മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.349
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.349.1
कथं स भगवान्देवो यज्ञेष्वग्रहरः प्रभुः ।
यज्ञधारी च सततं वेदवेदाङ्गवित्तथा ॥ १२.३४९.१ ॥
യജ്ഞങ്ങളിൽ ആദ്യം ഹവിസ്സ് സ്വീകരിക്കുന്ന ആ ഭഗവാൻ ദേവൻ, പ്രഭു, യജ്ഞധാരി, വേദവേദാംഗങ്ങൾ എപ്പോഴും അറിയുന്നവൻ — അവൻ എങ്ങനെയാണ്?
12.349.2
निवृत्तं चास्थितो धर्मं क्षेमी भागवतः प्रभुः ।
निवृत्तिधर्मान्विदधे स एव भगवान्प्रभुः ॥ १२.३४९.२ ॥
നിവൃത്തി ധർമ്മം സ്വീകരിച്ച, ക്ഷേമം നൽകുന്ന ഭാഗവതനായ പ്രഭു — ആ ഭഗവാനായ പ്രഭുവാണ് നിവൃത്തി ധർമ്മങ്ങൾ വിധിച്ചത്.
12.349.3
कथं प्रवृत्तिधर्मेषु भागार्हा देवताः कृताः ।
कथं निवृत्तिधर्माश्च कृता व्यावृत्तबुद्धयः ॥ १२.३४९.३ ॥
പ്രവൃത്തി ധർമ്മങ്ങളിൽ ദേവതകളെ ഭാഗാർഹരായി എങ്ങനെ ആക്കി? നിവൃത്തി ധർമ്മങ്ങളും ബുദ്ധി തിരിഞ്ഞവരും എങ്ങനെ ആക്കപ്പെട്ടു?
12.349.4
एतं नः संशयं सौते छिन्धि गुह्यं सनातनम् ।
त्वया नारायणकथाः श्रुता वै धर्मसंहिताः ॥ १२.३४९.४ ॥
സൗതേ! ഞങ്ങളുടെ ഈ സംശയം, രഹസ്യവും സനാതനവുമായത്, നീ മുറിച്ചുകളയുക; നാരായണകഥകളും ധർമസംഹിതകളും നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ.
12.349.5
सौतिरुवाच ।
जनमेजयेन यत्पृष्टः शिष्यो व्यासस्य धीमतः।
तत्तेऽहं कथयिष्यामि पौराणं शौनकोत्तम ॥ १२.३४९.५ ॥
ജനമേജയൻ ബുദ്ധിമാനായ വ്യാസന്റെ ശിഷ്യനോട് ചോദിച്ചതും പുരാതനവുമായ ആ വൃത്താന്തം ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതരാം, ശൗനകോത്തമാ!
12.349.6
श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्य देहिनां परमात्मनः ।
जनमेजयो महाप्राज्ञो वैशंपायनमब्रवीत् ॥ १२.३४९.६ ॥
ദേഹധാരികളുടെ പരമാത്മാവിന്റെ ഈ മഹിമ കേട്ട മഹാപ്രാജ്ഞനായ ജനമേജയൻ വൈശമ്പായനനോട് പറഞ്ഞു.
12.349.7
इमे सब्रह्यका लोकाः ससुरासुरमानवाः ।
क्रियास्वभ्युदयोक्तासु सक्ता दृश्यन्ति सर्वशः ॥ १२.३४९.७ ॥
ബ്രഹ്മാവോടുകൂടിയ ഈ ലോകങ്ങളും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാം അഭ്യുദയം നൽകുമെന്ന് പറയപ്പെട്ട കർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതായി എല്ലായിടത്തും കാണുന്നു.
12.349.8
मोक्षश्चोक्तस्त्वया ब्रह्मन्निर्वाणं परमं सुखम् ।
ये तु मुक्ता भवन्तीह पुण्यपापविवर्जिताः।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्तीह शुश्रुम् ॥ १२.३४९.८ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, അങ്ങ് മോക്ഷവും പരമസുഖമായ നിർവാണവും ഉപദേശിച്ചു. ഇവിടെ പുണ്യപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരായവർ സഹസ്രാർചിസ്സായ ദേവനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.349.9
अयं हि दुरनुष्ठेयो मोक्षधर्मः सनातनः ।
यं हित्वा देवताः सर्वा हव्यकव्यभुजोऽभवन् ॥ १२.३४९.९ ॥
ഈ സനാതനമായ മോക്ഷധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. ഇതിനെ വിട്ടിട്ടാണ് ദേവന്മാരെല്ലാം ഹവ്യകവ്യങ്ങൾ ഭുജിക്കുന്നവരായത്.
12.349.10
किंच ब्रह्मा च रुद्रश्च बलभित्प्रभुः ।
सूर्यस्ताराधिपो वायुरग्निर्वरुण एव च ॥ १२.३४९.१० ॥
കൂടാതെ, ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും ബലാസുരനെ സംഹരിച്ച പ്രഭുവായ ഇന്ദ്രനും സൂര്യനും താരാധിപനായ ചന്ദ്രനും വായുവും അഗ്നിയും വരുണനും (ഇതിനു വിധേയരാണ്).
12.349.11
आकाशं जगती चैव ये च शेषा दिवौकसः ।
प्रलयं न विजानन्ति आत्मनः परिनिर्मितम् ॥ १२.३४९.११ ॥
ആകാശവും ഭൂമിയും ശേഷിച്ച സ്വർഗ്ഗവാസികളും തങ്ങളാൽത്തന്നെ നിർമ്മിതമായ പ്രളയം അറിയുന്നില്ല.
12.349.12
ततस्तेनास्थिता मार्गं ध्रुवमक्षरमव्ययम् ।
स्मृत्वा कालपरीमाणं प्रवृत्तिं ये समास्थिताः।
दोषः कालपरीमाणो महानेष क्रियावताम् ॥ १२.३४९.१२ ॥
അനന്തരം അവനാൽ സ്ഥാപിതമായ ധ്രുവവും അക്ഷരവും അവ്യയവുമായ മാർഗ്ഗത്തെ ആശ്രയിച്ചവർ; കാലപരിമാണം ഓർത്ത് പ്രവൃത്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ — കർമ്മം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഈ കാലപരിമാണമാണ് വലിയ ദോഷം.
12.349.13
एतन्मे संशयं विप्र हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
छिन्धीतिहासकथनात्परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३४९.१३ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മുള്ളുപോലെ തറച്ച ഈ സംശയം മുറിച്ചുകളയണമേ; ഇതിഹാസകഥനത്തിനപ്പുറം എനിക്ക് കൗതുകമുണ്ട്.
12.349.14
कथं भागहराः प्रोक्ता देवताः क्रतुषु द्विज ।
किमर्थं चाध्वरे ब्रह्मन्निज्यन्ते त्रिदिवौकसः ॥ १२.३४९.१४ ॥
ദ്വിജാ, യജ്ഞങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ ഭാഗഹരന്മാരെന്ന് എങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടു? ബ്രഹ്മാ, യജ്ഞത്തിൽ സ്വർഗവാസികളെ എന്തിനായി ആരാധിക്കുന്നു?
