മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.344
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.344.1
ततोऽतीते महाकल्पे उत्पन्नेऽङ्गिरसः सुते ।
बभूवुर्निर्वृता देवा जाते देवपुरोहिते ॥ १२.३४४.१ ॥
മഹാകൽപം കഴിഞ്ഞശേഷം അംഗിരസിന്റെ പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ദേവന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി; ദേവപുരോഹിതൻ ജനിച്ചപ്പോൾ.
12.344.2
बृहद्ब्रह्म महच्चेति शब्दाः पर्यायवाचकाः ।
एभिः समन्वितो राजन्गुणैर्विद्वान्बृहस्पतिः ॥ १२.३४४.२ ॥
ബൃഹത്, ബ്രഹ്മം, മഹത് എന്നീ വാക്കുകൾ പര്യായങ്ങളാണ്. ഈ ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയ വിദ്വാൻ ബൃഹസ്പതി, ഓ രാജാവേ.
12.344.3
तस्य शिष्यो बभूवाग्र्यो राजोपरिचरो वसुः ।
अधीतवांस्तदा शास्त्रं सम्यक्चित्रशिखण्डिजं ॥ १२.३४४.३ ॥
അവന്റെ പ്രധാന ശിഷ്യൻ രാജാവ് ഉപരിചരവസു ആയിരുന്നു; അന്ന് ചിത്രശിഖണ്ഡികളിൽനിന്നുള്ള ശാസ്ത്രം അവൻ നന്നായി പഠിച്ചിരുന്നു.
12.344.4
स राजा भावितः पूर्वं दैवेन विधिना वसुः ।
पालयामास पृथिवीं दिवमाखण्डलो यथा ॥ १२.३४४.४ ॥
ആ രാജാവ് വസു മുൻപ് ദൈവത്താലും വിധിയാലും പരിശീലിപ്പിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു; ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗം ഭരിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ ഭൂമി ഭരിച്ചു.
12.344.5
तस्य यज्ञो महानासीदश्वमेधो महात्मनः ।
बृहस्पतिरुपाध्यायस्तत्र होता बभूव ह ॥ १२.३४४.५ ॥
ആ മഹാത്മാവിന് അശ്വമേധം എന്ന മഹായജ്ഞം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ ഉപാധ്യായനായ ബൃഹസ്പതി ഹോതാവായി.
12.344.6
प्रजापतिसुताश्चात्र सदस्याश्चाभवंस्त्रयः ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव मर्हषयः ॥ १२.३४४.६ ॥
ഇവിടെ പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാർ സദസ്യരായി—ഏകതൻ, ദ്വിതൻ, ത്രിതൻ എന്ന മൂന്ന് മഹർഷിമാർ.
12.344.7
धनुषाख्योऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
ऋषिर्मोधातिथिश्चैव ताण्ड्यश्चैव महानृषिः ॥ १२.३४४.७ ॥
ധനുഷൻ എന്ന പേരുള്ളവനും, രൈഭ്യനും, അർവാവസുവും പരാവസുവും, ഋഷി മേധാതിഥിയും, മഹർഷി താണ്ഡ്യനും.
12.344.8
ऋषिः शान्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराश्च यः ।
ऋषिश्रेष्ठश्च कपिलः शालिहोत्रपिता स्मृतः ॥ १२.३४४.८ ॥
ഋഷി ശാന്തി, മഹാഭാഗൻ, വേദശിരസ്സും, ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ കപിലനും, ശാലിഹോത്രന്റെ പിതാവെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
12.344.9
आद्यः कठस्तैत्तिरिश्च वैशंपायनपूर्वजः ।
कण्वोऽथ देवहोत्रश्च एते षोडश कीर्तिताः ॥ १२.३४४.९ ॥
ആദ്യം കഠൻ, തൈത്തിരി, വൈശമ്പായനന്റെ പൂർവ്വജൻ, കണ്വൻ, പിന്നെ ദേവഹോത്രൻ — ഇവർ പതിനാറുപേർ എന്ന് കീർത്തിക്കപ്പെട്ടവർ.
