ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.349
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.349.1
कथं स भगवान्देवो यज्ञेष्वग्रहरः प्रभुः ।
यज्ञधारी च सततं वेदवेदाङ्गवित्तथा ॥ १२.३४९.१ ॥
ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಆ ಭಗವಾನ್ ದೇವ, ಪ್ರಭು, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಸದಾ ಬಲ್ಲವನು — ಅವನು ಹೇಗಿದ್ದಾನೆ?
12.349.2
निवृत्तं चास्थितो धर्मं क्षेमी भागवतः प्रभुः ।
निवृत्तिधर्मान्विदधे स एव भगवान्प्रभुः ॥ १२.३४९.२ ॥
ನಿವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ, ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾಗವತ ಪ್ರಭು — ಆ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭುವೇ ನಿವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದನು.
12.349.3
कथं प्रवृत्तिधर्मेषु भागार्हा देवताः कृताः ।
कथं निवृत्तिधर्माश्च कृता व्यावृत्तबुद्धयः ॥ १२.३४९.३ ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಭಾಗಾರ್ಹರಾಗಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು? ನಿವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮಗಳು, ಬುದ್ಧಿ ವಿಮುಖವಾದವರು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು?
12.349.4
एतं नः संशयं सौते छिन्धि गुह्यं सनातनम् ।
त्वया नारायणकथाः श्रुता वै धर्मसंहिताः ॥ १२.३४९.४ ॥
ಸೌತಿಯೇ! ನಮ್ಮ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು, ಗುಹ್ಯವೂ ಸನಾತನವೂ ಆದುದನ್ನು ಛೇದಿಸು; ನೀನು ನಾರಾಯಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರುವೆ.
12.349.5
सौतिरुवाच ।
जनमेजयेन यत्पृष्टः शिष्यो व्यासस्य धीमतः।
तत्तेऽहं कथयिष्यामि पौराणं शौनकोत्तम ॥ १२.३४९.५ ॥
ಜನಮೇಜಯನು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯಾಸರ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು, ಆ ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು, ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು, ಶೌನಕೋತ್ತಮ!
12.349.6
श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्य देहिनां परमात्मनः ।
जनमेजयो महाप्राज्ञो वैशंपायनमब्रवीत् ॥ १२.३४९.६ ॥
ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಪರಮಾತ್ಮನ ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಜನಮೇಜಯನು ವೈಶಂಪಾಯನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.349.7
इमे सब्रह्यका लोकाः ससुरासुरमानवाः ।
क्रियास्वभ्युदयोक्तासु सक्ता दृश्यन्ति सर्वशः ॥ १२.३४९.७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನೊಡನೆ ಈ ಲೋಕಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು—ಎಲ್ಲರೂ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ನೀಡುವೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವುದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
12.349.8
मोक्षश्चोक्तस्त्वया ब्रह्मन्निर्वाणं परमं सुखम् ।
ये तु मुक्ता भवन्तीह पुण्यपापविवर्जिताः।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्तीह शुश्रुम् ॥ १२.३४९.८ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ನೀವು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಮ ಸುಖವಾದ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಸಹಸ್ರರಶ್ಮಿ ದೇವನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.349.9
अयं हि दुरनुष्ठेयो मोक्षधर्मः सनातनः ।
यं हित्वा देवताः सर्वा हव्यकव्यभुजोऽभवन् ॥ १२.३४९.९ ॥
ಈ ಸನಾತನ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಹವ್ಯಕವ್ಯಗಳನ್ನು ಭುಜಿಸುವವರಾದರು.
12.349.10
किंच ब्रह्मा च रुद्रश्च बलभित्प्रभुः ।
सूर्यस्ताराधिपो वायुरग्निर्वरुण एव च ॥ १२.३४९.१० ॥
ಇದಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಬಲಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಪ್ರಭು ಇಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ತಾರಾಧಿಪತಿ ಚಂದ್ರ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವರುಣ ಕೂಡ (ಇದರ ಅಧೀನರು).
12.349.11
आकाशं जगती चैव ये च शेषा दिवौकसः ।
प्रलयं न विजानन्ति आत्मनः परिनिर्मितम् ॥ १२.३४९.११ ॥
ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳೂ ತಮ್ಮಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರಳಯವನ್ನು ತಿಳಿಯರು.
12.349.12
ततस्तेनास्थिता मार्गं ध्रुवमक्षरमव्ययम् ।
स्मृत्वा कालपरीमाणं प्रवृत्तिं ये समास्थिताः।
दोषः कालपरीमाणो महानेष क्रियावताम् ॥ १२.३४९.१२ ॥
ನಂತರ ಅವನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಧ್ರುವ, ಅಕ್ಷರ, ಅವ್ಯಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು; ಕಾಲಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತವರು — ಕ್ರಿಯಾವಂತರಿಗೆ ಈ ಕಾಲಪರಿಮಿತಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ದೋಷ.
12.349.13
एतन्मे संशयं विप्र हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
छिन्धीतिहासकथनात्परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३४९.१३ ॥
ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ನೆಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸು; ಇತಿಹಾಸ ಕಥನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುತೂಹಲ ನನಗಿದೆ.
12.349.14
कथं भागहराः प्रोक्ता देवताः क्रतुषु द्विज ।
किमर्थं चाध्वरे ब्रह्मन्निज्यन्ते त्रिदिवौकसः ॥ १२.३४९.१४ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಭಾಗಹರರೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ? ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ?
12.349.15
ये च भागं प्रगृह्णन्ति यज्ञेषु द्विजसत्तम ।
ते यजन्तो महायज्ञैः कस्य भागं ददन्ति वै ॥ १२.३४९.१५ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜಿಸುವಾಗ ಯಾರ ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ?
