ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.347
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.347.1
एवं स्तुतः स भगवान् गुह्यैस्तथ्यैश्च नामभिः ।
भगवान्विश्वसृक्सिंहः सर्वमूर्तिमयः प्रभुः।
दर्शयामास मुनये रूपं तत्परमं हरिः ॥ १२.३४७.१ ॥
ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭಗವಂತನು, ಗುಹ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ನಾಮಗಳಿಂದ, ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಸಿಂಹಸಮಾನನೂ ಸರ್ವರೂಪಮಯನೂ ಆದ ಪ್ರಭು ಹರಿ ಮುನಿಗೆ ತನ್ನ ಆ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
12.347.2
किंचिच्चन्द्राद्विशुद्धात्मा किंचिच्चन्द्राद्विशेषवान् ।
कृशानुवर्णः किंचिच्च किंचिद्धिष्ण्याकृतिः प्रभुः ॥ १२.३४७.२ ॥
ಆ ಪ್ರಭು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ವಿಶೇಷನಾಗಿದ್ದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಗ್ನಿವರ್ಣನಾಗಿದ್ದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಹಾಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದನು.
12.347.3
शुकपत्रनिभः किंचित्किंचित्स्फटिकसन्निभः ।
नीलाञ्जनचयप्रख्यो जातरूपप्रभः क्वचित् ॥ १२.३४७.३ ॥
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಿಳಿಯ ಗರಿಯಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ, ನೀಲ ಕಾಡಿಗೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಇದ್ದನು.
12.347.4
प्रबालाङ्कुरवर्णश्च श्वेतवर्णस्तथा क्वचित् ।
क्वचित्सुवर्णवर्णाभो वैदूर्यसदृशः क्वचित् ॥ १२.३४७.४ ॥
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹವಳದ ಚಿಗುರಿನ ವರ್ಣದವನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿಳಿ ವರ್ಣದವನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿನ್ನದ ವರ್ಣದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೈಡೂರ್ಯದಂತೆ ಇದ್ದನು.
12.347.5
नीलवैर्दूर्यसदृश इन्द्रनीलनिभः क्वचित् ।
मयूरग्रीववर्णाभो मुक्ताहारनिभः क्वचित् ॥ १२.३४७.५ ॥
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀಲ ವೈಡೂರ್ಯದಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂದ್ರನೀಲದಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನವಿಲಿನ ಕತ್ತಿನ ಬಣ್ಣದ ಕಾಂತಿಯಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತೆ ಇದ್ದನು.
12.347.6
एतान्बहुधान्वर्णान्रूपैर्बिभ्रत्सनातनः ।
सहस्रनयनः श्रीमाञ्छतशीर्षः सहस्रपात् ॥ १२.३४७.६ ॥
ಈ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ ಸನಾತನನು, ಸಹಸ್ರ ನಯನನು, ಶ್ರೀಮಂತನು, ನೂರು ತಲೆಗಳುಳ್ಳವನು, ಸಹಸ್ರ ಪಾದದವನು.
12.347.7
सहस्रोदरबाहुश्च अव्यक्त इति च क्वचित् ।
ओंकारमुद्गिरन्वक्रात्सावित्रीं च तदन्वयाम् ॥ १२.३४७.७ ॥
ಸಾವಿರ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳವನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವ್ಯಕ್ತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು. ತನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು.
12.347.8
शेषेभ्यश्चैव वक्रेभ्यश्चतुर्वेदान्गिरन्बहून् ।
आरण्यकं जगौ देवो हरिर्नारायणो वशी ॥ १२.३४७.८ ॥
ಉಳಿದ ಮುಖಗಳಿಂದಲೂ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಅನೇಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು; ದೇವ ಹರಿ ನಾರಾಯಣನು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು, ಆರಣ್ಯಕವನ್ನು ಹಾಡಿದನು.