12.344.10
संभूताः सर्वसंभारास्तस्मिन्राजन्महाक्रतौ ।
न तत्र पशुघातोऽभूत्स राजैवं स्थितोऽभवत् ॥ १२.३४४.१० ॥
രാജാവേ, ആ മഹായജ്ഞത്തിൽ സകല സാമഗ്രികളും ഒത്തുചേർന്നു; അവിടെ പശുവധം ഉണ്ടായില്ല, ആ രാജാവ് ഇങ്ങനെ നിലകൊണ്ടു.
12.344.11
अहिंस्रः शुचिरक्षुद्रो निराशीः कर्मसंस्तुतः ।
आरण्यकपदोद्भूता भागास्तत्रोपकल्पिताः ॥ १२.३४४.११ ॥
അഹിംസകൻ, ശുചി, അക്ഷുദ്രൻ, നിഷ്കാമൻ, കർമ്മത്താൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവൻ; അവിടെ ആരണ്യകപദങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ വിഹിതങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടു.
12.344.12
प्रीतस्ततोऽस्य भगवान्देवदेवः पुरातनः ।
साक्षात्तं दर्शयामास सोदृश्योऽन्येन केनचित् ॥ १२.३४४.१२ ॥
അപ്പോൾ അവനിൽ പ്രസന്നനായ പുരാതനനായ ഭഗവാൻ ദേവദേവൻ അവനു നേരിട്ട് ദർശനം നൽകി; അവനെ മറ്റാർക്കും കാണാനാകില്ല.
12.344.13
स्वयं भागमुपाघ्राय पुरोडाशं गृहीतवान् ।
अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा ॥ १२.३४४.१३ ॥
സ്വയം ഭാഗം മണത്ത് പുരോഡാശം അവൻ എടുത്തു. അദൃശ്യനായ ദേവൻ ഹരിമേധസ്സാൽ ഭാഗം അപഹരിക്കപ്പെട്ടു.
12.344.14
बृहस्पतिस्ततः क्रुद्धः स्रुचमुद्यम्य वेगितः ।
आकाशं घ्नन्स्रुचः पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत् ॥ १२.३४४.१४ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ബൃഹസ്പതി സ്രുക് ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ, സ്രുക് അടികളാൽ ആകാശത്തെ അടിച്ച്, കോപത്താൽ കണ്ണീർ ചൊരിഞ്ഞു.
12.344.15
उवाच चोपरिचरं मया भागोऽयमुद्यतः ।
ग्राह्यः स्वयं हि देवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१५ ॥
ഉപരിചരനോട് പറഞ്ഞു: "ഈ ഭാഗം ഞാൻ സമർപ്പിച്ചതാണ്; ദേവൻ തന്നെ എന്റെ മുന്നിൽ ഇത് എടുത്തു, സംശയമില്ല."
12.344.16
उद्यता यज्ञभागा हि साक्षात्प्राप्ताः सुरैरिह ।
किमर्थमिह न प्राप्तो दर्शनं मे हरिर्नृप ॥ १२.३४४.१६ ॥
യജ്ഞഭാഗങ്ങൾ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു, ദേവന്മാരാൽ നേരിട്ട് ഇവിടെ എത്തി. രാജാവേ, ഹരി എനിക്ക് ദർശനം നൽകാൻ എന്തുകൊണ്ട് ഇവിടെ വന്നില്ല?
12.344.17
ततः स तं समुद्भूतं भूमिपालो महान्वसुः ।
प्रसादयामास मुनिं सदस्यास्ते च सर्वशः ॥ १२.३४४.१७ ॥
അപ്പോൾ ഭൂമിപാലകനായ മഹാരാജാവ് വസു ഉയർന്നുവന്ന ആ കോപത്തെ ശമിപ്പിക്കാൻ മുനിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു; സദസ്യരും എല്ലാ വിധത്തിലും അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു.
12.344.18
हुतस्त्वया वदानीह पुरोडाशस्य यावती ।
गृहीता देवदेवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः ॥ १२.३४४.१८ ॥
നീ ഇവിടെ അർപ്പിച്ച പുരോഡാശം എത്രയുണ്ടെന്ന് പറയൂ. ദേവദേവൻ എന്റെ മുന്നിൽ അത് എടുത്തു, സംശയമില്ല.
12.344.19
इत्येवमुक्ते वसुना सरोषश्चाब्रवीद्गुरुः ।
न यजेयमहं चात्र परिभूतस्त्वया नृप ॥ १२.३४४.१९ ॥
വസു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കോപിച്ച ഗുരുവായ ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ ഇവിടെ യജ്ഞം ചെയ്യില്ല; നീ എന്നെ അപമാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.344.20
त्वया पशुर्वारितश्च कृतः पिष्टमयः पशुः ।
त्वं देवं पश्यसे नित्यं न पश्येयमहं कथम् ॥ १२.३४४.२० ॥
നീ മൃഗത്തെ വിലക്കി മാവുകൊണ്ടുള്ള മൃഗത്തെ ഉണ്ടാക്കിച്ചു. നീ എപ്പോഴും ദേവനെ കാണുന്നു; ഞാൻ എങ്ങനെ കാണാതിരിക്കും?
12.344.21
पशुहिंसा वारिता च यजुर्वेदादिमन्त्रतः ।
अहं न वारये हिंसां द्रक्ष्याम्येकान्तिको हरिम्।
तस्मात्कोपो न कर्तव्यो भवता गुरुणा मयि ॥ १२.३४४.२१ ॥
യജുർവേദം മുതലായ മന്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം മൃഗഹിംസ വിലക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഞാൻ ഹിംസയെ തടയുന്നില്ല; ഏകാഗ്രനായി ഹരിയെ ദർശിക്കും. അതിനാൽ, ഗുരോ, എന്നോട് കോപിക്കരുത്.
12.344.22
वसुमेवं ब्रुवाणं तु क्रुद्ध एव बृहस्पतिः ।
उवाच ऋत्विजश्चैव किं नः कर्मेति वारयन् ॥ १२.३४४.२२ ॥
വസു ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, കോപിച്ച ബൃഹസ്പതി ഋത്വിക്കുകളോട് പറഞ്ഞു; വസുവിനെ തടഞ്ഞുകൊണ്ട്, 'ഞങ്ങളുടെ കർമ്മം എന്താണ്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
12.344.23
अथैकतो द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
ऊचुश्चैनमसंभ्रान्ता न रोषं कर्तुमर्हसि ॥ १२.३४४.२३ ॥
അപ്പോൾ ഏകതൻ, ദ്വിതൻ, ത്രിതൻ എന്നീ മഹർഷിമാരും ശാന്തമായി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ കോപിക്കരുത്.'
12.344.24
शृणु त्वं वचनं पुत्र अस्माभिः समुदाहृतम् ।
नैष धर्मः कृतयुगे यत्त्वं रोषमिहाहिथाः ॥ १२.३४४.२४ ॥
മകനേ, ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ. കൃതയുഗത്തിൽ നീ ഇവിടെ കോപം കാണിക്കുന്നത് ധർമ്മമല്ല.
12.344.25
अरोषणो ह्यसौ देवो यस्य भागोऽयमुद्यतः ।
न शक्यः स त्वया द्रष्टुमस्माभिर्वा बृहस्पते।
यस्य प्रसादं कुरुते स वै तं द्रष्टुमर्हति ॥ १२.३४४.२५ ॥
അദ്ദേഹം ക്രോധരഹിതനായ ദേവനാണ്; ഈ ഭാഗം അദ്ദേഹത്തിനായി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ഹേ ബൃഹസ്പതേ, നിനക്കോ ഞങ്ങൾക്കോ അദ്ദേഹത്തെ കാണാനാവില്ല. ആരിൽ അദ്ദേഹം കൃപ ചൊരിയുന്നുവോ അവനു മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ അർഹതയുള്ളൂ.
12.344.26
वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः ।
गता निःश्रेयसार्थं हि कदाचिद्दिशमुत्तराम् ॥ १२.३४४.२६ ॥
ഞങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാരെന്ന് പ്രസിദ്ധരാണ്. പരമമായ ശ്രേയസ്സിനായി ഒരിക്കൽ ഉത്തരദിക്കിലേക്ക് പോയി.
