४.६३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਤਪ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹਵ੍ਯ-ਕਵ੍ਯ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ; ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ?
12.344.64
नारायणो महद्भूतं विश्वसृग्घव्यकव्यभुक् ।
अनादिनिधनोऽव्यक्तो देवदानवपूजितः ॥ १२.३४४.६४ ॥
ਨਾਰਾਇਣ — ਮਹਾਭੂਤ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਹਵ੍ਯ-ਕਵ੍ਯ ਦਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਵਯਕਤ, ਦੇਵ-ਦਾਨਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ।
12.344.65
एवमेकतवाक्येन द्वितत्रितमतेन च ।
अनुनीतः सदस्यैश्च बृहस्पतिरुदारधीः।
समापयत्ततो यज्ञं दैवतं समपूजयत् ॥ १२.३४४.६५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਮਤ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਮਤਾਂ ਨਾਲ, ਸਦਸਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਏ ਗਏ ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਯੱਗ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
12.344.66
समाप्तयज्ञो राजाऽपि प्रजां पालितवान्वसुः ।
ब्रह्मशापाद्दिवो भ्रष्टः प्रविवेश महीं ततः ॥ १२.३४४.६६ ॥
ਯੱਗ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਵਸੂ ਨੇ ਵੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
12.344.67
स राजा राजशार्दूल सत्यधर्मपरायणः ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव सततं धर्मवत्सलः ॥ १२.३४४.६७ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
12.344.68
नारायणपरो भूत्वा नारायणजपं जपन् ।
तस्यैव च प्रसादेन पुनरेवोत्थितस्तु सः ॥ १२.३४४.६८ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
12.344.69
महीतलाद्गतः स्थानं ब्रह्मणः समनन्तरम् ।
परां गतिमनुप्राप्त इति नैष्ठिकमञ्जसा ॥ १२.३४४.६९ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਰਮ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।