12.349.15
ये च भागं प्रगृह्णन्ति यज्ञेषु द्विजसत्तम ।
ते यजन्तो महायज्ञैः कस्य भागं ददन्ति वै ॥ १२.३४९.१५ ॥
ദ്വിജോത്തമാ, യജ്ഞങ്ങളിൽ ഭാഗം സ്വീകരിക്കുന്നവർ മഹായജ്ഞങ്ങളാൽ യജിക്കുമ്പോൾ ആരുടെ ഭാഗമാണ് നൽകുന്നത്?
12.349.16
अहो गूढतमः प्रश्नस्त्वया पृष्टो जनेश्वर ।
नातप्ततपसा ह्येष नावेदविदुषा तथा।
नापुराणविदा चैव शक्यो व्याहर्तुमञ्जसा ॥ १२.३४९.१६ ॥
അഹോ, ജനേശ്വരാ, നീ ചോദിച്ച ചോദ്യം എത്ര ഗൂഢമാണ്! തപസ്സനുഷ്ഠിക്കാത്തവനും വേദജ്ഞനല്ലാത്തവനും പുരാണജ്ഞനല്ലാത്തവനും ഇത് എളുപ്പത്തിൽ പറയാനാവില്ല.
12.349.17
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मे पृष्टः पुरा गुरुः ।
कृष्णद्वैपायनो व्यासो वेदव्यासो महानृषिः ॥ १२.३४९.१७ ॥
ശരി, പണ്ട് ഞാൻ എന്റെ ഗുരുവിനോട് ചോദിച്ചത് നിനക്ക് ഞാൻ പറഞ്ഞുതരാം — കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, വ്യാസൻ, വേദവ്യാസൻ, മഹർഷി.
12.349.18
सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः ।
अहं चतुर्थः शिष्यो वै पञ्चमश्च शुकः स्मृतः ॥ १२.३४९.१८ ॥
സുമന്തു, ജൈമിനി, ദൃഢവ്രതനായ പൈലൻ; ഞാൻ നാലാമത്തെ ശിഷ്യൻ, അഞ്ചാമനായി ശുകൻ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.349.19
एतान्समागतान्सर्वान्पञ्च शिष्यान्दमान्वितान् ।
शौचाचारसमायुक्ताञ्जितक्रोधाञ्जितेन्द्रियान् ॥ १२.३४९.१९ ॥
ഇവിടെ ഒത്തുകൂടിയ ഈ അഞ്ചു ശിഷ്യന്മാരെല്ലാവരും — ദമത്തോടു കൂടിയവരും ശുദ്ധാചാരമുള്ളവരും ക്രോധത്തെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ജയിച്ചവരും.
12.349.20
वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् ।
मेरौ गिरिवरे रम्ये सिद्धचारणसेविते ॥ १२.३४९.२० ॥
സിദ്ധചാരണന്മാർ സേവിക്കുന്ന മനോഹരമായ പർവതശ്രേഷ്ഠനായ മേരുവിൽ, മഹാഭാരതം അഞ്ചാമതായുള്ള വേദങ്ങൾ അവൻ പഠിപ്പിച്ചു.
12.349.21
तेषामभ्यस्यतां वेदान्कदाचित्संशयोऽभवत् ।
एष वै यस्त्वया पृष्टस्तेन तेषां प्रकीर्तितः ॥ १२.३४९.२१ ॥
വേദങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ഒരിക്കൽ അവർക്കു സംശയം ഉണ്ടായി. നീ ചോദിച്ചത് അവരാൽ തന്നെ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടു.
12.349.22
ततः श्रुतो मया चापि तवाख्येयोऽद्य भारत ॥ १२.३४९.२२ ॥
അപ്പോൾ ഞാനും ഇതു കേട്ടു. ഭാരതാ, ഇന്ന് ഇത് നിന്നോട് പറയേണ്ടതാണ്.
12.349.23
शिष्याणां वचनं श्रुत्वा सर्वाज्ञानतमोनुदः ।
पराशरसुतः श्रीमान्व्यासो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.३४९.२३ ॥
ശിഷ്യന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സർവ അജ്ഞാനാന്ധകാരം നീക്കുന്ന പരാശരപുത്രനായ ശ്രീമാൻ വ്യാസൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
12.349.24
मया हि सुमहत्तप्तं तपः परमदारुणम् ।
भूतं भव्यं भविष्यं च जानीयामिति सत्तमाः ॥ १२.३४९.२४ ॥
ഭൂതവും ഭാവിയും വർത്തമാനവും അറിയാൻ ഞാൻ അത്യന്തം കഠിനമായ മഹാതപസ്സ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, സജ്ജനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ.
12.349.25
तस्य मे तप्ततपसो निगृहीतेन्द्रियस्य च ।
नारायणप्रसादेन क्षीरोदस्यानुकूलतः ॥ १२.३४९.२५ ॥
കഠിനതപസ്സനുഷ്ഠിച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിഗ്രഹിച്ച എനിക്ക് നാരായണന്റെ പ്രസാദത്താലും ക്ഷീരസാഗരത്തിന്റെ അനുകൂലതയാലും.
12.349.26
त्रैकालिकमिदं ज्ञानं प्रादुर्भूतं यथेप्सितम् ।
तच्छृणुध्वं यथान्यायं वक्ष्ये संशयमुत्तमम् ॥ १२.३४९.२६ ॥
ത്രികാലജ്ഞാനം ഇച്ഛിച്ചതുപോലെ പ്രത്യക്ഷമായി. അതിനാൽ യഥാവിധി കേൾക്കുക; ഈ ഉത്തമസംശയത്തെ ഞാൻ വിവരിക്കാം.
12.349.27
यथा वृत्तं हि कल्पादौ दृष्टं मे ज्ञानचक्षुषा ।
परमात्मेति यं प्राहुः साङ्ख्ययोगविदो जनाः ॥ १२.३४९.२७ ॥
കല്പാരംഭത്തിൽ സംഭവിച്ചതെന്തോ അത് ഞാൻ ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സാൽ കണ്ടു. സാംഖ്യ-യോഗജ്ഞർ ആരെ പരമാത്മാവെന്നു വിളിക്കുന്നുവോ.
12.349.28
महापुरुषसंज्ञां स लभते स्वेन कर्मणा ।
तस्मात्प्रसूतमव्यक्तं प्रधानं तं विदुर्बुधाः ॥ १२.३४९.२८ ॥
അവൻ സ്വകർമ്മത്താൽ 'മഹാപുരുഷൻ' എന്ന പേര് നേടുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഉണ്ടായ അവ്യക്തത്തെ ബുധന്മാർ പ്രധാനമെന്ന് അറിയുന്നു.
12.349.29
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नं लोकसृष्ट्यर्थमीश्वरात् ।
अनिरुद्धो हि लोकेषु महानात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४९.२९ ॥
ലോകസൃഷ്ടിക്കായി ഈശ്വരനിൽനിന്ന് അവ്യക്തത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തം ഉണ്ടായി. ലോകങ്ങളിൽ അനിരുദ്ധനാണ് 'മഹാനാത്മാവ്' എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്.
12.349.30
योसौ व्यक्तत्वमापन्नो निर्ममे च पितामहम् ।
योऽहंकार इति प्रोक्तः सर्वतेजोमयो हि सः ॥ १२.३४९.३० ॥
വ്യക്തതയെ പ്രാപിച്ച് പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനെ നിർമ്മിച്ചവൻ ആരോ, അവൻ അഹങ്കാരം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അവൻ സർവ്വതേജോമയനാണ്.
12.349.31
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
अहंकारप्रसूतानि महाभूतानि पञ्चधा ॥ १२.३४९.३१ ॥
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, അഞ്ചാമതായ ജ്യോതിസ് — അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അഞ്ചുതരം മഹാഭൂതങ്ങൾ.
12.349.32
महाभूतानि सृष्ट्वैव तान्गुणान्निर्ममे पुनः ।
भूतेभ्यश्चैव निष्पन्ना मूर्तिमन्तश्च ताञ्शृणु ॥ १२.३४९.३२ ॥
മഹാഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം അവൻ ആ ഗുണങ്ങളെ വീണ്ടും നിർമ്മിച്ചു; ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ രൂപമുള്ളവ ഉണ്ടായി — അവയെ കേൾക്കുക.
12.349.33
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महात्मा वै मनुः स्वायंभुवस्तथा।
ज्ञेयाः प्रकृतयोऽष्टौ ता यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३४९.३३ ॥
മരീചി, അംഗിരസ്, അത്രി, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, സ്വായംഭുവ മനു — ഇവരെ എട്ട് പ്രകൃതികളായി അറിയണം; ഇവയിൽ ലോകങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.
12.349.34
वेदान्वेदाङ्गसंयुक्तान्यज्ञयज्ञाङ्गसंयुतान् ।
निर्ममे लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १२.३४९.३४ ॥
ലോകസിദ്ധിക്കായി ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് വേദാംഗങ്ങളോടു കൂടിയ വേദങ്ങളെയും യജ്ഞങ്ങളെയും അവയുടെ അംഗങ്ങളോടു കൂടിയ യജ്ഞങ്ങളെയും നിർമ്മിച്ചു.
12.349.35
अष्टाभ्यः प्रकृतिभ्यश्च जातं विश्वमिदं जगत् ॥ १२.३४९.३५ ॥
ഈ എട്ടു പ്രകൃതികളിൽ നിന്ന് ഈ സമസ്ത വിശ്വവും — ഈ ജഗത്തും — ജനിച്ചു.
12.349.36
रुद्रो रोषात्मको जातो दशान्यान्सोसृजस्त्वयम् ।
एकादशैते रुद्रास्तु विकाराः पुरुषाः स्मृताः ॥ १२.३४९.३६ ॥
രോഷസ്വരൂപനായ രുദ്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ തന്നെ മറ്റു പത്തുപേരെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരെ വികാരരൂപമുള്ള പുരുഷന്മാരായി ഓർക്കുന്നു.
12.349.37
ते रुद्राः प्रकृरतिश्चैव सर्वे चैव सुरर्षयः ।
उत्पन्ना लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्माणं समुपस्थिताः ॥ १२.३४९.३७ ॥
ആ രുദ്രന്മാരും പ്രകൃതിയും എല്ലാ ദേവർഷികളും ലോകസിദ്ധിക്കായി ഉണ്ടായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സമീപം എത്തി.
12.349.38
वयं सृष्टा हि भगवंस्त्वया च प्रभविष्णुना ।
येन यस्मिन्नधीकारे वर्तितव्यं पितामह ॥ १२.३४९.३८ ॥
ഭഗവാനേ, സമർത്ഥനായ നിന്നാൽ തന്നെ ഞങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; പിതാമഹാ, ഏത് അധികാരത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം.
12.349.39
योसौ त्वयाऽभिनिर्दिष्टो ह्यधिकारोऽर्थचिन्तकः ।
परिपाल्यः कथं तेन साहंकारेण कर्तृणा ॥ १२.३४९.३९ ॥
നീ നിർദേശിച്ച, കാര്യചിന്തയുള്ള ആ അധികാരത്തെ അഹങ്കാരമുള്ള കർത്താവ് എങ്ങനെ പരിപാലിക്കും?
12.349.40
प्रदिशस्व बलं तस्य योऽधिकारार्थचिन्तकः ।
एवमुक्तो महादेवो देवांस्तानिदमब्रवीत् ॥ १२.३४९.४० ॥
അധികാരത്തെയും അതിന്റെ കാര്യങ്ങളെയും പരിപാലിക്കുന്നവന് ബലം നൽകുക. ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹാദേവൻ ആ ദേവന്മാരോട് ഇതു പറഞ്ഞു.
12.349.41
ब्रह्मोवाच ।
साध्वहं ज्ञापितो देवा युष्माभिर्भद्रमस्तु वः।
ममाप्येषा समुत्पन्ना चिन्ता या भवतामिह ॥ १२.३४९.४१ ॥
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്നെ നന്നായി അറിയിച്ചു. നിങ്ങൾക്ക് മംഗളമുണ്ടാകട്ടെ. ഇവിടെ നിങ്ങൾക്കുണ്ടായ അതേ ചിന്ത എനിക്കും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു.
12.349.42
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य कथं कार्यः परिग्रहः ।
कथं बलक्षयो न स्याद्युष्माकं ह्यात्मनश्च वै ॥ १२.३४९.४२ ॥
സമസ്ത ലോകതന്ത്രത്തിന്റെ ഭരണം എങ്ങനെ നടത്തണം? നിങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ബലത്തിനും ക്ഷയമുണ്ടാകാതെ എങ്ങനെ?
12.349.43
इतः सर्वेऽपि गच्छामः शरणं लोकसाक्षिणम् ।
महापुरुषमव्यक्तं स नो वक्ष्यति यद्धितम् ॥ १२.३४९.४३ ॥
നമുക്കെല്ലാവർക്കും ഇവിടെനിന്ന് ലോകസാക്ഷിയെ ശരണം പ്രാപിക്കാം. അവ്യക്തനായ ആ മഹാപുരുഷൻ നമുക്ക് ഹിതമായത് പറഞ്ഞുതരും.
12.349.44
ततस्ते ब्रह्मणा सार्धमृषयो विबुधास्तथा ।
क्षीरादस्योत्तरं कूलं जग्मूर्लोकहितार्थिनः ॥ १२.३४९.४४ ॥
അപ്പോൾ അവർ ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും ലോകഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ക്ഷീരസാഗരത്തിന്റെ വടക്കേ തീരത്തേക്ക് പോയി.
12.349.45
ते तपः समुपातिष्ठन्ब्रह्मोक्तं वेदकल्पितम् ।
स महानियमो नाम तपश्चर्या सुदारुणा ॥ १२.३४९.४५ ॥
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞതും വേദവിധിച്ചതുമായ തപസ്സ് അവർ ആരംഭിച്ചു. അത് മഹാനിയമം എന്ന അതികഠിനമായ തപശ്ചര്യയായിരുന്നു.
12.349.46
ऊर्ध्वदृग्बाहवश्चैव एकाग्रमनसोऽभवन् ।
एकपादस्थिताः सर्वे काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४९.४६ ॥
മേല്പോട്ടു നോക്കിയും കൈകൾ ഉയർത്തിയും ഏകാഗ്രമനസ്കരായി അവരെല്ലാവരും ഒരു കാലിൽ നിന്നു; മരക്കഷണം പോലെ നിശ്ചലരായി സമാഹിതരായിരുന്നു.
12.349.47
दिव्यं वर्षसहस्रं ते तपस्तप्त्वा सुदारुणम् ।
शुश्रुवुर्मधुरां वाणीं वेदवेदाङ्गभूषिताम् ॥ १२.३४९.४७ ॥
ദിവ്യമായ ആയിരം വർഷം അതികഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്ത ശേഷം, വേദവേദാംഗങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ മധുരമായ വാണി അവർ കേട്ടു.
12.349.48
वागुवाच ।
भोभोः सब्रह्यका देवा ऋषयश्च तपोधनाः।
स्वागतेनार्च्य वः सर्वाञ्श्रावये वाक्यमुत्तमम् ॥ १२.३४९.४८ ॥
വാണി പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാരേ, തപസ്സാണ് ധനമായ ഋഷിമാരേ! നിങ്ങളെ സ്വാഗതത്താൽ ബഹുമാനിച്ച് ഉത്തമമായ വാക്യം ഞാൻ കേൾപ്പിക്കാം.
12.349.49
विज्ञातं वो मया कार्यं तच्च लोकहितं महत् ।
प्रवृत्तियुक्तं कर्तव्यं युष्मत्प्राणोपबृंहणम् ॥ १२.३४९.४९ ॥
നിങ്ങളുടെ ആ കാര്യം ഞാൻ അറിഞ്ഞു; അത് ലോകങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ ഹിതമാണ്. ഉത്സാഹത്തോടെ അത് ചെയ്യണം; അത് നിങ്ങളുടെ പ്രാണങ്ങളെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തും.
12.349.50
सुतप्तं वस्तपो देवा ममाराधनकाम्यया ।
भोक्ष्यथास्य महासत्वास्तपसः फलमुत्तमम् ॥ १२.३४९.५० ॥
ദേവന്മാരേ, എന്നെ ആരാധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ നിങ്ങൾ നന്നായി തപസ്സു ചെയ്തു; മഹാസത്ത്വരേ, ആ തപസ്സിന്റെ ഉത്തമഫലം ഇതിലൂടെ നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
12.349.51
एष ब्रह्मा लोकगुरुः सर्वलोकपितामहः ।
यूयं च विबुधश्रेष्ठा मां यजध्वं समाहिताः ॥ १२.३४९.५१ ॥
ഇതാ ബ്രഹ്മാവ്, ലോകഗുരു, സർവലോകപിതാമഹൻ. ദേവശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങളും ഏകാഗ്രചിത്തരായി എന്നെ ആരാധിക്കുവിൻ.
12.349.52
सर्वे भागान्कल्पयध्वं यज्ञेषु मम नित्यशः ।
तत्र श्रेयोऽभिधास्यामि यथाऽधीकारमीश्वराः ॥ १२.३४९.५२ ॥
നിങ്ങളെല്ലാവരും എന്റെ യജ്ഞങ്ങളിൽ എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുവിൻ. ഈശ്വരന്മാരേ, അവിടെ അധികാരമനുസരിച്ച് ശ്രേയസ്സ് ഞാൻ പറയാം.
12.349.53
श्रुत्वैतद्देवदेवस्य वाक्यं हृष्टतनूरुहाः ।
ततस्ते विबुधाः सर्वे ब्रह्मा ते च महर्षयः ॥ १२.३४९.५३ ॥
ദേവദേവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് രോമാഞ്ചമണിഞ്ഞ് എല്ലാ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവും ആ മഹർഷിമാരും,
12.349.54
वेददृष्टेन विधिना वैष्णवं क्रतुमाहरन् ।
तस्मिन्सत्रे सदा ब्रह्मा स्वयं भागमकल्पयत् ॥ १२.३४९.५४ ॥
വേദവിധിപ്രകാരം അവർ വൈഷ്ണവയജ്ഞം നടത്തി. ആ സത്രത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ എപ്പോഴും തന്റെ ഭാഗം നിശ്ചയിച്ചു.
12.349.55
देवा देवर्षयश्चैव स्वंस्वं भागमकल्पयम् ।
ते कार्तयुगधर्माणो भागाः परमसत्कृताः ॥ १२.३४९.५५ ॥
ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ഭാഗം നിശ്ചയിച്ചു. കൃതയുഗധർമ്മമുള്ള ആ ഭാഗങ്ങൾ അത്യന്തം ആദരിക്കപ്പെട്ടവയായിരുന്നു.
12.349.56
प्राहुरादित्यवर्णं तं पुरुषं तमसः परम् ।
बृहन्तं सर्वगं देवमीशानं वरदं प्रभुम् ॥ १२.३४९.५६ ॥
ഇരുട്ടിനപ്പുറമുള്ള, സൂര്യവർണ്ണനായ, മഹാനും സർവ്വവ്യാപിയും ദേവനും ഈശാനനും വരദായകനും പ്രഭുവുമായ ആ പുരുഷനെ അവർ പറഞ്ഞു.
12.349.57
ततोऽथ वरदौ देवस्तान्सर्वानमरान्स्थितान् ।
अशरीरो बभापेदं वाक्यं स्वस्थो महेश्वरः ॥ १२.३४९.५७ ॥
അപ്പോൾ വരദായകനായ ദേവൻ, ശരീരമില്ലാത്തവനും ശാന്തനുമായ മഹേശ്വരൻ, അവിടെ നിന്നിരുന്ന എല്ലാ അമരന്മാരോടും ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
12.349.58
येन यः कल्पितो भागः स तथा मामुपागतः ।
प्रीतोऽहं प्रदिशाम्यद्य फलमावृत्तिलक्षणम्।
एतद्वो लक्षणं देवा मत्प्रसादसमुद्भवम् ॥ १२.३४९.५८ ॥
ആരാൽ ഏത് ഭാഗം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടുവോ അത് അപ്രകാരം തന്നെ എന്നിലേക്ക് എത്തി. ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്; ഇപ്പോൾ ആവൃത്തി ലക്ഷണമുള്ള ഫലം നൽകുന്നു. ദേവന്മാരേ, ഇതാണ് എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ നിങ്ങളുടെ ലക്ഷണം.
12.349.59
यूयं यज्ञैरिज्यमानाः समाप्तवरदक्षिणैः ।
युगेयुगे भविष्यध्वं प्रवृत्तिफलभागिनः ॥ १२.३४९.५९ ॥
വരങ്ങളും ദക്ഷിണകളും പൂർണ്ണമായി നൽകുന്ന യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന നിങ്ങൾ യുഗംതോറും പ്രവൃത്തിഫലത്തിൽ പങ്കാളികളായിരിക്കും.
12.349.60
यज्ञैर्ये चापि यक्ष्यन्ति सर्वलोकेषु वै सुराः ।
कल्पयिष्यन्ति वो भागांस्ते नरा वेदकल्पितान् ॥ १२.३४९.६० ॥
ദേവന്മാരേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും യജ്ഞങ്ങളാൽ യജിക്കുന്നവർ വേദവിധിപ്രകാരം നിങ്ങൾക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കും.
12.349.61
यो मे यथा कल्पितवान्भागमस्मिन्महाक्रतौ ।
स तथा यज्ञभागार्हो वेदसूत्रे मया कृतः ॥ १२.३४९.६१ ॥
ഈ മഹായജ്ഞത്തിൽ ആർക്കു ഞാൻ എങ്ങനെ ഭാഗം നിശ്ചയിച്ചുവോ, അവൻ അങ്ങനെതന്നെ യജ്ഞഭാഗത്തിന് അർഹനാണ്; വേദസൂത്രത്തിൽ എന്നാൽ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.349.62
यूयं लोकान्भावयध्वं यज्ञभागफलोचिताः ।
सर्वार्थचिन्तका लोके मयाऽधीकारनिर्मिताः ॥ १२.३४९.६२ ॥
നിങ്ങൾ യജ്ഞഭാഗഫലത്തിന് യോഗ്യരായി ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുവിൻ; ലോകത്തിൽ സർവ്വകാര്യങ്ങളെയും ചിന്തിക്കുന്നവരാണ് നിങ്ങൾ; എന്നാൽ അധികാരത്തോടെ എന്നാൽ നിർമ്മിതരായവർ.
12.349.63
याः क्रियाः प्रचरिष्यन्ति प्रवृत्तिफलसत्कृताः ।
ताभिराप्यायितबला लोकान्वै धारयिष्यथ ॥ १२.३४९.६३ ॥
പ്രവൃത്തിഫലത്താൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് ഏതൊക്കെ ക്രിയകൾ നടക്കുമോ, അവയാൽ ബലം പുഷ്ടിപ്പെട്ട് നിങ്ങൾ ലോകങ്ങളെ ധരിക്കും.
12.349.64
यूयं हि भाविता यज्ञैः सर्वयज्ञेषु मानवैः ।
मां ततो भावयिष्यध्वमेषा वो भावना मम ॥ १२.३४९.६४ ॥
നിങ്ങൾ എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും മനുഷ്യരാൽ യജ്ഞങ്ങളാൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; അതിനാൽ നിങ്ങൾ എന്നെ പോഷിപ്പിക്കും — ഇതാണ് നിങ്ങളുടെ പോഷണം, എന്റേതും.
12.349.65
इत्यर्थं निर्मिता वेदा यज्ञाश्चौषधिभिः सह ।
एभिः सम्यक्प्रयुक्तैर्हि प्रीयन्ते देवताः क्षितौ ॥ १२.३४९.६५ ॥
ഇതിനായാണ് വേദങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും ഔഷധികളോടുകൂടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്; ഇവ ശരിയായി പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാർ പ്രസാദിക്കുന്നു.
12.349.66
निर्माणमेतद्युष्माकं प्रवृत्तिगुणकल्पितम् ।
मया कृतं सुरश्रेष्ठा यावत्कल्पक्षयादिह।
चिन्तयध्वं लोकहितं यथाधीकारमीश्वराः ॥ १२.३४९.६६ ॥
ഇത് നിങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയാണ് — പ്രവൃത്തിഗുണങ്ങളാൽ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടത്, എന്നാൽ ഞാൻ ചെയ്തത്; ദേവശ്രേഷ്ഠരേ, കൽപക്ഷയം വരെ ഇവിടെ ലോകഹിതം ചിന്തിക്കുവിൻ, നിങ്ങളുടെ അധികാരപ്രകാരം, ഈശ്വരന്മാരേ.
12.349.67
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठ इति सप्तैते मनसा निर्मिता हि ते ॥ १२.३४९.६७ ॥
മരീചി, അംഗിരസ്സ്, അത്രി, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, വസിഷ്ഠൻ — ഈ ഏഴുപേർ മനസ്സിനാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്.
12.349.68
एते वेदविदो मुख्या वेदाचार्याश्च कल्पिताः ।
प्रवृत्तिधर्मिणश्चैव प्राजापत्ये च कल्पिताः ॥ १२.३४९.६८ ॥
ഇവർ വേദജ്ഞരിൽ പ്രധാനികളും വേദാചാര്യന്മാരായി നിയമിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്; പ്രവൃത്തിധർമ്മം പിന്തുടരുന്നവരും പ്രജാപതി വംശത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്.
12.349.69
अयं क्रियावतां पन्था व्यक्तीभूतः सनातनः ।
अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकसर्गकरः प्रभुः ॥ १२.३४९.६९ ॥
കർമ്മം ചെയ്യുന്നവരുടെ ഈ സനാതനമായ വഴി വ്യക്തമായിരിക്കുന്നു. അനിരുദ്ധൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പ്രഭു ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനാണ്.
12.349.70
सनः सनत्सुजातश्च सनकः ससनन्दनः ।
सनत्कुमारः कपिलः सप्तमश्च सनातनः ॥ १२.३४९.७० ॥
സനൻ, സനത്സുജാതൻ, സനകൻ, സനന്ദനനോടൊപ്പം, സനത്കുമാരൻ, കപിലൻ, ഏഴാമനായ സനാതനൻ.
12.349.71
सप्तैते मानसाः प्रोक्ता ऋषयो ब्रह्मणः सुताः ।
स्वयमागतविज्ञाना निवृत्तिं धर्ममास्थिताः ॥ १२.३४९.७१ ॥
ഈ ഏഴ് മാനസ ഋഷിമാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അവരുടെ ജ്ഞാനം സ്വയമേ വന്നതാണ്; അവർ നിവൃത്തിധർമ്മം സ്വീകരിച്ചവരാണ്.
12.349.72
एते योगविदो मुख्याः साङ्ख्यशास्त्रविशारदाः ।
आचार्या धर्मशास्त्रेषु मोक्षधर्मप्रवर्तकाः ॥ १२.३४९.७२ ॥
ഇവർ യോഗജ്ഞരിൽ പ്രധാനികളും സാംഖ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിദഗ്ധരുമാണ്; ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ആചാര്യന്മാരും മോക്ഷധർമ്മത്തിന്റെ പ്രചാരകരുമാണ്.
12.349.73
यतोऽहं प्रसृतः पूर्वमव्यक्तात्रिगुणो महान् ।
तस्मात्परतरो योसौ क्षेत्रज्ञ इति कल्पितः ॥ १२.३४९.७३ ॥
അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യം ത്രിഗുണാത്മകമായ മഹത്ത് ആയി ഞാൻ പ്രകടമായി; അതിനേക്കാൾ പരമൻ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നവനാണ്.
12.349.74
सोहं क्रियावतां पन्थाः पुनरावृत्तिदुर्लभः ।
यो यथा निर्मितो जन्तुर्यस्मिन्यस्मिंश्च कर्मणि ॥ १२.३४९.७४ ॥
കർമ്മം ചെയ്യുന്നവരുടെ വഴി ഞാൻ തന്നെയാണ്; അതിൽ നിന്ന് തിരികെ വരുന്നത് ദുർലഭം. ഏത് ഏത് കർമ്മത്തിൽ ജീവി എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടുവോ.
12.349.75
प्रवृत्तौ वा निवृत्तौ वा तत्फलं सोश्नुतेऽवशः ।
एष लोकगुरुर्ब्रह्मा जगदादिकरः प्रभुः ॥ १२.३४९.७५ ॥
പ്രവൃത്തിയിലോ നിവൃത്തിയിലോ, അതിന്റെ ഫലം അവൻ അവശനായി അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ ബ്രഹ്മാവ് ലോകഗുരുവാണ്; ജഗത്തിന്റെ ആദിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും പ്രഭുവുമാണ്.
12.349.76
एष माता पिता चैव युष्माकं च पितामहः ।
मयाऽनुशिष्टो भविता सर्वभूतवरप्रदः ॥ १२.३४९.७६ ॥
ഇദ്ദേഹമാണ് നിങ്ങളുടെ അമ്മയും അച്ഛനും മുത്തച്ഛനും. എന്നാൽ അനുശാസിതനായി ഇദ്ദേഹം സർവഭൂതങ്ങൾക്കും വരം നൽകുന്നവനാകും.
12.349.77
अस्य चैवात्मजो रुद्रो ललाटाद्यः समुत्थितः ।
ब्रह्मानुशिष्टो भविता सर्वभूतधरः प्रभुः ॥ १२.३४९.७७ ॥
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ രുദ്രനും, നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നവനും, ബ്രഹ്മാവാൽ അനുശാസിതനായി സർവഭൂതങ്ങളെയും ധരിക്കുന്ന പ്രഭുവാകും.
12.349.78
गच्छध्वं स्वानधीकारांश्चिन्तयध्वं यथाविधि ।
प्रवर्तन्तां क्रियाः सर्वाः सर्वलोकेषु माचिरम् ॥ १२.३४९.७८ ॥
പോകുവിൻ, നിങ്ങളുടെ അധികാരങ്ങളെ വിധിപ്രകാരം ചിന്തിക്കുവിൻ; എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ ക്രിയകളും താമസമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കട്ടെ.
12.349.79
प्रदिश्यन्तां च कर्माणि प्राणिनां गतयस्तथा ।
परिनिष्ठितकालानि आयूंषीह सुरोत्तमाः ॥ १२.३४९.७९ ॥
ജീവികളുടെ കർമ്മങ്ങളും അവയുടെ ഗതികളും അതുപോലെ നിശ്ചയിക്കപ്പെടട്ടെ; ദേവോത്തമരേ, ഇവിടെ അവയുടെ ആയുസ്സുകൾ നിശ്ചിത കാലങ്ങളോടെ നിയമിക്കപ്പെടട്ടെ.
12.349.80
इदं कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तितः ।
अहिंस्या यज्ञपशवो युगेऽस्मिन्न तदन्यथा ॥ १२.३४९.८० ॥
ഇത് കൃതയുഗം എന്ന ശ്രേഷ്ഠകാലമാണ്; ഇതു പ്രവർത്തനത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ യുഗത്തിൽ യജ്ഞപശുക്കളെ ഹിംസിക്കരുത്; ഇതിനു വിപരീതമായി ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നില്ല.
12.349.81
चतुष्पात्सकलो धर्मो भविष्यत्यत्र वै सुराः ।
ततस्त्रेतायुगं नाम त्रयी यत्र भविष्यति ॥ १२.३४९.८१ ॥
ദേവന്മാരേ, ഇവിടെ ധർമ്മം നാലു പാദങ്ങളോടെ പൂർണ്ണമായിരിക്കും. പിന്നെ ത്രേതായുഗം എന്ന കാലം വരും; അതിൽ ത്രയി (വേദം) ഉണ്ടാകും.
12.349.82
प्रोक्षिता यत्र पशवो वधं प्राप्स्यन्ति वै मखे ।
यत्र पादश्चतुर्थो वै धर्मस्य न भविष्यति ॥ १२.३४९.८२ ॥
യജ്ഞത്തിൽ പ്രോക്ഷിതമായ പശുക്കൾ വധിക്കപ്പെടുന്നിടത്തും, ധർമ്മത്തിന്റെ നാലാം പാദം ഇല്ലാത്തിടത്തും.
12.349.83
ततो वै द्वापरं नाम मिश्रः कालो भविष्यति ।
द्विपादहीनो धर्मश्च युगे तस्मिन्भविष्यति ॥ १२.३४९.८३ ॥
പിന്നെ ദ്വാപരം എന്ന മിശ്രകാലം വരും; ആ യുഗത്തിൽ ധർമ്മം രണ്ടു പാദങ്ങളില്ലാത്തതായിരിക്കും.
12.349.84
ततस्तिष्येऽथ संप्राप्ते युगे कलिपुरस्कृते ।
एकपादस्थितो धर्मो यत्र तत्र भविष्यति ॥ १२.३४९.८४ ॥
പിന്നെ തിഷ്യൻ (കലി) വരുമ്പോൾ, കലിയെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ആ യുഗത്തിൽ ധർമ്മം ഒരു പാദത്തിൽ നിലകൊള്ളും; എവിടെയാണോ അവിടെ.
12.349.85
देवा देवर्षयश्चोचुस्तमेवंवादिनं गुरुम् ।
एकपादस्थिते धर्मे यत्र क्वचन गामिनि।
कथं कर्तव्यमस्माभिर्भगवंस्तद्वदस्व नः ॥ १२.३४९.८५ ॥
ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാരും അങ്ങനെ സംസാരിച്ച ആ ഗുരുവിനോട് പറഞ്ഞു: ഭഗവാനേ, ധർമ്മം ഒറ്റക്കാലിൽ നിന്ന് എവിടെയെല്ലാം പോയാലും, ഞങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യണം? അത് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞാലും.
12.349.86
श्रीभगवानुवाच ।
गुरवो यत्र पूज्यन्ते साधुवृत्तसमन्विताः।
वस्तव्यं तत्र युष्माभिर्यत्र धर्मो न हीयते ॥ १२.३४९.८६ ॥
ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: സജ്ജനമായ നടപ്പുള്ള ഗുരുക്കന്മാർ ആദരിക്കപ്പെടുന്നിടത്ത്, ധർമ്മം ക്ഷയിക്കാത്തിടത്ത് നിങ്ങൾ വസിക്കണം.
12.349.87
यत्र वेदाश्च यज्ञाश्च तपः सत्यं दमस्तथा ।
अहिंसा धर्मसंयुक्ताः प्रचरेयुः सुरोत्तमाः।
स वो देशः सेवितव्यो मा वोऽधर्मः पदा स्पृशेत् ॥ १२.३४९.८७ ॥
വേദങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും തപസ്സും സത്യവും ദമവും ധർമ്മയുക്തമായ അഹിംസയും പ്രചരിക്കുന്ന ദേശം, ഹേ ദേവോത്തമരേ, നിങ്ങൾ സേവിക്കണം; അധർമ്മം നിങ്ങളെ കാലുകൊണ്ട് തൊടാതിരിക്കട്ടെ.
12.349.88
तेऽनुशिष्टा भगवता देवाः सर्षिगणास्तथा ।
नमस्कृत्वा भगवते जग्मुर्देशान्यथेप्सितान् ॥ १२.३४९.८८ ॥
ഭഗവാനാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാരും ഋഷിസംഘങ്ങളും ഭഗവാനെ വണങ്ങി തങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച ദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി.
12.349.89
गतेषु त्रिदिवौकस्सु ब्रह्मैकः पर्यवस्थितः ।
दिदृक्षुर्भगवन्तं तमनिरुद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३४९.८९ ॥
സ്വർഗ്ഗവാസികൾ പോയ ശേഷം ബ്രഹ്മാവ് മാത്രം അവിടെ നിന്നു; അനിരുദ്ധരൂപത്തിൽ നിന്ന ആ ഭഗവാനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
12.349.90
तं देवो दर्शयामास कृत्वा हयशिरो महत् ।
साङ्गानावर्तयन्वेदान्कमण्डलुत्रिदण्डधृक् ॥ १२.३४९.९० ॥
ദേവൻ അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ കുതിരമുഖം സ്വീകരിച്ച് ദർശനം നൽകി; അംഗങ്ങളോടുകൂടി വേദങ്ങൾ ഉരുവിട്ടുകൊണ്ട്, കമണ്ഡലുവും ത്രിദണ്ഡവും ധരിച്ചുകൊണ്ട്.
12.349.91
ततोऽश्वशिरसं दृष्ट्वा तं देवममितौजसम् ।
लोककर्ता प्रभुर्ब्रह्मा लोकानां हितकाम्यया ॥ १२.३४९.९१ ॥
അപ്പോൾ അശ്വശിരസ്സുള്ള ആ അമിതതേജസ്വിയായ ദേവനെ കണ്ടപ്പോൾ ലോകസ്രഷ്ടാവായ പ്രഭു ബ്രഹ്മാവ് ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്
12.349.92
मूर्ध्ना प्रणम्य वरदं तस्थौ प्राञ्जलिरग्रतः ।
स परिष्वज्य देवेन वचनं श्रावितस्तदा ॥ १२.३४९.९२ ॥
തല കുനിച്ച് വരദായകനെ വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി അവിടുത്തെ മുമ്പിൽ നിന്നു. അപ്പോൾ ദേവൻ അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് വാക്കുകൾ അറിയിച്ചു
12.349.93
भगवानुवाच ।
लोककार्यगतीः सर्वास्त्वं चिन्तय यथाविधि।
धाता त्वं सर्वभूतानां त्वं प्रभुर्जगतो गुरुः ।
त्वय्यावेशितभारोऽहं धृतिं प्राप्स्याम्यथाञ्जसा ॥ १२.३४९.९३ ॥
ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ലോകകാര്യങ്ങളുടെ എല്ലാ ഗതികളെയും നീ വിധിപ്രകാരം ചിന്തിക്കുക. നീ സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ധാതാവാണ്, നീ ജഗത്തിന്റെ പ്രഭുവും ഗുരുവുമാണ്. നിന്നിൽ ഭാരം ഏൽപ്പിച്ച് ഞാൻ വേഗം ധൈര്യം പ്രാപിക്കും
12.349.94
यदा च सुरकार्यं ते अविषह्यं भविष्यति ।
प्रादुर्भावं गमिष्यामि तदात्मज्ञानदैशिकः ॥ १२.३४९.९४ ॥
നിന്റെ ദേവകാര്യം താങ്ങാനാവാത്തതാകുമ്പോൾ, ആത്മജ്ഞാനം ഉപദേശിക്കുന്ന ഗുരുവായി ഞാൻ പ്രത്യക്ഷനാകാൻ പോകും
12.349.95
एवमुक्त्वा हयशिरास्तत्रैवान्तरधीयत ।
तेनानुशिष्टो ब्रह्मापि स्वं लोकमचिराद्गतः ॥ १२.३४९.९५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അശ്വശിരസ്സ് അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി. അവനാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവും ഉടനെ തന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി
12.349.96
एवमेष महाभागः पद्मनाभः सनातनः ।
यज्ञेष्वग्रहरः प्रोक्तो यज्ञधारी च नित्यदा ॥ १२.३४९.९६ ॥
ഇപ്രകാരം ഈ മഹാഭാഗനും പത്മനാഭനും സനാതനനുമായവൻ യജ്ഞങ്ങളിൽ അഗ്രഹരനെന്നും, എന്നും യജ്ഞധാരിയെന്നും പറയപ്പെടുന്നു
12.349.97
निवृत्तिं चास्थितो धर्मं गतिमक्षयधर्मिणाम् ।
प्रवृत्तिधर्मान्विदधे कृत्वा लोकस्य चित्रताम् ॥ १२.३४९.९७ ॥
അവൻ നിവൃത്തിയിൽ സ്ഥിതനായി; നശിക്കാത്ത ധർമ്മമുള്ളവരുടെ ഗതി അവനാണ്. ലോകത്തിന്റെ വൈവിധ്യം സൃഷ്ടിച്ച് പ്രവൃത്തി ധർമ്മങ്ങൾ അവൻ വിധിച്ചു.
12.349.98
स आदिः स मध्यः स चान्तः प्रजानां ।
स धाता स धेयं स कर्ता स कार्यम्।
युगान्ते प्रसुप्तः सुसंक्षिप्य लोकान् ।
युगादौ प्रबुद्धो जगद्ध्युत्ससर्ज ॥ १२.३४९.९८ ॥
അവനാണ് ആദി, അവനാണ് മധ്യം, അവനാണ് പ്രജകളുടെ അന്തം. അവനാണ് ധാതാവ്, അവനാണ് ധ്യേയം, അവനാണ് കർത്താവ്, അവനാണ് കാര്യം. യുഗാന്തത്തിൽ ഉറങ്ങി ലോകങ്ങളെ ഒടുക്കുന്നു; യുഗാദിയിൽ ഉണർന്ന് ജഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
12.349.99
तस्मै नमध्वं देवाय निर्गुणाय महात्मने ।
अजाय विश्वरूपाय धाम्ने सर्वदिवौकसाम् ॥ १२.३४९.९९ ॥
ആ നിർഗുണനും മഹാത്മാവും അജനും വിശ്വരൂപനും സർവദേവന്മാരുടെ ധാമവുമായ ദേവനെ നമിക്കുവിൻ.
12.349.100
महाभूताधिपतये रुद्राणां पतये तथा ।
आदित्यपतये चैव वसूनां पतये तथा ॥ १२.३४९.१०० ॥
മഹാഭൂതങ്ങളുടെ അധിപതിക്കും രുദ്രന്മാരുടെ പതിക്കും, അതുപോലെ ആദിത്യന്മാരുടെ പതിക്കും വസുക്കളുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം.
12.349.101
अश्विभ्यां पतये चैव मरुतां पतये तथा ।
वेदयज्ञाधिपतये वेदाङ्गपतयेऽपि च ॥ १२.३४९.१०१ ॥
അശ്വിനികളുടെ പതിക്കും മരുത്തുക്കളുടെ പതിക്കും, അതുപോലെ വേദയജ്ഞാധിപതിക്കും വേദാംഗങ്ങളുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം.
12.349.102
समुद्रावसिने नित्यं हरये मुञ्जकेशिने ।
शान्ताय सर्वभूतानां मोक्षधर्मानुभाषिणे ॥ १२.३४९.१०२ ॥
സമുദ്രത്തിൽ വസിക്കുന്നവനും നിത്യം ഹരിയും മുഞ്ചപ്പുല്ലുപോലെ ജടയുള്ളവനും ശാന്തനും സർവഭൂതങ്ങൾക്കും മോക്ഷധർമ്മം ഉപദേശിക്കുന്നവനുമായവന് നമസ്കാരം.
12.349.103
तपसां तेजसां चैव पतये यशसामपि ।
वचसां पतये नित्यं सरितां पतये तथा ॥ १२.३४९.१०३ ॥
അദ്ദേഹം തപസ്സുകൾക്കും തേജസ്സുകൾക്കും യശസ്സുകൾക്കും അധിപതിയാണ്; എപ്പോഴും വാക്കുകൾക്കും അധിപതിയാണ്; അതുപോലെ നദികൾക്കും അധിപതിയാണ്.
12.349.104
कपर्दिने वराहाय एकशृङ्गाय धीमते ।
विवस्वतेऽश्वशिरसे चतुर्मूर्तिधृते सदा।
सूक्ष्माय ज्ञानदृश्याय अजरायाक्षयाय च ॥ १२.३४९.१०४ ॥
ജടാധാരിക്കും വരാഹത്തിനും ഏകശൃംഗനും ധീമാനും വിവസ്വാനും അശ്വശിരസ്സിനും എപ്പോഴും നാല് രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനും സൂക്ഷ്മനും ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ കാണപ്പെടുന്നവനും ജരയില്ലാത്തവനും അക്ഷയനും നമസ്കാരം.
12.349.105
एष देवः संचरति सर्वत्र गतिरव्ययः ।
एष चैतत्परं ब्रह्म ज्ञेयो विज्ञानचक्षुषा ॥ १२.३४९.१०५ ॥
ഈ ദേവൻ സർവത്ര സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവ്യയമായ ഗതിയാണ് അവൻ. ഇവനാണ് ആ പരബ്രഹ്മം; വിജ്ഞാനചക്ഷുസ്സാൽ അറിയേണ്ടത്.
12.349.106
एवमेतत्पुरा दृष्टं मया वै ज्ञानचक्षुषा ।
कथितं तच्च वै सर्वं मया पृष्टेन तत्त्वतः ॥ १२.३४९.१०६ ॥
ഇതെല്ലാം മുമ്പ് ഞാൻ ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സാൽ കണ്ടിരുന്നു. എന്നോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ അതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി ഞാൻ പറഞ്ഞു.
12.349.107
क्रियतां मद्वचः शिष्याः सेव्यतां हरिरीश्वरः ।
गीयतां वेदशब्दैश्च पूज्यतां च यथाविधि ॥ १२.३४९.१०७ ॥
ശിഷ്യരേ, എന്റെ വാക്ക് പാലിക്കുവിൻ. ഹരീശ്വരനെ സേവിക്കുവിൻ; വേദശബ്ദങ്ങളാൽ അവനെ പാടുവിൻ; വിധിപ്രകാരം പൂജിക്കുവിൻ.
12.349.108
इत्युक्तास्तु वयं तेन वेदव्यासेन धीमता ।
सर्वे शिष्या सुतश्चास्य शुकः परमधर्मवित् ॥ १२.३४९.१०८ ॥
ഇങ്ങനെ ധീമാനായ വേദവ്യാസൻ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ എല്ലാ ശിഷ്യരും, അവന്റെ പുത്രനായ ശുകനും, പരമധർമം അറിയുന്നവനും.
12.349.109
स चास्माकमुपाध्यायः सहास्माभिर्विशांपते ।
चतुर्वेदोद्गताभिस्तमृग्भिः समभितुष्टुवे ॥ १२.३४९.१०९ ॥
രാജാവേ, അദ്ദേഹം ഞങ്ങളുടെ ഉപാധ്യായനായിരുന്നു; ഞങ്ങളോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. നാല് വേദങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന ഋക്കുകളാൽ ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പൂർണ്ണമായി സ്തുതിച്ചു.
12.349.110
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
एवं मेऽकथयद्राजन्पुरा द्वैपायनो गुरुः ॥ १२.३४९.११० ॥
നിങ്ങൾ എന്നോട് ചോദിച്ചതെല്ലാം നിങ്ങളോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു. രാജാവേ, മുൻപ് എന്റെ ഗുരുവായ ദ്വൈപായനൻ എനിക്ക് ഇങ്ങനെയാണ് പറഞ്ഞത്.
12.349.111
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चैनं परिकीर्तयेत् ।
नमो भगवते कृत्वा समाहितमतिर्नरः ॥ १२.३४९.१११ ॥
ഇത് നിത്യവും കേൾക്കുന്നവനും, ഇതിനെ കീർത്തിക്കുന്നവനും, ഭഗവാന് നമസ്കരിച്ച്, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെയിരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ—
12.349.112
भवत्यरोगो मतिमान्बलरूपसमन्वितः ।
आतुरो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ १२.३४९.११२ ॥
അവൻ രോഗരഹിതനും ബുദ്ധിമാനും ബലവും രൂപവും ഉള്ളവനുമാകുന്നു. രോഗി രോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; ബന്ധിതൻ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
12.349.113
कामकामी लभेत्कामं दीर्घं चायुरवाप्नुयात् ।
ब्राह्मणः सर्ववेदी स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् ॥ १२.३४९.११३ ॥
ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ ആഗ്രഹം നേടട്ടെ; ദീർഘായുസ്സ് പ്രാപിക്കട്ടെ. ബ്രാഹ്മണൻ സർവവേദജ്ഞനാകട്ടെ; ക്ഷത്രിയൻ വിജയിയാകട്ടെ.
12.349.114
वैश्यो विपुललाभः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ।
अपुत्रो लभते पुत्रं कन्या चैवेप्सितं पतिम् ॥ १२.३४९.११४ ॥
വൈശ്യന് വലിയ ലാഭം ഉണ്ടാകട്ടെ; ശൂദ്രന് സുഖം ലഭിക്കട്ടെ. പുത്രനില്ലാത്തവന് പുത്രനെ ലഭിക്കട്ടെ; കന്യക തനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെ നേടട്ടെ.
12.349.115
लग्नगर्भा विमुच्येत गर्भिणी जनयेत्सुतम् ।
बन्ध्या प्रसवमाप्नोति पुत्रपौत्रसमृद्धिमत् ॥ १२.३४९.११५ ॥
കുടുങ്ങിയ ഗർഭമുള്ളവൾ മോചിതയാകട്ടെ; ഗർഭിണി പുത്രനെ പ്രസവിക്കട്ടെ. വന്ധ്യ പ്രസവം നേടട്ടെ, പുത്രപൗത്രസമൃദ്ധിയോടെ.
12.349.116
क्षेमेण गच्छेदध्वानमिदं यः पठते पथि ।
यो यं कामं कामयते स तमाप्नोति च ध्रुवम् ॥ १२.३४९.११६ ॥
വഴിയിൽ ഇതു പഠിക്കുന്നവൻ ക്ഷേമത്തോടെ യാത്ര ചെയ്യട്ടെ. ഏത് ആഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതവൻ തീർച്ചയായും നേടും.
12.349.117
इदं महर्षेर्वचनं विनिश्चितं ।
महात्मनः पुरुषवरस्य कीर्तितम्।
समागमं चर्षिदिवौकसामिमं ।
निशम्य भक्ताः सुसुखं लभन्ते ॥ १२.३४९.११७ ॥
മഹർഷിയുടെ ഈ വചനം സുനിശ്ചിതമാണ്; മഹാത്മാവും പുരുഷശ്രേഷ്ഠനുമായവൻ പ്രകീർത്തിച്ചത്. ഋഷികളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഈ സമാഗമം കേട്ട് ഭക്തർ അത്യന്തം സുഖം നേടുന്നു.