マハーバーラタ · 章 12.344
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.344.1
ततोऽतीते महाकल्पे उत्पन्नेऽङ्गिरसः सुते ।
बभूवुर्निर्वृता देवा जाते देवपुरोहिते ॥ १२.३४४.१ ॥
大いなる劫が過ぎ、アンギラスの子が生まれたとき、神々は安らぎを得た。神々の祭官が生まれたのである。
12.344.2
बृहद्ब्रह्म महच्चेति शब्दाः पर्यायवाचकाः ।
एभिः समन्वितो राजन्गुणैर्विद्वान्बृहस्पतिः ॥ १२.३४४.२ ॥
ブリハット、ブラフマン、マハットは同義語である。これらの徳を備えた賢者がブリハスパティであった、王よ。
12.344.3
तस्य शिष्यो बभूवाग्र्यो राजोपरिचरो वसुः ।
अधीतवांस्तदा शास्त्रं सम्यक्चित्रशिखण्डिजं ॥ १२.३४४.३ ॥
彼の最も優れた弟子は王ウパリチャラ・ヴァスーであった。彼は当時、チトラシカンディンたちから伝わった論書を十分に学んでいた。
12.344.4
स राजा भावितः पूर्वं दैवेन विधिना वसुः ।
पालयामास पृथिवीं दिवमाखण्डलो यथा ॥ १२.३४४.४ ॥
かつて天命と規範によって形作られたその王ヴァスーは、インドラが天界を守るように大地を守った。
12.344.5
तस्य यज्ञो महानासीदश्वमेधो महात्मनः ।
बृहस्पतिरुपाध्यायस्तत्र होता बभूव ह ॥ १२.३४४.५ ॥
その大いなる人の大祭はアシュヴァメーダであった。そこで師ブリハスパティがホートリ祭官となった。
12.344.6
प्रजापतिसुताश्चात्र सदस्याश्चाभवंस्त्रयः ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव मर्हषयः ॥ १२.३४४.६ ॥
ここでは生主の息子たちが参列者となった。偉大な聖仙エカタ、ドヴィタ、トリタである。
12.344.7
धनुषाख्योऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
ऋषिर्मोधातिथिश्चैव ताण्ड्यश्चैव महानृषिः ॥ १२.३४४.७ ॥
ダヌシャ、ライブヤ、アルヴァーヴァス、パラーヴァス、聖者メーダーティティ、そして大聖者ターンディヤ。
12.344.8
ऋषिः शान्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराश्च यः ।
ऋषिश्रेष्ठश्च कपिलः शालिहोत्रपिता स्मृतः ॥ १२.३४४.८ ॥
聖者シャーンティ、大福者、同じくヴェーダシラス、そして聖者中の最上者カピラ、シャーリホートラの父と伝えられる者。
12.344.9
आद्यः कठस्तैत्तिरिश्च वैशंपायनपूर्वजः ।
कण्वोऽथ देवहोत्रश्च एते षोडश कीर्तिताः ॥ १२.३४४.९ ॥
最初にカタ、タイッティリ、ヴァイシャンパーヤナの先祖、カンヴァ、そしてデーヴァホートラ — この十六人が挙げられる。
12.344.10
संभूताः सर्वसंभारास्तस्मिन्राजन्महाक्रतौ ।
न तत्र पशुघातोऽभूत्स राजैवं स्थितोऽभवत् ॥ १२.३४४.१० ॥
王よ、その大祭祀にはすべての供物が集められた。そこでは動物の殺生は行われず、その王はこのようにとどまっていた。
12.344.11
अहिंस्रः शुचिरक्षुद्रो निराशीः कर्मसंस्तुतः ।
आरण्यकपदोद्भूता भागास्तत्रोपकल्पिताः ॥ १२.३४४.११ ॥
非暴力で清浄、度量が大きく、報酬を望まず、行いによって称えられる者。そこではアーラニヤカの語句から生じた分け前が定められた。
12.344.12
प्रीतस्ततोऽस्य भगवान्देवदेवः पुरातनः ।
साक्षात्तं दर्शयामास सोदृश्योऽन्येन केनचित् ॥ १२.३४४.१२ ॥
