ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.348
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.348.1
नारदः परिप्रपच्छ भगवन्तं जनार्दनम् ।
एकार्णवे महाघोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे। ॥ १२.३४८.१ ॥
ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਏਕਾਰਣਵ ਵਿੱਚ ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਤਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
12.348.2
शृणु नारद तत्वेन प्रादुर्भावान्महामुने ।
मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहोऽथ वामनः।
रामो रामश्च रामश्च कुद्धः कल्कीति ते दश ॥ १२.३४८.२ ॥
ਨਾਰਦ, ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ: ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ, ਫਿਰ ਵਾਮਨ; ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਰਾਮ; ਕ੍ਰੋਧੀ ਕਲਕੀ — ਇਹ ਦਸ ਹਨ।
12.348.3
पूर्वं मीनो भविष्यामि स्थापयिष्याम्यहं प्रजाः ।
लोकान्वै धारयिष्यामि मज्जमानान्महार्णवे ॥ १२.३४८.३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਮੀਨ ਬਣਾਂਗਾ; ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਮਹਾਰਣਵ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਾਂਗਾ।
12.348.4
द्वितीयः कूर्मरूपो मे हेमकूटनिभः स्मृतः ।
मन्दरं धारयिष्यामि अमृतार्थं द्विजोत्तम ॥ १२.३४८.४ ॥
ਦੂਜਾ ਮੇਰਾ ਕੂਰਮ ਰੂਪ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਮੈਂ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਧਾਰਾਂਗਾ।
12.348.5
मप्रां महार्णवे घोरे भाराक्रान्तां भुवं पुनः ।
ततो बलादहं विद्वन्सर्वभूतहिताय वै ॥ १२.३४८.५ ॥
ਮਹਾਰਣਵ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਿਰ — ਤਦ ਮੈਂ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਬਲ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੀ (ਚੁੱਕਾਂਗਾ)।
12.348.6
सत्वैराक्रान्तसर्वाङ्गां नष्टां सागरमेखलाम् ।
आनयिष्यामि स्वं स्थानं वाराहं रूपमास्थितः।
हिरण्याक्षं हनिष्यामि दैतेयं बलगर्वितम् ॥ १२.३४८.६ ॥
ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਸਾਗਰ-ਮੇਖਲਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਥਾਂ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ; ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਬਲਗਰਵੀ ਦੈਂਤ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
12.348.7
नारसिंहं वषुः कृत्वा हिरण्यकशिषुं पुनः ।
सुरकार्ये हनिष्यामि यज्ञघ्नं दितिनन्दनम् ॥ १२.३४८.७ ॥
ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ, ਯੱਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
12.348.8
विरोचनस्य बलवान्बलिः पुत्रो महासुरः ।
अवध्यः सर्वलोकानां सदेवासुररक्षसाम्।
भविष्यति स शक्रं च स्वराज्याच्च्यावयिष्यति ॥ १२.३४८.८ ॥
ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਂ-ਅਸੁਰ ਬਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦੇਵੇਗਾ।
12.348.9
त्रैलोक्येऽपहृते तेन विमुखे च शचीपतौ ।
अदित्यां द्वादशः पुत्रः संभविष्यामि कश्यपान् ॥ १२.३४८.९ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਵਿਮੁਖ ਹੋਣ ’ਤੇ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ।
12.348.10
वटुर्गत्वा यज्ञसदः स्तूयमानो द्विजोत्तमैः ।
यज्ञस्तुतिं करिष्यामि श्रुत्वा प्रीतो भवेद्वलिः ॥ १२.३४८.१० ॥
ਬਟੂ ਬਣ ਕੇ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਯੱਗ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਸੁਣ ਕੇ ਬਲੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।
12.348.11
किमिच्छसि वटो ब्रूहीत्युक्तो याचे महद्वरम् ।
दीयतां त्रिपदीमात्रमिति याचे महाऽऽसुरम् ॥ १२.३४८.११ ॥
"ਹੇ ਬਟੂ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ" ਐਸਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: "ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਧਰਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ" — ਇਹ ਮੈਂ ਮਹਾਂ-ਅਸੁਰ ਤੋਂ ਮੰਗਿਆ।
12.348.12
स दद्यान्मयि संप्रीतः प्रतिषिद्धश्च मन्त्रिभिः ।
यावज्जलं हस्तगतं त्रिभिर्विक्रमणैर्युतम् ॥ १२.३४८.१२ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੇਗਾ — ਹੱਥ ਵਿਚਲਾ ਜਲ ਤਿੰਨ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਘੇਰੇ, ਉਤਨੀ ਧਰਤੀ।
12.348.13
ततो राज्यं प्रदास्यामि शक्रायामिततेजसे ।