12.344.27
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् ।
एकपादा स्थिताः सम्यक्काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४४.२७ ॥
നാലായിരം വർഷം ഉത്തമമായ തപസ്സുചെയ്ത്, ഒറ്റക്കാലിൽ മരക്കഷണം പോലെ സ്ഥിരമായി ഏകാഗ്രചിത്തരായി നിന്നു.
12.344.28
मेरोरुत्तरभागे तु क्षीरोदस्यानुकूलतः ।
स देशो यत्र नस्तप्तं तपः परमदारुणम् ॥ १२.३४४.२८ ॥
മേരുവിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ക്ഷീരസാഗരത്തിന് സമീപം, ഞങ്ങൾ അതിഘോരമായ തപസ്സു ചെയ്ത ആ ദേശമുണ്ട്.
12.344.29
वरेण्यं वरदं तं वै देवदेवं सनातनम् ।
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्विति ॥ १२.३४४.२९ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠനും വരദായകനും ദേവദേവനും സനാതനനുമായ നാരായണദേവനെ ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ കാണും?
12.344.30
अथ व्रतस्यावभृथे वागुवाचाशरीरिणी ।
स्निग्धगम्भीरया वाचा प्रहर्षणकरी विभो ॥ १२.३४४.३० ॥
പിന്നെ വ്രതത്തിന്റെ അവഭൃഥത്തിൽ ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു വാണി സംസാരിച്ചു — മൃദുവും ഗംഭീരവുമായ, സന്തോഷം നൽകുന്ന സ്വരത്തിൽ. ഹേ വിഭോ!
12.344.31
सुतप्तं वस्तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना ।
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं विभुम् ॥ १२.३४४.३१ ॥
ബ്രാഹ്മണരേ, പ്രസന്നമായ അന്തരാത്മാവോടെ നിങ്ങൾ വസുക്കളുടെ തപസ്സ് നന്നായി അനുഷ്ഠിച്ചു. ജിജ്ഞാസുക്കളും ഭക്തരുമായ നിങ്ങൾ ആ സർവവ്യാപിയായ പ്രഭുവിനെ എങ്ങനെ കാണും?
12.344.32
क्षीरोदधेरुत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः ।
तत्र नारायणपरा मानवाश्चन्द्रवर्चसः ॥ १२.३४४.३२ ॥
പാൽക്കടലിന്റെ വടക്ക് മഹാ പ്രഭയുള്ള ശ്വേതദ്വീപമുണ്ട്. അവിടെ നാരായണപരായണരായ മനുഷ്യരുണ്ട്; അവരുടെ തേജസ്സ് ചന്ദ്രനു തുല്യമാണ്.
12.344.33
एकान्तभावोपगतास्ते भक्ताः पुरुषोत्तमम् ।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् ॥ १२.३४४.३३ ॥
ഏകാന്തഭക്തി പ്രാപിച്ച ആ ഭക്തന്മാർ പുരുഷോത്തമനെ ഭജിക്കുന്നു. ആയിരം രശ്മികളുള്ള ആ സനാതന ദേവനിൽ അവർ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.344.34
अनिन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः ।
एकान्तिनस्ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः।
गच्छध्वं तत्र मुनयस्तत्रात्मा मे प्रकाशितः ॥ १२.३४४.३४ ॥
ഇന്ദ്രിയരഹിതരും നിരാഹാരികളും അചഞ്ചലരും സുഗന്ധമുള്ളവരുമായ ഏകാന്തികളായ ആ പുരുഷന്മാർ ശ്വേതദ്വീപിൽ വസിക്കുന്നു. മുനികളേ, അവിടേക്കു പോകുവിൻ; അവിടെയാണ് എന്റെ ആത്മാവ് പ്രകാശിതമായിരിക്കുന്നത്.
12.344.35
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं तामशरीरिणीम् ।
यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रविशेमहि ॥ १२.३४४.३५ ॥
അപ്പോൾ ആ അശരീരിണിയായ വാക്ക് കേട്ട് നാമെല്ലാവരും പറഞ്ഞ വഴിയിലൂടെ ആ ദേശത്ത് പ്രവേശിക്കും.
12.344.36
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास्तद्दिदृक्षवः ।
सहसा हि गताः सर्वे तेजसा तस्य मोहिताः ॥ १२.३४४.३६ ॥
ശ്വേതമഹാദ്വീപിലെത്തി, അവനിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, അവനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, നാമെല്ലാവരും പെട്ടെന്ന് പോയി; എന്നാൽ അവന്റെ തേജസ്സിനാൽ മോഹിതരായി.
12.344.37
ततोऽस्मद्दृष्टिविषयस्तदा प्रतिहतोऽभवत् ।
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहतदर्शनाः ॥ १२.३४४.३७ ॥
അപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടിവിഷയം തടസ്സപ്പെട്ടു; അവന്റെ തേജസ്സിനാൽ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട ഞങ്ങൾ ആ പുരുഷനെ കണ്ടില്ല.
12.344.38
ततो नः प्रादुरभवद्विज्ञानं देवयोगजम् ।
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टमञ्जसा ॥ १२.३४४.३८ ॥
അപ്പോൾ ഞങ്ങളിൽ ദൈവയോഗത്താൽ ജനിച്ച വിജ്ഞാനം ഉദിച്ചു; തപസ്സു ചെയ്യാത്തവന് അവനെ അനായാസം കാണാനാവില്ല.
12.344.39
ततः पुनर्वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत् ।
व्रतावसाने च शुभान्नरान्ददृशिमो वमय् ॥ १२.३४४.३९ ॥
പിന്നെ ആ കാലത്തിന് യോജിച്ച മഹത്തായ തപസ്സ് നൂറു വർഷം ചെയ്ത്, വ്രതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ശുഭരായ മനുഷ്യരെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
12.344.40
श्वेतांश्चन्द्रप्रतीकाशान्सर्वलक्षणलक्षितान् ।
नित्याञ्जलिकृतान्ब्रह्म जपतः प्रागुदङ्भुखान् ॥ १२.३४४.४० ॥
അവർ വെളുത്തവരും ചന്ദ്രസമാനപ്രഭയുള്ളവരും സകല ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു; എപ്പോഴും കൈകൂപ്പി ബ്രഹ്മജപം ചെയ്ത്, കിഴക്കും വടക്കും അഭിമുഖരായിരുന്നു.
12.344.41
मानसो नाम स जपो जप्यते तैर्महात्मभिः ।
तेनैकाग्रमनस्त्वेन प्रीतो भवति वै हरिः ॥ १२.३४४.४१ ॥
അതിനെ മാനസജപം എന്നു പറയുന്നു; ആ മഹാത്മാക്കൾ അത് ജപിക്കുന്നു. ആ ഏകാഗ്രമനസ്സിനാൽ ഹരി സത്യമായും പ്രസാദിക്കുന്നു.
12.344.42
याऽभवन्मुनिशार्दूल भाः सूर्यस्य युगक्षये ।
एकैकस्य प्रभा तादृक्साऽभवन्मानवस्य ह ॥ १२.३४४.४२ ॥
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, യുഗാന്ത്യത്തിൽ സൂര്യന്റെ ഏതു പ്രഭയുണ്ടോ, അതുപോലെയുള്ള പ്രഭ ഓരോ മനുഷ്യനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
12.344.43
तेजोनिवासः स द्वीप इति वै मेनिरे वयम् ।
न तत्राभ्यधिकः कश्चित्सर्वे ते समतेजसः ॥ १२.३४४.४३ ॥
അത് തേജസ്സിന്റെ വാസസ്ഥലമായ ദ്വീപാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതി. അവിടെ ആരും മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ മികച്ചവരായിരുന്നില്ല; അവരെല്ലാം തുല്യതേജസ്സുള്ളവരായിരുന്നു.
12.344.44
अथ सूर्यसहस्रस्य प्रभां युगपदुत्थिताम् ।
सहसा दृष्टवन्तः स्म पुनरेव बृहस्पते ॥ १२.३४४.४४ ॥
പിന്നീട് ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രഭ ഒരേസമയം ഉദിച്ചുയരുന്നത് ഞങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് കണ്ടു, ഹേ ബൃഹസ്പതേ.
12.344.45
सहिताश्चाभ्यधावन्त ततस्ते मानवा द्रुतम् ।
कृताञ्जलिपुष्टा हृष्टा नम इत्येव वादिनः ॥ १२.३४४.४५ ॥
അപ്പോൾ ആ മനുഷ്യർ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് വേഗത്തിൽ ഓടി; സന്തോഷത്തോടെ, കൈകൂപ്പി, 'നമഃ' എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട്.
12.344.46
ततो हि वदतां तेषामश्रौष्म विपुलं ध्वनिम् ।
बलिः किलोपह्रियते तस्य देवस्य तैर्नरैः ॥ १२.३४४.४६ ॥
അപ്പോൾ അവർ സംസാരിക്കുന്ന വലിയ ശബ്ദം ഞങ്ങൾ കേട്ടു: 'ആ ദേവന് ആ മനുഷ്യരാൽ ബലി അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.'
12.344.47
वयं तु तेजसा तस्य सहसा हृतचेतसः ।
न किंचिदपि पश्यामो हतचक्षुर्बलेन्द्रियाः ॥ १२.३४४.४७ ॥
എന്നാൽ അവന്റെ തേജസ്സിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് പെട്ടെന്ന് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു; കാഴ്ച നശിച്ച്, ബലവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ക്ഷയിച്ച്, ഒന്നും കാണാതെയായി.
12.344.48
एकस्तु शब्दो विततः श्रुतोऽस्माभिरुदीरितः ।
आकाशं पूरयन्सर्वं शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४८ ॥
എന്നാൽ ഞങ്ങൾ ഒരൊറ്റ ശബ്ദം കേട്ടു; അത് വ്യാപിച്ചതും ഞങ്ങളാൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു; ശിക്ഷയുടെ അക്ഷരങ്ങളോടു കൂടിയ അത് ആകാശമാകെ നിറച്ചു.
12.344.49
जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ।
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज।
इति शब्दः श्रुतोऽस्माभिः शिक्षाक्षरसमन्वितः ॥ १२.३४४.४९ ॥
താമരക്കണ്ണാ, നിനക്കു ജയം. ലോകത്തെ പാലിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹൃഷീകേശാ, മഹാപുരുഷാ, പൂർവജാ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഇപ്രകാരം ശിക്ഷാക്ഷരങ്ങളോടു കൂടിയ ശബ്ദം ഞങ്ങൾ കേട്ടു.
12.344.50
एतस्मिन्नन्तरे वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः ।
दिव्यान्युवाह पुष्पाणि कर्मण्याश्चौषधीस्तथा ॥ १२.३४४.५० ॥
ഇതിനിടയിൽ സകല സുഗന്ധവും വഹിച്ച പവിത്രമായ വായു കർമ്മത്തിന് യോഗ്യമായ ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളും ഔഷധികളും കൊണ്ടുവന്നു.
12.344.51
तैरिष्टः पञ्चकालज्ञैर्हरिरेकान्तिभिर्नरैः ।
भक्त्या परमया युक्तैर्मनोवाक्कर्मभिस्तदा ॥ १२.३४४.५१ ॥
അപ്പോൾ പഞ്ചകാലജ്ഞരും ഹരിയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച ഏകാന്തിഭക്തരുമായ മനുഷ്യർ മനസ്സ്, വാക്ക്, കർമ്മം എന്നിവയാൽ പരമഭക്തിയോടെ അവനെ പൂജിച്ചു.
12.344.52
नूनं तत्रागतो देवो यथा तैर्वागुदीरिता ।
वयं त्वेनं न पश्यामो मोहितास्तस्य मायया ॥ १२.३४४.५२ ॥
തീർച്ചയായും ദേവൻ അവിടെ വന്നു, അവരുടെ വാക്ക് പറഞ്ഞതുപോലെ. എന്നാൽ അവന്റെ മായയാൽ മോഹിതരായ ഞങ്ങൾ അവനെ കണ്ടില്ല.
12.344.53
मारुते सन्निवृत्ते च बलौ च प्रतिपादिते ।
चिन्ताव्याकुलितात्मानो जाताः स्मोङ्गिसांवर ॥ १२.३४४.५३ ॥
കാറ്റ് തിരിച്ചുപോയ ശേഷം, ബലം നൽകപ്പെട്ട ശേഷം, അംഗിരസ് വംശജാ, ഞങ്ങൾ ചിന്തയാൽ വ്യാകുലമനസ്സുള്ളവരായി.
12.344.54
मानवानां सहस्रेषु तेषु वै शुद्धयोनिषु ।
अस्मान्न कश्चिन्मनसा चक्षुषा वाऽप्यपूजयत् ॥ १२.३४४.५४ ॥
ആയിരക്കണക്കിനു മനുഷ്യരിൽ, ആ ശുദ്ധജന്മരിൽ പോലും, ആരും നമ്മെ മനസ്സുകൊണ്ടോ കണ്ണുകൊണ്ടോ പൂജിച്ചില്ല.
12.344.55
तेऽपि स्वस्था मुनिगणा एक भावमनुव्रताः ।
नास्मासु दधिरे भावं ब्रह्मभावमनुष्ठिताः ॥ १२.३४४.५५ ॥
ആ ശാന്തരായ മുനിസംഘങ്ങളും ഒരേ ഭാവത്തെ അനുസരിച്ചു; ബ്രഹ്മഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അവർ ഞങ്ങളോട് ഒരു ഭാവവും പുലർത്തിയില്ല.
12.344.56
ततोऽस्मान्सुपरिश्रान्तांस्तपसा चातिकर्शितान् ।
उवाच स्वस्थं किमपि भूतं तत्राशरीरकम् ॥ १२.३४४.५६ ॥
അപ്പോൾ തപസ്സിനാൽ അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ചും മെലിഞ്ഞും പോയ ഞങ്ങളോട് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ശരീരമില്ലാത്ത ജീവി ശാന്തമായി എന്തോ പറഞ്ഞു.
12.344.57
दृष्टा वः पुरुषाः श्वेताः सर्वेन्द्रियविवर्जिताः ।
दृष्टो भवति देवेश एभिर्दृष्टैर्द्विजोत्तमैः ॥ १२.३४४.५७ ॥
വെളുത്തവരും എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഇല്ലാത്തവരുമായ പുരുഷന്മാരെ നിങ്ങൾ കണ്ടു; ഈ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരാൽ ദേവേശൻ ദർശിക്കപ്പെടുന്നു.
12.344.58
गच्छध्वं मुनयः सर्वे यथागतमितोऽचिरात् ।
न स शक्यस्त्वभक्तेन द्रष्टुं देवः कथंचन ॥ १२.३४४.५८ ॥
മുനിമാരേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും വന്ന വഴിയിലൂടെ ഇവിടെനിന്ന് വേഗം മടങ്ങിപ്പോകുക; ഭക്തിയില്ലാത്തവന് ആ ദേവനെ ഒരു വിധത്തിലും കാണാൻ കഴിയില്ല.
12.344.59
कामं कालेन महता एकान्तित्वमुपागतैः ।
शक्यो द्रष्टुं स भगवान्प्रभामण्डलदुर्दृशः ॥ १२.३४४.५९ ॥
വളരെക്കാലത്തിനു ശേഷം ഏകാന്തഭക്തി നേടിയവർക്ക് ആ ഭഗവാനെ കാണാൻ കഴിയും; പ്രഭാമണ്ഡലം മൂലം അവനെ കാണാൻ പ്രയാസമാണ്.
12.344.60
महत्कार्यं च कर्तव्यं युष्माभिर्द्विजसत्तमाः ।
इतः कृतयुगेऽतीते विपर्यासं गतेऽपि च ॥ १२.३४४.६० ॥
ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഒരു മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്യണം; കൃതയുഗം കഴിഞ്ഞ് വിപര്യയം വന്നതിനു ശേഷവും ഇവിടെനിന്നുതന്നെ ചെയ്യണം.
12.344.61
वैवस्वतेऽन्तरे विप्राः प्राप्ते त्रेतायुगे पुनः ।
सुराणां कार्यसिद्ध्यर्थं सहाया वै भविष्यथ ॥ १२.३४४.६१ ॥
ബ്രാഹ്മണരേ, വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ വീണ്ടും ത്രേതായുഗം വരുമ്പോൾ, ദേവകളുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി നിങ്ങൾ അവർക്ക് സഹായികളാകും.
12.344.62
ततस्तदद्भुतं वाक्यं निशम्यैवामृतोपमम् ।
तस्य प्रसादात्प्राप्ताः स्मो देशमीप्सिंतमञ्जसा ॥ १२.३४४.६२ ॥
അപ്പോൾ അവിടുത്തെ ആ അത്ഭുതകരവും അമൃതതുല്യവുമായ വാക്ക് കേട്ടിട്ട്, അവിടുത്തെ പ്രസാദത്താൽ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥലം അനായാസം പ്രാപിച്ചു.
12.344.63
एवं सुतपसा चैव हव्यकव्यस्तैथैव च ।
देवोऽस्माभिर्न दृष्टः स कथं त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १२.३४४.६३ ॥
ഇങ്ങനെ മഹത്തായ തപസ്സിനാലും ഹവ്യ-കവ്യങ്ങളിൽ സ്ഥിതനായിട്ടും, ആ ദേവനെ ഞങ്ങൾ കണ്ടില്ല; പിന്നെ നിനക്ക് എങ്ങനെ അവനെ കാണാൻ കഴിയും?
12.344.64
नारायणो महद्भूतं विश्वसृग्घव्यकव्यभुक् ।
अनादिनिधनोऽव्यक्तो देवदानवपूजितः ॥ १२.३४४.६४ ॥
നാരായണൻ — മഹാഭൂതൻ, വിശ്വസൃഷ്ടാവ്, ഹവ്യ-കവ്യങ്ങൾ ഭുജിക്കുന്നവൻ, ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്തവൻ, അവ്യക്തൻ, ദേവദാനവന്മാരാൽ പൂജിതൻ.
12.344.65
एवमेकतवाक्येन द्वितत्रितमतेन च ।
अनुनीतः सदस्यैश्च बृहस्पतिरुदारधीः।
समापयत्ततो यज्ञं दैवतं समपूजयत् ॥ १२.३४४.६५ ॥
ഇങ്ങനെ ഏകാഭിപ്രായത്തിലൂടെയും രണ്ടു-മൂന്ന് അഭിപ്രായങ്ങളാലും, സദസ്യരാൽ അനുനയിക്കപ്പെട്ട ഉദാരബുദ്ധിയായ ബൃഹസ്പതി അപ്പോൾ യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി ദേവനെ പൂജിച്ചു.
12.344.66
समाप्तयज्ञो राजाऽपि प्रजां पालितवान्वसुः ।
ब्रह्मशापाद्दिवो भ्रष्टः प्रविवेश महीं ततः ॥ १२.३४४.६६ ॥
യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കിയ രാജാവായ വസുവും പ്രജകളെ പാലിച്ചു; പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണശാപത്താൽ സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് വീണ് അവൻ ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
12.344.67
स राजा राजशार्दूल सत्यधर्मपरायणः ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव सततं धर्मवत्सलः ॥ १२.३४४.६७ ॥
ആ രാജാവ്, രാജാക്കന്മാരിൽ സിംഹം, സത്യധർമ്മത്തിൽ നിരതൻ; ഭൂമിയുടെ അന്തർഭാഗത്ത് പോയിരുന്നാലും സദാ ധർമ്മപ്രിയനായിരുന്നു.
12.344.68
नारायणपरो भूत्वा नारायणजपं जपन् ।
तस्यैव च प्रसादेन पुनरेवोत्थितस्तु सः ॥ १२.३४४.६८ ॥
നാരായണനിൽ പരായണനായി, നാരായണ ജപം ചെയ്തുകൊണ്ട്, അവിടുത്തെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ വീണ്ടും ഉയർന്നു.
12.344.69
महीतलाद्गतः स्थानं ब्रह्मणः समनन्तरम् ।
परां गतिमनुप्राप्त इति नैष्ठिकमञ्जसा ॥ १२.३४४.६९ ॥
ഭൂതലത്തിൽ നിന്ന് പോയി, ഉടനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനത്തെത്തി, പരമഗതി നേടി എന്ന് ഇങ്ങനെ നിശ്ചയമായി പറയപ്പെടുന്നു.