その時、彼に満足した太古の尊き神々の神は、自ら姿を現した。その神は他の誰にも見ることができない。
12.344.13
स्वयं भागमुपाघ्राय पुरोडाशं गृहीतवान् ।
अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा ॥ १२.३४४.१३ ॥
自ら供物の分け前をかぎ、祭餅を取った。見えざる神ハリメーダスがその分け前を奪い去った。
12.344.14
बृहस्पतिस्ततः क्रुद्धः स्रुचमुद्यम्य वेगितः ।
आकाशं घ्नन्स्रुचः पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत् ॥ १२.३४४.१४ ॥
そこで怒ったブリハスパティは素早く杓子を振り上げ、杓子で空を打ち、怒りの涙を流した。
12.344.15
उवाच चोपरिचरं मया भागोऽयमुद्यतः ।
ग्राह्यः स्वयं हि देवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१५ ॥
そしてウパリチャラに言った。「この分け前は私が捧げたものだ。神ご自身が私の面前でそれを取った、疑いはない。」
12.344.16
उद्यता यज्ञभागा हि साक्षात्प्राप्ताः सुरैरिह ।
किमर्थमिह न प्राप्तो दर्शनं मे हरिर्नृप ॥ १२.३४४.१६ ॥
供物の分け前は捧げられ、神々によって直接ここに届いた。王よ、ハリはなぜ私に姿を見せにここへ来なかったのか。
12.344.17
ततः स तं समुद्भूतं भूमिपालो महान्वसुः ।
प्रसादयामास मुनिं सदस्यास्ते च सर्वशः ॥ १२.३४४.१७ ॥
そこで、大地の守り手である偉大な王ヴァスは、怒って立ち上がった聖者をなだめた。会衆も皆あらゆる仕方で同じようにした。
12.344.18
हुतस्त्वया वदानीह पुरोडाशस्य यावती ।
गृहीता देवदेवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१८ ॥
ここで捧げた祭餅がどれほどであったかを言え。神々の神が私の面前でそれを取った、疑いはない。
12.344.19
इत्येवमुक्ते वसुना सरोषश्चाब्रवीद्गुरुः ।
न यजेयमहं चात्र परिभूतस्त्वया नृप ॥ १२.३४४.१९ ॥
ヴァス王がこう言うと、怒った師（ブリハスパティ）は言った。王よ、私はここで祭祀を行わない。あなたは私を侮辱した。
12.344.20
त्वया पशुर्वारितश्च कृतः पिष्टमयः पशुः ।
त्वं देवं पश्यसे नित्यं न पश्येयमहं कथम् ॥ १२.३४४.२० ॥
あなたは動物の殺生を禁じ、小麦粉で作った動物を用意させた。あなたはいつも神を見ている。ならば私がどうして神を見ないでいられようか。
12.344.21
पशुहिंसा वारिता च यजुर्वेदादिमन्त्रतः ।
अहं न वारये हिंसां द्रक्ष्याम्येकान्तिको हरिम्।
तस्मात्कोपो न कर्तव्यो भवता गुरुणा मयि ॥ १२.३४४.२१ ॥
ヤジュルヴェーダなどのマントラによって動物の殺生は禁じられている。私は暴力を止めるのではない。ひたすらハリを見るのだ。だから師よ、私に怒るべきではない。
12.344.22
वसुमेवं ब्रुवाणं तु क्रुद्ध एव बृहस्पतिः ।
उवाच ऋत्विजश्चैव किं नः कर्मेति वारयन् ॥ १२.३४४.२२ ॥
ヴァスがこう語っていると、怒ったブリハスパティは祭官たちに語り、ヴァスを制して言った。「我らの務めは何か。」
12.344.23
अथैकतो द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
ऊचुश्चैनमसंभ्रान्ता न रोषं कर्तुमर्हसि ॥ १२.३४४.२३ ॥
するとエカタ、ドゥヴィタ、トリタの大仙たちも落ち着いて彼に言った。「怒るべきではない。」
12.344.24
