മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.347
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.347.1
एवं स्तुतः स भगवान् गुह्यैस्तथ्यैश्च नामभिः ।
भगवान्विश्वसृक्सिंहः सर्वमूर्तिमयः प्रभुः।
दर्शयामास मुनये रूपं तत्परमं हरिः ॥ १२.३४७.१ ॥
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ആ ഭഗവാൻ, രഹസ്യവും സത്യവുമായ നാമങ്ങളാൽ, വിശ്വസൃഷ്ടാവും സിംഹതുല്യനും സർവരൂപമയനുമായ പ്രഭു ഹരി മുനിക്ക് തന്റെ ആ പരമരൂപം കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
12.347.2
किंचिच्चन्द्राद्विशुद्धात्मा किंचिच्चन्द्राद्विशेषवान् ।
कृशानुवर्णः किंचिच्च किंचिद्धिष्ण्याकृतिः प्रभुः ॥ १२.३४७.२ ॥
ആ പ്രഭു ചിലപ്പോൾ ചന്ദ്രനേക്കാൾ വിശുദ്ധസ്വരൂപനും, ചിലപ്പോൾ ചന്ദ്രനേക്കാൾ വിശേഷനും, ചിലപ്പോൾ അഗ്നിവർണ്ണനും, ചിലപ്പോൾ ഗ്രഹാകൃതിയുള്ളവനുമായിരുന്നു.
12.347.3
शुकपत्रनिभः किंचित्किंचित्स्फटिकसन्निभः ।
नीलाञ्जनचयप्रख्यो जातरूपप्रभः क्वचित् ॥ १२.३४७.३ ॥
അവൻ ചിലപ്പോൾ തത്തയുടെ തൂവൽ പോലെയും, ചിലപ്പോൾ സ്ഫടികം പോലെയും, നീല അഞ്ജനക്കൂമ്പാരം പോലെയും, ചിലപ്പോൾ സ്വർണ്ണപ്രഭപോലെയും ആയിരുന്നു.
12.347.4
प्रबालाङ्कुरवर्णश्च श्वेतवर्णस्तथा क्वचित् ।
क्वचित्सुवर्णवर्णाभो वैदूर्यसदृशः क्वचित् ॥ १२.३४७.४ ॥
അവൻ ചിലപ്പോൾ പവിഴമുളയുടെ വർണ്ണവും, ചിലപ്പോൾ വെളുത്ത വർണ്ണവും, ചിലപ്പോൾ സ്വർണ്ണവർണ്ണ പ്രഭയും, ചിലപ്പോൾ വൈഡൂര്യം പോലെയും ആയിരുന്നു.
12.347.5
नीलवैर्दूर्यसदृश इन्द्रनीलनिभः क्वचित् ।
मयूरग्रीववर्णाभो मुक्ताहारनिभः क्वचित् ॥ १२.३४७.५ ॥
അവൻ ചിലപ്പോൾ നീല വൈഡൂര്യം പോലെയും, ചിലപ്പോൾ ഇന്ദ്രനീലം പോലെയും, ചിലപ്പോൾ മയിലിന്റെ കഴുത്തിലെ വർണ്ണപ്രഭപോലെയും, ചിലപ്പോൾ മുത്തുമാല പോലെയും ആയിരുന്നു.
12.347.6
एतान्बहुधान्वर्णान्रूपैर्बिभ्रत्सनातनः ।
सहस्रनयनः श्रीमाञ्छतशीर्षः सहस्रपात् ॥ १२.३४७.६ ॥
ഈ പലവിധ വർണ്ണങ്ങളെ രൂപങ്ങളായി ധരിച്ച സനാതനനും, ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളവനും, ശ്രീമാനും, നൂറു തലകളുള്ളവനും, ആയിരം പാദങ്ങളുള്ളവനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
12.347.7
सहस्रोदरबाहुश्च अव्यक्त इति च क्वचित् ।
ओंकारमुद्गिरन्वक्रात्सावित्रीं च तदन्वयाम् ॥ १२.३४७.७ ॥
ആയിരം വയറും ആയിരം കൈകളുമുള്ളവൻ; ചിലപ്പോൾ അവ്യക്തനെന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ. തന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ഓങ്കാരവും അതിനെ തുടർന്നുള്ള സാവിത്രിയും ഉച്ചരിച്ചു.
12.347.8
शेषेभ्यश्चैव वक्रेभ्यश्चतुर्वेदान्गिरन्बहून् ।
आरण्यकं जगौ देवो हरिर्नारायणो वशी ॥ १२.३४७.८ ॥
ശേഷിച്ച മുഖങ്ങളിൽനിന്നും നാല് വേദങ്ങളിലെ പല മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു; ദേവനായ ഹരി നാരായണൻ, ജിതേന്ദ്രിയനായി, ആരണ്യകം പാടി.