12.347.9
वेदिं कमण्डलुं दर्भान्मणिरूपांस्तथा कुशान् ।
अजिनं दण्डकाष्ठं च ज्वलितं च हुताशनम्।
धारयामास देवेशो हस्तैर्यज्ञपतिस्तदा ॥ १२.३४७.९ ॥
ವೇದಿ, ಕಮಂಡಲು, ದರ್ಭೆ, ಮಣಿರೂಪದ ಕುಶಗಳು, ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮ, ದಂಡಕಾಷ್ಠ, ಉರಿಯುವ ಹುತಾಶನ—ಇವುಗಳನ್ನು ಆಗ ದೇವೇಶ ಯಜ್ಞಪತಿ ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದನು.
12.347.10
तं प्रसन्नं प्रसन्नात्मा नारदो द्विजसत्तमः ।
वाग्यतः प्रणतो भूत्वा ववन्दे परमेश्वरम् ॥ १२.३४७.१० ॥
ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ನಾರದನು, ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಅವನನ್ನು, ಮೌನವಾಗಿ, ನಮಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ವಂದಿಸಿದನು.
12.347.11
तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिरव्ययः ॥ १२.३४७.११ ॥
ತಲೆ ಬಾಗಿ ನಮಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಆದಿಯೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಹೇಳಿದನು.
12.347.12
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
इमं देशमनुप्राप्ता मम दर्शनलालसाः ॥ १२.३४७.१२ ॥
ಏಕತ, ದ್ವಿತ ಮತ್ತು ತ್ರಿತ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನನ್ನ ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
12.347.13
न च मां ते ददृशिरे न च द्रक्ष्यति कश्चन ।
ऋते ह्यैकान्तिकश्रेष्ठात्त्वं चैवैकान्तिकोत्तम ॥ १२.३४७.१३ ॥
ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕಾಂತಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರತು, ಏಕಾಂತಿಕೋತ್ತಮನೇ.
12.347.14
ममैतास्तनवः श्रेष्ठा जाता धर्मगृहे द्विज ।
तास्त्वं भजस्व सततं साधयस्व यथागतम् ॥ १२.३४७.१४ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನನ್ನ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪಗಳು ಧರ್ಮಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿವೆ. ನೀನು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರ ಸೇವಿಸು, ಬಂದಂತೆಯೇ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸು.
12.347.15
वृणीष्व च वरं प्रिय मत्तस्त्वं यदिहेच्छसि ।
प्रसन्नोऽहं तवाद्येह विश्वमूर्तिरिहाव्ययः ॥ १२.३४७.१५ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ ಆ ವರವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಆರಿಸಿಕೋ. ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ಅವ್ಯಯನು.
12.347.16
अद्य मे तपसो देव यमस्य नियमस्य च ।
सद्यः फलमवाप्तं वै दृष्टो यद्भगवान्मया ॥ १२.३४७.१६ ॥
ಓ ದೇವ, ಇಂದು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸು, ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಫಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ಲಭಿಸಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಂಡೆ.
12.347.17
वर एष ममात्यन्तं दृष्टस्त्वं यत्सनातनः ।
भगवन्विश्वदृक् सिंहः सर्वमूर्तिर्महान्प्रभुः ॥ १२.३४७.१७ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡದ್ದೇ ನನಗೆ ಈ ಮಹಾ ವರ; ಸನಾತನನೇ. ಓ ಭಗವಂತ, ವಿಶ್ವದೃಕ್, ಸಿಂಹ, ಸರ್ವಮೂರ್ತಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಭುವೇ.
12.347.18
एवं संदर्शयित्वा तु नारदं परमेष्ठिजम् ।
उवाच वचनं भूयो गच्छ नारद माचिरम् ॥ १२.३४७.१८ ॥
ಹೀಗೆ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಪರಮೇಷ್ಠಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ನಾರದನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ನಾರದ, ತಡಮಾಡಬೇಡ, ಹೋಗು.