शृणु त्वं वचनं पुत्र अस्माभिः समुदाहृतम् ।
नैष धर्मः कृतयुगे यत्त्वं रोषमिहाहिथाः ॥ १२.३४४.२४ ॥
息子よ、我らの言葉を聞け。クリタ・ユガでは、ここで怒りを示すことは法ではなかった。
12.344.25
अरोषणो ह्यसौ देवो यस्य भागोऽयमुद्यतः ।
न शक्यः स त्वया द्रष्टुमस्माभिर्वा बृहस्पते।
यस्य प्रसादं कुरुते स वै तं द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४४.२५ ॥
彼は怒りのない神であり、この供物は彼に捧げられたものである。ブリハスパティよ、お前も我らも彼を見ることはできない。彼が恩寵を与える者だけが、彼を見る資格を持つ。
12.344.26
वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः ।
गता निःश्रेयसार्थं हि कदाचिद्दिशमुत्तराम् ॥ १२.३४४.२६ ॥
我らはブラフマーの意から生まれた子として知られている。至高の善のため、我らはかつて北の方角へ赴いた。
12.344.27
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् ।
एकपादा स्थिताः सम्यक्काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४४.२७ ॥
四千年にわたり最高の苦行を行い、我らは片足で立ち、木のように動かず、心を完全に集中させていた。
12.344.28
मेरोरुत्तरभागे तु क्षीरोदस्यानुकूलतः ।
स देशो यत्र नस्तप्तं तपः परमदारुणम् ॥ १२.३४४.२८ ॥
メール山の北側、乳海の近くに、我らが極めて厳しい苦行を行った地がある。
12.344.29
वरेण्यं वरदं तं वै देवदेवं सनातनम् ।
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्विति ॥ १२.३४४.२९ ॥
あの至高で恩寵を与える神々の神、永遠なるナーラーヤナを、我らはどうすれば見られるのか。
12.344.30
अथ व्रतस्यावभृथे वागुवाचाशरीरिणी ।
स्निग्धगम्भीरया वाचा प्रहर्षणकरी विभो ॥ १२.३४४.३० ॥
さて誓戒の終わりに、身体のない声が語った。優しく深い声は喜びをもたらした。おお、偉大なる者よ!
12.344.31
सुतप्तं वस्तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं विभुम् ॥ १२.३४४.३१ ॥
バラモンたちよ、清らかな心で、ヴァスたちの苦行を十分に行った。求道し帰依する汝らは、あの遍在する主をどのように見るのか？
12.344.32
क्षीरोदधेरुत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः ।
तत्र नारायणपरा मानवाश्चन्द्रवर्चसः ॥ १२.३४४.३२ ॥
乳海の北には、大いに輝くシュヴェータ島がある。そこにはナーラーヤナに専念する人々が住み、その輝きは月のようである。
12.344.33
एकान्तभावोपगतास्ते भक्ताः पुरुषोत्तमम् ।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३४४.३३ ॥
専一の境地に至ったそれらの帰依者たちは、至高の人プルショッタマを崇め、千の光を持つ永遠の神に入る。
12.344.34
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
एकान्तिनस्ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः।
गच्छध्वं तत्र मुनयस्तत्रात्मा मे प्रकाशितः ॥ १२.३४४.३४ ॥
それらの人々は感覚を離れ、食を断ち、動かず、芳香があり、専一であり、白島に住んでいる。賢者たちよ、そこへ行け。そこでこそ私の本性が顕現している。
12.344.35
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं तामशरीरिणीम् ।
यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रविशेमहि ॥ १२.३४४.३५ ॥
さて、あの無身の声を聞いた我々は皆、告げられた道を通って、あの地に入ろう。
12.344.36
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास्तद्दिदृक्षवः ।
सहसा हि गताः सर्वे तेजसा तस्य मोहिताः ॥ १२.३४४.३६ ॥
大いなる白島に至り、心を彼に向け、彼を見たいと願って、我々は皆突然そこへ行った。しかし彼の輝きに惑わされた。
12.344.37
ततोऽस्मद्दृष्टिविषयस्तदा प्रतिहतोऽभवत् ।
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहतदर्शनाः ॥ १२.३४४.३७ ॥
そのとき我々の視界は遮られ、その輝きに視力を打たれて、我々はそのプルシャを見ることができなかった。
12.344.38
ततो नः प्रादुरभवद्विज्ञानं देवयोगजम् ।
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टमञ्जसा ॥ १२.३४४.३८ ॥
そのとき我々の内に神の結合より生じた知がおこった。苦行を行わない者は彼を容易に見ることができないからである。
12.344.39
ततः पुनर्वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत् ।
व्रतावसाने च शुभान्नरान्ददृशिमो वमय् ॥ १२.३४४.३९ ॥
その後、その時代にふさわしい大苦行を百年行い、誓願の終わりに、我々は吉祥な人々を見た。
12.344.40
श्वेतांश्चन्द्रप्रतीकाशान्सर्वलक्षणलक्षितान् ।
नित्याञ्जलिकृतान्ब्रह्म जपतः प्रागुदङ्भुखान् ॥ १२.३४४.४० ॥
彼らは白く、月のように輝き、あらゆる相を具え、常に合掌して梵を唱え、東北に面していた。
12.344.41
मानसो नाम स जपो जप्यते तैर्महात्मभिः ।
तेनैकाग्रमनस्त्वेन प्रीतो भवति वै हरिः ॥ १२.३४४.४१ ॥
それは意によるジャパ（念誦）と呼ばれ、その大いなる魂の人々が行うものである。その一心の意によって、ハリは実に喜ばれる。
12.344.42
याऽभवन्मुनिशार्दूल भाः सूर्यस्य युगक्षये ।
एकैकस्य प्रभा तादृक्साऽभवन्मानवस्य ह ॥ १२.३४४.४२ ॥
聖者の中の虎よ、世の終わりに太陽が持つような光明が、その一人一人の人間にもあった。
12.344.43
तेजोनिवासः स द्वीप इति वै मेनिरे वयम् ।
न तत्राभ्यधिकः कश्चित्सर्वे ते समतेजसः ॥ १२.३४४.४३ ॥
我々はその島を輝きの住処だと考えた。そこには抜きん出た者はなく、皆が等しい輝きを持っていた。
12.344.44
अथ सूर्यसहस्रस्य प्रभां युगपदुत्थिताम् ।
सहसा दृष्टवन्तः स्म पुनरेव बृहस्पते ॥ १२.३४४.४४ ॥
そして我々は突然、千の太陽の光が同時に昇るのを再び見た、ああブリハスパティよ。
12.344.45
सहिताश्चाभ्यधावन्त ततस्ते मानवा द्रुतम् ।
कृताञ्जलिपुष्टा हृष्टा नम इत्येव वादिनः ॥ १२.३४४.४५ ॥
すると、その人々は一緒に速く駆け寄り、喜びに手を合わせ、「ナマハ」と言った。
12.344.46
ततो हि वदतां तेषामश्रौष्म विपुलं ध्वनिम् ।
बलिः किलोपह्रियते तस्य देवस्य तैर्नरैः ॥ १२.३४४.४६ ॥
すると彼らが語る大きな声が聞こえた。「その神に、これらの人々が供物を捧げている。」
12.344.47
वयं तु तेजसा तस्य सहसा हृतचेतसः ।
न किंचिदपि पश्यामो हतचक्षुर्बलेन्द्रियाः ॥ १२.३४४.४७ ॥
しかし我々は彼の輝きに突然心を奪われ、視力は失われ、力と感覚も衰え、何も見えなくなった。
12.344.48
एकस्तु शब्दो विततः श्रुतोऽस्माभिरुदीरितः ।
आकाशं पूरयन्सर्वं शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४८ ॥
しかし我々が聞いたのはただ一つの音であった。それは広がり、我々によって発せられ、空全体を満たし、教えの明瞭な音節を備えていた。
12.344.49
जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ।
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज।
इति शब्दः श्रुतोऽस्माभिः शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४९ ॥
勝利あれ、蓮華眼よ。世界を養う者よ、汝に礼をなす。感官の主よ、大いなる人よ、始原の者よ、汝に礼をなす。こうして我々は教えの音節を備えた声を聞いた。
12.344.50
एतस्मिन्नन्तरे वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
दिव्यान्युवाह पुष्पाणि कर्मण्याश्चौषधीस्तथा ॥ १२.३४४.५० ॥
その間に、あらゆる香りを運ぶ清らかな風が、儀式のための神聖な花と薬草を運んできた。
12.344.51
तैरिष्टः पञ्चकालज्ञैर्हरिरेकान्तिभिर्नरैः ।
भक्त्या परमया युक्तैर्मनोवाक्कर्मभिस्तदा ॥ १२.३४४.५१ ॥
その時、五時を知り、ただハリに専念する信者たちは、意と語と行為によって至上の帰依をもって彼を礼拝した。
12.344.52
नूनं तत्रागतो देवो यथा तैर्वागुदीरिता ।
वयं त्वेनं न पश्यामो मोहितास्तस्य मायया ॥ १२.३४४.५२ ॥
神は確かにそこへ来られた、彼らの言葉の通りに。しかし我々は彼の幻に惑わされ、その姿を見なかった。
12.344.53
मारुते सन्निवृत्ते च बलौ च प्रतिपादिते ।
चिन्ताव्याकुलितात्मानो जाताः स्मोङ्गिसांवर ॥ १२.३४४.५३ ॥
風が去り、力が与えられた後、アンギラスの子孫よ、我々は憂いに心乱れる者となった。
12.344.54
मानवानां सहस्रेषु तेषु वै शुद्धयोनिषु ।
अस्मान्न कश्चिन्मनसा चक्षुषा वाऽप्यपूजयत् ॥ १२.३४४.५४ ॥
幾千の人々の中で、清らかな生まれの者たちの中でさえ、心によっても眼差しによっても我々を敬う者は一人もいなかった。
12.344.55
तेऽपि स्वस्था मुनिगणा एक भावमनुव्रताः ।
नास्मासु दधिरे भावं ब्रह्मभावमनुष्ठिताः ॥ १२.३४४.५५ ॥
その安定した聖者の群れもまた一つの心境に従い、梵の境地に確立して、我々に対して何の思いも抱かなかった。
12.344.56
ततोऽस्मान्सुपरिश्रान्तांस्तपसा चातिकर्शितान् ।
उवाच स्वस्थं किमपि भूतं तत्राशरीरकम् ॥ १२.३४४.५६ ॥
その時、苦行で疲れ果て、ひどくやつれた我々に、そこにいた身体のない存在が静かに何かを告げた。
12.344.57
दृष्टा वः पुरुषाः श्वेताः सर्वेन्द्रियविवर्जिताः ।
दृष्टो भवति देवेश एभिर्दृष्टैर्द्विजोत्तमैः ॥ १२.३४४.५७ ॥
あなたがたは感官を全て欠いた白い人々を見た。神々の主は、これら最上の再生者たちによって見られるのだ。
12.344.58
गच्छध्वं मुनयः सर्वे यथागतमितोऽचिरात् ।
न स शक्यस्त्वभक्तेन द्रष्टुं देवः कथंचन ॥ १२.३४४.५८ ॥
諸聖者よ、皆ここから来た道を速やかに帰れ。信愛のない者には、その神を決して見ることはできない。
12.344.59
कामं कालेन महता एकान्तित्वमुपागतैः ।
शक्यो द्रष्टुं स भगवान्प्रभामण्डलदुर्दृशः ॥ १२.३४४.५९ ॥
確かに長い時を経て、専一の信愛に至った者たちによって、あの尊いお方は見ることができる。その光輪のため見ることは難しいのだが。
12.344.60
महत्कार्यं च कर्तव्यं युष्माभिर्द्विजसत्तमाः ।
इतः कृतयुगेऽतीते विपर्यासं गतेऽपि च ॥ १२.३४४.६० ॥
最上の再生者たちよ、あなたがたには大きな務めがある。ここから、クリタ時代が過ぎ去り転倒が訪れた後にも、それを成し遂げねばならない。
12.344.61
वैवस्वतेऽन्तरे विप्राः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ।
सुराणां कार्यसिद्ध्यर्थं सहाया वै भविष्यथ ॥ १२.३४४.६१ ॥
バラモンたちよ、ヴァイヴァスヴァタ期においてトレーター・ユガが再び訪れるとき、おまえたちは神々の目的を成し遂げる助けとなるであろう。
12.344.62
ततस्तदद्भुतं वाक्यं निशम्यैवामृतोपमम् ।
तस्य प्रसादात्प्राप्ताः स्मो देशमीप्सिंतमञ्जसा ॥ १२.३४४.६२ ॥
そのとき、彼の甘露のような見事な言葉を聞き、その恩寵によって、我々は望む場所に容易にたどり着いた。
12.344.63
एवं सुतपसा चैव हव्यकव्यस्तैथैव च ।
देवोऽस्माभिर्न दृष्टः स कथं त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १२.३४४.६३ ॥
このように大きな苦行によって、またハヴィヤとカヴィヤの供物に留まっても、我々はその神を見なかった。ならばおまえはどうしてそれを見ることができようか。
12.344.64
नारायणो महद्भूतं विश्वसृग्घव्यकव्यभुक् ।
अनादिनिधनोऽव्यक्तो देवदानवपूजितः ॥ १२.३४४.६४ ॥
ナーラーヤナは偉大なる存在であり、宇宙の創造者、ハヴィヤとカヴィヤを享受する者、始めも終わりもなく、未顕現であり、神々と魔族に崇拝される者である。
12.344.65
एवमेकतवाक्येन द्वितत्रितमतेन च ।
अनुनीतः सदस्यैश्च बृहस्पतिरुदारधीः।
समापयत्ततो यज्ञं दैवतं समपूजयत् ॥ १२.३४४.६५ ॥
こうして議会の一致した言葉と二三の意見に説得され、高潔な知恵のブリハスパティは祭祀を完了し、神格を十分に礼拝した。
12.344.66
समाप्तयज्ञो राजाऽपि प्रजां पालितवान्वसुः ।
ब्रह्मशापाद्दिवो भ्रष्टः प्रविवेश महीं ततः ॥ १२.३४४.६६ ॥
王ヴァスもまた祭祀を終えて臣民を守ったが、やがてバラモンの呪いにより天界から堕ち、大地へと入った。
12.344.67
स राजा राजशार्दूल सत्यधर्मपरायणः ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव सततं धर्मवत्सलः ॥ १२.३४४.६७ ॥
その王は、王の中の虎であり、真実と法に専念し、地中に入ってもなお常に法を慈しんでいた。
12.344.68
नारायणपरो भूत्वा नारायणजपं जपन् ।
तस्यैव च प्रसादेन पुनरेवोत्थितस्तु सः ॥ १२.३४४.६८ ॥
ナーラーヤナに専念し、ナーラーヤナの真言を唱えながら、その御恩寵によって彼は再び立ち上がった。
12.344.69
महीतलाद्गतः स्थानं ब्रह्मणः समनन्तरम् ।
परां गतिमनुप्राप्त इति नैष्ठिकमञ्जसा ॥ १२.३४४.६९ ॥
地上から去り、すぐにブラフマーの居所に至り、最高の境地に達した——このように確かに語られている。