12.347.9
वेदिं कमण्डलुं दर्भान्मणिरूपांस्तथा कुशान् ।
अजिनं दण्डकाष्ठं च ज्वलितं च हुताशनम्।
धारयामास देवेशो हस्तैर्यज्ञपतिस्तदा ॥ १२.३४७.९ ॥
വേദി, കമണ്ഡലു, ദർഭ, മണിരൂപമുള്ള കുശങ്ങൾ, അജിനം, ദണ്ഡകാഷ്ഠം, ജ്വലിക്കുന്ന ഹുതാശനൻ എന്നിവയെ അന്ന് ദേവേശനായ യജ്ഞപതി തന്റെ കൈകളിൽ ധരിച്ചു.
12.347.10
तं प्रसन्नं प्रसन्नात्मा नारदो द्विजसत्तमः ।
वाग्यतः प्रणतो भूत्वा ववन्दे परमेश्वरम् ॥ १२.३४७.१० ॥
പ്രസന്നമനസ്സുള്ള ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ നാരദൻ, പ്രസന്നനായ അവനെ, വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, പ്രണമിച്ച്, പരമേശ്വരനെ വന്ദിച്ചു.
12.347.11
तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिरव्ययः ॥ १२.३४७.११ ॥
ശിരസ്സ് നമിച്ച് നിന്ന അവനോട് ദേവന്മാരുടെ ആദിയും അവ്യയനുമായവൻ പറഞ്ഞു.
12.347.12
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।
इमं देशमनुप्राप्ता मम दर्शनलालसाः ॥ १२.३४७.१२ ॥
ഏകതൻ, ദ്വിതൻ, ത്രിതൻ എന്നീ മഹർഷിമാർ എന്റെ ദർശനാഭിലാഷത്തോടെ ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
12.347.13
न च मां ते ददृशिरे न च द्रक्ष्यति कश्चन ।
ऋते ह्यैकान्तिकश्रेष्ठात्त्वं चैवैकान्तिकोत्तम ॥ १२.३४७.१३ ॥
അവർ എന്നെ കണ്ടില്ല; ആരും കാണുകയുമില്ല, ഏകാന്തികരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നിന്നെ ഒഴികെ, ഏകാന്തികോത്തമാ.
12.347.14
ममैतास्तनवः श्रेष्ठा जाता धर्मगृहे द्विज ।
तास्त्वं भजस्व सततं साधयस्व यथागतम् ॥ १२.३४७.१४ ॥
ഹേ ദ്വിജാ, എന്റെ ഈ ശ്രേഷ്ഠരൂപങ്ങൾ ധർമ്മഗൃഹത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു. നീ അവയെ നിരന്തരം സേവിക്കുക; വന്നതുപോലെ കാര്യം സാധിക്കുക.
12.347.15
वृणीष्व च वरं प्रिय मत्तस्त्वं यदिहेच्छसि ।
प्रसन्नोऽहं तवाद्येह विश्वमूर्तिरिहाव्ययः ॥ १२.३४७.१५ ॥
പ്രിയനേ, ഇവിടെ നീ എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ ആ വരം എന്നിൽനിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്; ഇവിടെ ഞാൻ വിശ്വമൂർത്തിയും അവ്യയനുമാണ്.
12.347.16
अद्य मे तपसो देव यमस्य नियमस्य च ।
सद्यः फलमवाप्तं वै दृष्टो यद्भगवान्मया ॥ १२.३४७.१६ ॥
ദേവാ, ഇന്ന് എന്റെ തപസ്സിന്റെയും യമത്തിന്റെയും നിയമത്തിന്റെയും ഫലം ഉടൻ ലഭിച്ചു; കാരണം ഞാൻ ഭഗവാനെ ദർശിച്ചു.
12.347.17
वर एष ममात्यन्तं दृष्टस्त्वं यत्सनातनः ।
भगवन्विश्वदृक् सिंहः सर्वमूर्तिर्महान्प्रभुः ॥ १२.३४७.१७ ॥
നിന്നെ ദർശിച്ചതാണ് എനിക്ക് ഈ വരം; സനാതനനേ. ഭഗവാനേ, വിശ്വദൃക്കേ, സിംഹമേ, സർവ്വമൂർത്തേ, മഹാപ്രഭുവേ.
12.347.18
एवं संदर्शयित्वा तु नारदं परमेष्ठिजम् ।
उवाच वचनं भूयो गच्छ नारद माचिरम् ॥ १२.३४७.१८ ॥
ഇങ്ങനെ ദർശനം നൽകി, പരമേഷ്ഠിയിൽനിന്ന് ജനിച്ച നാരദനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഹേ നാരദാ, താമസിക്കാതെ പോകൂ.
12.347.19
इमे ह्यनिन्द्रियाहारा मद्भक्ताश्चन्द्रवर्चसः ।
एकाग्राश्चिन्तयेयुर्मां नैषां विघ्नो भवेदिति ॥ १२.३४७.१९ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, ആഹാരം പരിമിതമാക്കി, എന്റെ ഭക്തരായി ചന്ദ്രതേജസ്സോടെ നിൽക്കുന്ന ഇവർ ഏകാഗ്രമായി എന്നെത്തന്നെ ധ്യാനിക്കും; ഇവർക്ക് തടസ്സമുണ്ടാകില്ല.
12.347.20
सिद्धा ह्येते महाभागाः पुरा ह्येकान्तिनोऽभवन् ।
तमोरजोभिर्निर्मुक्ता मां प्रवेक्ष्यन्त्यसंशयम् ॥ १२.३४७.२० ॥
ഇവർ സിദ്ധന്മാരും മഹാഭാഗ്യവാന്മാരുമാണ്; പണ്ടും ഇവർ ഏകാന്ത ഭക്തരായിരുന്നു. തമസ്സിൽനിന്നും രജസ്സിൽനിന്നും മുക്തരായി ഇവർ സംശയമില്ലാതെ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കും.
12.347.21
न दृश्यश्चक्षुषा योऽसौ न स्पृश्यः स्पर्शनेन च ।
न घ्रेयश्चैव गन्धेन रसेन च विवर्जितः ॥ १२.३४७.२१ ॥
കണ്ണുകൾക്ക് ദൃശ്യനല്ലാത്തവൻ, സ്പർശത്താൽ തൊടാനാവാത്തവൻ, ഗന്ധത്താൽ മണക്കാനാവാത്തവൻ, രസത്താൽ അതീതനായവൻ അവൻ.
12.347.22
सत्वं रजस्तमश्चैव न गुणास्तं भजन्ति वै ।
यश्च सर्वगतः साक्षी लोकस्यात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४७.२२ ॥
സത്ത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ് എന്നീ ഗുണങ്ങൾ അവനെ പറ്റുന്നില്ല. സർവ്വവ്യാപിയായ സാക്ഷി ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.347.23
भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न विनश्यति ।
अजो नित्यः शाश्वतश्च निर्गुणो निष्कलस्तथा ॥ १२.३४७.२३ ॥
ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങൾ നശിച്ചാലും അവൻ നശിക്കുന്നില്ല. അവൻ അജനും നിത്യനും ശാശ്വതനും നിർഗുണനും നിഷ്കലനുമാണ്.
12.347.24
द्विर्द्वादशेभ्यस्तत्त्वेभ्यः ख्यातो यः पञ्चविंशकः ।
पुरुषो निष्क्रियश्चैव ज्ञानदृश्यश्च कथ्यते ॥ १२.३४७.२४ ॥
ഇരുപത്തിനാല് തത്ത്വങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രസിദ്ധനായ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ പുരുഷൻ നിഷ്ക്രിയനാണ്; ജ്ഞാനത്താൽ മാത്രം ദർശിക്കപ്പെടുന്നവനെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.347.25
यं प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता वै द्विजसत्तमाः ।
स वासुदेवो विज्ञेयः परमात्मा सनातनः ॥ १२.३४७.२५ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, ആരിൽ പ്രവേശിച്ച് ഇവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ മുക്തരാകുന്നുവോ അവനാണ് വാസുദേവൻ; അവൻ സനാതനനായ പരമാത്മാവാണെന്ന് അറിയണം.
12.347.26
पश्य देवस्य माहात्म्यं महिमानं च नारद ।
शुभाशुभैः कर्मभिर्यो न लिप्यति कदाचन ॥ १२.३४७.२६ ॥
നാരദാ, ദേവന്റെ മഹത്ത്വവും മഹിമയും കാണുക; ശുഭാശുഭ കർമ്മങ്ങളാൽ അവൻ ഒരിക്കലും ലിപ്തനാകുന്നില്ല.
12.347.27
सत्वं रजस्तमश्चेति गुणानेतान्प्रचक्षते ।
एते सर्वशरीरेषु तिष्ठन्ति विचरन्ति च ॥ १२.३४७.२७ ॥
സത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ് എന്നിങ്ങനെ ഈ ഗുണങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നു; ഇവ എല്ലാ ശരീരങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുകയും സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.347.28
एतान्गुणांस्तु क्षेत्रज्ञो भुङ्क्ते नैभिः स भुज्यते ।
निर्गुणो गुणभुक्चैव गुणस्रष्टा गुणातिगः ॥ १२.३४७.२८ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞൻ ഈ ഗുണങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നു; പക്ഷേ അവൻ ഇവയാൽ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അവൻ നിർഗുണനും ഗുണഭോക്താവും ഗുണസൃഷ്ടാവും ഗുണാതീതനുമാണ്.
12.347.29
जगत्प्रतिष्ठा देवर्षे पृथिव्यप्सु प्रलीयते ।
ज्योतिष्यापः प्रलीयन्ते ज्योतिर्वायौ प्रलीयते ॥ १२.३४७.२९ ॥
ദേവർഷേ, ലോകത്തിന്റെ ആധാരം ഭൂമിയാണ്; അത് ജലത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. ജലം ജ്യോതിസ്സിൽ (അഗ്നിയിൽ) ലയിക്കുന്നു, ജ്യോതിസ്സ് വായുവിൽ ലയിക്കുന്നു.
12.347.30
खे वायुः प्रलयं याति मनस्याकाशमेव च ।
मनो हि परमं भूतं तदव्यक्ते प्रलीयते ॥ १२.३४७.३० ॥
വായു ആകാശത്തിൽ ലയിക്കുന്നു; ആകാശം മനസ്സിൽ ലയിക്കുന്നു. മനസ്സുതന്നെ പരമഭൂതം; അത് അവ്യക്തത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.
12.347.31
अव्यक्तं पुरुषे ब्रह्मन्निष्क्रिये संप्रलीयते ।
नास्ति तस्मात्परतरः पुरुषाद्वै सनातनात् ॥ १२.३४७.३१ ॥
ബ്രഹ്മൻ, അവ്യക്തം നിഷ്ക്രിയനായ പുരുഷനിൽ ലയിക്കുന്നു. ആ സനാതനനായ പുരുഷനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായി മറ്റൊന്നില്ല.
12.347.32
नित्यं हि नास्ति जगति भूतं स्थावरजङ्गमम् ।
ऋते तमेकं पुरुषं वासुदेवं सनातनम्।
सर्वभूतात्मभूतो हि वासुदेवो महाबलः ॥ १२.३४७.३२ ॥
ലോകത്തിൽ സ്ഥാവരമോ ജംഗമമോ ആയ ഒരു ഭൂതവും നിത്യമല്ല; ആ ഏകനായ സനാതനപുരുഷനായ വാസുദേവനൊഴികെ. മഹാബലനായ വാസുദേവനാണ് സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവ്.
12.347.33
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
ते समेता महात्मानः शरीरमिति संज्ञितम् ॥ १२.३४७.३३ ॥
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, അഞ്ചാമതായ അഗ്നി — ഈ മഹാഭൂതങ്ങൾ ഒന്നുചേരുമ്പോൾ അതിനെ ശരീരം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
12.347.34
तदाविशति यो ब्रह्मन्न दृश्यो लघुविक्रमः ।
उत्पन्न एव भवति शरीरं चेष्टयन्प्रभुः ॥ १२.३४७.३४ ॥
ബ്രഹ്മൻ, അപ്പോൾ ദൃശ്യമല്ലാത്ത, വേഗത്തിൽ വിക്രമമുള്ളവൻ അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ആ പ്രഭു ശരീരത്തെ ചലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സ്വയം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
12.347.35
न विना धातुसंघातं शरीरं भवति क्वचित् ।
न च जीवं विना ब्रह्मन्वायवश्चेष्टयन्त्युत ॥ १२.३४७.३५ ॥
ബ്രഹ്മൻ, ധാതുസമൂഹമില്ലാതെ ശരീരം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല; ജീവനില്ലാതെ വായുക്കളും അതിനെ ചലിപ്പിക്കുന്നില്ല.
12.347.36
स जीवः परिसंख्यातः शेषः संकर्षणः प्रभुः ।
तस्मात्सनत्कुमारत्वं योऽलभत्स्वेन कर्मणा ॥ १२.३४७.३६ ॥
ആ ജീവൻ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു — ശേഷനായ സങ്കർഷണപ്രഭു. അതിനാൽ സ്വകർമ്മത്താൽ സനത്കുമാരത്വം നേടിയവൻ.
12.347.37
यस्मिंश्च सर्वभूतानि प्रद्युम्नः परिपठ्यते ।
तस्मात्प्रसूतो यः कर्ता कारणं कार्यमेव च ॥ १२.३४७.३७ ॥
സർവഭൂതങ്ങളും ആരിലുണ്ടോ, പ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന് ആരെ പഠിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ കർത്താവും കാരണവും കാര്യവും തന്നെയാകുന്നു.
12.347.38
तस्मत्सर्वं संभवति जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
सोऽनिरुद्धः स ईशानो व्यक्तिः सा सर्वकर्मसु ॥ १२.३४७.३८ ॥
അവനിൽ നിന്നുതന്നെ സ്ഥാവരജംഗമമായ സമസ്ത ജഗത്തും ഉണ്ടാകുന്നു. അവൻ അനിരുദ്ധൻ, അവൻ ഈശാനൻ; സർവകർമങ്ങളിലും പ്രകടമാകുന്ന രൂപവും അവൻ തന്നെ.
12.347.39
यो वासुदेवो भगवान्क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ।
ज्ञेयः स एव राजेन्द्र जीवः संकर्षणः प्रभुः ॥ १२.३४७.३९ ॥
ഭഗവാൻ വാസുദേവൻ ക്ഷേത്രജ്ഞനും നിർഗുണസ്വരൂപനുമാകുന്നു; രാജേന്ദ്രാ, അവനെയാണ് അറിയേണ്ടത്; അവൻ തന്നെയാണ് ജീവനും പ്രഭുവുമായ സങ്കർഷണൻ.