12.347.19
इमे ह्यनिन्द्रियाहारा मद्भक्ताश्चन्द्रवर्चसः ।
एकाग्राश्चिन्तयेयुर्मां नैषां विघ्नो भवेदिति ॥ १२.३४७.१९ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ, ನನ್ನ ಭಕ್ತರಾಗಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಇವರು ಏಕಾಗ್ರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸುವರು; ಇವರಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟಾಗದು.
12.347.20
सिद्धा ह्येते महाभागाः पुरा ह्येकान्तिनोऽभवन् ।
तमोरजोभिर्निर्मुक्ता मां प्रवेक्ष्यन्त्यसंशयम् ॥ १२.३४७.२० ॥
ಇವರು ಸಿದ್ಧರು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು; ಹಿಂದೆಯೂ ಇವರು ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ ಮತ್ತು ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಇವರು ನಿಃಸಂಶಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರುವರು.
12.347.21
न दृश्यश्चक्षुषा योऽसौ न स्पृश्यः स्पर्शनेन च ।
न घ्रेयश्चैव गन्धेन रसेन च विवर्जितः ॥ १२.३४७.२१ ॥
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದವನು, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಿಗದವನು, ಗಂಧದಿಂದ ಆಘ್ರಾಣಿಸಲಾಗದವನು, ರಸದಿಂದ ಅತೀತನು ಅವನು.
12.347.22
सत्वं रजस्तमश्चैव न गुणास्तं भजन्ति वै ।
यश्च सर्वगतः साक्षी लोकस्यात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४७.२२ ॥
ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಗುಣಗಳು ಅವನನ್ನು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಸಾಕ್ಷಿ ಲೋಕದ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.347.23
भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न विनश्यति ।
अजो नित्यः शाश्वतश्च निर्गुणो निष्कलस्तथा ॥ १२.३४७.२३ ॥
ಜೀವಿಗಳ ದೇಹಗಳು ನಾಶವಾದರೂ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಅಜ, ನಿತ್ಯ, ಶಾಶ್ವತ, ನಿರ್ಗುಣ, ನಿಷ್ಕಲ.
12.347.24
द्विर्द्वादशेभ्यस्तत्त्वेभ्यः ख्यातो यः पञ्चविंशकः ।
पुरुषो निष्क्रियश्चैव ज्ञानदृश्यश्च कथ्यते ॥ १२.३४७.२४ ॥
ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಪುರುಷ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ; ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಕಾಣಲ್ಪಡುವವನು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.347.25
यं प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता वै द्विजसत्तमाः ।
स वासुदेवो विज्ञेयः परमात्मा सनातनः ॥ १२.३४७.२५ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೋ ಅವನೇ ವಾಸುದೇವ; ಅವನು ಸನಾತನ ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.347.26
पश्य देवस्य माहात्म्यं महिमानं च नारद ।
शुभाशुभैः कर्मभिर्यो न लिप्यति कदाचन ॥ १२.३४७.२६ ॥
ನಾರದ, ದೇವನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡು; ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.347.27
सत्वं रजस्तमश्चेति गुणानेतान्प्रचक्षते ।
एते सर्वशरीरेषु तिष्ठन्ति विचरन्ति च ॥ १२.३४७.२७ ॥
ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು ಎಂದು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇವು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.
12.347.28
एतान्गुणांस्तु क्षेत्रज्ञो भुङ्क्ते नैभिः स भुज्यते ।
निर्गुणो गुणभुक्चैव गुणस्रष्टा गुणातिगः ॥ १२.३४७.२८ ॥
ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಅವನು ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ನಿರ್ಗುಣ, ಗುಣಭೋಕ್ತ, ಗುಣಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಗುಣಾತೀತ.