12.349.16
अहो गूढतमः प्रश्नस्त्वया पृष्टो जनेश्वर ।
नातप्ततपसा ह्येष नावेदविदुषा तथा।
नापुराणविदा चैव शक्यो व्याहर्तुमञ्जसा ॥ १२.३४९.१६ ॥
ಅಹೋ, ಜನೇಶ್ವರನೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಷ್ಟು ಗೂಢವಾದುದು! ತಪಸ್ಸು ಮಾಡದವನಿಂದ, ವೇದ ಬಲ್ಲದವನಲ್ಲದವನಿಂದ, ಪುರಾಣ ಬಲ್ಲದವನಿಂದ ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.
12.349.17
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मे पृष्टः पुरा गुरुः ।
कृष्णद्वैपायनो व्यासो वेदव्यासो महानृषिः ॥ १२.३४९.१७ ॥
ಸರಿ, ಹಿಂದೆ ನಾನು ನನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ, ವ್ಯಾಸ, ವೇದವ್ಯಾಸ, ಮಹಾಋಷಿ.
12.349.18
सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः ।
अहं चतुर्थः शिष्यो वै पञ्चमश्च शुकः स्मृतः ॥ १२.३४९.१८ ॥
ಸುಮಂತು, ಜೈಮಿನಿ, ದೃಢವ್ರತನಾದ ಪೈಲ; ನಾನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶಿಷ್ಯ, ಐದನೆಯವನು ಶುಕನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.349.19
एतान्समागतान्सर्वान्पञ्च शिष्यान्दमान्वितान् ।
शौचाचारसमायुक्ताञ्जितक्रोधाञ्जितेन्द्रियान् ॥ १२.३४९.१९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಈ ಐದು ಶಿಷ್ಯರೆಲ್ಲರೂ — ದಮದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಶುಚಿ ಆಚಾರವುಳ್ಳವರು, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು.
12.349.20
वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् ।
मेरौ गिरिवरे रम्ये सिद्धचारणसेविते ॥ १२.३४९.२० ॥
ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ರಮಣೀಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೇರುವಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಐದನೆಯದಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ವೇದಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಲಿಸಿದನು.
12.349.21
तेषामभ्यस्यतां वेदान्कदाचित्संशयोऽभवत् ।
एष वै यस्त्वया पृष्टस्तेन तेषां प्रकीर्तितः ॥ १२.३४९.२१ ॥
ವೇದಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂದೇಹ ಉಂಟಾಯಿತು. ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದು ಅವರಿಂದಲೇ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
12.349.22
ततः श्रुतो मया चापि तवाख्येयोऽद्य भारत ॥ १२.३४९.२२ ॥
ಆಗ ನಾನೂ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆನು. ಭಾರತ, ಇಂದು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
12.349.23
शिष्याणां वचनं श्रुत्वा सर्वाज्ञानतमोनुदः ।
पराशरसुतः श्रीमान्व्यासो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.३४९.२३ ॥
ಶಿಷ್ಯರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಪರಾಶರನ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಸನು ಆಗ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.349.24
मया हि सुमहत्तप्तं तपः परमदारुणम् ।
भूतं भव्यं भविष्यं च जानीयामिति सत्तमाः ॥ १२.३४९.२४ ॥
ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ — ಭೂತ, ಭವ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು, ಓ ಸತ್ಪುರುಷರೇ.
12.349.25
तस्य मे तप्ततपसो निगृहीतेन्द्रियस्य च ।
नारायणप्रसादेन क्षीरोदस्यानुकूलतः ॥ १२.३४९.२५ ॥
ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ನನಗೆ ನಾರಾಯಣನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೂ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಅನುಕೂಲದಿಂದಲೂ.
12.349.26
त्रैकालिकमिदं ज्ञानं प्रादुर्भूतं यथेप्सितम् ।
तच्छृणुध्वं यथान्यायं वक्ष्ये संशयमुत्तमम् ॥ १२.३४९.२६ ॥
ತ್ರಿಕಾಲ ಜ್ಞಾನವು ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಕೇಳಿರಿ; ಈ ಉತ್ತಮ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.
12.349.27
यथा वृत्तं हि कल्पादौ दृष्टं मे ज्ञानचक्षुषा ।
परमात्मेति यं प्राहुः साङ्ख्ययोगविदो जनाः ॥ १२.३४९.२७ ॥
ಕಲ್ಪದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ನಾನು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ಕಂಡೆನು. ಸಾಂಖ್ಯ-ಯೋಗ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯಾರನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೋ.
12.349.28
महापुरुषसंज्ञां स लभते स्वेन कर्मणा ।
तस्मात्प्रसूतमव्यक्तं प्रधानं तं विदुर्बुधाः ॥ १२.३४९.२८ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ 'ಮಹಾಪುರುಷ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.349.29
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नं लोकसृष्ट्यर्थमीश्वरात् ।
अनिरुद्धो हि लोकेषु महानात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४९.२९ ॥
ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧನೇ 'ಮಹಾನಾತ್ಮ' ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.349.30
योसौ व्यक्तत्वमापन्नो निर्ममे च पितामहम् ।
योऽहंकार इति प्रोक्तः सर्वतेजोमयो हि सः ॥ १२.३४९.३० ॥
ವ್ಯಕ್ತತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವನು ಯಾರೋ, ಅವನನ್ನು ಅಹಂಕಾರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನು ಸರ್ವತೇಜೋಮಯನು.
12.349.31
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
अहंकारप्रसूतानि महाभूतानि पञ्चधा ॥ १२.३४९.३१ ॥
ಪೃಥ್ವಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ಜಲ, ಐದನೆಯ ಜ್ಯೋತಿ — ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಐದು ಬಗೆಯ ಮಹಾಭೂತಗಳು.
12.349.32
महाभूतानि सृष्ट्वैव तान्गुणान्निर्ममे पुनः ।
भूतेभ्यश्चैव निष्पन्ना मूर्तिमन्तश्च ताञ्शृणु ॥ १२.३४९.३२ ॥
ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಆ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಭೂತಗಳಿಂದಲೇ ರೂಪಧಾರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು — ಅವನ್ನು ಕೇಳು.
12.349.33
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महात्मा वै मनुः स्वायंभुवस्तथा।
ज्ञेयाः प्रकृतयोऽष्टौ ता यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३४९.३३ ॥
ಮರೀಚಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಅತ್ರಿ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು — ಇವರನ್ನು ಎಂಟು ಪ್ರಕೃತಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
12.349.34
वेदान्वेदाङ्गसंयुक्तान्यज्ञयज्ञाङ्गसंयुतान् ।
निर्ममे लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १२.३४९.३४ ॥
ಲೋಕಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವೇದಾಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೇದಗಳನ್ನೂ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
12.349.35
अष्टाभ्यः प्रकृतिभ्यश्च जातं विश्वमिदं जगत् ॥ १२.३४९.३५ ॥
ಈ ಎಂಟು ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ — ಈ ಜಗತ್ತು — ಹುಟ್ಟಿತು.
12.349.36
रुद्रो रोषात्मको जातो दशान्यान्सोसृजस्त्वयम् ।
एकादशैते रुद्रास्तु विकाराः पुरुषाः स्मृताः ॥ १२.३४९.३६ ॥
ರೋಷಸ್ವರೂಪನಾದ ರುದ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ತಾನೇ ಇನ್ನು ಹತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಈ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರನ್ನು ವಿಕಾರರೂಪದ ಪುರುಷರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
12.349.37
ते रुद्राः प्रकृरतिश्चैव सर्वे चैव सुरर्षयः ।
उत्पन्ना लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्माणं समुपस्थिताः ॥ १२.३४९.३७ ॥
ಆ ರುದ್ರರು, ಪ್ರಕೃತಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಲೋಕಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತರು.
12.349.38
वयं सृष्टा हि भगवंस्त्वया च प्रभविष्णुना ।
येन यस्मिन्नधीकारे वर्तितव्यं पितामह ॥ १२.३४९.३८ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಸಮರ್ಥನಾದ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಾವು ಸೃಷ್ಟಿಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ; ಪಿತಾಮಹನೇ, ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು.
12.349.39
योसौ त्वयाऽभिनिर्दिष्टो ह्यधिकारोऽर्थचिन्तकः ।
परिपाल्यः कथं तेन साहंकारेण कर्तृणा ॥ १२.३४९.३९ ॥
ನೀನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ, ಅರ್ಥಚಿಂತನೆಯ ಆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಹಂಕಾರಿ ಕರ್ತನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲನು?
12.349.40
प्रदिशस्व बलं तस्य योऽधिकारार्थचिन्तकः ।
एवमुक्तो महादेवो देवांस्तानिदमब्रवीत् ॥ १२.३४९.४० ॥
ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವವನಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ನೀಡು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಹಾದೇವನು ಆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.349.41
ब्रह्मोवाच ।
साध्वहं ज्ञापितो देवा युष्माभिर्भद्रमस्तु वः।
ममाप्येषा समुत्पन्ना चिन्ता या भवतामिह ॥ १२.३४९.४१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉದಿಸಿದ ಅದೇ ಚಿಂತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿದೆ.
12.349.42
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य कथं कार्यः परिग्रहः ।
कथं बलक्षयो न स्याद्युष्माकं ह्यात्मनश्च वै ॥ १२.३४९.४२ ॥
ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಲಕ್ಷಯವಾಗದಂತೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು?
12.349.43
इतः सर्वेऽपि गच्छामः शरणं लोकसाक्षिणम् ।
महापुरुषमव्यक्तं स नो वक्ष्यति यद्धितम् ॥ १२.३४९.४३ ॥
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಲೋಕಸಾಕ್ಷಿಯ ಶರಣಾಗತಿ ಹೊಂದೋಣ. ಆ ಅವ್ಯಕ್ತ ಮಹಾಪುರುಷನು ನಮಗೆ ಯಾವುದು ಹಿತವೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳುವನು.
12.349.44
ततस्ते ब्रह्मणा सार्धमृषयो विबुधास्तथा ।
क्षीरादस्योत्तरं कूलं जग्मूर्लोकहितार्थिनः ॥ १२.३४९.४४ ॥
ಆಗ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನೊಡನೆ, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಲೋಕಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
12.349.45
ते तपः समुपातिष्ठन्ब्रह्मोक्तं वेदकल्पितम् ।
स महानियमो नाम तपश्चर्या सुदारुणा ॥ १२.३४९.४५ ॥
ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದ, ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದು ಮಹಾನಿಯಮ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆ.
12.349.46
ऊर्ध्वदृग्बाहवश्चैव एकाग्रमनसोऽभवन् ।
एकपादस्थिताः सर्वे काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४९.४६ ॥
ಮೇಲ್ನೋಟ ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂಟಿಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತರು; ಮರದಂತೆ ನಿಶ್ಚಲರಾಗಿ ಸಮಾಹಿತರಾದರು.
12.349.47
दिव्यं वर्षसहस्रं ते तपस्तप्त्वा सुदारुणम् ।
शुश्रुवुर्मधुरां वाणीं वेदवेदाङ्गभूषिताम् ॥ १२.३४९.४७ ॥
ದಿವ್ಯ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಮಧುರ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
12.349.48
वागुवाच ।
भोभोः सब्रह्यका देवा ऋषयश्च तपोधनाः।
स्वागतेनार्च्य वः सर्वाञ्श्रावये वाक्यमुत्तमम् ॥ १२.३४९.४८ ॥
ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು: ಓ ಬ್ರಹ್ಮನೊಡನೆ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳೇ, ತಪಸ್ಸೇ ಧನವಾದ ಋಷಿಗಳೇ! ಸ್ವಾಗತದಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ನಿಮಗೆ ಉತ್ತಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿಸುವೆನು.
12.349.49
विज्ञातं वो मया कार्यं तच्च लोकहितं महत् ।
प्रवृत्तियुक्तं कर्तव्यं युष्मत्प्राणोपबृंहणम् ॥ १२.३४९.४९ ॥
ನಿಮ್ಮ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಅದು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಮಹಾ ಹಿತಕರ. ಅದನ್ನು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು.
12.349.50
सुतप्तं वस्तपो देवा ममाराधनकाम्यया ।
भोक्ष्यथास्य महासत्वास्तपसः फलमुत्तमम् ॥ १२.३४९.५० ॥
ದೇವತೆಗಳೇ, ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನೀವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ; ಮಹಾಸತ್ವರೇ, ಆ ತಪಸ್ಸಿನ ಉತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ಇದರಿಂದಲೇ ಅನುಭವಿಸುವಿರಿ.
12.349.51
एष ब्रह्मा लोकगुरुः सर्वलोकपितामहः ।
यूयं च विबुधश्रेष्ठा मां यजध्वं समाहिताः ॥ १२.३४९.५१ ॥
ಇವರು ಬ್ರಹ್ಮ, ಲೋಕಗಳ ಗುರು, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹ. ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವೂ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿರಿ.
12.349.52
सर्वे भागान्कल्पयध्वं यज्ञेषु मम नित्यशः ।
तत्र श्रेयोऽभिधास्यामि यथाऽधीकारमीश्वराः ॥ १२.३४९.५२ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಈಶ್ವರರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಾನುಸಾರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.349.53
श्रुत्वैतद्देवदेवस्य वाक्यं हृष्टतनूरुहाः ।
ततस्ते विबुधाः सर्वे ब्रह्मा ते च महर्षयः ॥ १२.३४९.५३ ॥
ದೇವದೇವನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು,
12.349.54
वेददृष्टेन विधिना वैष्णवं क्रतुमाहरन् ।
तस्मिन्सत्रे सदा ब्रह्मा स्वयं भागमकल्पयत् ॥ १२.३४९.५४ ॥
ವೇದದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರು ವೈಷ್ಣವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಾನೇ ಸದಾ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
12.349.55
देवा देवर्षयश्चैव स्वंस्वं भागमकल्पयम् ।
ते कार्तयुगधर्माणो भागाः परमसत्कृताः ॥ १२.३४९.५५ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು. ಕೃತಯುಗದ ಧರ್ಮದ ಆ ಭಾಗಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿತವಾದವು.
12.349.56
प्राहुरादित्यवर्णं तं पुरुषं तमसः परम् ।
बृहन्तं सर्वगं देवमीशानं वरदं प्रभुम् ॥ १२.३४९.५६ ॥
ಕತ್ತಲೆಗೆ ಆಚೆಯಿರುವ, ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ, ವಿಶಾಲನೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ದೇವನೂ ಈಶಾನನೂ ವರದಾತನೂ ಪ್ರಭುವೂ ಆದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
12.349.57
ततोऽथ वरदौ देवस्तान्सर्वानमरान्स्थितान् ।
अशरीरो बभापेदं वाक्यं स्वस्थो महेश्वरः ॥ १२.३४९.५७ ॥
ಆಗ ವರದಾತನಾದ ದೇವನು, ಶರೀರರಹಿತನಾಗಿ ಸ್ವಸ್ಥನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಅಮರರಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.349.58
येन यः कल्पितो भागः स तथा मामुपागतः ।
प्रीतोऽहं प्रदिशाम्यद्य फलमावृत्तिलक्षणम्।
एतद्वो लक्षणं देवा मत्प्रसादसमुद्भवम् ॥ १२.३४९.५८ ॥
ಯಾರಿಂದ ಯಾವ ಭಾಗ ನಿಗದಿಯಾಯಿತೋ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಲಕ್ಷಣದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳೇ, ಇದೇ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಿಮ್ಮ ಲಕ್ಷಣ.
12.349.59
यूयं यज्ञैरिज्यमानाः समाप्तवरदक्षिणैः ।
युगेयुगे भविष्यध्वं प्रवृत्तिफलभागिनः ॥ १२.३४९.५९ ॥
ವರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತರಾದ ನೀವು ಯುಗಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಫಲದ ಭಾಗಿಗಳಾಗಿರುವಿರಿ.
12.349.60
यज्ञैर्ये चापि यक्ष्यन्ति सर्वलोकेषु वै सुराः ।
कल्पयिष्यन्ति वो भागांस्ते नरा वेदकल्पितान् ॥ १२.३४९.६० ॥
ಓ ದೇವತೆಗಳೇ, ಸಕಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜಿಸುವವರು ವೇದವಿಧಿಯಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವರು.
12.349.61
यो मे यथा कल्पितवान्भागमस्मिन्महाक्रतौ ।
स तथा यज्ञभागार्हो वेदसूत्रे मया कृतः ॥ १२.३४९.६१ ॥
ಈ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೋ, ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು; ವೇದಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.349.62
यूयं लोकान्भावयध्वं यज्ञभागफलोचिताः ।
सर्वार्थचिन्तका लोके मयाऽधीकारनिर्मिताः ॥ १२.३४९.६२ ॥
ನೀವು ಯಜ್ಞಭಾಗದ ಫಲಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿರಿ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವವರು ನೀವು; ನನ್ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತರಾದವರು.
12.349.63
याः क्रियाः प्रचरिष्यन्ति प्रवृत्तिफलसत्कृताः ।
ताभिराप्यायितबला लोकान्वै धारयिष्यथ ॥ १२.३४९.६३ ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಿಫಲದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುವವೋ, ಅವುಗಳಿಂದ ಬಲ ಪಡೆದು ನೀವು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಿರಿ.
12.349.64
यूयं हि भाविता यज्ञैः सर्वयज्ञेषु मानवैः ।
मां ततो भावयिष्यध्वमेषा वो भावना मम ॥ १२.३४९.६४ ॥
ನೀವು ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಿರಿ — ಇದು ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಣೆ, ನನ್ನದೂ.
12.349.65
इत्यर्थं निर्मिता वेदा यज्ञाश्चौषधिभिः सह ।
एभिः सम्यक्प्रयुक्तैर्हि प्रीयन्ते देवताः क्षितौ ॥ १२.३४९.६५ ॥
ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.349.66
निर्माणमेतद्युष्माकं प्रवृत्तिगुणकल्पितम् ।
मया कृतं सुरश्रेष्ठा यावत्कल्पक्षयादिह।
चिन्तयध्वं लोकहितं यथाधीकारमीश्वराः ॥ १२.३४९.६६ ॥
ಇದು ನಿಮ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿ — ಪ್ರವೃತ್ತಿಗುಣಗಳಿಂದ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ನನ್ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು; ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕಲ್ಪಕ್ಷಯದವರೆಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಲೋಕಹಿತವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿರಿ, ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದಂತೆ, ಈಶ್ವರರೇ.
12.349.67
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठ इति सप्तैते मनसा निर्मिता हि ते ॥ १२.३४९.६७ ॥
ಮರೀಚಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಅತ್ರಿ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ — ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.
12.349.68
एते वेदविदो मुख्या वेदाचार्याश्च कल्पिताः ।
प्रवृत्तिधर्मिणश्चैव प्राजापत्ये च कल्पिताः ॥ १२.३४९.६८ ॥
ಇವರು ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ವೇದಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.
12.349.69
अयं क्रियावतां पन्था व्यक्तीभूतः सनातनः ।
अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकसर्गकरः प्रभुः ॥ १२.३४९.६९ ॥
ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರ ಈ ಸನಾತನ ಮಾರ್ಗವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪ್ರಭು ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ.
12.349.70
सनः सनत्सुजातश्च सनकः ससनन्दनः ।
सनत्कुमारः कपिलः सप्तमश्च सनातनः ॥ १२.३४९.७० ॥
ಸನ, ಸನತ್ಸುಜಾತ, ಸನಕ, ಸನಂದನನೊಂದಿಗೆ, ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಕಪಿಲ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯ ಸನಾತನ.
12.349.71
सप्तैते मानसाः प्रोक्ता ऋषयो ब्रह्मणः सुताः ।
स्वयमागतविज्ञाना निवृत्तिं धर्ममास्थिताः ॥ १२.३४९.७१ ॥
ಈ ಏಳು ಮಾನಸ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಜ್ಞಾನ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬಂದಿತು; ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
12.349.72
एते योगविदो मुख्याः साङ्ख्यशास्त्रविशारदाः ।
आचार्या धर्मशास्त्रेषु मोक्षधर्मप्रवर्तकाः ॥ १२.३४९.७२ ॥
ಇವರು ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಸಾಂಖ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು; ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಆಚಾರ್ಯರು, ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ಪ್ರವರ್ತಕರು.
12.349.73
यतोऽहं प्रसृतः पूर्वमव्यक्तात्रिगुणो महान् ।
तस्मात्परतरो योसौ क्षेत्रज्ञ इति कल्पितः ॥ १२.३४९.७३ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಮೊದಲು ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ತಾಗಿ ನಾನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.349.74
सोहं क्रियावतां पन्थाः पुनरावृत्तिदुर्लभः ।
यो यथा निर्मितो जन्तुर्यस्मिन्यस्मिंश्च कर्मणि ॥ १२.३४९.७४ ॥
ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವರ ಮಾರ್ಗ ನಾನೇ; ಅದರಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರುವುದು ಕಷ್ಟ. ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಜೀವಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿತನಾದನೋ.
12.349.75
प्रवृत्तौ वा निवृत्तौ वा तत्फलं सोश्नुतेऽवशः ।
एष लोकगुरुर्ब्रह्मा जगदादिकरः प्रभुः ॥ १२.३४९.७५ ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅವಶನಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗುರು; ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಕರ್ತ, ಪ್ರಭು.
12.349.76
एष माता पिता चैव युष्माकं च पितामहः ।
मयाऽनुशिष्टो भविता सर्वभूतवरप्रदः ॥ १२.३४९.७६ ॥
ಇವನೇ ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಅಜ್ಜನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನಿಂದ ಉಪದೇಶಿತನಾಗಿ ಇವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ವರ ನೀಡುವವನಾಗುವನು.
12.349.77
अस्य चैवात्मजो रुद्रो ललाटाद्यः समुत्थितः ।
ब्रह्मानुशिष्टो भविता सर्वभूतधरः प्रभुः ॥ १२.३४९.७७ ॥
ಇವನ ಮಗನಾದ ರುದ್ರನೂ, ಹಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಉಪದೇಶಿತನಾಗಿ ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪ್ರಭುವಾಗುವನು.
12.349.78
गच्छध्वं स्वानधीकारांश्चिन्तयध्वं यथाविधि ।
प्रवर्तन्तां क्रियाः सर्वाः सर्वलोकेषु माचिरम् ॥ १२.३४९.७८ ॥
ಹೋಗಿರಿ, ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿರಿ; ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ತಡವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯಲಿ.
12.349.79
प्रदिश्यन्तां च कर्माणि प्राणिनां गतयस्तथा ।
परिनिष्ठितकालानि आयूंषीह सुरोत्तमाः ॥ १२.३४९.७९ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗತಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಲಿ; ಸುರೋತ್ತಮರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಆಯುಷ್ಯಗಳು ನಿಗದಿತ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
12.349.80
इदं कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तितः ।
अहिंस्या यज्ञपशवो युगेऽस्मिन्न तदन्यथा ॥ १२.३४९.८० ॥
ಇದು ಕೃತಯುಗವೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಲವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಪಶುಗಳು ಹಿಂಸಿಸಲಾಗದವು; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.349.81
चतुष्पात्सकलो धर्मो भविष्यत्यत्र वै सुराः ।
ततस्त्रेतायुगं नाम त्रयी यत्र भविष्यति ॥ १२.३४९.८१ ॥
ಸುರರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗ ಎಂಬ ಕಾಲ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ತ್ರಯೀ (ವೇದ) ಇರುತ್ತದೆ.
12.349.82
प्रोक्षिता यत्र पशवो वधं प्राप्स्यन्ति वै मखे ।
यत्र पादश्चतुर्थो वै धर्मस्य न भविष्यति ॥ १२.३४९.८२ ॥
ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತ ಪಶುಗಳು ವಧೆಗೊಳಗಾಗುವಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾದವಿಲ್ಲದಿರುವಲ್ಲಿ.
12.349.83
ततो वै द्वापरं नाम मिश्रः कालो भविष्यति ।
द्विपादहीनो धर्मश्च युगे तस्मिन्भविष्यति ॥ १२.३४९.८३ ॥
ಅನಂತರ ದ್ವಾಪರ ಎಂಬ ಮಿಶ್ರ ಕಾಲ ಬರುತ್ತದೆ; ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
12.349.84
ततस्तिष्येऽथ संप्राप्ते युगे कलिपुरस्कृते ।
एकपादस्थितो धर्मो यत्र तत्र भविष्यति ॥ १२.३४९.८४ ॥
ನಂತರ ತಿಷ್ಯ (ಕಲಿ) ಬಂದಾಗ, ಕಲಿಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿದ ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಒಂದೇ ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಿ ಇರುವುದೋ ಅಲ್ಲಿ.
12.349.85
देवा देवर्षयश्चोचुस्तमेवंवादिनं गुरुम् ।
एकपादस्थिते धर्मे यत्र क्वचन गामिनि।
कथं कर्तव्यमस्माभिर्भगवंस्तद्वदस्व नः ॥ १२.३४९.८५ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಗುರುವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತನೇ, ಧರ್ಮವು ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ.
12.349.86
श्रीभगवानुवाच ।
गुरवो यत्र पूज्यन्ते साधुवृत्तसमन्विताः।
वस्तव्यं तत्र युष्माभिर्यत्र धर्मो न हीयते ॥ १२.३४९.८६ ॥
ಶ್ರೀ ಭಗವಾನರು ಹೇಳಿದರು: ಸಾಧು ನಡತೆಯ ಗುರುಗಳು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ, ಧರ್ಮವು ಕುಗ್ಗದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೀವು ವಾಸಿಸಬೇಕು.
12.349.87
यत्र वेदाश्च यज्ञाश्च तपः सत्यं दमस्तथा ।
अहिंसा धर्मसंयुक्ताः प्रचरेयुः सुरोत्तमाः।
स वो देशः सेवितव्यो मा वोऽधर्मः पदा स्पृशेत् ॥ १२.३४९.८७ ॥
ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯ, ದಮ, ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಸಹಿತ ಅಹಿಂಸೆ ಸಂಚರಿಸುವ ದೇಶವನ್ನು, ಓ ಸುರೋತ್ತಮರೇ, ನೀವು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಅಧರ್ಮ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಮುಟ್ಟದಿರಲಿ.
12.349.88
तेऽनुशिष्टा भगवता देवाः सर्षिगणास्तथा ।
नमस्कृत्वा भगवते जग्मुर्देशान्यथेप्सितान् ॥ १२.३४९.८८ ॥
ಭಗವಂತನಿಂದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಣಗಳು ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತಾವು ಬಯಸಿದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.
12.349.89
गतेषु त्रिदिवौकस्सु ब्रह्मैकः पर्यवस्थितः ।
दिदृक्षुर्भगवन्तं तमनिरुद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३४९.८९ ॥
ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು ಹೋದ ನಂತರ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಉಳಿದನು; ಅನಿರುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಭಗವಂತನನ್ನು ನೋಡಬಯಸಿ.
12.349.90
तं देवो दर्शयामास कृत्वा हयशिरो महत् ।
साङ्गानावर्तयन्वेदान्कमण्डलुत्रिदण्डधृक् ॥ १२.३४९.९० ॥
ಆ ದೇವನು ಅವನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕುದುರೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು; ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಕಮಂಡಲು ತ್ರಿದಂಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ.
12.349.91
ततोऽश्वशिरसं दृष्ट्वा तं देवममितौजसम् ।
लोककर्ता प्रभुर्ब्रह्मा लोकानां हितकाम्यया ॥ १२.३४९.९१ ॥
ಆಗ ಅಶ್ವಶಿರಸ್ಸಿನ ಆ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿ ದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಲೋಕಕರ್ತನಾದ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ
12.349.92
मूर्ध्ना प्रणम्य वरदं तस्थौ प्राञ्जलिरग्रतः ।
स परिष्वज्य देवेन वचनं श्रावितस्तदा ॥ १२.३४९.९२ ॥
ತಲೆಬಾಗಿ ವರದನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ಆಗ ದೇವನು ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು
12.349.93
भगवानुवाच ।
लोककार्यगतीः सर्वास्त्वं चिन्तय यथाविधि।
धाता त्वं सर्वभूतानां त्वं प्रभुर्जगतो गुरुः ।
त्वय्यावेशितभारोऽहं धृतिं प्राप्स्याम्यथाञ्जसा ॥ १२.३४९.९३ ॥
ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಲೋಕಕಾರ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಗತಿಗಳನ್ನು ನೀನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸು. ನೀನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಧಾತನು, ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಗುರು. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಭಾರವನ್ನಿಟ್ಟು ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಧೈರ್ಯ ಪಡೆಯುವೆನು
12.349.94
यदा च सुरकार्यं ते अविषह्यं भविष्यति ।
प्रादुर्भावं गमिष्यामि तदात्मज्ञानदैशिकः ॥ १२.३४९.९४ ॥
ನಿನ್ನ ದೇವಕಾರ್ಯವು ಅಸಹನೀಯವಾದಾಗ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಗುರುವಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಕಟನಾಗಲು ಹೋಗುವೆನು
12.349.95
एवमुक्त्वा हयशिरास्तत्रैवान्तरधीयत ।
तेनानुशिष्टो ब्रह्मापि स्वं लोकमचिराद्गतः ॥ १२.३४९.९५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅಶ್ವಶಿರಸ್ಸು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಅವನಿಂದ ಉಪದೇಶಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಶೀಘ್ರವೇ ತನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು
12.349.96
एवमेष महाभागः पद्मनाभः सनातनः ।
यज्ञेष्वग्रहरः प्रोक्तो यज्ञधारी च नित्यदा ॥ १२.३४९.९६ ॥
ಹೀಗೆ ಈ ಮಹಾಭಾಗ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಸನಾತನನು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಹರನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಸದಾ ಯಜ್ಞಧಾರಿಯೂ ಹೌದು
12.349.97
निवृत्तिं चास्थितो धर्मं गतिमक्षयधर्मिणाम् ।
प्रवृत्तिधर्मान्विदधे कृत्वा लोकस्य चित्रताम् ॥ १२.३४९.९७ ॥
ಅವನು ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು; ಅಕ್ಷಯ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವರ ಗತಿಯು ಅವನೇ. ಲೋಕದ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದನು.
12.349.98
स आदिः स मध्यः स चान्तः प्रजानां ।
स धाता स धेयं स कर्ता स कार्यम्।
युगान्ते प्रसुप्तः सुसंक्षिप्य लोकान् ।
युगादौ प्रबुद्धो जगद्ध्युत्ससर्ज ॥ १२.३४९.९८ ॥
ಅವನೇ ಆದಿ, ಅವನೇ ಮಧ್ಯ, ಅವನೇ ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಂತ್ಯ. ಅವನೇ ಧಾತ, ಅವನೇ ಧ್ಯೇಯ, ಅವನೇ ಕರ್ತ, ಅವನೇ ಕಾರ್ಯ. ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯುಗಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.349.99
तस्मै नमध्वं देवाय निर्गुणाय महात्मने ।
अजाय विश्वरूपाय धाम्ने सर्वदिवौकसाम् ॥ १२.३४९.९९ ॥
ಆ ನಿರ್ಗುಣ, ಮಹಾತ್ಮ, ಅಜ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳ ಧಾಮವಾದ ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿರಿ.
12.349.100
महाभूताधिपतये रुद्राणां पतये तथा ।
आदित्यपतये चैव वसूनां पतये तथा ॥ १२.३४९.१०० ॥
ಮಹಾಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ, ರುದ್ರರ ಪತಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿತ್ಯರ ಪತಿಗೆ ಮತ್ತು ವಸುಗಳ ಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
12.349.101
अश्विभ्यां पतये चैव मरुतां पतये तथा ।
वेदयज्ञाधिपतये वेदाङ्गपतयेऽपि च ॥ १२.३४९.१०१ ॥
ಅಶ್ವಿನಿಗಳ ಪತಿಗೆ, ಮರುತರ ಪತಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದ-ಯಜ್ಞದ ಅಧಿಪತಿಗೆ, ವೇದಾಂಗಗಳ ಪತಿಗೆಯೂ ನಮಸ್ಕಾರ.
12.349.102
समुद्रावसिने नित्यं हरये मुञ्जकेशिने ।
शान्ताय सर्वभूतानां मोक्षधर्मानुभाषिणे ॥ १२.३४९.१०२ ॥
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು, ಸದಾ ಹರಿ, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನಂತಹ ಜಡೆಯುಳ್ಳವನು, ಶಾಂತನು, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವನು (ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ).
12.349.103
तपसां तेजसां चैव पतये यशसामपि ।
वचसां पतये नित्यं सरितां पतये तथा ॥ १२.३४९.१०३ ॥
ಅವರು ತಪಸ್ಸುಗಳಿಗೆ, ತೇಜಸ್ಸುಗಳಿಗೆ, ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಒಡೆಯರು; ಸದಾ ವಾಣಿಗಳಿಗೆ ಒಡೆಯರು; ಹಾಗೆಯೇ ನದಿಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯರು.
12.349.104
कपर्दिने वराहाय एकशृङ्गाय धीमते ।
विवस्वतेऽश्वशिरसे चतुर्मूर्तिधृते सदा।
सूक्ष्माय ज्ञानदृश्याय अजरायाक्षयाय च ॥ १२.३४९.१०४ ॥
ಜಟಾಧಾರಿಗೆ, ವರಾಹನಿಗೆ, ಏಕಶೃಂಗನಿಗೆ, ಧೀಮಂತನಿಗೆ, ವಿವಸ್ವಂತನಿಗೆ, ಅಶ್ವಶಿರಸ್ಸಿಗೆ, ಸದಾ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನಿಗೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮನಿಗೆ, ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣುವವನಿಗೆ, ಜರೆಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಅಕ್ಷಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
12.349.105
एष देवः संचरति सर्वत्र गतिरव्ययः ।
एष चैतत्परं ब्रह्म ज्ञेयो विज्ञानचक्षुषा ॥ १२.३४९.१०५ ॥
ಈ ದೇವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ಅವ್ಯಯ ಗತಿ. ಇವನೇ ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ವಿಜ್ಞಾನ ಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.349.106
एवमेतत्पुरा दृष्टं मया वै ज्ञानचक्षुषा ।
कथितं तच्च वै सर्वं मया पृष्टेन तत्त्वतः ॥ १२.३४९.१०६ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ಹಿಂದೆ ನಾನು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ನೋಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು.
12.349.107
क्रियतां मद्वचः शिष्याः सेव्यतां हरिरीश्वरः ।
गीयतां वेदशब्दैश्च पूज्यतां च यथाविधि ॥ १२.३४९.१०७ ॥
ಶಿಷ್ಯರೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿರಿ. ಹರಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸೇವಿಸಿರಿ; ವೇದಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಆತನನ್ನು ಹಾಡಿರಿ; ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿರಿ.
12.349.108
इत्युक्तास्तु वयं तेन वेदव्यासेन धीमता ।
सर्वे शिष्या सुतश्चास्य शुकः परमधर्मवित् ॥ १२.३४९.१०८ ॥
ಹೀಗೆ ಧೀಮಂತನಾದ ವೇದವ್ಯಾಸನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದನು. ನಾವೆಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಶುಕ, ಪರಮಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು.
12.349.109
स चास्माकमुपाध्यायः सहास्माभिर्विशांपते ।
चतुर्वेदोद्गताभिस्तमृग्भिः समभितुष्टुवे ॥ १२.३४९.१०९ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವರು ನಮ್ಮ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು; ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದೆವು.
12.349.110
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
एवं मेऽकथयद्राजन्पुरा द्वैपायनो गुरुः ॥ १२.३४९.११० ॥
ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ರಾಜನೇ, ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಗುರು ದ್ವೈಪಾಯನರು ನನಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದರು.
12.349.111
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चैनं परिकीर्तयेत् ।
नमो भगवते कृत्वा समाहितमतिर्नरः ॥ १२.३४९.१११ ॥
ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕೇಳುವವನು, ಇದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವವನು, ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಿರುವ ಮನುಷ್ಯ—
12.349.112
भवत्यरोगो मतिमान्बलरूपसमन्वितः ।
आतुरो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ १२.३४९.११२ ॥
ಅವನು ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ರೂಪದಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರೋಗಿ ರೋಗದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಬಂಧಿತನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.349.113
कामकामी लभेत्कामं दीर्घं चायुरवाप्नुयात् ।
ब्राह्मणः सर्ववेदी स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् ॥ १२.३४९.११३ ॥
ಆಸೆಪಡುವವನು ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸರ್ವವೇದಜ್ಞನಾಗಲಿ; ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ವಿಜಯಿಯಾಗಲಿ.
12.349.114
वैश्यो विपुललाभः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ।
अपुत्रो लभते पुत्रं कन्या चैवेप्सितं पतिम् ॥ १२.३४९.११४ ॥
ವೈಶ್ಯನು ಮಹಾ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲಿ; ಶೂದ್ರನು ಸುಖ ಪಡೆಯಲಿ. ಪುತ್ರಹೀನನು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಕನ್ಯೆಯು ತಾನು ಬಯಸಿದ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
12.349.115
लग्नगर्भा विमुच्येत गर्भिणी जनयेत्सुतम् ।
बन्ध्या प्रसवमाप्नोति पुत्रपौत्रसमृद्धिमत् ॥ १२.३४९.११५ ॥
ಸಿಲುಕಿದ ಗರ್ಭವುಳ್ಳವಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಲಿ; ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಗನನ್ನು ಹಡೆಯಲಿ. ಬಂಜೆ ಪ್ರಸವ ಪಡೆಯಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಲಿ.
12.349.116
क्षेमेण गच्छेदध्वानमिदं यः पठते पथि ।
यो यं कामं कामयते स तमाप्नोति च ध्रुवम् ॥ १२.३४९.११६ ॥
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲಿ. ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.349.117
इदं महर्षेर्वचनं विनिश्चितं ।
महात्मनः पुरुषवरस्य कीर्तितम्।
समागमं चर्षिदिवौकसामिमं ।
निशम्य भक्ताः सुसुखं लभन्ते ॥ १२.३४९.११७ ॥
ಮಹರ್ಷಿಯ ಈ ವಚನ ನಿಶ್ಚಿತವಾದುದು; ಮಹಾತ್ಮನೂ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದವನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು. ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಈ ಸಮಾಗಮವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.