12.347.40
संकर्षणाच्च प्रद्युम्नो मनोभूतः स उच्यते ।
प्रद्युम्नाद्योऽनिरूद्धस्तु सोहंकारः स ईश्वरः ॥ १२.३४७.४० ॥
സങ്കർഷണനിൽ നിന്ന് പ്രദ്യുമ്നൻ ജനിക്കുന്നു; അവൻ മനസ്സായി പറയപ്പെടുന്നു. പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന് അനിരുദ്ധൻ; അവനാണ് അഹങ്കാരവും ഈശ്വരനും.
12.347.41
मत्तः सर्वं संभवति जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
अक्षरं च क्षरं चैव सच्चासच्चैव नारद ॥ १२.३४७.४१ ॥
എന്നിൽ നിന്നുതന്നെ സ്ഥാവരജംഗമമായ സമസ്ത ജഗത്തും ഉണ്ടാകുന്നു; അക്ഷരവും ക്ഷരവും, സത്തും അസത്തും പോലും, ഓ നാരദാ.
12.347.42
मां प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता भक्तास्तु ये मम ।
अहं हि पुरुषो ज्ञेयो निष्क्रियः पञ्चविंशकः ॥ १२.३४७.४२ ॥
എന്നിൽ പ്രവേശിച്ച്, എന്റെ ഭക്തർ ഇവിടെത്തന്നെ മുക്തരാകുന്നു; ഞാൻ തന്നെയാണ് അറിയേണ്ട പുരുഷൻ — നിഷ്ക്രിയൻ, ഇരുപത്തഞ്ചാം തത്വം.
12.347.43
निर्गुणो निष्कलश्चैव निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ।
एतत्त्वया न विज्ञेयं रूपवानिति दृश्यते ॥ १२.३४७.४३ ॥
അവൻ നിർഗുണനും നിഷ്കലനും നിർദ്വന്ദ്വനും നിഷ്പരിഗ്രഹനുമാണ്. അവൻ രൂപവാനായി കാണപ്പെടുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് നീ അങ്ങനെ അറിയരുത്.
12.347.44
इच्छन्मुहूर्तान्नश्येयमीशोऽहं जगतो गुरुः ।
माया ह्येषा मया सृष्टा यन्मां पश्यसि नारद ॥ १२.३४७.४४ ॥
ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ നശിക്കാം; ഞാൻ ലോകത്തിന്റെ ഈശ്വരനും ഗുരുവുമാണ്. നാരദാ, നീ എന്നെ കാണുന്നത് ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ച മായയാണ്.
12.347.45
सर्वभूतगुणैर्युक्तं नैवं त्वं ज्ञातुमर्हसि ।
मयैतत्कथितं सम्यक्तव मूर्तिचतुष्टयम् ॥ १२.३४७.४५ ॥
സർവഭൂതഗുണങ്ങളോടു കൂടിയവനായി നീ അവനെ ഇങ്ങനെ അറിയരുത്. ഈ നാലു മൂർത്തികളുടെ സ്വരൂപം ഞാൻ നിനക്കു നന്നായി പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.
12.347.46
अहं हि जीवसंज्ञो वै मयि जीवः समाहितः ।
मैवं ते बुद्धिरत्राभूर्द्दृषो जीवो मयेति वै ॥ १२.३४७.४६ ॥
ഞാൻ തന്നെയാണ് ജീവൻ എന്നു പേരുള്ളവൻ; ജീവൻ എന്നിൽത്തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. നിന്റെ ബുദ്ധി ഇങ്ങനെ ആകരുത്. ജീവൻ എന്നാൽ എന്നാൽ കാണപ്പെടുന്നത് എന്നാൽ എന്നാൽ.
12.347.47
अहं सर्वत्रगो ब्रह्मन्भूतग्रामान्तरात्मकः ।
भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न नशाम्यहम् ॥ १२.३४७.४७ ॥
ഞാൻ സർവത്രവ്യാപിയാണ്, ബ്രാഹ്മണാ; സകല ഭൂതസമൂഹത്തിന്റെയും അന്തരാത്മാവാണ്. ഭൂതസമൂഹങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ നശിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ നശിക്കുന്നില്ല.
12.347.48
सिद्धा हि ते महाभागा नरा ह्येकान्तिनोऽभवन् ।
तमोरजोभ्यां निर्मुक्ताः प्रवेक्ष्यन्ति च मां मुने ॥ १२.३४७.४८ ॥
ആ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ മനുഷ്യർ സിദ്ധന്മാരായി; അവർ ഏകാന്തി ഭക്തന്മാരായി. തമസ്സിൽനിന്നും രജസ്സിൽനിന്നും മുക്തരായി, മുനേ, അവർ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കും.
12.347.49
अहं कर्ता च कार्यं च कारणं चापि नराद ।
न दृश्यश्चक्षुषा देवः स्पृश्यो न स्पर्शनेन च।
आघ्रेयो नैव गन्धेन रसेन च विसर्जितः ॥ १२.३४७.४९ ॥
ഞാൻ കർത്താവും കാര്യവും കാരണവും ആകുന്നു, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ. ആ ദേവൻ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണപ്പെടുന്നില്ല, സ്പർശനത്താൽ തൊടപ്പെടുന്നില്ല, ഗന്ധത്താൽ മണക്കപ്പെടുന്നില്ല, രസത്താൽ രുചിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
12.347.50
सत्वं रजस्तमश्चैव न गुणास्ते भवन्ति हि ।
स हि सर्वगतः साक्षी लोकस्यात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४७.५० ॥
സത്ത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ് എന്നിവ അവന്റെ ഗുണങ്ങളല്ല. അവൻ സർവ്വവ്യാപിയും സാക്ഷിയും ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവുമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.347.51
हिरण्यगर्भो लोकादिश्चतुर्वक्रोऽनिरुक्तगः ।
ब्रह्मा सनातनो देवो मम बह्वर्थचिन्तकः ॥ १२.३४७.५१ ॥
ഹിരണ്യഗർഭൻ, ലോകങ്ങളുടെ ആദിയായവൻ, നാലു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, വിവരിക്കാനാകാത്ത വഴിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, സനാതനനായ ദേവൻ ബ്രഹ്മാവ്, എന്റെ പല ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും ചിന്തിക്കുന്നവൻ.
12.347.52
ललाटाच्चैव मे रुद्रो देवः क्रोधाद्विनिःसृतः ।
पश्यैकादश मे रुद्रान्दक्षिणं पार्श्वमास्थितान् ॥ १२.३४७.५२ ॥
എന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ക്രോധത്താൽ ഉയർന്ന രുദ്രദേവനെ നോക്കൂ. എന്റെ വലതുവശത്ത് നിൽക്കുന്ന പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരെ നോക്കൂ.
12.347.53
द्वादशैव तथाऽऽदित्यान्वामपार्श्वे समास्थितान् ।
अग्रतश्चैव मे पश्य वसूनष्टौ सुरोत्तमान् ॥ १२.३४७.५३ ॥
എന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിൽക്കുന്ന പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരെ നോക്കൂ. എന്റെ മുന്നിൽ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ എട്ടു വസുക്കളെ നോക്കൂ.
12.347.54
नासत्यं चैव दस्रं च भिषजौ पश्य पृष्ठतः ।
सर्वान्प्रजापतीन्पश्य पश्य सप्तऋर्षीस्तथा ॥ १२.३४७.५४ ॥
നാസത്യനെയും ദസ്രനെയും, രണ്ടു വൈദ്യന്മാരെയും പിന്നിൽ നോക്കൂ. എല്ലാ പ്രജാപതികളെയും നോക്കൂ, സപ്തർഷികളെയും നോക്കൂ.
12.347.55
वेदान्यज्ञांश्च शतशः पश्यामृतमथौषधीः ।
तपांसि नियमांश्चैव यमानपि पृथग्विधान् ॥ १२.३४७.५५ ॥
വേദങ്ങളെയും നൂറുകണക്കിന് യജ്ഞങ്ങളെയും കാണുക; അമൃതിനെയും ഔഷധികളെയും കാണുക; തപസ്സുകളെയും നിയമങ്ങളെയും, പലവിധമുള്ള യമങ്ങളെയും കാണുക.
12.347.56
तथाऽष्टगुणमैश्वर्यमेकस्थं पश्य मूर्तिमत् ।
श्रियं लक्ष्मीं च कीर्तिं च पृथिवीं च ककुद्मिनी ॥ १२.३४७.५६ ॥
അതുപോലെ എട്ടുഗുണങ്ങളുള്ള ഐശ്വര്യത്തെ ഒരിടത്ത് മൂർത്തരൂപത്തിൽ കാണുക; ശ്രീയെയും ലക്ഷ്മിയെയും കീർത്തിയെയും ഭൂമിയെയും ककुद्मिनിയെയും കാണുക.
12.347.57
वेदानां मातरं पश्य मत्स्थां देवीं सरस्वतीम् ।
ध्रुवं च ज्योतिषां श्रेष्ठं पश्य नारद खेचरम् ॥ १२.३४७.५७ ॥
വേദങ്ങളുടെ മാതാവും എന്നിൽ സ്ഥിതനായ ദേവി സരസ്വതിയെയും കാണുക; ജ്യോതിസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ധ്രുവനെയും കാണുക, നാരദാ.
12.347.58
अम्भोधरान्समुद्रांश्च सरांसि सरितस्तथा ।
मूर्तिमन्तः पितृगणांश्चतुरः पश्य सत्तम ॥ १२.३४७.५८ ॥
മേഘങ്ങളെയും സമുദ്രങ്ങളെയും തടാകങ്ങളെയും നദികളെയും കാണുക; മൂർത്തരൂപികളായ നാലു പിതൃഗണങ്ങളെ കാണുക, സത്തമാ.