12.347.29
जगत्प्रतिष्ठा देवर्षे पृथिव्यप्सु प्रलीयते ।
ज्योतिष्यापः प्रलीयन्ते ज्योतिर्वायौ प्रलीयते ॥ १२.३४७.२९ ॥
ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರ ಭೂಮಿ; ಅದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರು ಜ್ಯೋತಿಯಲ್ಲಿ (ಅಗ್ನಿ) ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಯೋತಿ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.
12.347.30
खे वायुः प्रलयं याति मनस्याकाशमेव च ।
मनो हि परमं भूतं तदव्यक्ते प्रलीयते ॥ १२.३४७.३० ॥
ವಾಯು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಕಾಶ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸೇ ಪರಮ ಭೂತ; ಅದು ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.
12.347.31
अव्यक्तं पुरुषे ब्रह्मन्निष्क्रिये संप्रलीयते ।
नास्ति तस्मात्परतरः पुरुषाद्वै सनातनात् ॥ १२.३४७.३१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಅವ್ಯಕ್ತವು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸನಾತನ ಪುರುಷನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಇಲ್ಲ.
12.347.32
नित्यं हि नास्ति जगति भूतं स्थावरजङ्गमम् ।
ऋते तमेकं पुरुषं वासुदेवं सनातनम्।
सर्वभूतात्मभूतो हि वासुदेवो महाबलः ॥ १२.३४७.३२ ॥
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಯಾವ ಭೂತವೂ ನಿತ್ಯವಲ್ಲ; ಆ ಒಬ್ಬ ಸನಾತನ ಪುರುಷ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. ಮಹಾಬಲನಾದ ವಾಸುದೇವನೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮ.
12.347.33
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
ते समेता महात्मानः शरीरमिति संज्ञितम् ॥ १२.३४७.३३ ॥
ಭೂಮಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ನೀರು ಮತ್ತು ಐದನೆಯದಾದ ಅಗ್ನಿ — ಈ ಮಹಾತತ್ತ್ವಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಅವನ್ನು ಶರೀರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.347.34
तदाविशति यो ब्रह्मन्न दृश्यो लघुविक्रमः ।
उत्पन्न एव भवति शरीरं चेष्टयन्प्रभुः ॥ १२.३४७.३४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಆಗ ಕಾಣಿಸದ, ವೇಗದ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪ್ರಭು ಶರೀರವನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತ ತಾನೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.347.35
न विना धातुसंघातं शरीरं भवति क्वचित् ।
न च जीवं विना ब्रह्मन्वायवश्चेष्टयन्त्युत ॥ १२.३४७.३५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಧಾತುಗಳ ಸಂಘಾತವಿಲ್ಲದೆ ಶರೀರ ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಜೀವನಿಲ್ಲದೆ ವಾಯುಗಳೂ ಅದನ್ನು ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.347.36
स जीवः परिसंख्यातः शेषः संकर्षणः प्रभुः ।
तस्मात्सनत्कुमारत्वं योऽलभत्स्वेन कर्मणा ॥ १२.३४७.३६ ॥
ಆ ಜೀವನನ್ನು ಎಣಿಸಲಾಗಿದೆ — ಶೇಷನಾದ ಸಂಕರ್ಷಣ ಪ್ರಭು. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸನತ್ಕುಮಾರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವನು.
12.347.37
यस्मिंश्च सर्वभूतानि प्रद्युम्नः परिपठ्यते ।
तस्मात्प्रसूतो यः कर्ता कारणं कार्यमेव च ॥ १२.३४७.३७ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳಿವೆಯೋ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನೆಂದು ಯಾರು ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು ಕರ್ತೃ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
12.347.38
तस्मत्सर्वं संभवति जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
सोऽनिरुद्धः स ईशानो व्यक्तिः सा सर्वकर्मसु ॥ १२.३४७.३८ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ಚರಾಚರವಾದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅನಿರುದ್ಧ, ಅವನೇ ಈಶಾನ; ಸಕಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ರೂಪವೂ ಅವನೇ.
12.347.39
यो वासुदेवो भगवान्क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ।
ज्ञेयः स एव राजेन्द्र जीवः संकर्षणः प्रभुः ॥ १२.३४७.३९ ॥
ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೂ ನಿರ್ಗುಣ ಸ್ವರೂಪನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನನ್ನೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವನೇ ಜೀವ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಸಂಕರ್ಷಣ.
12.347.40
संकर्षणाच्च प्रद्युम्नो मनोभूतः स उच्यते ।
प्रद्युम्नाद्योऽनिरूद्धस्तु सोहंकारः स ईश्वरः ॥ १२.३४७.४० ॥
ಸಂಕರ್ಷಣನಿಂದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಉಂಟಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಮನಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧನು; ಅವನೇ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ.
12.347.41
मत्तः सर्वं संभवति जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
अक्षरं च क्षरं चैव सच्चासच्चैव नारद ॥ १२.३४७.४१ ॥
ನನ್ನಿಂದಲೇ ಚರಾಚರವಾದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಕ್ಷರವೂ, ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್ ಕೂಡ, ಓ ನಾರದ.
12.347.42
मां प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता भक्तास्तु ये मम ।
अहं हि पुरुषो ज्ञेयो निष्क्रियः पञ्चविंशकः ॥ १२.३४७.४२ ॥
ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿ, ನನ್ನ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಾನೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಪುರುಷ — ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ, ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ತತ್ತ್ವ.
12.347.43
निर्गुणो निष्कलश्चैव निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ।
एतत्त्वया न विज्ञेयं रूपवानिति दृश्यते ॥ १२.३४७.४३ ॥
ಅವನು ನಿರ್ಗುಣ, ನಿಷ್ಕಲ, ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವ, ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹ. ಅವನು ರೂಪವಂತನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನೀನು ಹಾಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು.
12.347.44
इच्छन्मुहूर्तान्नश्येयमीशोऽहं जगतो गुरुः ।
माया ह्येषा मया सृष्टा यन्मां पश्यसि नारद ॥ १२.३४७.४४ ॥
ನಾನು ಬಯಸಿದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಬಲ್ಲೆ; ನಾನು ಜಗತ್ತಿನ ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಗುರು. ನಾರದ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮಾಯೆ.
12.347.45
सर्वभूतगुणैर्युक्तं नैवं त्वं ज्ञातुमर्हसि ।
मयैतत्कथितं सम्यक्तव मूर्तिचतुष्टयम् ॥ १२.३४७.४५ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನನ್ನು ನೀನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು. ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
12.347.46
अहं हि जीवसंज्ञो वै मयि जीवः समाहितः ।
मैवं ते बुद्धिरत्राभूर्द्दृषो जीवो मयेति वै ॥ १२.३४७.४६ ॥
ನಾನೇ ಜೀವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೇನೆ; ಜೀವವು ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಬಾರದು. ಜೀವವು ನನ್ನಿಂದಲೇ ಕಾಣಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.347.47
अहं सर्वत्रगो ब्रह्मन्भूतग्रामान्तरात्मकः ।
भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न नशाम्यहम् ॥ १२.३४७.४७ ॥
ನಾನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ; ಸಮಸ್ತ ಭೂತಸಮೂಹದ ಅಂತರಾತ್ಮ. ಭೂತಸಮೂಹದ ದೇಹಗಳು ನಾಶವಾದರೂ ನಾನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.347.48
सिद्धा हि ते महाभागा नरा ह्येकान्तिनोऽभवन् ।
तमोरजोभ्यां निर्मुक्ताः प्रवेक्ष्यन्ति च मां मुने ॥ १२.३४७.४८ ॥
ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರಾದ ಮಾನವರು ಸಿದ್ಧರಾದರು; ಅವರು ಏಕಾಂತಿ ಭಕ್ತರಾದರು. ತಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಓ ಮುನಿ, ಅವರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವರು.
12.347.49
अहं कर्ता च कार्यं च कारणं चापि नराद ।
न दृश्यश्चक्षुषा देवः स्पृश्यो न स्पर्शनेन च।
आघ्रेयो नैव गन्धेन रसेन च विसर्जितः ॥ १२.३४७.४९ ॥
ನಾನೇ ಕರ್ತೃ, ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರಣವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ, ಓ ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಆ ದೇವನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಗಂಧದಿಂದ ಆಘ್ರಾಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ರಸದಿಂದ ಸವಿಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.347.50
सत्वं रजस्तमश्चैव न गुणास्ते भवन्ति हि ।
स हि सर्वगतः साक्षी लोकस्यात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४७.५० ॥
ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಇವು ಅವನ ಗುಣಗಳಲ್ಲ. ಅವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸಾಕ್ಷಿ, ಲೋಕದ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.347.51
हिरण्यगर्भो लोकादिश्चतुर्वक्रोऽनिरुक्तगः ।
ब्रह्मा सनातनो देवो मम बह्वर्थचिन्तकः ॥ १२.३४७.५१ ॥
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ಲೋಕಗಳ ಆದಿ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖದವನು, ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವನು, ಸನಾತನ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ, ನನ್ನ ಹಲವು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವವನು.
12.347.52
ललाटाच्चैव मे रुद्रो देवः क्रोधाद्विनिःसृतः ।
पश्यैकादश मे रुद्रान्दक्षिणं पार्श्वमास्थितान् ॥ १२.३४७.५२ ॥
ನನ್ನ ಹಣೆಯಿಂದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ರುದ್ರ ದೇವನನ್ನು ನೋಡು. ನನ್ನ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರನ್ನು ನೋಡು.
12.347.53
द्वादशैव तथाऽऽदित्यान्वामपार्श्वे समास्थितान् ।
अग्रतश्चैव मे पश्य वसूनष्टौ सुरोत्तमान् ॥ १२.३४७.५३ ॥
ನನ್ನ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ನೋಡು. ನನ್ನ ಮುಂದೆ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಎಂಟು ವಸುಗಳನ್ನು ನೋಡು.
12.347.54
नासत्यं चैव दस्रं च भिषजौ पश्य पृष्ठतः ।
सर्वान्प्रजापतीन्पश्य पश्य सप्तऋर्षीस्तथा ॥ १२.३४७.५४ ॥
ನಾಸತ್ಯ ಮತ್ತು ದಸ್ರ, ಇಬ್ಬರು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಹಿಂದೆ ನೋಡು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ನೋಡು, ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡು.
12.347.55
वेदान्यज्ञांश्च शतशः पश्यामृतमथौषधीः ।
तपांसि नियमांश्चैव यमानपि पृथग्विधान् ॥ १२.३४७.५५ ॥
ವೇದಗಳನ್ನು, ನೂರಾರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಅಮೃತವನ್ನು, ಓಷಧಿಗಳನ್ನು ನೋಡು; ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು, ನಿಯಮಗಳನ್ನು, ಬಗೆಬಗೆಯ ಯಮಗಳನ್ನೂ ನೋಡು.
12.347.56
तथाऽष्टगुणमैश्वर्यमेकस्थं पश्य मूर्तिमत् ।
श्रियं लक्ष्मीं च कीर्तिं च पृथिवीं च ककुद्मिनी ॥ १२.३४७.५६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಟು ಗುಣಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಮೂರ್ತಿರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡು; ಶ್ರೀ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಭೂಮಿ, ಕಕುದ್ಮಿನಿ ಇವರನ್ನೂ ನೋಡು.
12.347.57
वेदानां मातरं पश्य मत्स्थां देवीं सरस्वतीम् ।
ध्रुवं च ज्योतिषां श्रेष्ठं पश्य नारद खेचरम् ॥ १२.३४७.५७ ॥
ವೇದಗಳ ತಾಯಿಯಾದ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡು; ಜ್ಯೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಧ್ರುವನನ್ನು ನೋಡು, ನಾರದ.
12.347.58
अम्भोधरान्समुद्रांश्च सरांसि सरितस्तथा ।
मूर्तिमन्तः पितृगणांश्चतुरः पश्य सत्तम ॥ १२.३४७.५८ ॥
ಮೇಘಗಳನ್ನು, ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು, ಸರೋವರಗಳನ್ನು, ನದಿಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಮೂರ್ತಿರೂಪದ ನಾಲ್ಕು ಪಿತೃಗಣಗಳನ್ನು ನೋಡು, ಸತ್ತಮ.
12.347.59
त्रींश्चैवेमान्गुणान्पश्य मत्स्थान्मूर्तिविवर्जितान् ।
देवकार्यादपि मुने पितृकार्यं विशिष्यते ॥ १२.३४७.५९ ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ರೂಪರಹಿತವಾದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ನೋಡು; ಮುನೇ, ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪಿತೃಕಾರ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.347.60
देवानां च पितृणां च पिता ह्येकोऽहमादितः ।
अहं हयशिरा भूत्वा समुद्रे पश्चिमोत्तरे ॥ १२.३४७.६० ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಆದಿಯಿಂದ ತಂದೆ ನಾನೊಬ್ಬನೇ. ಹಯಶಿರಸ್ಸಾಗಿ ನಾನು ಪಶ್ಚಿಮೋತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೇನೆ.
12.347.61
पिबामि सुहुतं हव्यं कव्यं च श्रद्धयाऽन्वितम् ।
मया सृष्टः पुरा ब्रह्मा मां यज्ञमयजत्स्वयम् ॥ १२.३४७.६१ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಹವ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಕವ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಿಂದೆ ನನ್ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ ನನ್ನನ್ನು ಯಜ್ಞದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು.
12.347.62
ततस्तस्मै वरान्प्रीतो दत्तवानस्म्यनुत्तमान् ।
मत्पुत्रत्वं च कल्पादौ लोकाध्यक्षत्वमेव च ॥ १२.३४७.६२ ॥
ನಂತರ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆನು: ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರನಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ.
12.347.63
अहंकारकृतं चैव नामपर्यायवाचकम् ।
त्वया कृतां च मर्यादां नातिक्रंस्यति कश्चन ॥ १२.३४७.६३ ॥
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಹೆಸರುಗಳ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದ. ನೀನು ಮಾಡಿದ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.347.64
त्वं चैव वरदो ब्रह्मन्वरेप्सूनां भविष्यसि ।
सुरासुरगणानां च ऋषीणां च तपोधन ॥ १२.३४७.६४ ॥
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನೀನೂ ವರವನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ವರ ನೀಡುವವನಾಗುವೆ; ಸುರಾಸುರ ಗಣಗಳಿಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ. ಓ ತಪೋಧನನೇ!
12.347.65
पितृणां च महाभाग सततं संशितव्रत ।
विविधानां च भूतानां त्वमुपास्यो भविष्यसि ॥ १२.३४७.६५ ॥
ಪಿತೃಗಳಿಗೂ, ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಸದಾ ಕಠಿಣ ವ್ರತವುಳ್ಳವನೇ! ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ನೀನೇ ಉಪಾಸ್ಯನಾಗುವೆ.
12.347.66
प्रादुर्भावगतश्चाहं सुरकार्येषु नित्यदा ।
अनुशास्यस्त्वया ब्रह्मन्नियोज्यश्च सुतो यथा ॥ १२.३४७.६६ ॥
ನಾನೂ ದೇವಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರಕಟನಾಗಿ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿತನಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ, ಮಗನಂತೆ.
12.347.67
एतांश्चान्यांश्च रुचिरान्ब्रह्मणेऽमिततेजसे ।
एवं रुद्राय मनवे इन्द्रायामिततेजसे।
अहं दत्त्वा वरान्प्रीतो निवृत्तिपरमोऽभवम् ॥ १२.३४७.६७ ॥
ಇವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೋಹರ ವರಗಳನ್ನು ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನೀಡಿದೆನು. ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರನಿಗೆ, ಮನುವಿಗೆ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದೆನು. ವರ ನೀಡಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ನಿವೃತ್ತಿ-ಪರಾಯಣನಾದೆನು.
12.347.68
निर्वाणं सर्वधर्माणां निवृत्तिः परमा स्मृता ।
तस्मान्निवृत्तिमापन्नश्चरेत्सर्वाङ्गनिर्वृतः ॥ १२.३४७.६८ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ನಿರ್ವಾಣವೇ; ನಿವೃತ್ತಿಯೇ ಪರಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಸರ್ವಾಂಗದಲ್ಲೂ ಶಾಂತನಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
12.347.69
विद्यासहायवन्तं मामादित्यस्थं सनातनम् ।
कपिलं प्राहुराचार्याः साङ्ख्यनिश्चितनिश्चयाः ॥ १२.३४७.६९ ॥
ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿದವನು, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಸನಾತನನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯ-ನಿಶ್ಚಯದಲ್ಲಿ ದೃಢರಾದ ಆಚಾರ್ಯರು ಕಪಿಲನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.347.70
हिरण्यगर्भो भगवानेष च्छन्दसि संस्तुतः ।
सोहं योगगतिर्ब्रह्मन्योगशास्त्रेषु शब्दितः ॥ १२.३४७.७० ॥
ಈ ಭಗವಂತ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆ ನಾನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಯೋಗವೇ ಗತಿಯಾದವನು; ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
12.347.71
एषोऽहं व्यक्तिमाश्रित्य तिष्ठामि दिवि शाश्वतः ।
ततो युगसहस्रान्ते संहरिष्ये जगत्पुनः ॥ १२.३४७.७१ ॥
ಈ ನಾನು ವ್ಯಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಅನಂತರ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು.
12.347.72
कृत्वाऽऽत्मस्थानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
एकाकी विद्यया सार्धं विहरिष्ये जगत्पुनः ॥ १२.३४७.७२ ॥
ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಚರ ಭೂತಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ, ವಿದ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವೆನು.
12.347.73
ततो भूयो जगत्सर्वं करिष्यामीह विद्यया ।
अस्मिन्मूर्तिश्चतुर्थी या साऽसृजच्छेषमव्ययम् ॥ १२.३४७.७३ ॥
ನಂತರ ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವೆನು. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರೂಪವು ಅವ್ಯಯವಾದ ಶೇಷವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
12.347.74
स हि संकर्षणः प्रोक्तः प्रद्युम्नः सोप्यजीजनत् ।
प्रद्युम्नादनिरुद्धोऽहं सर्गो मम पुनः पुनः ॥ १२.३४७.७४ ॥
ಅವನನ್ನು ಸಂಕರ್ಷಣನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನೇ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ನಾನು ಅನಿರುದ್ಧನಾದೆನು; ನನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
12.347.75
अनिरुद्धात्तथा ब्रह्मा तन्नाभिकमलोद्भवः ।
ब्रह्मणः सर्वभूतानि चराणि स्थावराणि च ॥ १२.३४७.७५ ॥
ಅನಿರುದ್ಧನಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಅವನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಚರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳು ಉಂಟಾದವು.
12.347.76
एतां सृष्टिं विजानीहि कल्पादिषु पुनः पुनः ।
यथा सूर्यस्य गगनादुदयास्तमने इह।
नष्टे पुनर्वलात्काल आनयत्यमितद्युते ॥ १२.३४७.७६ ॥
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಗಳ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಡೆಯುವುದೆಂದು ತಿಳಿ; ಆಕಾಶದಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಾನದಂತೆ. ನಾಶವಾದಾಗ ಕಾಲವು ಬಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತರುತ್ತದೆ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ.