ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.344
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.344.1
ततोऽतीते महाकल्पे उत्पन्नेऽङ्गिरसः सुते ।
बभूवुर्निर्वृता देवा जाते देवपुरोहिते ॥ १२.३४४.१ ॥
ମହାକଳ୍ପ ଅତୀତ ହେଲେ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଦେବପୁରୋହିତ ଜନ୍ମିଲେ।
12.344.2
बृहद्ब्रह्म महच्चेति शब्दाः पर्यायवाचकाः ।
एभिः समन्वितो राजन्गुणैर्विद्वान्बृहस्पतिः ॥ १२.३४४.२ ॥
ବୃହତ୍, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ମହତ୍ ଏ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟବାଚକ। ଏହି ଗୁଣଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୱାନ ବୃହସ୍ପତି, ହେ ରାଜନ୍।
12.344.3
तस्य शिष्यो बभूवाग्र्यो राजोपरिचरो वसुः ।
अधीतवांस्तदा शास्त्रं सम्यक्चित्रशिखण्डिजं ॥ १२.३४४.३ ॥
ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଷ୍ୟ ରାଜା ଉପରିଚର ବସୁ ଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ଚିତ୍ରଶିଖଣ୍ଡିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଭଲ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।
12.344.4
स राजा भावितः पूर्वं दैवेन विधिना वसुः ।
पालयामास पृथिवीं दिवमाखण्डलो यथा ॥ १२.३४४.४ ॥
ସେହି ରାଜା ବସୁ ପୂର୍ବରୁ ଦୈବ ଓ ବିଧିଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା ହୋଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ପୃଥିବୀ ପାଳନ କଲେ।
12.344.5
तस्य यज्ञो महानासीदश्वमेधो महात्मनः ।
बृहस्पतिरुपाध्यायस्तत्र होता बभूव ह ॥ १२.३४४.५ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଅଶ୍ୱମେଧ ନାମକ ମହାଯଜ୍ଞ ହେଲା; ସେଠାରେ ଉପାଧ୍ୟାୟ ବୃହସ୍ପତି ହୋତା ହେଲେ।
12.344.6
प्रजापतिसुताश्चात्र सदस्याश्चाभवंस्त्रयः ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव मर्हषयः ॥ १२.३४४.६ ॥
ଏଠାରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସଦସ୍ୟ ହେଲେ—ଏକତ, ଦ୍ୱିତ ଓ ତ୍ରିତ, ଏହି ତିନି ମହର୍ଷି।
12.344.7
धनुषाख्योऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
ऋषिर्मोधातिथिश्चैव ताण्ड्यश्चैव महानृषिः ॥ १२.३४४.७ ॥
ଧନୁଷ ନାମକ, ରୈଭ୍ୟ, ଅର୍ବାବସୁ ଓ ପରାବସୁ, ଋଷି ମେଧାତିଥି ଏବଂ ମହାଋଷି ତାଣ୍ଡ୍ୟ।
12.344.8
ऋषिः शान्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराश्च यः ।
ऋषिश्रेष्ठश्च कपिलः शालिहोत्रपिता स्मृतः ॥ १२.३४४.८ ॥
ଋଷି ଶାନ୍ତି, ମହାଭାଗ, ସେହିପରି ବେଦଶିରା, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ କପିଳ, ଯିଏ ଶାଳିହୋତ୍ରଙ୍କ ପିତା ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
12.344.9
आद्यः कठस्तैत्तिरिश्च वैशंपायनपूर्वजः ।
कण्वोऽथ देवहोत्रश्च एते षोडश कीर्तिताः ॥ १२.३४४.९ ॥
ପ୍ରଥମେ କଠ, ତୈତ୍ତିରି, ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ, କଣ୍ବ, ତା'ପରେ ଦେବହୋତ୍ର — ଏମାନେ ଷୋଳଜଣ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।
12.344.10
संभूताः सर्वसंभारास्तस्मिन्राजन्महाक्रतौ ।
न तत्र पशुघातोऽभूत्स राजैवं स्थितोऽभवत् ॥ १२.३४४.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାଯଜ୍ଞରେ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗୃହୀତ ହେଲା; ସେଠାରେ ପଶୁବଧ ହେଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ରାଜା ଏପରି ସ୍ଥିତ ରହିଲେ।
12.344.11
अहिंस्रः शुचिरक्षुद्रो निराशीः कर्मसंस्तुतः ।
आरण्यकपदोद्भूता भागास्तत्रोपकल्पिताः ॥ १२.३४४.११ ॥
ଅହିଂସକ, ଶୁଚି, ଅକ୍ଷୁଦ୍ର, ନିଷ୍କାମ, କର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ; ସେଠାରେ ଆରଣ୍ୟକ ପଦରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଭାଗସବୁ ନିରୂପିତ ହେଲା।
12.344.12
प्रीतस्ततोऽस्य भगवान्देवदेवः पुरातनः ।
साक्षात्तं दर्शयामास सोदृश्योऽन्येन केनचित् ॥ १२.३४४.१२ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପୁରାତନ ଭଗବାନ ଦେବଦେବ ତାଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ; ଅନ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.344.13
स्वयं भागमुपाघ्राय पुरोडाशं गृहीतवान् ।
अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा ॥ १२.३४४.१३ ॥
ନିଜେ ଭାଗକୁ ଆଘ୍ରାଣ କରି ପୁରୋଡାଶ ନେଲେ। ଅଦୃଶ୍ୟ ଦେବ ହରିମେଧସ ଭାଗ ହରଣ କଲେ।
12.344.14
बृहस्पतिस्ततः क्रुद्धः स्रुचमुद्यम्य वेगितः ।
आकाशं घ्नन्स्रुचः पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत् ॥ १२.३४४.१४ ॥
ତେବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବୃହସ୍ପତି ସ୍ରୁକ ଉଠାଇ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ, ସ୍ରୁକ ପ୍ରହାରରେ ଆକାଶକୁ ଆଘାତ କରି କ୍ରୋଧରେ ଲୁହ ଝରାଇଲେ।
12.344.15
उवाच चोपरिचरं मया भागोऽयमुद्यतः ।
ग्राह्यः स्वयं हि देवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१५ ॥
ଉପରିଚରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ଭାଗ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା; ଦେବତା ନିଜେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହାକୁ ନେଲେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।"
12.344.16
उद्यता यज्ञभागा हि साक्षात्प्राप्ताः सुरैरिह ।
किमर्थमिह न प्राप्तो दर्शनं मे हरिर्नृप ॥ १२.३४४.१६ ॥
ଯଜ୍ଞଭାଗ ଅର୍ପିତ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାକ୍ଷାତ୍ ଭାବେ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ହେ ରାଜନ୍, ହରି ମୋତେ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ?
12.344.17
ततः स तं समुद्भूतं भूमिपालो महान्वसुः ।
प्रसादयामास मुनिं सदस्यास्ते च सर्वशः ॥ १२.३४४.१७ ॥
ତେବେ ସେ ମହାନ ଭୂମିପାଳ ବସୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେହି କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ; ସଦସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ସେହିପରି କଲେ।
12.344.18
हुतस्त्वया वदानीह पुरोडाशस्य यावती ।
गृहीता देवदेवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१८ ॥
ତୁମେ ଏଠାରେ ଯେତେ ପୁରୋଡାଶ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲ, ତାହା କୁହ। ଦେବଦେବ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତାହା ନେଲେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
12.344.19
इत्येवमुक्ते वसुना सरोषश्चाब्रवीद्गुरुः ।
न यजेयमहं चात्र परिभूतस्त्वया नृप ॥ १२.३४४.१९ ॥
ବସୁ ଏହିପରି କହିବାରୁ, କ୍ରୋଧିତ ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି) କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରିବି ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋତେ ଅପମାନିତ କରିଛ।
12.344.20
त्वया पशुर्वारितश्च कृतः पिष्टमयः पशुः ।
त्वं देवं पश्यसे नित्यं न पश्येयमहं कथम् ॥ १२.३४४.२० ॥
ତୁମେ ପଶୁ-ହିଂସା ନିଷେଧ କରି ପିଠାର ପଶୁ କରାଇଲ। ତୁମେ ସର୍ବଦା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖ; ମୁଁ କିପରି ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖିବି?
12.344.21
पशुहिंसा वारिता च यजुर्वेदादिमन्त्रतः ।
अहं न वारये हिंसां द्रक्ष्याम्येकान्तिको हरिम्।
तस्मात्कोपो न कर्तव्यो भवता गुरुणा मयि ॥ १२.३४४.२१ ॥
ଯଜୁର୍ବେଦ ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପଶୁହିଂସା ନିଷେଧ। ମୁଁ ହିଂସା ନିବାରଣ କରେ ନାହିଁ; ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ତେଣୁ, ହେ ଗୁରୁ, ମୋ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
12.344.22
वसुमेवं ब्रुवाणं तु क्रुद्ध एव बृहस्पतिः ।
उवाच ऋत्विजश्चैव किं नः कर्मेति वारयन् ॥ १२.३४४.२२ ॥
ବସୁ ଏହିପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, କ୍ରୋଧିତ ବୃହସ୍ପତି ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ କହିଲେ; ବସୁଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି କହିଲେ, 'ଆମର କର୍ମ କ'ଣ?'
12.344.23
अथैकतो द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
ऊचुश्चैनमसंभ्रान्ता न रोषं कर्तुमर्हसि ॥ १२.३४४.२३ ॥
ତା'ପରେ ଏକତ, ଦ୍ୱିତ ଓ ତ୍ରିତ ମହର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।'
12.344.24
शृणु त्वं वचनं पुत्र अस्माभिः समुदाहृतम् ।
नैष धर्मः कृतयुगे यत्त्वं रोषमिहाहिथाः ॥ १२.३४४.२४ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଆମେ କହିଥିବା ଏହି ବଚନ ଶୁଣ। କୃତଯୁଗରେ ଏହା ଧର୍ମ ନଥିଲା ଯେ ତୁମେ ଏଠାରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କର।
12.344.25
अरोषणो ह्यसौ देवो यस्य भागोऽयमुद्यतः ।
न शक्यः स त्वया द्रष्टुमस्माभिर्वा बृहस्पते।
यस्य प्रसादं कुरुते स वै तं द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४४.२५ ॥
ସେ କ୍ରୋଧରହିତ ଦେବତା; ଏହି ଭାଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ। ହେ ବୃହସ୍ପତି, ତୁମେ କିମ୍ବା ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିବା ନାହିଁ। ଯାହା ଉପରେ ସେ କୃପା କରନ୍ତି, କେବଳ ସେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଯୋଗ୍ୟ।
12.344.26
वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः ।
गता निःश्रेयसार्थं हि कदाचिद्दिशमुत्तराम् ॥ १२.३४४.२६ ॥
ଆମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ର ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ। ପରମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆମେ ଥରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲୁ।
12.344.27
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् ।
एकपादा स्थिताः सम्यक्काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४४.२७ ॥
ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରି, ଏକ ପାଦରେ କାଠ ପରି ସ୍ଥିର ଓ ସମାହିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲୁ।
12.344.28
मेरोरुत्तरभागे तु क्षीरोदस्यानुकूलतः ।
स देशो यत्र नस्तप्तं तपः परमदारुणम् ॥ १२.३४४.२८ ॥
ମେରୁର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ, କ୍ଷୀରସାଗର ନିକଟରେ, ସେହି ସ୍ଥାନ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଅତି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲୁ।
12.344.29
वरेण्यं वरदं तं वै देवदेवं सनातनम् ।
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्विति ॥ १२.३४४.२९ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବରଦାତା, ଦେବଦେବ, ସନାତନ ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ କିପରି ଦେଖିବୁ?
12.344.30
अथ व्रतस्यावभृथे वागुवाचाशरीरिणी ।
स्निग्धगम्भीरया वाचा प्रहर्षणकरी विभो ॥ १२.३४४.३० ॥
ତାପରେ ବ୍ରତର ସମାପ୍ତିରେ ଏକ ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ କହିଲା — ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ, ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ। ହେ ବିଭୋ!
12.344.31
सुतप्तं वस्तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं विभुम् ॥ १२.३४४.३१ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ତୁମେମାନେ ବସୁମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଭଲ ଭାବରେ ତପାଇଛ। ଜିଜ୍ଞାସୁ ଓ ଭକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେମାନେ ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କିପରି ଦେଖିବ?
12.344.32
क्षीरोदधेरुत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः ।
तत्र नारायणपरा मानवाश्चन्द्रवर्चसः ॥ १२.३४४.३२ ॥
କ୍ଷୀରସାଗରର ଉତ୍ତରେ ମହାପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ ଅଛି। ସେଠାରେ ନାରାୟଣପରାୟଣ ମାନବମାନେ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ତେଜ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।
12.344.33
एकान्तभावोपगतास्ते भक्ताः पुरुषोत्तमम् ।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३४४.३३ ॥
ଏକାନ୍ତ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସେହି ଭକ୍ତମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି। ସହସ୍ର-କିରଣ ସେହି ସନାତନ ଦେବତାଙ୍କରେ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
12.344.34
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
एकान्तिनस्ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः।
गच्छध्वं तत्र मुनयस्तत्रात्मा मे प्रकाशितः ॥ १२.३४४.३४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ, ନିରାହାରୀ, ନିଶ୍ଚଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ଏକାନ୍ତୀ ସେହି ପୁରୁଷମାନେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ବାସ କରନ୍ତି। ହେ ମୁନିଗଣ, ସେଠାକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ହିଁ ମୋର ଆତ୍ମା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।
12.344.35
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं तामशरीरिणीम् ।
यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रविशेमहि ॥ १२.३४४.३५ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଅଶରୀରିଣୀ ବାଣୀ ଶୁଣି ଆମେ ସମସ୍ତେ କୁହାଯାଇଥିବା ପଥରେ ସେହି ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା।
12.344.36
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास्तद्दिदृक्षवः ।
सहसा हि गताः सर्वे तेजसा तस्य मोहिताः ॥ १२.३४४.३६ ॥
ଶ୍ୱେତ ମହାଦ୍ୱୀପରେ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କରେ ମନ ରଖି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ହଠାତ୍ ଗଲୁ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ମୋହିତ ହୋଇଗଲୁ।
12.344.37
ततोऽस्मद्दृष्टिविषयस्तदा प्रतिहतोऽभवत् ।
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहतदर्शनाः ॥ १२.३४४.३७ ॥
ସେତେବେଳେ ଆମ ଦୃଷ୍ଟିର ପରିସର ଅବରୁଦ୍ଧ ହେଲା; ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଦୃଷ୍ଟି ହତ ହୋଇ ଆମେ ସେହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲୁ ନାହିଁ।
12.344.38
ततो नः प्रादुरभवद्विज्ञानं देवयोगजम् ।
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टमञ्जसा ॥ १२.३४४.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଦୈବଯୋଗରୁ ଜାତ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଯିଏ ତପସ୍ୟା କରିନାହିଁ ସେ ତାଙ୍କୁ ସହଜରେ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ।
12.344.39
ततः पुनर्वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत् ।
व्रतावसाने च शुभान्नरान्ददृशिमो वमय् ॥ १२.३४४.३९ ॥
ତାପରେ ସେହି କାଳୋଚିତ ମହା ତପସ୍ୟା ଶହେ ବର୍ଷ କରି, ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଆମେ ଶୁଭ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ।
12.344.40
श्वेतांश्चन्द्रप्रतीकाशान्सर्वलक्षणलक्षितान् ।
नित्याञ्जलिकृतान्ब्रह्म जपतः प्रागुदङ्भुखान् ॥ १२.३४४.४० ॥
ସେମାନେ ଧଳା, ଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; ସର୍ବଦା ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ବ୍ରହ୍ମଜପ କରି ପୂର୍ବୋତ୍ତରମୁଖୀ ଥିଲେ।
12.344.41
मानसो नाम स जपो जप्यते तैर्महात्मभिः ।
तेनैकाग्रमनस्त्वेन प्रीतो भवति वै हरिः ॥ १२.३४४.४१ ॥
ତାକୁ ମାନସଜପ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସେ ମହାତ୍ମାମାନେ କରନ୍ତି; ସେହି ଏକାଗ୍ର ମନରେ ହରି ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
12.344.42
याऽभवन्मुनिशार्दूल भाः सूर्यस्य युगक्षये ।
एकैकस्य प्रभा तादृक्साऽभवन्मानवस्य ह ॥ १२.३४४.४२ ॥
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଗାନ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଯେଉଁ ପ୍ରଭା ଥାଏ, ସେହିପରି ପ୍ରଭା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଥିଲା।
12.344.43
तेजोनिवासः स द्वीप इति वै मेनिरे वयम् ।
न तत्राभ्यधिकः कश्चित्सर्वे ते समतेजसः ॥ १२.३४४.४३ ॥
ଆମେ ଭାବିଥିଲୁ ଯେ ସେ ତେଜର ନିବାସ ଏକ ଦ୍ୱୀପ। ସେଠାରେ କେହି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ନଥିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
12.344.44
अथ सूर्यसहस्रस्य प्रभां युगपदुत्थिताम् ।
सहसा दृष्टवन्तः स्म पुनरेव बृहस्पते ॥ १२.३४४.४४ ॥
ତା'ପରେ ହଠାତ୍ ହଜାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଉଦିତ ହେବା ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ହେ ବୃହସ୍ପତି।
12.344.45
सहिताश्चाभ्यधावन्त ततस्ते मानवा द्रुतम् ।
कृताञ्जलिपुष्टा हृष्टा नम इत्येव वादिनः ॥ १२.३४४.४५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ମାନବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ଦୌଡ଼ିଲେ; ହର୍ଷିତ ହୋଇ, କରଯୋଡ଼ି, 'ନମଃ' କହି।
12.344.46
ततो हि वदतां तेषामश्रौष्म विपुलं ध्वनिम् ।
बलिः किलोपह्रियते तस्य देवस्य तैर्नरैः ॥ १२.३४४.४६ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ କହୁଥିବା ବେଳେ ଆମେ ଏକ ବିପୁଳ ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲୁ: 'ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ସେହି ମାନବମାନେ ବଳି ଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି।'
12.344.47
वयं तु तेजसा तस्य सहसा हृतचेतसः ।
न किंचिदपि पश्यामो हतचक्षुर्बलेन्द्रियाः ॥ १२.३४४.४७ ॥
କିନ୍ତୁ ଆମେ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ହଠାତ୍ ଚେତନା ହରାଇଲୁ; ଦୃଷ୍ଟି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ବଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କ୍ଷୀଣ ହେଲା, ଆମେ କିଛି ଦେଖିପାରୁ ନଥିଲୁ।
12.344.48
एकस्तु शब्दो विततः श्रुतोऽस्माभिरुदीरितः ।
आकाशं पूरयन्सर्वं शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४८ ॥
କିନ୍ତୁ ଆମେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲୁ; ତାହା ବିସ୍ତାରିତ ଥିଲା ଏବଂ ଆମ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିଲା; ଶିକ୍ଷାର ଅକ୍ଷରରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ସମସ୍ତ ଆକାଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲା।
12.344.49
जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ।
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज।
इति शब्दः श्रुतोऽस्माभिः शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४९ ॥
ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ। ହେ ବିଶ୍ୱପାଳକ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ହେ ହୃଷୀକେଶ, ହେ ମହାପୁରୁଷ, ହେ ପୂର୍ବଜ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ଏହିପରି ଶିକ୍ଷାକ୍ଷରଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ଆମେ ଶୁଣିଲୁ।
12.344.50
एतस्मिन्नन्तरे वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
दिव्यान्युवाह पुष्पाणि कर्मण्याश्चौषधीस्तथा ॥ १२.३४४.५० ॥
ଏହି ସମୟରେ ସର୍ବ ସୁଗନ୍ଧ ବହନକାରୀ ପବିତ୍ର ପବନ କର୍ମ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ଓ ଔଷଧି ଆଣିଲା।
12.344.51
तैरिष्टः पञ्चकालज्ञैर्हरिरेकान्तिभिर्नरैः ।
भक्त्या परमया युक्तैर्मनोवाक्कर्मभिस्तदा ॥ १२.३४४.५१ ॥
ତେବେ ପଞ୍ଚକାଳଜ୍ଞ, କେବଳ ହରିର ଏକାନ୍ତୀ ଭକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମନ, ବାକ୍ୟ ଓ କର୍ମରେ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ।
12.344.52
नूनं तत्रागतो देवो यथा तैर्वागुदीरिता ।
वयं त्वेनं न पश्यामो मोहितास्तस्य मायया ॥ १२.३४४.५२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ସେଠାକୁ ଦେବତା ଆସିଥିଲେ, ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ କୁହାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଆମେ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲୁ ନାହିଁ।
12.344.53
मारुते सन्निवृत्ते च बलौ च प्रतिपादिते ।
चिन्ताव्याकुलितात्मानो जाताः स्मोङ्गिसांवर ॥ १२.३४४.५३ ॥
ପବନ ଫେରିଯିବା ପରେ ଓ ବଳ ଦିଆଗଲା ପରେ, ହେ ଅଙ୍ଗିରା ବଂଶଜ, ଆମେ ଚିନ୍ତାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନ ହେଲୁ।
12.344.54
मानवानां सहस्रेषु तेषु वै शुद्धयोनिषु ।
अस्मान्न कश्चिन्मनसा चक्षुषा वाऽप्यपूजयत् ॥ १२.३४४.५४ ॥
ହଜାର ହଜାର ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ସେହି ଶୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, କେହି ଆମକୁ ମନରେ କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୂଜା କଲେ ନାହିଁ।
12.344.55
तेऽपि स्वस्था मुनिगणा एक भावमनुव्रताः ।
नास्मासु दधिरे भावं ब्रह्मभावमनुष्ठिताः ॥ १२.३४४.५५ ॥
ସେହି ସ୍ୱସ୍ଥ ମୁନିଗଣ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭାବକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ବ୍ରହ୍ମଭାବରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଆମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଭାବ ରଖିଲେ ନାହିଁ।
12.344.56
ततोऽस्मान्सुपरिश्रान्तांस्तपसा चातिकर्शितान् ।
उवाच स्वस्थं किमपि भूतं तत्राशरीरकम् ॥ १२.३४४.५६ ॥
ତେବେ ତପସ୍ୟାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ କୃଶ ହୋଇଥିବା ଆମକୁ ସେଠାରେ ଥିବା ଏକ ଅଶରୀରୀ ଜୀବ ଶାନ୍ତଭାବେ କିଛି କହିଲା।
12.344.57
दृष्टा वः पुरुषाः श्वेताः सर्वेन्द्रियविवर्जिताः ।
दृष्टो भवति देवेश एभिर्दृष्टैर्द्विजोत्तमैः ॥ १२.३४४.५७ ॥
ଆପଣମାନେ ଶ୍ବେତ, ସର୍ବେନ୍ଦ୍ରିୟରହିତ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଛନ୍ତି; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବେଶ ଦୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
12.344.58
गच्छध्वं मुनयः सर्वे यथागतमितोऽचिरात् ।
न स शक्यस्त्वभक्तेन द्रष्टुं देवः कथंचन ॥ १२.३४४.५८ ॥
ହେ ମୁନିଗଣ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଛନ୍ତି ସେହି ପଥରେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ; ଭକ୍ତିହୀନ ଜଣକ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ କୌଣସିମତେ ଦେଖାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ।
12.344.59
कामं कालेन महता एकान्तित्वमुपागतैः ।
शक्यो द्रष्टुं स भगवान्प्रभामण्डलदुर्दृशः ॥ १२.३४४.५९ ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଭଗବାନ ଦେଖାଯାଇ ପାରନ୍ତି; ପ୍ରଭାମଣ୍ଡଳ ହେତୁ ସେ ଦୁର୍ଦର୍ଶ।
12.344.60
महत्कार्यं च कर्तव्यं युष्माभिर्द्विजसत्तमाः ।
इतः कृतयुगेऽतीते विपर्यासं गतेऽपि च ॥ १२.३४४.६० ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଏକ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ; କୃତଯୁଗ ଅତୀତ ହୋଇ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆସିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ତାହା କରିବାକୁ ହେବ।
12.344.61
वैवस्वतेऽन्तरे विप्राः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ।
सुराणां कार्यसिद्ध्यर्थं सहाया वै भविष्यथ ॥ १२.३४४.६१ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ପୁନର୍ବାର ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ସହାୟକ ହେବ।
12.344.62
ततस्तदद्भुतं वाक्यं निशम्यैवामृतोपमम् ।
तस्य प्रसादात्प्राप्ताः स्मो देशमीप्सिंतमञ्जसा ॥ १२.३४४.६२ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କର ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଅମୃତ ସଦୃଶ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ତାଙ୍କ କୃପାରୁ ଆମେ ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନ ସହଜରେ ପାଇଲୁ।
12.344.63
एवं सुतपसा चैव हव्यकव्यस्तैथैव च ।
देवोऽस्माभिर्न दृष्टः स कथं त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १२.३४४.६३ ॥
ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟାରେ ଓ ହବ୍ୟ-କବ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖି ନ ଥିଲୁ; ତେବେ ତୁମେ କିପରି ତାହାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ?
12.344.64
नारायणो महद्भूतं विश्वसृग्घव्यकव्यभुक् ।
अनादिनिधनोऽव्यक्तो देवदानवपूजितः ॥ १२.३४४.६४ ॥
ନାରାୟଣ — ମହାଭୂତ, ବିଶ୍ୱସ୍ରଷ୍ଟା, ହବ୍ୟ-କବ୍ୟର ଭୋକ୍ତା, ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
12.344.65
एवमेकतवाक्येन द्वितत्रितमतेन च ।
अनुनीतः सदस्यैश्च बृहस्पतिरुदारधीः।
समापयत्ततो यज्ञं दैवतं समपूजयत् ॥ १२.३४४.६५ ॥
ଏହିପରି ଏକମତର ବାକ୍ୟରେ ଓ ଦୁଇ-ତିନି ମତରେ, ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁନୀତ ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ବୃହସ୍ପତି ତା'ପରେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କଲେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ।
12.344.66
समाप्तयज्ञो राजाऽपि प्रजां पालितवान्वसुः ।
ब्रह्मशापाद्दिवो भ्रष्टः प्रविवेश महीं ततः ॥ १२.३४४.६६ ॥
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କରିଥିବା ରାଜା ବସୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କଲେ; ତା'ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
12.344.67
स राजा राजशार्दूल सत्यधर्मपरायणः ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव सततं धर्मवत्सलः ॥ १२.३४४.६७ ॥
ସେହି ରାଜା, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିରତ; ପୃଥିବୀ ଭିତରକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଧର୍ମପ୍ରିୟ ଥିଲେ।
12.344.68
नारायणपरो भूत्वा नारायणजपं जपन् ।
तस्यैव च प्रसादेन पुनरेवोत्थितस्तु सः ॥ १२.३४४.६८ ॥
ନାରାୟଣରେ ପରାୟଣ ହୋଇ, ନାରାୟଣ ଜପ କରି, ତାଙ୍କରି କୃପାରେ ସେ ପୁଣି ଉଠିଲେ।
12.344.69
महीतलाद्गतः स्थानं ब्रह्मणः समनन्तरम् ।
परां गतिमनुप्राप्त इति नैष्ठिकमञ्जसा ॥ १२.३४४.६९ ॥
ପୃଥିବୀ ତଳୁ ଯାଇ, ତୁରନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି, ପରମ ଗତି ପାଇଲେ—ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ କୁହାଯାଇଛି।