12.347.59
त्रींश्चैवेमान्गुणान्पश्य मत्स्थान्मूर्तिविवर्जितान् ।
देवकार्यादपि मुने पितृकार्यं विशिष्यते ॥ १२.३४७.५९ ॥
എന്നിൽ സ്ഥിതരായ, രൂപരഹിതമായ ഈ മൂന്നു ഗുണങ്ങളെയും കാണുക; മുനേ, ദേവകാര്യത്തെക്കാൾ പിതൃകാര്യമാണ് വിശിഷ്ടം.
12.347.60
देवानां च पितृणां च पिता ह्येकोऽहमादितः ।
अहं हयशिरा भूत्वा समुद्रे पश्चिमोत्तरे ॥ १२.३४७.६० ॥
ദേവന്മാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും ആദിമുതൽ പിതാവ് ഞാൻ ഏകനാണ്. ഹയശിരസ്സായി ഞാൻ പശ്ചിമോത്തര സമുദ്രത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
12.347.61
पिबामि सुहुतं हव्यं कव्यं च श्रद्धयाऽन्वितम् ।
मया सृष्टः पुरा ब्रह्मा मां यज्ञमयजत्स्वयम् ॥ १२.३४७.६१ ॥
ശ്രദ്ധയോടുകൂടി നന്നായി അർപ്പിച്ച ഹവ്യവും കവ്യവും ഞാൻ പാനം ചെയ്യുന്നു. മുൻപ് എന്നാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ എന്നെ യജ്ഞത്താൽ ആരാധിച്ചു.
12.347.62
ततस्तस्मै वरान्प्रीतो दत्तवानस्म्यनुत्तमान् ।
मत्पुत्रत्वं च कल्पादौ लोकाध्यक्षत्वमेव च ॥ १२.३४७.६२ ॥
പിന്നെ പ്രസന്നനായി ഞാൻ അവന് ഉത്തമ വരങ്ങൾ നൽകി: കല്പാദിയിൽ എന്റെ പുത്രനായിരിക്കുക, ലോകാധ്യക്ഷത്വം.
12.347.63
अहंकारकृतं चैव नामपर्यायवाचकम् ।
त्वया कृतां च मर्यादां नातिक्रंस्यति कश्चन ॥ १२.३४७.६३ ॥
അഹങ്കാരത്താൽ ഉണ്ടാക്കിയതും, നാമങ്ങളുടെ പര്യായത്തെ കുറിക്കുന്നതുമായ വാക്ക്. നീ സ്ഥാപിച്ച മര്യാദയെ ആരും ലംഘിക്കുകയില്ല.
12.347.64
त्वं चैव वरदो ब्रह्मन्वरेप्सूनां भविष्यसि ।
सुरासुरगणानां च ऋषीणां च तपोधन ॥ १२.३४७.६४ ॥
ബ്രഹ്മാവേ, നീയും വരം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് വരദാതാവാകും; സുരാസുരഗണങ്ങൾക്കും ഋഷിമാർക്കും. ഓ തപോധനാ!
12.347.65
पितृणां च महाभाग सततं संशितव्रत ।
विविधानां च भूतानां त्वमुपास्यो भविष्यसि ॥ १२.३४७.६५ ॥
പിതൃക്കൾക്കും, മഹാഭാഗാ, എപ്പോഴും കഠിനവ്രതനായവനേ! വിവിധ ഭൂതങ്ങൾക്കും നീയേ ഉപാസ്യനാകും.
12.347.66
प्रादुर्भावगतश्चाहं सुरकार्येषु नित्यदा ।
अनुशास्यस्त्वया ब्रह्मन्नियोज्यश्च सुतो यथा ॥ १२.३४७.६६ ॥
ഞാനും ദേവകാര്യങ്ങളിൽ എപ്പോഴും പ്രകടനായി, ബ്രഹ്മാവേ, നിന്നാൽ അനുശാസിക്കപ്പെട്ടും നിയോഗിക്കപ്പെട്ടും, പുത്രനെപ്പോലെ ഇരിക്കും.
12.347.67
एतांश्चान्यांश्च रुचिरान्ब्रह्मणेऽमिततेजसे ।
एवं रुद्राय मनवे इन्द्रायामिततेजसे।
अहं दत्त्वा वरान्प्रीतो निवृत्तिपरमोऽभवम् ॥ १२.३४७.६७ ॥
ഇവയും മറ്റ് മനോഹരമായ വരങ്ങളും അമിത തേജസ്സുള്ള ബ്രഹ്മാവിന് ഞാൻ നൽകി. അതുപോലെ രുദ്രനും മനുവിനും അമിത തേജസ്സുള്ള ഇന്ദ്രനും നൽകി. വരം നൽകി സന്തുഷ്ടനായി ഞാൻ നിവൃത്തി-പരായണനായി.
12.347.68
निर्वाणं सर्वधर्माणां निवृत्तिः परमा स्मृता ।
तस्मान्निवृत्तिमापन्नश्चरेत्सर्वाङ्गनिर्वृतः ॥ १२.३४७.६८ ॥
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളുടെയും നിർവാണമാണ്; നിവൃത്തിയാണ് പരമമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ നിവൃത്തി പ്രാപിച്ചവൻ സർവാംഗങ്ങളിലും ശാന്തനായി ജീവിക്കണം.
12.347.69
विद्यासहायवन्तं मामादित्यस्थं सनातनम् ।
कपिलं प्राहुराचार्याः साङ्ख्यनिश्चितनिश्चयाः ॥ १२.३४७.६९ ॥
വിദ്യ തുണയായുള്ളവനും സൂര്യനിൽ സ്ഥിതനും സനാതനനുമായ എന്നെ സാംഖ്യ-നിശ്ചയത്തിൽ ഉറച്ച ആചാര്യന്മാർ കപിലൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
12.347.70
हिरण्यगर्भो भगवानेष च्छन्दसि संस्तुतः ।
सोहं योगगतिर्ब्रह्मन्योगशास्त्रेषु शब्दितः ॥ १२.३४७.७० ॥
ഈ ഭഗവാൻ ഹിരണ്യഗർഭനും ഛന്ദസ്സുകളിൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനാണ്. ആ ഞാൻതന്നെയാണ്, ബ്രാഹ്മണാ, യോഗമാണ് ഗതിയായവൻ; യോഗശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഞാൻ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
12.347.71
एषोऽहं व्यक्तिमाश्रित्य तिष्ठामि दिवि शाश्वतः ।
ततो युगसहस्रान्ते संहरिष्ये जगत्पुनः ॥ १२.३४७.७१ ॥
ഈ ഞാൻ വ്യക്തരൂപം ആശ്രയിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ശാശ്വതനായി സ്ഥിതനായിരിക്കുന്നു. പിന്നീട് ആയിരം യുഗങ്ങളുടെ അവസാനത്തിൽ ഞാൻ ലോകത്തെ വീണ്ടും സംഹരിക്കും.
12.347.72
कृत्वाऽऽत्मस्थानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
एकाकी विद्यया सार्धं विहरिष्ये जगत्पुनः ॥ १२.३४७.७२ ॥
സ്ഥാവരവും ചരവുമായ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളെയും തന്നിൽ സ്ഥിരമാക്കി, ഏകാകിയായി, വിദ്യയോടൊപ്പം, ഞാൻ വീണ്ടും ലോകത്തിൽ വിഹരിക്കും.
12.347.73
ततो भूयो जगत्सर्वं करिष्यामीह विद्यया ।
अस्मिन्मूर्तिश्चतुर्थी या साऽसृजच्छेषमव्ययम् ॥ १२.३४७.७३ ॥
പിന്നെ ഞാൻ വിദ്യയാൽ ഇവിടെ വീണ്ടും സമസ്ത ജഗത്തിനെ സൃഷ്ടിക്കും. ഇതിലെ നാലാമത്തെ രൂപം അവ്യയമായ ശേഷത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു.
12.347.74
स हि संकर्षणः प्रोक्तः प्रद्युम्नः सोप्यजीजनत् ।
प्रद्युम्नादनिरुद्धोऽहं सर्गो मम पुनः पुनः ॥ १२.३४७.७४ ॥
അവനെ സങ്കർഷണൻ എന്ന് പറയുന്നു; അവനും പ്രദ്യുമ്നനെ ജനിപ്പിച്ചു. പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന് ഞാൻ അനിരുദ്ധനായി; എന്റെ സർഗം വീണ്ടും വീണ്ടും സംഭവിക്കുന്നു.
12.347.75
अनिरुद्धात्तथा ब्रह्मा तन्नाभिकमलोद्भवः ।
ब्रह्मणः सर्वभूतानि चराणि स्थावराणि च ॥ १२.३४७.७५ ॥
അനിരുദ്ധനിൽ നിന്ന് അതുപോലെ ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചു; അവന്റെ നാഭിക്കമലത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചവൻ. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ചരവും സ്ഥാവരവുമായ സകല ഭൂതങ്ങളും ഉണ്ടായി.
12.347.76
एतां सृष्टिं विजानीहि कल्पादिषु पुनः पुनः ।
यथा सूर्यस्य गगनादुदयास्तमने इह।
नष्टे पुनर्वलात्काल आनयत्यमितद्युते ॥ १२.३४७.७६ ॥
ഈ സൃഷ്ടി കല്പങ്ങളുടെ ആദിയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും സംഭവിക്കുന്നതായി അറിയുക; ആകാശത്തുനിന്ന് സൂര്യൻ ഉദിച്ചും അസ്തമിച്ചും പോലെ. നശിച്ചപ്പോൾ കാലം ബലത്താൽ അതിനെ വീണ്ടും കൊണ്ടുവരുന്നു, അമിതദ്യുതേ.