देवताः स्थापयिष्यामि स्वस्वस्थानेषु नारद ॥ १२.३४८.१३ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿਆਂਗਾ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.14
बलिं चैव करिष्यामि पातालतलवासिनम् ।
दानवं च बलिश्रेष्ठमबध्यं सर्वदैवतैः ॥ १२.३४८.१४ ॥
ਪਾਤਾਲ-ਤਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਬਲੀ ਨੂੰ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਬਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਵੱਧ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ (ਉਹੋ ਜਿਹਾ) ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
12.348.15
त्रेतायुगे भविष्यामि रामो भृगुकुलोद्वहः ।
क्षत्रं चोत्सादयिष्यामि समृद्धबलवाहनम् ॥ १२.३४८.१५ ॥
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ; ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਬਲ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਾਂਗਾ।
12.348.16
संधौ तु समनुप्राप्ते त्रेतायां द्वापरस्य च ।
रामो दाशरथिर्भूत्वा भविष्यामि जगत्पतिः ॥ १२.३४८.१६ ॥
ਤ੍ਰੇਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਬਣ ਕੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੋਵਾਂਗਾ।
12.348.17
त्रितोपघाताद्वैरूप्यमेकतोऽथ द्वितस्तथा ।
प्राप्स्येते वानरत्वं हि प्रजापतिसुतावृषी ॥ १२.३४८.१७ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਘਾਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਦੋ ਦੇ ਘਾਤ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਨਰਪਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।
12.348.18
तयोर्ये त्वन्वये जाता भविष्यन्ति वनौकसः ।
महाबला महावीर्याः शक्रतुल्यपराक्रमाः। ॥ १२.३४८.१८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਉਹ ਬਨਵਾਸੀ, ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹਾਵੀਰਜ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
12.348.19
ते सहाया भविष्यन्ति सुरकार्ये मम द्विज ।
ततो रक्षःपतिं घोरं पुलस्त्यकुलपांसनम्।
हनिष्ये रावणं रौद्रं सगणं लोककण्टकम् ॥ १२.३४८.१९ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਹ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣਗੇ। ਤਦ ਮੈਂ ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਕੁਲ ਦੇ ਕਲੰਕ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਡੇ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
12.348.20
विभीषणाय दास्यामि राज्यं तस्य यथाक्रमम् ।
अयोध्यावासिनः सर्वान्नेष्येऽहं लोकमव्ययम् ॥ १२.३४८.२० ॥
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਦਿਆਂਗਾ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
12.348.21
द्वापरस्य कलेश्चैव संधौ पार्यवसानिके ।
प्रादुर्भावः कंसहेतोर्मथुरायां भविष्यति ॥ १२.३४८.२१ ॥
ਦ੍ਵਾਪਰ ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕੰਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ।
12.348.22
तत्राहं दानवान्हत्वा सुबहून्देवकण्टकान् ।
कुशस्थलीं करिष्यासि निवासं द्वारकां पुरीम् ॥ १२.३४८.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਬਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ, ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨਾਮਕ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
12.348.23
वसानस्तत्र वै पुर्यामदितेर्विप्रियंकरम् ।
हनिष्ये नरकं भौमं मुरं पीठं च दानवम् ॥ १२.३४८.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਸਦਿਆਂ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਅਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੌਮ ਨਰਕ, ਮੁਰ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਪੀਠ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
12.348.24
प्राग्ज्योतिषं पुरं रम्यं नानाधनसमन्वितम् ।
कुशस्थलीं नष्यिष्यामि हत्वा वै दानवोत्तमान् ॥ १२.३४८.२४ ॥
ਰਮਣੀਕ, ਅਨੇਕ ਧਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਯੋਤਿਸ਼ ਨਗਰ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.25
कृकलास भूतं च नृगं मोचयिष्ये च वै पुनः ॥ १२.३४८.२५ ॥
ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਲਾਸ ਬਣੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.26
तत्र पौत्रनिमित्तेन गत्वा वै शोणितं पुरम् ।
वाणस्य च पुरं गत्वा करिष्ये कदनं महत् ॥ १२.३४८.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੋਣਿਤਪੁਰ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਬਾਣ ਦੇ ਨਗਰ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.27
शंकरं रमहासेनं बाणप्रियहिते रतम् ।
पराजेष्याम्यथोद्युक्तौ देवौ लोकनमस्कृतौ ॥ १२.३४८.२७ ॥
ਬਾਣ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਮਹਾਸੇਨ ਦੋਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਰਾਵਾਂਗਾ।
12.348.28
ततः सुतं बलेर्जित्वा बाणं बाहुसहस्त्रिणम् ।
विनाशयिष्यामि ततः सर्वान्सौभनिवासिनः ॥ १२.३४८.२८ ॥
ਫਿਰ ਬਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੌਭ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.29
यः कालयवनः ख्यातो गर्गतेजोभिसंवृतः ।
भविष्यति वधस्तस्य मत्त एव द्विजोत्तम ॥ १२.३४८.२९ ॥
ਗਰਗ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋ ਕਾਲਯਵਨ ਹੈ — ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
12.348.30
कंसं केशिं तथाक्रूरमरिष्टं च महासुरम् ।
चाणूरं च महावीर्यं मुष्टिकं च महाबलम् ॥ १२.३४८.३० ॥
ਕੰਸ, ਕੇਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਮਹਾਸੁਰ ਅਰਿਸ਼ਟ, ਮਹਾਵੀਰ ਚਾਣੂਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਮੁਸ਼ਟਿਕ ਨੂੰ (ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ)।
12.348.31
प्रलम्बं धेनुकं चैव अरिष्टं वृषरूपिणम् ।
कालीयं च वशे कृत्वा यमुनाया महाह्रदे ॥ १२.३४८.३१ ॥
ਪ੍ਰਲੰਬ, ਧੇਨੁਕ, ਬਲਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਰਿਸ਼ਟ, ਅਤੇ ਕਾਲੀਯ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਹਾਂ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ।
12.348.32
गोकुलेषु ततः पश्चाद्भवार्थे तु महागिरिम् ।
सप्तरात्रं धरिष्यामि वर्षमाणे तु वासवे ॥ १२.३४८.३२ ॥
ਫਿਰ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਭਲਾਈ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾਉਣ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਚੁੱਕਾਂਗਾ।
12.348.33
अपक्रान्ते ततो वर्षे गिरिमूर्ध्निं व्यवस्थितः ।
इन्द्रेण सह संवादं करिष्यामि तदा द्विज।
लघ्वाच्छिद्य धनं सर्वं वासुदेवं च पौण्ड्रकम् ॥ १२.३४८.३३ ॥
ਮੀਂਹ ਰੁਕਣ ਮਗਰੋਂ, ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਦਵਿਜ, ਤਦ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਸਾਰਾ ਧਨ ਸੌਖਿਆਂ ਖੋਹ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਵੀ।
12.348.34
जरासन्धश्च बलवान्सर्वराजविरोधनः ।
भविष्यत्यसुरः स्फीतो भूमिपालो गिरिव्रजे ॥ १२.३४८.३४ ॥
ਬਲਵਾਨ ਜਰਾਸੰਧ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ, ਗਿਰਿਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਹੰਕਾਰੀ ਭੂਪਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।
12.348.35
मम बुद्धिपरिस्पन्दाद्वधस्तस्य भविष्यति ।
शिशुपालं वधिष्यामि यज्ञे धर्मसुतस्य वै ॥ १२.३४८.३५ ॥
ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਦੇ ਯਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸ਼ਿਸ਼ੂਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
12.348.36
दुर्योधनापराधेन युधिष्ठिरगुणेन च ।
समागतेषु बलिषु पृथिव्यां सर्वराजसु ॥ १२.३४८.३६ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਜਦੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ।
12.348.37
वासविः सुसहायो वै मम त्वेको भविष्यति ।
युधिष्ठिरं स्थापयिष्ये स्वराज्ये भ्रातृभिः सह ॥ १२.३४८.३७ ॥
ਵਾਸਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਚੰਗਾ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.38
एवं लोका वदिष्यन्ति नरनारायणावृषी ।
उद्युक्तौ दहतः क्षत्रं लोककार्यार्थमीश्वरौ ॥ १२.३४८.३८ ॥
ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣਗੇ ਕਿ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੋ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੋ ਈਸ਼ਵਰ, ਲੋਕ-ਕਾਰਜ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੇ ਸਨ।
12.348.39
शस्त्रैर्निपतिताः सर्वे नृपा यास्यन्ति वै दिवम् ॥ १२.३४८.३९ ॥
ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ।
12.348.40
कृत्वा भारावतरणं वसुधाया यथेप्सितम् ।
सर्वसात्वतमुख्यानां द्वारकायाश्च सत्तम ॥ १२.३४८.४० ॥
ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਤਵਤ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਲਈ — ਹੇ ਸੱਤਮ!
12.348.41
करिष्ये प्रलयं घोरमात्मज्ञानाभिसंश्रयः ।
द्वारकामात्मसात्कृत्वा समुद्रं गमयाम्यहम् ॥ १२.३४८.४१ ॥
ਆਤਮਗਿਆਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਾਂਗਾ। ਦੁਆਰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਾਂਗਾ।
12.348.42
ततः कलियुगस्यादौ द्विजराजतरुं श्रितः ।
भीषया मागधेनैव धर्मराजगृहे वसन् ॥ १२.३४८.४२ ॥
ਫਿਰ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਦ੍ਵਿਜਰਾਜ ਰੁੱਖ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ, ਮਾਗਧ ਦੁਆਰਾ ਹੀ, ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ —
12.348.43
काषायवस्रसंवीतो मुण्डितः शुक्लदन्तवान् ।
शुद्धोदनसुतो बुद्धो मोहयिष्यामि मानवान् ॥ १२.३४८.४३ ॥
ਕੇਸਰੀ ਬਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ, ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧੋਦਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁੱਧ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.44
शूद्राः सुद्धेषु भुज्यन्ते मयि बुद्धत्वमागते ।
भविष्यन्ति नराः सर्वे बुद्धाः काषायसंवृताः ॥ १२.३४८.४४ ॥
ਮੇਰੇ ਬੁੱਧਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸ਼ੁੱਧਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਨਗੇ; ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਕੇਸਰੀ ਬਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧ ਹੋਣਗੇ।
12.348.45
अनध्याया भविष्यन्ति विप्रा यागविवर्जिताः ।
अग्निहोत्राणि सीदन्ति गुरुपूजा च नश्यति ॥ १२.३४८.४५ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯੱਗ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ, ਵੇਦ-ਪਾਠ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗਾ; ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਗੇ, ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ।
12.348.46
न शृण्वन्ति पितुः पुत्रा न स्नुषा नैव भ्रातरः ।
न पौत्रा न कलत्रा वा वर्तन्तेऽप्यधमोत्तमाः ॥ १२.३४८.४६ ॥
ਪੁੱਤਰ ਪਿਓ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨਗੇ, ਨੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ — ਨੀਚ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸਾਰੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਗੇ।
12.348.47
एवंभूतं जगत्सर्वं श्रुतिस्मृतिविवर्जितम् ।
भविष्यति कलौ पूर्णे ह्यशुद्धो धर्मसंकरः ॥ १२.३४८.४७ ॥
ਕਲਿਯੁਗ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ — ਸ਼ਰੂਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਅਸ਼ੁੱਧ ਧਰਮ-ਸੰਕਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।
12.348.48
तेषां सकाशाद्धर्मज्ञा देवब्रह्मविदो नराः ।
भविष्यन्ति ह्यशुद्धाश्च न्यायच्छलविभाषिणः ॥ १२.३४८.४८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ-ਜਾਣੂ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣਗੇ — ਪਰ ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਛਲ ਨਾਲ ਬੋਲਣਗੇ।
12.348.49
ये नष्टधर्मश्रोतारस्ते समाः पापनिश्चये ।
तस्मादेता न संभाष्या न स्पृश्या च हितार्थिभिः।
उपवासत्रयं कुर्यात्तत्संसर्गविशुद्धये ॥ १२.३४८.४९ ॥
ਧਰਮ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਿਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾ ਛੂਹਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.348.50
ततः कलियुगस्यान्ते ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः ।
कल्किर्विष्णुयशः पुत्रो याज्ञवल्क्यः पुरोहितः ॥ १२.३४८.५० ॥
ਫਿਰ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਵਰਗਾ ਪਿੰਗਲ ਵਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਲਕੀ, ਵਿਸ਼ਣੂਯਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਯਾਜ੍ਞਵਲਕਯ ਨਾਮਕ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
12.348.51
तस्मिन्नाशे वनग्रामे तिष्ठेत्सोन्नासिमो हयः ।
सहया ब्राह्मणाः सर्वे तैरहं सहितः पुनः।
म्लेच्छानुत्सादयिष्यामि पाषण्डांश्चैव सर्वशः ॥ १२.३४८.५१ ॥
ਉਸ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਣ-ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਨੱਕ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਰਹੇਗਾ; ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਫਿਰ ਮਲੇਛਾਂ ਅਤੇ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.52
पाषण्डश्च कलौ तत्र माययैव विनश्यते ।
पाषण्डकांश्चैव हत्वा तत्रान्तं प्रलये ह्यहम् ॥ १२.३४८.५२ ॥
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪਾਖੰਡ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।
12.348.53
ततः पश्चाद्भविष्यामि यज्ञेषु निरतः सदा ।
राज्यं प्रशासति पुनः कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरे ॥ १२.३४८.५३ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਦਾ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ।
12.348.54
कर्माण्यपरिमेयानि चतुर्मूर्तिधरो ह्यहम् ।
कृत्वा लोकान्गमिष्यामि स्वानहं ब्रह्मसत्कृतान् ॥ १२.३४८.५४ ॥
ਚਾਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਅਪਰਿਮਿਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸਤਕਾਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
12.348.55
हंसः कूर्मश्च मत्स्यश्च प्रादुर्भावा द्विजोत्तम ।
वराहो नरसिंहश्च वामनो राम एव च।
रामो दाशरथिश्चैव सात्वतः कल्किरेव च ॥ १२.३४८.५५ ॥
ਹੰਸ, ਕੂਰਮ ਅਤੇ ਮਤਸ੍ਯ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਵਰਾਹ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ, ਵਾਮਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਸਾਤ੍ਵਤ ਅਤੇ ਕਲਕੀ — ਇਹ ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਹਨ।
12.348.56
यदा वेदश्रुतिर्नष्टा मया प्रत्याहृता पुनः ।
सर्वदाः सश्रुतीकाश्च कृताः पूर्वं कृते युगे ॥ १२.३४८.५६ ॥
ਜਦੋਂ ਵੇਦ ਦੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ।
12.348.57
अतिक्रान्ताः पुराणेषु श्रुतास्ते यदि वा क्वचित् ।
अतिक्रान्ताश्च बहवः प्रादुर्भावा ममोत्तमाः ॥ १२.३४८.५७ ॥
ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਅਜਿਹੇ ਉੱਤਮ ਅਵਤਾਰ ਬਹੁਤ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
12.348.58
लोककार्याणि कृत्वा च पुनः स्वां प्रकृतिं गताः ।
न ह्येतद्ब्रह्मणा प्राप्तमीदृशं मम दर्शनम् ॥ १२.३४८.५८ ॥
ਲੋਕ-ਕਾਰਜ ਕਰਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।
12.348.59
यत्त्वया प्राप्तमद्येह एकान्तगतबुद्धिना ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं ब्रह्मन्भक्तिमतो मया।
पुराणं च भविष्यं च सरहस्यं च सत्तम ॥ १२.३४८.५९ ॥
ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੋ ਪਾਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ ਹੈ — ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ, ਭੇਦਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਸੱਤਮ।
12.348.60
एवं स भगवान्देवो विश्वमूर्तिधरोऽव्ययः ।
एतावदुक्त्वा वचनं तत्रैवान्तर्दधे पुनः ॥ १२.३४८.६० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਫਿਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
12.348.61
नारदोऽपि महातेजाः प्राप्यानुग्रहमीप्सितम् ।
नरनारायणौ द्रष्टुं बदर्याश्रममाद्रवत् ॥ १२.३४८.६१ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੀ ਇੱਛਤ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
12.348.62
इदं महोपनिषदं चतुर्वेदसमन्वितम् ।
सांख्ययोगकृतं तेन पञ्चरात्रानुशब्दितम् ॥ १२.३४८.६२ ॥
ਇਹ ਮਹਾਉਪਨਿਸ਼ਦ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਸਾਂਖਯ ਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੰਚਰਾਤਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
12.348.63
नारायंणमुखोदीतं नारदोऽश्रावयत्पुनः ।
ब्रह्मणः सदने तात यथादृष्टं यथाश्रुतम् ॥ १२.३४८.६३ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਨਾਰਦ ਨੇ ਫਿਰ ਸੁਣਾਇਆ; ਹੇ ਤਾਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
12.348.64
एतदाश्चर्यभूतं हि माहात्म्यं तस्य धीमतः ।
किं वै ब्रह्मा न जानीते यतः शुश्राव नारदात् ॥ १२.३४८.६४ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ?
12.348.65
पितामहोऽपि भगवांस्तस्माद्देवादनन्तरः ।
कथं स न विजानीयात्प्रभावममितौजसः ॥ १२.३४८.६५ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹਨ; ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਜਾਣਦੇ?
12.348.66
महाकल्पसहस्राणि महाकल्पशतानि च ।
समतीतानि राजेन्द्र सर्गाश्च प्रलयाश्च ह ॥ १२.३४८.६६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਕਲਪ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਾਕਲਪ ਬੀਤ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਰਗ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਵੀ ਬੀਤ ਗਏ।
12.348.67
सर्गस्यादौ स्मृतो ब्रह्मा प्रजासर्गकरः प्रभुः ।
जानाति देवप्रवरं भूयश्चातोधिकं नृप।
परमात्मानमीशानमात्मनः प्रभवं तथा ॥ १२.३४८.६७ ॥
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾ-ਸਰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਇਹ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਪਰਮਾਤਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਦਭਵ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
12.348.68
ये त्वन्ये ब्रह्मसदने सिद्धसङ्घाः समागताः ।
तेभ्यस्तच्छ्रावयामास पुराणं वेदसंमितम् ॥ १२.३४८.६८ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਸਿੱਧ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਦ ਸਮਾਨ ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਇਆ।
12.348.69
अष्टाविंशत्सहस्राणि ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
आत्मानुगामिनां ब्रह्मा श्रावयामास तत्वतः।
एवं पुरा प्राप्तमिदं भानुना मुनिभाषितम् ॥ १२.३४८.६९ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਅਠਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੁਨੀ-ਕਥਿਤ ਗਿਆਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
12.348.70
वर्षषष्टिसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च ।
सूर्यस्य तपतो लोकान्निर्मिता ये पुरःसराः।
तेषामकथयत्सूर्यः सर्वेषां भावितात्मनाम् ॥ १२.३४८.७० ॥
ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਛੇ ਸੌ ਸਾਲ, ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾਵਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ।
12.348.71
सूर्यानुगामिभिस्तात ऋषिभिस्तैर्महात्मभिः ।
मेरौ समागता देवाः श्राविताश्चेदनुत्तमम् ॥ १२.३४८.७१ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇ ਉੱਤਮ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ…
12.348.72
देवानां तु सकाशाद्वै ततः श्रुत्वाऽसितो द्विजः ।
श्रावयामास राजेन्द्र पितॄन्वै मुनिसत्तमः ॥ १२.३४८.७२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਫਿਰ ਅਸਿਤ ਨਾਮਕ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਬਣ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਾਇਆ।
12.348.73
मम चापि पिता तात कथयामास शंतनुः ।
ततो मयापि श्रुत्वा च कीर्तितं तव भारत ॥ १२.३४८.७३ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੰਤਨੂ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾਇਆ।
12.348.74
सुरैर्वा मुनिभिर्वापि पुराणं यैरिदं श्रुतम् ।
सर्वे ते परमात्मानं पूजयन्ते समन्ततः ॥ १२.३४८.७४ ॥
ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਮੁਨੀ — ਉਹ ਸਭ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.348.75
इदमाख्यानमार्षेयं पारम्पर्यागतं नृप ।
नावासुदेवभक्ताय त्वया देयं कथंचन ॥ १२.३४८.७५ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਇਹ ਆਖਿਆਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.348.76
आख्यानमुत्तमं चेदं श्रावयेद्यः सदा नृप ।
तदैव मनुजो भक्तः शुचिर्भूत्वा समाहितः।
प्राप्नुयादचिराद्राजन्विष्णुलोकं च शाश्वतम् ॥ १२.३४८.७६ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਇਹ ਉੱਤਮ ਆਖਿਆਨ ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਦੀਵੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
12.348.77
मत्तोन्यानि च ते राजन्नुपाख्यानशतानि वै ।
यानि श्रुतानि सर्वाणि तेषां सारोयमुद्धृतः ॥ १२.३४८.७७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਉਪਾਖਿਆਨ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
12.348.78
सुरासुरैर्यथा राजन्निर्मथ्यामृतमुद्धृतम् ।
एवमेतत्पुरा विप्रैः कथामृतमिहोद्धृतम् ॥ १२.३४८.७८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਮੰਥਨ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੱਢਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਪਰਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕਥਾਮ੍ਰਿਤ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।
12.348.79
यश्चेदं पठते नित्यं यश्चेदं शृणुयान्नरः ।
एकान्तभावोपगत एकान्ते सुसमाहितः ॥ १२.३४८.७९ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ (ਰਹੇ)।
12.348.80
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं भूत्वा चन्द्रप्रभो नरः ।
स सहस्रार्चिपं देवं प्रविशेन्नात्र संशयः ॥ १२.३४८.८० ॥
ਸ਼ਵੇਤ ਮਹਾਦੀਪ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਸਹਸ੍ਰਾਰਚਿ ਦੇਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
12.348.81
मुच्येदार्तस्तथा रोगाच्छ्रुत्वेमामादितः कथाम् ।
जिज्ञासुर्लभते कामान्भक्तो भक्तगतिं व्रजेत् ॥ १२.३४८.८१ ॥
ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਗਿਆਸੂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
12.348.82
त्वयापि सततं राजत्रभ्यर्च्यः पुरुषोत्तमः ।
स हि माता पिता चैव कृत्स्नस्य जगतो गुरुः ॥ १२.३४८.८२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ।
12.348.83
ब्रह्मण्यदेवो भगवान्प्रीयतां ते सनातनः ।
युधिष्ठिर महाबाहो महाबुद्धिर्जनार्दनः ॥ १२.३४८.८३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨਾਤਨ ਭਗਵਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜਨਾਰਦਨ (ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ)।
12.348.84
श्रुत्वैतदाख्यानवरं धर्मराड्जनमेजय ।
भ्रातरश्चास्य ते सर्वे नारायणपराभवन् ॥ १२.३४८.८४ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਧਰਮਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਆਖਿਆਨ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਗਏ।
12.348.85
जितं भगवता तेन पुरुषेणेति भारत ।
नित्यं जप्यपरा भूत्वा सारस्वतमुदीरयन् ॥ १२.३४८.८५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, 'ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰਖ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਦਾ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰਸਵਤ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ।
12.348.86
यो ह्यस्माकं गुरुः श्रेष्ठः कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
जगौ परमकं जप्यं नारायणमुदीरयन् ॥ १२.३४८.८६ ॥
ਸਾਡੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਮ ਜਪ ਗਾਇਆ।
12.348.87
गत्वान्तरिक्षात्सततं क्षीरोदममृताशयम् ।
पूजयित्वा च देवेशं पुनरायात्स्वगाश्रमम् ॥ १२.३४८.८७ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਯ ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਵੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ।
12.348.88
एतत्ते सर्वमाख्यातं नारदोक्तं मयेरितम् ।
पारम्पर्यागतं ह्येतत्पित्रा मे कथितं पुरा ॥ १२.३४८.८८ ॥
ਨਾਰਦ ਦਾ ਕਿਹਾ ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਆਇਆ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ।
12.348.89
एतत्ते सर्वमाख्यातं वैशंपायनकीर्तितम् ।
जनमेजयेन तच्छ्रुत्वा कृतं सम्यग्यथाविधि ॥ १२.३४८.८९ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਦਾ ਗਾਇਆ ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
12.348.90
यूयं हि तप्ततपसः सर्वे च चरितव्रताः ।
शौनकस्य महासत्रं प्राप्ताः सर्वे द्विजोत्तमाः। ॥ १२.३४८.९० ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਮਹਾਸੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ।
12.348.91
यजध्वं सुहुतैर्यज्ञैः शाश्वतं परमेश्वरम् ।
पारम्पर्यागतं ह्येतत्पित्रा मे कथितं पुरा ॥ १२.३४८.९१ ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਮੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਨਾਤਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਆਈ ਹੋਈ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ।