మహాభారతం · అధ్యాయం 12.349
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.349.1
कथं स भगवान्देवो यज्ञेष्वग्रहरः प्रभुः ।
यज्ञधारी च सततं वेदवेदाङ्गवित्तथा ॥ १२.३४९.१ ॥
యజ్ఞాలలో మొదటగా హవిస్సు స్వీకరించే ఆ భగవానుడు, ప్రభువు దేవుడు, యజ్ఞాన్ని ధరించేవాడు, వేదాలను వేదాంగాలను ఎల్లప్పుడూ తెలిసినవాడు — అతడు ఎలా ఉన్నాడు?
12.349.2
निवृत्तं चास्थितो धर्मं क्षेमी भागवतः प्रभुः ।
निवृत्तिधर्मान्विदधे स एव भगवान्प्रभुः ॥ १२.३४९.२ ॥
నివృత్తి ధర్మాన్ని ఆచరించి, క్షేమాన్ని ప్రసాదించే భాగవతుడైన ప్రభువు — ఆ భగవానుడైన ప్రభువే నివృత్తి ధర్మాలను నియమించాడు.
12.349.3
कथं प्रवृत्तिधर्मेषु भागार्हा देवताः कृताः ।
कथं निवृत्तिधर्माश्च कृता व्यावृत्तबुद्धयः ॥ १२.३४९.३ ॥
ప్రవృత్తి ధర్మాల్లో దేవతలు భాగానికి అర్హులుగా ఎలా చేయబడ్డారు? నివృత్తి ధర్మాలు, బుద్ధి మరలినవారు ఎలా చేయబడ్డారు?
12.349.4
एतं नः संशयं सौते छिन्धि गुह्यं सनातनम् ।
त्वया नारायणकथाः श्रुता वै धर्मसंहिताः ॥ १२.३४९.४ ॥
సౌతీ! మా ఈ సంశయాన్ని, రహస్యమైనది శాశ్వతమైనది, ఛేదించు; నీవు నారాయణ కథలను, ధర్మ సంహితలను విన్నావు.
12.349.5
सौतिरुवाच ।
जनमेजयेन यत्पृष्टः शिष्यो व्यासस्य धीमतः।
तत्तेऽहं कथयिष्यामि पौराणं शौनकोत्तम ॥ १२.३४९.५ ॥
జనమేజయుడు బుద్ధిమంతుడైన వ్యాసుని శిష్యుడిని అడిగిన దానిని, ఆ పురాతన వృత్తాంతాన్ని, నీకు చెబుతాను, శౌనకోత్తమా!
12.349.6
श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्य देहिनां परमात्मनः ।
जनमेजयो महाप्राज्ञो वैशंपायनमब्रवीत् ॥ १२.३४९.६ ॥
దేహధారుల పరమాత్ముని ఈ మహిమను విన్న మహాప్రాజ్ఞుడైన జనమేజయుడు వైశంపాయనునితో ఇలా అన్నాడు.
12.349.7
इमे सब्रह्यका लोकाः ससुरासुरमानवाः ।
क्रियास्वभ्युदयोक्तासु सक्ता दृश्यन्ति सर्वशः ॥ १२.३४९.७ ॥
బ్రహ్మతో కూడిన ఈ లోకాలు, దేవతలు, అసురులు, మానవులు—అందరూ అభ్యుదయాన్నిచ్చే కర్మలలో ఆసక్తితో ఉన్నట్లు అంతటా కనిపిస్తారు.
12.349.8
मोक्षश्चोक्तस्त्वया ब्रह्मन्निर्वाणं परमं सुखम् ।
ये तु मुक्ता भवन्तीह पुण्यपापविवर्जिताः।
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्तीह शुश्रुम् ॥ १२.३४९.८ ॥
బ్రాహ్మణా, మీరు మోక్షాన్ని, పరమసుఖమైన నిర్వాణాన్ని ఉపదేశించారు. ఇక్కడ పుణ్యపాపాలు లేకుండా విముక్తులైనవారు సహస్రార్చి దేవునిలో ప్రవేశిస్తారని మేము విన్నాము.
12.349.9
अयं हि दुरनुष्ठेयो मोक्षधर्मः सनातनः ।
यं हित्वा देवताः सर्वा हव्यकव्यभुजोऽभवन् ॥ १२.३४९.९ ॥
ఈ సనాతన మోక్షధర్మం ఆచరించడానికి కష్టమైనది. దీనిని విడిచి పెట్టిన దేవతలంతా హవ్యకవ్యాలను భుజించేవారయ్యారు.
12.349.10
किंच ब्रह्मा च रुद्रश्च बलभित्प्रभुः ।
सूर्यस्ताराधिपो वायुरग्निर्वरुण एव च ॥ १२.३४९.१० ॥
ఇంకా, బ్రహ్మ, రుద్రుడు, బలాసురుని సంహరించిన ప్రభువు ఇంద్రుడు, సూర్యుడు, తారాధిపతి చంద్రుడు, వాయువు, అగ్ని, వరుణుడు కూడా (ఇవే అధీనులు).
12.349.11
आकाशं जगती चैव ये च शेषा दिवौकसः ।
प्रलयं न विजानन्ति आत्मनः परिनिर्मितम् ॥ १२.३४९.११ ॥
ఆకాశం, భూమి, మిగిలిన స్వర్గవాసులు కూడా తమచేతనే నిర్మితమైన ప్రళయాన్ని తెలుసుకోలేరు.
12.349.12
ततस्तेनास्थिता मार्गं ध्रुवमक्षरमव्ययम् ।
स्मृत्वा कालपरीमाणं प्रवृत्तिं ये समास्थिताः।
दोषः कालपरीमाणो महानेष क्रियावताम् ॥ १२.३४९.१२ ॥
అనంతరం అతనిచే నిలబెట్టబడిన ధ్రువ, అక్షర, అవ్యయ మార్గాన్ని ఆశ్రయించినవారు; కాలపరిమితిని స్మరించి ప్రవృత్తిలో నిలిచినవారు — కర్మ చేసేవారికి ఈ కాలపరిమితియే పెద్ద దోషం.
12.349.13
एतन्मे संशयं विप्र हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
छिन्धीतिहासकथनात्परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.३४९.१३ ॥
ఓ విప్రుడా, నా హృదయంలో ముల్లులా గుచ్చుకున్న ఈ సందేహాన్ని ఛేదించు; ఇతిహాస కథనానికి మించిన కుతూహలం నాకుంది.
12.349.14
कथं भागहराः प्रोक्ता देवताः क्रतुषु द्विज ।
किमर्थं चाध्वरे ब्रह्मन्निज्यन्ते त्रिदिवौकसः ॥ १२.३४९.१४ ॥
ఓ ద్విజా, యజ్ఞాలలో దేవతలు భాగహరులుగా ఎలా చెప్పబడ్డారు? ఓ బ్రహ్మన్, యజ్ఞంలో స్వర్గవాసులు ఎందుకు పూజించబడతారు?
12.349.15
ये च भागं प्रगृह्णन्ति यज्ञेषु द्विजसत्तम ।
ते यजन्तो महायज्ञैः कस्य भागं ददन्ति वै ॥ १२.३४९.१५ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, యజ్ఞాలలో భాగాన్ని స్వీకరించేవారు మహాయజ్ఞాలతో యజిస్తూ ఎవరి భాగాన్ని ఇస్తారు?
12.349.16
अहो गूढतमः प्रश्नस्त्वया पृष्टो जनेश्वर ।
नातप्ततपसा ह्येष नावेदविदुषा तथा।
नापुराणविदा चैव शक्यो व्याहर्तुमञ्जसा ॥ १२.३४९.१६ ॥
అహో, జనేశ్వరా, నీవు అడిగిన ప్రశ్న ఎంతో గూఢమైనది! తపస్సు చేయనివాడు, వేదజ్ఞుడు కానివాడు, పురాణజ్ఞుడు కానివాడు దీనిని సులభంగా చెప్పలేరు.
12.349.17
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मे पृष्टः पुरा गुरुः ।
कृष्णद्वैपायनो व्यासो वेदव्यासो महानृषिः ॥ १२.३४९.१७ ॥
సరే, పూర్వం నేను నా గురువును అడిగినదాన్ని నీకు చెబుతాను — కృష్ణద్వైపాయనుడు, వ్యాసుడు, వేదవ్యాసుడు, మహర్షి.
12.349.18
सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः ।
अहं चतुर्थः शिष्यो वै पञ्चमश्च शुकः स्मृतः ॥ १२.३४९.१८ ॥
సుమంతుడు, జైమిని, దృఢవ్రతుడైన పైలుడు; నేను నాల్గవ శిష్యుడను, ఐదవవాడు శుకుడుగా స్మరించబడ్డాడు.
12.349.19
एतान्समागतान्सर्वान्पञ्च शिष्यान्दमान्वितान् ।
शौचाचारसमायुक्ताञ्जितक्रोधाञ्जितेन्द्रियान् ॥ १२.३४९.१९ ॥
ఇక్కడ సమకూడిన ఈ ఐదుగురు శిష్యులందరూ — దమ నియమంతో కూడినవారు, శుచి ఆచారం గలవారు, క్రోధాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించినవారు.
12.349.20
वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् ।
मेरौ गिरिवरे रम्ये सिद्धचारणसेविते ॥ १२.३४९.२० ॥
సిద్ధులు, చారణులు సేవించే రమణీయమైన పర్వతశ్రేష్ఠం మేరువుపై, మహాభారతాన్ని ఐదవదిగా కలిగిన వేదాలను ఆయన బోధించాడు.
12.349.21
तेषामभ्यस्यतां वेदान्कदाचित्संशयोऽभवत् ।
एष वै यस्त्वया पृष्टस्तेन तेषां प्रकीर्तितः ॥ १२.३४९.२१ ॥
వేదాలను అభ్యసిస్తున్నప్పుడు ఒకసారి వారికి సందేహం కలిగింది. నీవు అడిగినది వారిచేతనే చెప్పబడింది.
12.349.22
ततः श्रुतो मया चापि तवाख्येयोऽद्य भारत ॥ १२.३४९.२२ ॥
అప్పుడు నేను కూడా దీనిని విన్నాను. భారతా, ఈ రోజు ఇది నీకు చెప్పదగినది.
12.349.23
शिष्याणां वचनं श्रुत्वा सर्वाज्ञानतमोनुदः ।
पराशरसुतः श्रीमान्व्यासो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.३४९.२३ ॥
శిష్యుల మాటలను విని, సర్వ అజ్ఞాన తమస్సును తొలగించే పరాశరుని కుమారుడు శ్రీమంతుడైన వ్యాసుడు అప్పుడు ఇలా పలికాడు.
12.349.24
मया हि सुमहत्तप्तं तपः परमदारुणम् ।
भूतं भव्यं भविष्यं च जानीयामिति सत्तमाः ॥ १२.३४९.२४ ॥
నేను అత్యంత కఠినమైన మహా తపస్సు చేశాను — భూత, భవిష్యత్, వర్తమానాలను తెలుసుకోవాలని, ఓ సత్పురుషులారా.
12.349.25
तस्य मे तप्ततपसो निगृहीतेन्द्रियस्य च ।
नारायणप्रसादेन क्षीरोदस्यानुकूलतः ॥ १२.३४९.२५ ॥
ఘోర తపస్సు చేసి ఇంద్రియాలను నిగ్రహించిన నా పట్ల నారాయణుని కృప వలన, క్షీరసాగరం అనుకూలించడం వలన.
12.349.26
त्रैकालिकमिदं ज्ञानं प्रादुर्भूतं यथेप्सितम् ।
तच्छृणुध्वं यथान्यायं वक्ष्ये संशयमुत्तमम् ॥ १२.३४९.२६ ॥
త్రికాలజ్ఞానం కోరినట్లే ప్రకటమైంది. కనుక దానిని యథావిధిగా వినండి; ఈ ఉత్తమ సంశయాన్ని నేను చెబుతాను.
12.349.27
यथा वृत्तं हि कल्पादौ दृष्टं मे ज्ञानचक्षुषा ।
परमात्मेति यं प्राहुः साङ्ख्ययोगविदो जनाः ॥ १२.३४९.२७ ॥
కల్పారంభంలో జరిగినది నా జ్ఞాననేత్రంతో చూశాను. సాంఖ్య-యోగ జ్ఞానులు దేనిని పరమాత్మ అని పిలుస్తారో.
12.349.28
महापुरुषसंज्ञां स लभते स्वेन कर्मणा ।
तस्मात्प्रसूतमव्यक्तं प्रधानं तं विदुर्बुधाः ॥ १२.३४९.२८ ॥
ఆయన తన కర్మచేత 'మహాపురుషుడు' అనే పేరు పొందుతాడు. కనుక ప్రభవించిన అవ్యక్తాన్ని జ్ఞానులు ప్రధానం అని తెలుసుకుంటారు.
12.349.29
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नं लोकसृष्ट्यर्थमीश्वरात् ।
अनिरुद्धो हि लोकेषु महानात्मेति कथ्यते ॥ १२.३४९.२९ ॥
లోక సృష్టి కోసం ఈశ్వరుని నుండి అవ్యక్తం నుండి వ్యక్తం ఉద్భవించింది. లోకాలలో అనిరుద్ధుడే 'మహదాత్మ' అని చెప్పబడతాడు.
12.349.30
योसौ व्यक्तत्वमापन्नो निर्ममे च पितामहम् ।
योऽहंकार इति प्रोक्तः सर्वतेजोमयो हि सः ॥ १२.३४९.३० ॥
వ్యక్తతను పొంది పితామహుడైన బ్రహ్మను సృష్టించినవాడు ఎవరో, అతడు అహంకారం అని చెప్పబడినవాడు; అతడు సర్వతేజోమయుడు.
12.349.31
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
अहंकारप्रसूतानि महाभूतानि पञ्चधा ॥ १२.३४९.३१ ॥
పృథివి, వాయువు, ఆకాశం, జలం, ఐదవదైన జ్యోతి — అహంకారం నుండి పుట్టిన ఐదు రకాల మహాభూతాలు.
12.349.32
महाभूतानि सृष्ट्वैव तान्गुणान्निर्ममे पुनः ।
भूतेभ्यश्चैव निष्पन्ना मूर्तिमन्तश्च ताञ्शृणु ॥ १२.३४९.३२ ॥
మహాభూతాలను సృష్టించిన తర్వాత అతడు మళ్లీ ఆ గుణాలను నిర్మించాడు; భూతాల నుండే రూపధారులు ఉద్భవించారు — వాటిని విను.
12.349.33
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महात्मा वै मनुः स्वायंभुवस्तथा।
ज्ञेयाः प्रकृतयोऽष्टौ ता यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३४९.३३ ॥
మరీచి, అంగిరసుడు, అత్రి, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, మహాత్ముడైన వసిష్ఠుడు, స్వాయంభువ మనువు — ఈ ఎనిమిదిని ప్రకృతులుగా తెలుసుకోవాలి; వీటిలో లోకాలు స్థిరపడి ఉన్నాయి.
12.349.34
वेदान्वेदाङ्गसंयुक्तान्यज्ञयज्ञाङ्गसंयुतान् ।
निर्ममे लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १२.३४९.३४ ॥
లోకాల సిద్ధి కోసం లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ వేదాంగాలతో కూడిన వేదాలను, యజ్ఞాలను, వాటి అంగాలతో కూడిన యజ్ఞాలను సృష్టించాడు.
12.349.35
अष्टाभ्यः प्रकृतिभ्यश्च जातं विश्वमिदं जगत् ॥ १२.३४९.३५ ॥
ఈ ఎనిమిది ప్రకృతుల నుండి ఈ సమస్త విశ్వం — ఈ జగత్తు — ఉద్భవించింది.
12.349.36
रुद्रो रोषात्मको जातो दशान्यान्सोसृजस्त्वयम् ।
एकादशैते रुद्रास्तु विकाराः पुरुषाः स्मृताः ॥ १२.३४९.३६ ॥
రోషస్వరూపుడైన రుద్రుడు ఉద్భవించాడు; అతడు స్వయంగా మరో పదిమందిని సృష్టించాడు. ఈ పదకొండు మంది రుద్రులు వికారరూప పురుషులుగా స్మరించబడ్డారు.
12.349.37
ते रुद्राः प्रकृरतिश्चैव सर्वे चैव सुरर्षयः ।
उत्पन्ना लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्माणं समुपस्थिताः ॥ १२.३४९.३७ ॥
ఆ రుద్రులు, ప్రకృతి, దేవర్షులందరూ లోకసిద్ధి కోసం పుట్టి బ్రహ్మ వద్దకు వచ్చారు.
12.349.38
वयं सृष्टा हि भगवंस्त्वया च प्रभविष्णुना ।
येन यस्मिन्नधीकारे वर्तितव्यं पितामह ॥ १२.३४९.३८ ॥
భగవంతుడా, సమర్థుడైన నీచేతనే మేము సృష్టించబడ్డాము; పితామహా, ఏ అధికారంలో ఎలా మేము ప్రవర్తించాలి.
12.349.39
योसौ त्वयाऽभिनिर्दिष्टो ह्यधिकारोऽर्थचिन्तकः ।
परिपाल्यः कथं तेन साहंकारेण कर्तृणा ॥ १२.३४९.३९ ॥
నీవు నిర్దేశించిన, అర్థచింతన కలిగిన ఆ అధికారాన్ని అహంకారంతో కూడిన కర్త ఎలా పరిపాలించగలడు?
12.349.40
प्रदिशस्व बलं तस्य योऽधिकारार्थचिन्तकः ।
एवमुक्तो महादेवो देवांस्तानिदमब्रवीत् ॥ १२.३४९.४० ॥
అధికారాన్ని, దాని కార్యాలను చూసేవానికి బలాన్ని ప్రసాదించు. ఇలా చెప్పబడగా మహాదేవుడు ఆ దేవతలకు ఇలా అన్నాడు.
12.349.41
ब्रह्मोवाच ।
साध्वहं ज्ञापितो देवा युष्माभिर्भद्रमस्तु वः।
ममाप्येषा समुत्पन्ना चिन्ता या भवतामिह ॥ १२.३४९.४१ ॥
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: దేవతలారా, మీరు నాకు బాగా తెలియజేశారు. మీకు శుభం కలుగుగాక. ఇక్కడ మీకు కలిగిన అదే చింత నాకూ కలిగింది.
12.349.42
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य कथं कार्यः परिग्रहः ।
कथं बलक्षयो न स्याद्युष्माकं ह्यात्मनश्च वै ॥ १२.३४९.४२ ॥
సమస్త లోకవ్యవస్థను ఎలా నిర్వహించాలి? మీకు, మీ స్వంత బలానికి క్షయం కలగకుండా ఎలా చేయాలి?
12.349.43
इतः सर्वेऽपि गच्छामः शरणं लोकसाक्षिणम् ।
महापुरुषमव्यक्तं स नो वक्ष्यति यद्धितम् ॥ १२.३४९.४३ ॥
మనమందరం ఇక్కడి నుండి లోకసాక్షిని శరణు కోరి వెళ్దాం. ఆ అవ్యక్త మహాపురుషుడు మనకు ఏది హితమో చెబుతాడు.
12.349.44
ततस्ते ब्रह्मणा सार्धमृषयो विबुधास्तथा ।
क्षीरादस्योत्तरं कूलं जग्मूर्लोकहितार्थिनः ॥ १२.३४९.४४ ॥
అప్పుడు వారు బ్రహ్మతో కలిసి, ఋషులు దేవతలు, లోకహితాన్ని కోరి క్షీరసాగరానికి ఉత్తర తీరానికి వెళ్లారు.
12.349.45
ते तपः समुपातिष्ठन्ब्रह्मोक्तं वेदकल्पितम् ।
स महानियमो नाम तपश्चर्या सुदारुणा ॥ १२.३४९.४५ ॥
వారు బ్రహ్మ చెప్పిన, వేదవిహితమైన తపస్సును ఆచరించారు. అది మహానియమం అనే అత్యంత కఠినమైన తపశ్చర్య.
12.349.46
ऊर्ध्वदृग्बाहवश्चैव एकाग्रमनसोऽभवन् ।
एकपादस्थिताः सर्वे काष्ठभूताः समाहिताः ॥ १२.३४९.४६ ॥
పైకి చూపు, చేతులు పైకెత్తి, ఏకాగ్రచిత్తులై వారందరూ ఒంటికాలిపై నిలిచారు; కొయ్యలా నిశ్చలంగా, సమాహితులై ఉన్నారు.
12.349.47
दिव्यं वर्षसहस्रं ते तपस्तप्त्वा सुदारुणम् ।
शुश्रुवुर्मधुरां वाणीं वेदवेदाङ्गभूषिताम् ॥ १२.३४९.४७ ॥
వారు దివ్యమైన వేయి సంవత్సరాలు అత్యంత కఠిన తపస్సు చేసిన తర్వాత, వేదవేదాంగాలతో అలంకృతమైన మధురమైన వాణిని విన్నారు.
12.349.48
वागुवाच ।
भोभोः सब्रह्यका देवा ऋषयश्च तपोधनाः।
स्वागतेनार्च्य वः सर्वाञ्श्रावये वाक्यमुत्तमम् ॥ १२.३४९.४८ ॥
వాణి ఇలా అన్నది: ఓ బ్రహ్మతో కూడిన దేవతలారా, తపస్సే ధనంగా కలిగిన ఋషులారా! స్వాగతంతో మిమ్మల్ని గౌరవించి, మీకు ఉత్తమమైన వాక్యాన్ని వినిపిస్తాను.
12.349.49
विज्ञातं वो मया कार्यं तच्च लोकहितं महत् ।
प्रवृत्तियुक्तं कर्तव्यं युष्मत्प्राणोपबृंहणम् ॥ १२.३४९.४९ ॥
మీ ఆ కార్యాన్ని నేను తెలుసుకున్నాను; అది లోకాలకు గొప్ప హితం. దానిని శ్రద్ధతో చేయాలి; అది మీ ప్రాణాలను పోషించేది.
12.349.50
सुतप्तं वस्तपो देवा ममाराधनकाम्यया ।
भोक्ष्यथास्य महासत्वास्तपसः फलमुत्तमम् ॥ १२.३४९.५० ॥
దేవతలారా, నన్ను ఆరాధించాలనే కోరికతో మీరు బాగా తపస్సు చేశారు; మహాసత్త్వులారా, ఆ తపస్సుకు ఉత్తమ ఫలాన్ని దీని ద్వారా అనుభవిస్తారు.
12.349.51
एष ब्रह्मा लोकगुरुः सर्वलोकपितामहः ।
यूयं च विबुधश्रेष्ठा मां यजध्वं समाहिताः ॥ १२.३४९.५१ ॥
ఇతడు బ్రహ్మ, లోకాలకు గురువు, సర్వలోకాలకు పితామహుడు. దేవశ్రేష్ఠులారా, మీరు కూడా ఏకాగ్రచిత్తంతో నన్ను ఆరాధించండి.
12.349.52
सर्वे भागान्कल्पयध्वं यज्ञेषु मम नित्यशः ।
तत्र श्रेयोऽभिधास्यामि यथाऽधीकारमीश्वराः ॥ १२.३४९.५२ ॥
మీరంతా నా యజ్ఞాలలో ఎల్లప్పుడూ మీ భాగాలను నిర్ణయించుకోండి. ఈశ్వరులారా, అక్కడ అధికారానుసారం శ్రేయస్సును నేను తెలియజేస్తాను.
12.349.53
श्रुत्वैतद्देवदेवस्य वाक्यं हृष्टतनूरुहाः ।
ततस्ते विबुधाः सर्वे ब्रह्मा ते च महर्षयः ॥ १२.३४९.५३ ॥
దేవదేవుని ఈ మాటలు విని, రోమాంచితులై అందరు దేవతలు, బ్రహ్మ, ఆ మహర్షులు,
12.349.54
वेददृष्टेन विधिना वैष्णवं क्रतुमाहरन् ।
तस्मिन्सत्रे सदा ब्रह्मा स्वयं भागमकल्पयत् ॥ १२.३४९.५४ ॥
వేదంలో చెప్పబడిన విధానంతో వారు వైష్ణవ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. ఆ సత్రంలో బ్రహ్మ స్వయంగా ఎల్లప్పుడూ తన భాగాన్ని నిర్ణయించుకున్నాడు.
12.349.55
देवा देवर्षयश्चैव स्वंस्वं भागमकल्पयम् ।
ते कार्तयुगधर्माणो भागाः परमसत्कृताः ॥ १२.३४९.५५ ॥
దేవతలు, దేవర్షులు తమ తమ భాగాలను నిర్ణయించుకున్నారు. కృతయుగ ధర్మంతో కూడిన ఆ భాగాలు అత్యంత గౌరవనీయమైనవి.
12.349.56
प्राहुरादित्यवर्णं तं पुरुषं तमसः परम् ।
बृहन्तं सर्वगं देवमीशानं वरदं प्रभुम् ॥ १२.३४९.५६ ॥
చీకటికి అవతలగా ఉన్న, సూర్యవర్ణుడైన, విశాలుడు, సర్వవ్యాపి, దేవుడు, ఈశానుడు, వరదాత, ప్రభువు అయిన ఆ పురుషుణ్ణి వారు పేర్కొన్నారు.
12.349.57
ततोऽथ वरदौ देवस्तान्सर्वानमरान्स्थितान् ।
अशरीरो बभापेदं वाक्यं स्वस्थो महेश्वरः ॥ १२.३४९.५७ ॥
అప్పుడు వరదాత అయిన దేవుడు, దేహరహితుడై, ప్రశాంతుడైన మహేశ్వరుడు, అక్కడ నిలిచిన అమరులందరితో ఈ మాట పలికాడు.
12.349.58
येन यः कल्पितो भागः स तथा मामुपागतः ।
प्रीतोऽहं प्रदिशाम्यद्य फलमावृत्तिलक्षणम्।
एतद्वो लक्षणं देवा मत्प्रसादसमुद्भवम् ॥ १२.३४९.५८ ॥
ఎవరిచేత ఏ భాగం నిర్ణయించబడిందో అది అలాగే నా వద్దకు చేరింది. నేను సంతోషించాను; ఇప్పుడు పునరావృత్తి లక్షణంగల ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాను. దేవతలారా, ఇదే నా అనుగ్రహం వల్ల కలిగిన మీ లక్షణం.
12.349.59
यूयं यज्ञैरिज्यमानाः समाप्तवरदक्षिणैः ।
युगेयुगे भविष्यध्वं प्रवृत्तिफलभागिनः ॥ १२.३४९.५९ ॥
వరాలు, దక్షిణలు సంపూర్ణంగా సమర్పించబడిన యజ్ఞాలతో పూజించబడుతూ, మీరు యుగయుగాలలో ప్రవృత్తి ఫలంలో భాగస్వాములై ఉంటారు.
12.349.60
यज्ञैर्ये चापि यक्ष्यन्ति सर्वलोकेषु वै सुराः ।
कल्पयिष्यन्ति वो भागांस्ते नरा वेदकल्पितान् ॥ १२.३४९.६० ॥
ఓ దేవతలారా, అన్ని లోకాలలో యజ్ఞాలతో యజించేవారు వేదవిధిగా మీకు భాగాలను నిర్ణయిస్తారు.
12.349.61
यो मे यथा कल्पितवान्भागमस्मिन्महाक्रतौ ।
स तथा यज्ञभागार्हो वेदसूत्रे मया कृतः ॥ १२.३४९.६१ ॥
ఈ మహాయజ్ఞంలో ఎవరికి నేను ఎలా భాగం నిర్ణయించానో, అతడు అలాగే యజ్ఞభాగానికి అర్హుడు; వేదసూత్రంలో నా చేత అలాగే చేయబడింది.
12.349.62
यूयं लोकान्भावयध्वं यज्ञभागफलोचिताः ।
सर्वार्थचिन्तका लोके मयाऽधीकारनिर्मिताः ॥ १२.३४९.६२ ॥
మీరు యజ్ఞభాగ ఫలానికి అర్హులై లోకాలను పోషించండి; లోకంలో సమస్త ప్రయోజనాలను ఆలోచించేవారు మీరు; నా చేత అధికారంతో సృష్టించబడినవారు.
12.349.63
याः क्रियाः प्रचरिष्यन्ति प्रवृत्तिफलसत्कृताः ।
ताभिराप्यायितबला लोकान्वै धारयिष्यथ ॥ १२.३४९.६३ ॥
ప్రవృత్తి ఫలంతో గౌరవించబడిన ఏ క్రియలు జరుగుతాయో, వాటి ద్వారా బలం పొందినవారై మీరు లోకాలను ధరిస్తారు.
12.349.64
यूयं हि भाविता यज्ञैः सर्वयज्ञेषु मानवैः ।
मां ततो भावयिष्यध्वमेषा वो भावना मम ॥ १२.३४९.६४ ॥
మీరు అన్ని యజ్ఞాలలో మానవులచే యజ్ఞాల ద్వారా పోషించబడినవారు; అందువల్ల మీరు నన్ను పోషిస్తారు — ఇదే మీ పోషణ, నాది కూడా.
12.349.65
इत्यर्थं निर्मिता वेदा यज्ञाश्चौषधिभिः सह ।
एभिः सम्यक्प्रयुक्तैर्हि प्रीयन्ते देवताः क्षितौ ॥ १२.३४९.६५ ॥
ఈ ప్రయోజనం కోసమే వేదాలు, యజ్ఞాలు, ఔషధులు సృష్టించబడ్డాయి; వీటిని సక్రమంగా ప్రయోగించినప్పుడు భూమిపై దేవతలు ప్రీతి చెందుతారు.
12.349.66
निर्माणमेतद्युष्माकं प्रवृत्तिगुणकल्पितम् ।
मया कृतं सुरश्रेष्ठा यावत्कल्पक्षयादिह।
चिन्तयध्वं लोकहितं यथाधीकारमीश्वराः ॥ १२.३४९.६६ ॥
ఇది మీ సృష్టి — ప్రవృత్తి గుణాల ప్రకారం నియమించబడినది, నా చేత చేయబడినది; దేవశ్రేష్ఠులారా, కల్పక్షయం వరకు ఇక్కడ లోకహితాన్ని ఆలోచించండి, మీ అధికారం ప్రకారం, ఈశ్వరులారా.
12.349.67
मरीचिरङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठ इति सप्तैते मनसा निर्मिता हि ते ॥ १२.३४९.६७ ॥
మరీచి, అంగిరసుడు, అత్రి, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, వసిష్ఠుడు — ఈ ఏడుగురు మనస్సుతో సృష్టించబడినవారు.
12.349.68
एते वेदविदो मुख्या वेदाचार्याश्च कल्पिताः ।
प्रवृत्तिधर्मिणश्चैव प्राजापत्ये च कल्पिताः ॥ १२.३४९.६८ ॥
వీరు వేదజ్ఞులలో ప్రధానులు, వేదాచార్యులుగా నియమించబడినవారు; ప్రవృత్తి ధర్మాన్ని అనుసరించేవారు, ప్రజాపతి వంశంలో స్థాపించబడినవారు.
12.349.69
अयं क्रियावतां पन्था व्यक्तीभूतः सनातनः ।
अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकसर्गकरः प्रभुः ॥ १२.३४९.६९ ॥
కర్మలు చేసేవారికి ఇది శాశ్వత మార్గం, వ్యక్తమైంది. అనిరుద్ధుడు అని పిలువబడే ఈ ప్రభువు లోకాలను సృష్టించేవాడు.
12.349.70
सनः सनत्सुजातश्च सनकः ससनन्दनः ।
सनत्कुमारः कपिलः सप्तमश्च सनातनः ॥ १२.३४९.७० ॥
సనుడు, సనత్సుజాతుడు, సనకుడు, సనందనుడితో కూడిన, సనత్కుమారుడు, కపిలుడు, ఏడవ సనాతనుడు.
12.349.71
सप्तैते मानसाः प्रोक्ता ऋषयो ब्रह्मणः सुताः ।
स्वयमागतविज्ञाना निवृत्तिं धर्ममास्थिताः ॥ १२.३४९.७१ ॥
ఈ ఏడుగురు మానస ఋషులు బ్రహ్మ పుత్రులని చెప్పబడ్డారు; వారి జ్ఞానం స్వయంగా వచ్చింది; వారు నివృత్తి ధర్మాన్ని స్వీకరించారు.
12.349.72
एते योगविदो मुख्याः साङ्ख्यशास्त्रविशारदाः ।
आचार्या धर्मशास्त्रेषु मोक्षधर्मप्रवर्तकाः ॥ १२.३४९.७२ ॥
వీరు యోగజ్ఞులలో ప్రధానులు, సాంఖ్య శాస్త్రంలో నిపుణులు; ధర్మశాస్త్రాల ఆచార్యులు, మోక్ష ధర్మ ప్రవర్తకులు.
12.349.73
यतोऽहं प्रसृतः पूर्वमव्यक्तात्रिगुणो महान् ।
तस्मात्परतरो योसौ क्षेत्रज्ञ इति कल्पितः ॥ १२.३४९.७३ ॥
అవ్యక్తం నుండి ముందుగా త్రిగుణాత్మకమైన మహత్తుగా నేను ఉద్భవించాను; దానికంటే పరమైనవాడు క్షేత్రజ్ఞుడు అని తలపబడ్డాడు.
12.349.74
सोहं क्रियावतां पन्थाः पुनरावृत्तिदुर्लभः ।
यो यथा निर्मितो जन्तुर्यस्मिन्यस्मिंश्च कर्मणि ॥ १२.३४९.७४ ॥
క్రియలు చేసేవారికి మార్గం నేనే; దాని నుండి తిరిగి రావడం దుర్లభం. ఏ ఏ కర్మలో ప్రాణి ఎలా సృష్టించబడ్డాడో.
12.349.75
प्रवृत्तौ वा निवृत्तौ वा तत्फलं सोश्नुतेऽवशः ।
एष लोकगुरुर्ब्रह्मा जगदादिकरः प्रभुः ॥ १२.३४९.७५ ॥
ప్రవృత్తిలో అయినా నివృత్తిలో అయినా దాని ఫలాన్ని అతడు అవశుడై అనుభవిస్తాడు. ఈ బ్రహ్మ లోకాలకు గురువు; జగత్తుకు ఆదికర్త, ప్రభువు.
12.349.76
एष माता पिता चैव युष्माकं च पितामहः ।
मयाऽनुशिष्टो भविता सर्वभूतवरप्रदः ॥ १२.३४९.७६ ॥
ఈయనే మీకు తల్లి, తండ్రి, తాతయ్య కూడా. నా చేత ఉపదేశించబడినవాడై ఈయన సర్వభూతాలకు వరాలిచ్చేవాడు అవుతాడు.
12.349.77
अस्य चैवात्मजो रुद्रो ललाटाद्यः समुत्थितः ।
ब्रह्मानुशिष्टो भविता सर्वभूतधरः प्रभुः ॥ १२.३४९.७७ ॥
ఈయన కుమారుడైన రుద్రుడు కూడా, లలాటం నుండి ఉద్భవించినవాడు, బ్రహ్మచే ఉపదేశించబడి సర్వభూతాలను ధరించే ప్రభువు అవుతాడు.
12.349.78
गच्छध्वं स्वानधीकारांश्चिन्तयध्वं यथाविधि ।
प्रवर्तन्तां क्रियाः सर्वाः सर्वलोकेषु माचिरम् ॥ १२.३४९.७८ ॥
వెళ్లండి, మీ మీ అధికారాలను విధిప్రకారం ఆలోచించండి; అన్ని లోకాలలో అన్ని క్రియలు ఆలస్యం లేకుండా ప్రవర్తించుగాక.
12.349.79
प्रदिश्यन्तां च कर्माणि प्राणिनां गतयस्तथा ।
परिनिष्ठितकालानि आयूंषीह सुरोत्तमाः ॥ १२.३४९.७९ ॥
ప్రాణుల కర్మలు, వారి గతులు కూడా అలాగే నిర్ణయించబడనీ; ఓ దేవోత్తములారా, ఇక్కడ వారి ఆయుష్షులు వాటి నిర్ణీత కాలాలతో నియమించబడనీ.
12.349.80
इदं कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तितः ।
अहिंस्या यज्ञपशवो युगेऽस्मिन्न तदन्यथा ॥ १२.३४९.८० ॥
ఈ కృతయుగం అనే శ్రేష్ఠ కాలం ప్రవర్తించబడింది. ఈ యుగంలో యజ్ఞపశువులు హింసించరానివి; దీనికి భిన్నంగా ఇక్కడ జరగదు.
12.349.81
चतुष्पात्सकलो धर्मो भविष्यत्यत्र वै सुराः ।
ततस्त्रेतायुगं नाम त्रयी यत्र भविष्यति ॥ १२.३४९.८१ ॥
ఓ దేవతలారా, ఇక్కడ ధర్మం నాలుగు పాదాలతో సంపూర్ణంగా ఉంటుంది. తరువాత త్రేతాయుగం అనే కాలం వస్తుంది; అందులో త్రయీ (వేదం) ఉంటుంది.
12.349.82
प्रोक्षिता यत्र पशवो वधं प्राप्स्यन्ति वै मखे ।
यत्र पादश्चतुर्थो वै धर्मस्य न भविष्यति ॥ १२.३४९.८२ ॥
యజ్ఞంలో ప్రోక్షించబడిన పశువులు వధను పొందే చోట, ధర్మానికి నాలుగో పాదం లేని చోట.
12.349.83
ततो वै द्वापरं नाम मिश्रः कालो भविष्यति ।
द्विपादहीनो धर्मश्च युगे तस्मिन्भविष्यति ॥ १२.३४९.८३ ॥
తరువాత ద్వాపరం అనే మిశ్రమ కాలం వస్తుంది; ఆ యుగంలో ధర్మం రెండు పాదాలు లేనిదిగా ఉంటుంది.
12.349.84
ततस्तिष्येऽथ संप्राप्ते युगे कलिपुरस्कृते ।
एकपादस्थितो धर्मो यत्र तत्र भविष्यति ॥ १२.३४९.८४ ॥
తరువాత తిష్యుడు (కలి) వచ్చినప్పుడు, కలిని ముందుంచిన ఆ యుగంలో ధర్మం ఒకే పాదంపై నిలుస్తుంది; ఎక్కడ ఉంటుందో అక్కడ.
12.349.85
देवा देवर्षयश्चोचुस्तमेवंवादिनं गुरुम् ।
एकपादस्थिते धर्मे यत्र क्वचन गामिनि।
कथं कर्तव्यमस्माभिर्भगवंस्तद्वदस्व नः ॥ १२.३४९.८५ ॥
దేవతలు, దేవర్షులు ఆ విధంగా మాట్లాడుతున్న ఆ గురువుతో ఇలా అన్నారు: భగవంతుడా, ధర్మం ఒంటికాలిపై నిలిచి ఎక్కడికి వెళ్లినా, మేము ఏమి చేయాలో మాకు చెప్పండి.
12.349.86
श्रीभगवानुवाच ।
गुरवो यत्र पूज्यन्ते साधुवृत्तसमन्विताः।
वस्तव्यं तत्र युष्माभिर्यत्र धर्मो न हीयते ॥ १२.३४९.८६ ॥
శ్రీ భగవానుడు ఇలా అన్నాడు: సాధు ప్రవర్తన గల గురువులు గౌరవింపబడే చోట, ధర్మం క్షీణించని చోట మీరు నివసించాలి.
12.349.87
यत्र वेदाश्च यज्ञाश्च तपः सत्यं दमस्तथा ।
अहिंसा धर्मसंयुक्ताः प्रचरेयुः सुरोत्तमाः।
स वो देशः सेवितव्यो मा वोऽधर्मः पदा स्पृशेत् ॥ १२.३४९.८७ ॥
వేదాలు, యజ్ఞాలు, తపస్సు, సత్యం, దమం, అలాగే ధర్మంతో కూడిన అహింస ప్రబలే దేశాన్ని, ఓ దేవోత్తములారా, మీరు సేవించాలి; అధర్మం మిమ్మల్ని కాలితో తాకకుండా ఉండాలి.
12.349.88
तेऽनुशिष्टा भगवता देवाः सर्षिगणास्तथा ।
नमस्कृत्वा भगवते जग्मुर्देशान्यथेप्सितान् ॥ १२.३४९.८८ ॥
భగవానుడు ఉపదేశించగా ఆ దేవతలు, ఋషిసమూహాలు భగవానుడికి నమస్కరించి తమకు ఇష్టమైన దేశాలకు వెళ్లిపోయారు.
12.349.89
गतेषु त्रिदिवौकस्सु ब्रह्मैकः पर्यवस्थितः ।
दिदृक्षुर्भगवन्तं तमनिरुद्धतनौ स्थितम् ॥ १२.३४९.८९ ॥
స్వర్గవాసులు వెళ్లిపోయాక, బ్రహ్మ ఒంటరిగా అక్కడ నిలిచాడు; అనిరుద్ధ రూపంలో ఉన్న ఆ భగవానుడిని చూడాలనే కోరికతో.
12.349.90
तं देवो दर्शयामास कृत्वा हयशिरो महत् ।
साङ्गानावर्तयन्वेदान्कमण्डलुत्रिदण्डधृक् ॥ १२.३४९.९० ॥
ఆ దేవుడు అతనికి గొప్ప అశ్వముఖంతో దర్శనమిచ్చాడు; అంగాలతో సహా వేదాలను పఠిస్తూ, కమండలం త్రిదండం ధరించి.
12.349.91
ततोऽश्वशिरसं दृष्ट्वा तं देवममितौजसम् ।
लोककर्ता प्रभुर्ब्रह्मा लोकानां हितकाम्यया ॥ १२.३४९.९१ ॥
అప్పుడు అశ్వశిరస్సుగల ఆ అపరిమిత తేజస్వి దేవుడిని చూసి, లోకకర్త ప్రభువైన బ్రహ్మ లోకాల హితాన్ని కోరి
12.349.92
मूर्ध्ना प्रणम्य वरदं तस्थौ प्राञ्जलिरग्रतः ।
स परिष्वज्य देवेन वचनं श्रावितस्तदा ॥ १२.३४९.९२ ॥
తల వంచి వరదుడికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఆయన ముందు నిలిచాడు. అప్పుడు ఆ దేవుడు ఆయనను ఆలింగనం చేసుకుని మాటలు వినిపించాడు
12.349.93
भगवानुवाच ।
लोककार्यगतीः सर्वास्त्वं चिन्तय यथाविधि।
धाता त्वं सर्वभूतानां त्वं प्रभुर्जगतो गुरुः ।
त्वय्यावेशितभारोऽहं धृतिं प्राप्स्याम्यथाञ्जसा ॥ १२.३४९.९३ ॥
భగవానుడు ఇలా అన్నాడు: లోకకార్యాల గతులన్నింటిని నీవు విధిప్రకారం ఆలోచించు. నీవే సమస్త భూతాలకు ధాతవు, నీవే జగత్తుకు ప్రభువు, గురువు. నీపై భారాన్ని ఉంచి నేను త్వరలోనే ధైర్యాన్ని పొందుతాను
12.349.94
यदा च सुरकार्यं ते अविषह्यं भविष्यति ।
प्रादुर्भावं गमिष्यामि तदात्मज्ञानदैशिकः ॥ १२.३४९.९४ ॥
నీ దేవకార్యం భరింపరానిదైనప్పుడు, ఆత్మజ్ఞానాన్ని బోధించే గురువుగా నేను అవతరించడానికి వెళ్తాను
12.349.95
एवमुक्त्वा हयशिरास्तत्रैवान्तरधीयत ।
तेनानुशिष्टो ब्रह्मापि स्वं लोकमचिराद्गतः ॥ १२.३४९.९५ ॥
ఇలా చెప్పి అశ్వశిరస్సు అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు. ఆయన ఉపదేశం పొందిన బ్రహ్మ కూడా త్వరలోనే తన లోకానికి వెళ్ళాడు
12.349.96
एवमेष महाभागः पद्मनाभः सनातनः ।
यज्ञेष्वग्रहरः प्रोक्तो यज्ञधारी च नित्यदा ॥ १२.३४९.९६ ॥
ఇలా ఈ మహాభాగుడు, పద్మనాభుడు, సనాతనుడు యజ్ఞాలలో అగ్రహరుడుగా చెప్పబడ్డాడు, మరియు ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞధారి కూడా
12.349.97
निवृत्तिं चास्थितो धर्मं गतिमक्षयधर्मिणाम् ।
प्रवृत्तिधर्मान्विदधे कृत्वा लोकस्य चित्रताम् ॥ १२.३४९.९७ ॥
ఆయన నివృత్తిలో స్థితుడై, నాశనం లేని ధర్మం కలవారికి గమ్యం; లోకంలోని వైవిధ్యాన్ని సృష్టించి ప్రవృత్తి ధర్మాలను నియమించాడు.
12.349.98
स आदिः स मध्यः स चान्तः प्रजानां ।
स धाता स धेयं स कर्ता स कार्यम्।
युगान्ते प्रसुप्तः सुसंक्षिप्य लोकान् ।
युगादौ प्रबुद्धो जगद्ध्युत्ससर्ज ॥ १२.३४९.९८ ॥
ఆయనే ఆది, ఆయనే మధ్యం, ఆయనే ప్రజల అంతం. ఆయనే ధాత, ఆయనే ధ్యేయం, ఆయనే కర్త, ఆయనే కార్యం. యుగాంతంలో నిద్రించి లోకాలను ఉపసంహరిస్తాడు; యుగారంభంలో మేల్కొని జగత్తును సృష్టిస్తాడు.
12.349.99
तस्मै नमध्वं देवाय निर्गुणाय महात्मने ।
अजाय विश्वरूपाय धाम्ने सर्वदिवौकसाम् ॥ १२.३४९.९९ ॥
ఆ నిర్గుణుడు, మహాత్ముడు, అజుడు, విశ్వరూపుడు, సర్వదేవతల ధామమైన దేవునికి నమస్కరించండి.
12.349.100
महाभूताधिपतये रुद्राणां पतये तथा ।
आदित्यपतये चैव वसूनां पतये तथा ॥ १२.३४९.१०० ॥
మహాభూతాల అధిపతికి, రుద్రుల పతికి, అలాగే ఆదిత్యుల పతికి, వసువుల పతికి (నమస్కారము).
12.349.101
अश्विभ्यां पतये चैव मरुतां पतये तथा ।
वेदयज्ञाधिपतये वेदाङ्गपतयेऽपि च ॥ १२.३४९.१०१ ॥
అశ్వినుల పతికి, మరుత్తుల పతికి, అలాగే వేద-యజ్ఞాధిపతికి, వేదాంగాల పతికి కూడా (నమస్కారము).
12.349.102
समुद्रावसिने नित्यं हरये मुञ्जकेशिने ।
शान्ताय सर्वभूतानां मोक्षधर्मानुभाषिणे ॥ १२.३४९.१०२ ॥
సముద్రంలో నివసించేవాడు, నిత్యం హరి, ముంజ గడ్డిలాంటి జటలు కలవాడు, శాంతుడు, సర్వ ప్రాణులకు మోక్షధర్మాన్ని ఉపదేశించేవాడు (ఆయనకు నమస్కారము).
12.349.103
तपसां तेजसां चैव पतये यशसामपि ।
वचसां पतये नित्यं सरितां पतये तथा ॥ १२.३४९.१०३ ॥
ఆయన తపస్సులకు, తేజస్సులకు, యశస్సులకు ప్రభువు; ఎల్లప్పుడూ వాక్కులకు ప్రభువు; అలాగే నదులకు కూడా ప్రభువు.
12.349.104
कपर्दिने वराहाय एकशृङ्गाय धीमते ।
विवस्वतेऽश्वशिरसे चतुर्मूर्तिधृते सदा।
सूक्ष्माय ज्ञानदृश्याय अजरायाक्षयाय च ॥ १२.३४९.१०४ ॥
జటాధారికి, వరాహానికి, ఏకశృంగునికి, ధీమంతునికి, వివస్వంతునికి, అశ్వశిరస్సుకు, ఎల్లప్పుడూ నాలుగు మూర్తులను ధరించేవానికి, సూక్ష్మునికి, జ్ఞానదృష్టితో కనిపించేవానికి, జరారహితునికి, అక్షయునికి నమస్కారం.
12.349.105
एष देवः संचरति सर्वत्र गतिरव्ययः ।
एष चैतत्परं ब्रह्म ज्ञेयो विज्ञानचक्षुषा ॥ १२.३४९.१०५ ॥
ఈ దేవుడు అన్ని చోట్లా సంచరిస్తాడు; ఆయనే అవ్యయమైన గతి. ఈయనే ఆ పరమ బ్రహ్మము; విజ్ఞానదృష్టితో తెలుసుకోవాలి.
12.349.106
एवमेतत्पुरा दृष्टं मया वै ज्ञानचक्षुषा ।
कथितं तच्च वै सर्वं मया पृष्टेन तत्त्वतः ॥ १२.३४९.१०६ ॥
ఇదంతా పూర్వం నేను జ్ఞానదృష్టితో చూశాను. నన్ను అడిగినప్పుడు, అదంతా యథార్థంగా చెప్పాను.
12.349.107
क्रियतां मद्वचः शिष्याः सेव्यतां हरिरीश्वरः ।
गीयतां वेदशब्दैश्च पूज्यतां च यथाविधि ॥ १२.३४९.१०७ ॥
శిష్యులారా, నా మాటను అనుసరించండి. హరి ఈశ్వరుని సేవించండి; వేద శబ్దాలతో ఆయనను గానం చేయండి; విధిప్రకారం పూజించండి.
12.349.108
इत्युक्तास्तु वयं तेन वेदव्यासेन धीमता ।
सर्वे शिष्या सुतश्चास्य शुकः परमधर्मवित् ॥ १२.३४९.१०८ ॥
ఇలా బుద్ధిమంతుడైన వేదవ్యాసుడు మాతో అన్నాడు. మేమంతా శిష్యులం, ఆయన కుమారుడు శుకుడు, పరమధర్మం తెలిసినవాడు.
12.349.109
स चास्माकमुपाध्यायः सहास्माभिर्विशांपते ।
चतुर्वेदोद्गताभिस्तमृग्भिः समभितुष्टुवे ॥ १२.३४९.१०९ ॥
రాజా, ఆయన మా ఉపాధ్యాయుడు; మాతో కలిసి ఉన్నాడు. నాలుగు వేదాల నుండి వెలువడిన ఋక్కులతో మేము ఆయనను పూర్తిగా స్తుతించాము.
12.349.110
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
एवं मेऽकथयद्राजन्पुरा द्वैपायनो गुरुः ॥ १२.३४९.११० ॥
మీరు నన్ను అడిగినదంతా మీకు చెప్పాను. రాజా, పూర్వం నా గురువు ద్వైపాయనుడు నాకు ఇలాగే చెప్పాడు.
12.349.111
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चैनं परिकीर्तयेत् ।
नमो भगवते कृत्वा समाहितमतिर्नरः ॥ १२.३४९.१११ ॥
ఇది నిత్యం వినేవాడు, దీనిని కీర్తించేవాడు, భగవంతునికి నమస్కరించి, ఏకాగ్ర మనస్సుతో ఉండే మనిషి—
12.349.112
भवत्यरोगो मतिमान्बलरूपसमन्वितः ।
आतुरो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ १२.३४९.११२ ॥
అతడు రోగరహితుడై, బుద్ధిమంతుడై, బలం మరియు రూపసంపదతో కూడినవాడవుతాడు. రోగి రోగం నుండి విముక్తుడవుతాడు; బంధించబడినవాడు బంధనం నుండి విడివడతాడు.
12.349.113
कामकामी लभेत्कामं दीर्घं चायुरवाप्नुयात् ।
ब्राह्मणः सर्ववेदी स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् ॥ १२.३४९.११३ ॥
కోరికలు కోరేవాడు తన కోరికను పొందుగాక; దీర్ఘాయువును పొందుగాక. బ్రాహ్మణుడు సర్వవేదజ్ఞుడగుగాక; క్షత్రియుడు విజయుడగుగాక.
12.349.114
वैश्यो विपुललाभः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ।
अपुत्रो लभते पुत्रं कन्या चैवेप्सितं पतिम् ॥ १२.३४९.११४ ॥
వైశ్యుడు గొప్ప లాభం పొందుగాక; శూద్రుడు సుఖం పొందుగాక. పుత్రహీనుడు పుత్రుని పొందుగాక; కన్య తాను కోరిన భర్తను పొందుగాక.
12.349.115
लग्नगर्भा विमुच्येत गर्भिणी जनयेत्सुतम् ।
बन्ध्या प्रसवमाप्नोति पुत्रपौत्रसमृद्धिमत् ॥ १२.३४९.११५ ॥
ఆగిపోయిన గర్భం కలిగిన స్త్రీ విముక్తి పొందుగాక; గర్భిణి కుమారుణ్ణి కనుగాక. గొడ్రాలు ప్రసవం పొందుగాక, కుమారులు మనవళ్లతో సమృద్ధి కలిగి.
12.349.116
क्षेमेण गच्छेदध्वानमिदं यः पठते पथि ।
यो यं कामं कामयते स तमाप्नोति च ध्रुवम् ॥ १२.३४९.११६ ॥
దారిలో దీనిని పఠించేవాడు క్షేమంగా ప్రయాణించుగాక. ఎవడు ఏ కోరికను కోరుకుంటాడో, వాడు దానిని నిశ్చయంగా పొందుతాడు.
12.349.117
इदं महर्षेर्वचनं विनिश्चितं ।
महात्मनः पुरुषवरस्य कीर्तितम्।
समागमं चर्षिदिवौकसामिमं ।
निशम्य भक्ताः सुसुखं लभन्ते ॥ १२.३४९.११७ ॥
మహర్షి యొక్క ఈ వచనం నిశ్చితమైనది; మహాత్ముడు, పురుషులలో శ్రేష్ఠుడు దీనిని ప్రకటించారు. ఋషులు, దేవతల ఈ సమాగమాన్ని విని భక్తులు మిక్కిలి సుఖాన్ని పొందుతారు.